chương 6 CHƯƠNG 6 CÔNG NGHIỆP HÓA HIỆN ĐẠI HÓA VÀ HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ CỦA VIỆT NAM

Chương 1 CHƯƠNG 6 CÔNG NGHIỆP HÓA HIỆN ĐẠI HÓA VÀ HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ CỦA VIỆT NAM CHƯƠNG 6 CÔNG NGHIỆP HÓA , HIỆN ĐẠI HÓA VÀ HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ CỦA VIỆT NAM MỤC ĐÍCH 1 Cung cấp hệ thống tr.

CHƯƠNG 6 CÔNG NGHIỆP HÓA HIỆN ĐẠI HÓA VÀ HỘI NHẬP KINH

TẾ QUỐC TẾ CỦA VIỆT NAM

CHƯƠNG 6: CÔNG NGHIỆP HÓA , HIỆN ĐẠI HÓA VÀ HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ CỦA VIỆT NAM

MỤC ĐÍCH

1

• Cung cấp hệ thống tri thức về CNH, HĐH ở VN

• Khái quát lịch sử các cuộc CM Công nghiệp

• CNH và các mô hình tiêu biểu

2 • Quan điểm và giải pháp thực hiện CNH, HĐH ở VN trong bối cảnh CM CN 4.0

3

• Cung cấp hệ thống tri thức về hội nhập KTQT và tác động của nó đến quá trình xây dựng nền KT VN độc lập- tự chủ

CHƯƠNG 6: CÔNG NGHIỆP HÓA , HIỆN ĐẠI HÓA VÀ

HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ CỦA VIỆT NAM

YÊU CẦU

1 Nắm vững khái niệm về CNH, HĐH và các cuộc CM

Công nghiệp diễn ra trong lịch sử và vai trò của nó đối với sự phát triển kinh tế

2 Hiểu được nội dung của CNH, HĐH

3 Nắm được khái niệm và nội dung của hội nhập KTQT và

biện pháp xây dựng nền KT độc lập- tự chủ của VN

CHƯƠNG 6: CÔNG NGHIỆP HÓA , HIỆN ĐẠI HÓA VÀ HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ CỦA VIỆT NAM

KẾT CẤU NỘI DUNG 6.1 Công nghiệp hóa, Hiện đại hóa ở Việt Nam

6.1.1 Khái quát CM CN và CNH

6.1.2 Tính tất yếu khách quan và nội dung của CNH, HĐH ở VN

6.1.3 CNH, HĐH ở VN trong bối cảnh cách mạng CN lần thứ 4

6.2 Hội nhập Kinh tế Quốc Tế ở Việt Nam

6.2.1 Khái niệm và các hình thức hội nhập KTQT

6.2.2 Tác động của hội nhập KTQT đến phát triển của VN

6.2.3 Phương hướng nâng cao hiệu quả hội nhập KTQT trong phát triển của VN

6.1 CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA Ở VN

6.1.1 Khái quát cách mạng công nghiệp và CNH

Chương 6/6.1

Khái niệm cách mạng công nghiệp

Khái quát lịch sử các cuộc cách mạng CN

Vai trò của cách mạng CN đối với sự phát triển

Vai trò của cách mạng CN đối với sự phát triển

6.1.1.1 Khái quát về cách mạng CN

a Khái niệm: CM Công nghiệp là những bước phát triển nhảy

vọt về chất trình độ của TLLĐ trên cơ sở những phát minh đột phá về kỹ thuật và công nghệ trong quá trình phát triển của nhân loại kéo theo sự thay đổi căn bản về phân công lao động

XH cũng như tạo bước phát triển NSLĐ cao hơn hẳn nhờ âp dụng một cách phổ biến những tính năng mới trong kỹ thuật- công nghệ đó vào đời sống XH

b Khái quát lịch sử các cuộc cách mạng CN

1 Khởi nguồn từ Anh giữa TK 18- giữa TK 19

Lao động thủ công chuyển sang lao động sử dụng máy móc( cơ giới hóa)

