LOI NOI DÂUNgàn sich nhà nuoc duoc hinh thành chù yëu tir cac khoan déng gop cùa thuê'tù phia cac doanh nghiêp néi Chung trong dé co sô' lu•qng hùng hàu cic doanh nghiêp nhô và vùa DNNVV
Trang 1Ρας τς ΤΑλΝ ουΝ0
Τς Ηλ η«ιν •
τς νυ ΤΗ' κιν ΑΝΗ •
0ΑΙ "0C ΚΙΝΗ ΤΙ 01>0C
τκυι»φα
c6N0 ΟΟΑΝ
ΙΙΑ κέ τοΑΝ
chinh
- 3±υ.0Ι-.Ι
-8.50
-65.45
-250,00
-27,90
-L2,74
+1662.0
-29,20
-27.68
-39.3Δ
-337.89
-33,32
Trang 2pos τς • "0c "c ΟΑ."
νο κιν • "0c c&oa ooA%
Ιλ ΡΙΙίΡ ΤΙΙΙΐ'
03 04
02295
Trang 3LOI NOI DÂU
Ngàn sich nhà nuoc duoc hinh thành chù yëu tir cac khoan
déng gop cùa thuê'tù phia cac doanh nghiêp néi Chung trong dé
co sô' lu•qng hùng hàu cic doanh nghiêp nhô và vùa (DNNVV) Tràch nhiëm tu phia câc doanh nghiêp (nguòi nop thuê) là tinh
düng, tinh dü và thanh toan kip thòi Céc khoàn nghia vu phài
nq3p véi Nhà nuéc Véi thiên hu&ng hòa nhâp v6i thông IQ phô biêh cüa quôc tê' vê thuë, Viêt Nam dà và dang dân hoàn thiên
khung phâp 19 vê hê th6ng thuêl
tu Céch tù phia nguòi nop thuê', ho phài tuân thü rât
nhiêu cic sàc thuê' liên quan dêh hoqt dong kinh doanh Dê' hiêu duvc dây dü cic sàc luât thuëvà thvc hiên düng theo cic noi dung cüa sic luât thuê'là k}' vong tir phia nhüng nguòi ban hành chinh sich và giûa vàn bàn phâp IS' và thgrc tê', nhiêu klli, còn Cé khoàng Céch khé xa Luôn cd) su mâu thuan vê Iqi ich giûa co quan thuê'
và ngu&i nop thuë cho dù cd) dây dil câc Scic luât thuê' Nguòi
nop thuë thuèng c6 xu hu&ng bâo c,io thuê' thâ'p hon thurc tè',
trong khi db co quan thuê'lqi muGn tinh düng, tinh dü c,'