Phát minh: Thoi bay của Jonh Kay( 1733), xe kéo sợi Jenny(1764); máy dệt của Edmund Carwright(1785); máy hơi nước của Jame Watt, công nghiệp luyện kim của Henry Cort,

lò luyện gang của Henry Bessemeer, luyện sắt

b Khái quát các cuộc cách mạng CN

Mác đã khái quát về quy luật của CM CN qua

3 giai đoạn- đó là 3 giai đoạn tăng năng suất lao động XH( sự phát triển của LLSX)

b Khái quát các cuộc cách mạng CN

Nửa cuối TK 19- đầu TK 20

Sử dụng năng lượng điện và động cơ điện, cơ khí chuyển sang giai đoạn tự động hóa cục bộ trong sx

- Phát minh công nghệ và sản phẩm mới như: điện, xăng dầu, động cơ đốt trong

- Ngành giấy phát triển ngành in ấn báo chí

- Ngành chế tạo ô tô, điện thoại, sp cao su

b Khái quát các cuộc cách mạng CN

3 Những năm đầu thập niên 60 đến cuối TK 20

Sử dụng công nghệ thông tin, tự động hóa sx: Chất bán dẫn, siêu máy tính(1960); máy tính

cá nhân(70,80); internet(90)

- Phát minh hệ thống mạng, máy tính cá nhân, thiết bị điện tử sử dụng công nghệ số và robot công nghiệp

b Khái quát các cuộc cách mạng CN

Trí tuệ nhân tạo, big data, in 3D

cơ điện để tạo ra dây chuyền sx hàng loạt

2

Sử dụng công nghệ thông tin và máy tính để

4

b Khái quát các cuộc cách mạng CN

c Vai trò của cách mạng CN đối với phát triển

6.1.1.2 CNH và các mô hình CNH trên thế giới

 Khái quát về CNH

CNH là quá trình chuyển đổi nền sản xuất XH từ dựa trên lao động thủ công là chính sang nền sản xuất XH dựa chủ yếu trên lao động bằng máy

móc nhằm tao ra NSLĐ XH cao.

 Các mô hình CNH tiêu biểu trên TG

6.1.1.2 CNH và các mô hình CNH trên thế giới

MÔ HÌNH CNH KIỂU LIÊN XÔ (CŨ)

MÔ HÌNH CNH NHẬT BẢN VÀ

CÁC NƯỚC

CN MỚI (NICs)

MÔ HÌNH CNH NHẬT BẢN VÀ

CÁC NƯỚC

CN MỚI (NICs)

Mô hình CNH cổ điển

 TK 18 ở Anh

 CN nhẹ: dệt, kéo theo sự phát triển ngành trồng bông và chăn nuôi cừu

 Vốn: chủ yếu do bóc lột lao động làm thuê

6.1.1.2 CNH và các mô hình CNH trên thế giới

Mô hình CNH kiểu Liên Xô cũ

 Bắt đầu năm 1930 ở Liên Xô( cũ)

 1945 áp dụng ở các nước Đông Âu( cũ)

 1960: Việt Nam

 Ưu tiên phát triển CN nặng

 Vốn được NN huy động trong XH( phân bổ đầu tư theo cơ chế KHH tập trung, mệnh

lệnh: ngành chủ yếu là cơ khí, chế tạo máy.

6.1.1.2 CNH và các mô hình CNH trên thế giới

Mô hình CNH của Nhật Bản và các nước

công nghiệp mới( NICs)

 Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapo: đẩy mạnh xuất khẩu, phát triển sx trong nước thay thế hàng nhập khẩu.

 Tận dụng lợi thế về KH, CNg của các nước

đi trước

 Vốn: thu hút từ bên ngoài

6.1.1.2 CNH và các mô hình CNH trên thế giới

6.1.2.1 Tính tất yếu của CNH, HĐH ở Việt Nam

KN: CNH, HĐH là quá trình chuyển đổi căn

bản, toàn diện các hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ và quản lý KT- XH, từ sử dụng sức lao động thủ công là chính sang sử dụng một cách phổ biến sức lao động với công nghệ, phương tiện, phương pháp tiên tiến hiện đại; dựa trên sự phát triển của CN và tiến bộ KHCN, nhằm tạo ra NSLĐ XH cao

6.1.2 Tính tất yếu khách quan và nội dung CNH, HĐH ở Việt Nam

Đặc điểm:

6.1.2 Tính tất yếu khách quan và nội dung CNH, HĐH ở Việt Nam

CNH, HĐH theo định hướng XHCN, thực hiện mục tiêu:

“dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”

CNH, HĐH gắn với phát triển kinh tế tri thức

6.1.2 Tính tất yếu khách quan và nội dung CNH, HĐH ở Việt Nam

CNH, HĐH trong điều kiện KTTT định hướng XHCN

CNH, HĐH trong bối cảnh toàn cầu hóa KT và VN đang

tích cực, chủ động hội nhập KTQT

Lý do khách quan VN thực hiện CNH, HĐH

6.1.2 Tính tất yếu khách quan và nội dung CNH, HĐH ở Việt Nam

Một là: CNH là quy luật phổ biến của sự phát

triển của LLSX XH mà mọi quốc gia đều trải

qua

Hai là: Đối với các nước có nền KT kém phát

triển quá độ lên CNXH như VN, xây dựng

CSVC-KTh cho CNXH phải thông qua CNH,

HĐH

6.1.2.2 Nội dung của CNH, HĐH

6.1.2 Tính tất yếu khách quan và nội dung CNH, HĐH ở Việt Nam

6.1.3.1 Quan điểm về CNH, HĐH ở VN trong bối cảnh cách mạng CN lần thứ tư

6.1.3.1 Quan điểm về CNH, HĐH ở VN trong bối cảnh cách mạng CN lần thứ tư

6.1.3.2 CNH, HĐH ở VN thích ứng với cách mạng CN lần thứ tư

6.1.3.2 CNH, HĐH ở VN thích ứng với cách mạng CN lần thứ tư

6.1.3 CNH, HĐH ở Việt Nam trong bối cảnh cách mạng công nghiệp lần thứ tư

6.1.3.1 Quan điểm về CNH, HĐH VN trong bối cảnh cách mạng CN lần thứ tư

6.1.3 CNH, HĐH ở Việt Nam trong bối cảnh cách mạng công nghiệp lần thứ tư

• Chủ động chuẩn bị các điều kiện cần thiết, giải phóng mọi nguồn lực

Thứ nhất

• Các biện pháp thích ứng phải được thực hiện đồng

bộ, phát huy sức sáng tạo của toàn dân

Thứ hai

6.1.3.2 CNH, HĐH ở VN thích ứng với cách mạng CN lần thứ tư

6.1.3 CNH, HĐH ở Việt Nam trong bối cảnh cách mạng công nghiệp lần thứ tư

• Hoàn thiện thể chế, xây dựng nền KT dựa trên nền tảng sáng tạo

• Hoàn thiện thể chế, xây dựng nền KT dựa trên nền tảng sáng tạo

• Nắm bắt và đẩy mạnh việc áp dụng những thành tựu của cuộc cách mạng CN 4.0

Thứ hai

• Chuẩn bị các điều kiện cần thiết để ứng phó với những tác động tiêu cực của cuộc cách mạng CN 4.0

• Chuẩn bị các điều kiện cần thiết để ứng phó với những tác động tiêu cực của cuộc cách mạng CN 4.0

Thứ ba

6.2 HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ CỦA VIỆT NAM

• Tác động của hội nhập KTQT đến phát triển của Việt Nam

6.2.1.1 Khái niệm và sự cần thiết khách quan hội

nhập KTQT

quá trình QG đó thực hiện gắn kết nền kinh tế của mình với nền kinh tế thế giới dựa trên sự chia sẻ lợi ích đồng thời tuân thủ các chuẩn mực quốc tế chung.

6.2.1 Khái niệm và nội dung hội nhập KTQT

 Tính tất yếu khách quan của hội nhập KTQT

6.2.1 Khái niệm và nội dung hội nhập KTQT

Thứ nhất: Do xu thế khách quan trong bối cảnh toàn cầu hóa kinh tế

Thứ nhất: Do xu thế khách quan trong bối cảnh toàn cầu hóa kinh tế

Thứ hai: Hội nhập KTQT là phương thức phát triển phổ biến của các nước, nhất là các nước đang và kém phát triển trong điều kiện hiện nay

Thứ hai: Hội nhập KTQT là phương thức phát triển phổ biến của các nước, nhất là các nước đang và kém phát triển trong điều kiện hiện nay

6.2.1.2 Nội dung của hội nhập QT

6.2.1 Khái niệm và nội dung hội nhập KTQT

Chuẩn bị các điều kiện để thực hiện hội nhập thành

công

Chuẩn bị các điều kiện để thực hiện hội nhập thành

Thực hiện

đa dạng các hình thức, các mức độ hội nhập KTQT

Thứ hai

Thứ hai

 Hội nhập KTQT là quá trình gia tăng sự liên

hệ giữa nền kinh tế VN với nền kinh tế TG Quá trình hội nhập tạo ra sự tác động theo 2 chiều hướng: tích cực và tiêu cực

6.2.2 Tác động của hội nhập KTQT đến phát triển của VN

- Nâng cao trình độ nguồn nhân lực và tiềm lực khoa học QG.

- Tăng cơ hội cho các DN trong nước tiếp cận TT TG

- Cải thiện tiêu dùng trong nước

- Các nhà hoạch định nắm bắt được xu thế phát triển của TG

- Là tiền đề cho sự hội nhập chính trị, văn hóa

- Giúp đảm bảo an ninh QG, duy trì hòa bình, ổn định khu vực

6.2.2 Tác động của hội nhập KTQT đến phát

triển của VN

 6.2.2.2 Tác động tiêu cực của hội nhập KTQT

 Cạnh tranh gay gắt

 Tăng sự phụ thuộc nền KT QG vào nước ngoài

 Phân phối không công bằng, tăng khoảng cách giàu nghèo

 Nguy cơ chuyển dịch cơ cấu KT tự nhiên theo hướng bất lợi

 Tạo ra 1 số thách thức với quyền lực NN

 Bản sắc văn hóa dân tộc truyền thống bị xói mòn

 Khủng bố QT, buôn lậu, tội phạm xuyên QG

6.2.2 Tác động của hội nhập KTQT đến phát triển của VN

6.2.3.1 Nhận thức sâu sắc về thời cơ và thách thức do hội nhập KTQT mang lại

6.2.3.2 Xây dựng chiến lược và lộ trình hội nhập kinh tế phù hợp6.2.3.3 Tích cực, chủ động tham gia vào các liên kết KTQT và thực hiện đầy đủ các cam kết của VN trong các liên kết KTQT và khu vực

6.2.3.4 Hoàn thiện thể chế KT và luật pháp

6.2.3.5 Nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế của nền KT

6.2.3.6 Xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ của VN

6.2.3 Phương hướng nâng cao hiệu quả hội nhập KTQT trong phát triển của VN

6.2.3.1 Nhận thức sâu sắc về thời cơ và thách thức do hội nhập KTQT mang lại

- Hội nhập kinh tế là một thực tiễn khách quan, xu thế khách quan của thời đại( VN không ngoại lệ)

- Nhận thức khi hội nhập thấy rõ cả mặt tích cực và tiêu cực vì nó có tác động đa chiều, đa phương tiện

- Nhà nước là 1 chủ thể quan trọng nhưng không phải là duy nhất

NN là người dẫn dắt và hỗ trợ các chủ thể khác tham gia Người dân

sẽ được đặt vào vị trí trung vì vậy hội nhập KTQT phải được coi là

sự nghiệp toàn dân

6.2.3 Phương hướng nâng cao hiệu quả hội nhập KTQT trong phát triển của VN

6.2.3.2 Xây dựng chiến lược và lộ trình hội nhập kinh tế phù

hợp

- Đánh giá đúng được bối cảnh quốc tế, xu hướng vận động KT, CT, tác động của toàn cầu hóa, CM CN đối với nước ta

- Đánh giá được những điều kiện khách quan và chủ quan có ảnh

hưởng đến hội nhập KTQT nước ta

- Cần nghiên cứu kinh nghiệm của các nước: thành công, thất bại

- Xây dựng phương hướng, mục tiêu, giải pháp hội nhập KT

- Chiến lược hội nhập KT phải gắn với tiến trình hội nhập toàn diện

- Xác định rõ lộ trình hội nhập KT hợp lý

6.2.3 Phương hướng nâng cao hiệu quả hội nhập KTQT trong phát triển của VN

6.2.3.3 Tích cực, chủ động tham gia vào các liên kết KTQT và thực hiện đầy đủ các cam kết của VN trong các liên kết KTQT và khu vực

Các mốc cơ bản trong tiến trình hội nhập KTQT của VN

6.2.3 Phương hướng nâng cao hiệu quả hội nhập KTQT trong phát triển của VN

1996ASEM 1998APEC

1998APEC 2007WTO

2007WTO

6.2.3.4 Hoàn thiện thể chế KT và luật pháp

- Đổi mới cơ chế quản lý của Nhà nước, cải cách hành chính, chính sách KT, cơ chế quản lý ngày càng minh bạch, thông thoáng đầu tư

- NN cần rà soát hoàn thiện hệ thống pháp luật: luật đất đai, đầu tư, thương mại, doanh nghiệp, thuế, tài chính tín dụng

6.2.3 Phương hướng nâng cao hiệu quả hội nhập KTQT trong phát triển của VN

6.2.3.5 Nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế của nền KT

- Các DN phải chú trọng tới đầu tư, cải tiến công nghệ để

nâng cao khả năng cạnh tranh Học hỏi cách thức kinh doanh:

1 Học tìm kiếm cơ hội kinh doanh

6.2.3.6 Xây dựng nền KT độc lập, tự chủ của VN

Nền KT độc lập tự chủ: là nền KT không bị lệ thuộc, phụ

thuộc vào nước khác, người khác, hoặc vào một tổ chức

KT nào đó về đường lối, chính sách phát triển, không bị bất cứ ai dùng các những điều kiện kinh tế, tài chính, thương mại, viện trợ để áp đặt, khống chế, làm tổn hại chủ quyền quốc gia và lợi ích cơ bản của dân tộc

6.2.3 Phương hướng nâng cao hiệu quả hội nhập KTQT trong phát triển của VN

Biện pháp xây dựng nền kt độc lập, tự chủ :

6.2.3 Phương hướng nâng cao hiệu quả hội nhập KTQT trong phát triển của VN

Một là: Hoàn thiện, bổ sung đường lối chung và đường lối

KT, xây dựng và phát triển đất nước

Hai là: Đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước- là nhiệm vụ trọng tâm

Ba là: Đẩy mạnh quan hệ KT đối ngoại và chủ động hội nhập KTQT

Bốn là: Tăng cường năng lực cạnh tranh của nền KT

Năm là: Kết hợp chặt chẽ KT với QP, AN và đối ngoại

CHƯƠNG 6: CNH, HĐH VÀ HỘI NHẬP KTQT CỦA VIỆT NAM

CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG

1 Phân tích nội dung cơ bản của quá trình CNH, HĐH ở VN

2 Phân tích quan điểm và những giải pháp để thực hiện CNH, HĐH

ở VN trong bối cảnh cuộc cách mạng CN lần thứ tư

3 Phân tích tính tất yếu của hội nhập KTQT và những tác động của

hội nhập KTQT đối với VN

4 Trình bày những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hội nhập

KTQT trong phát triển của VN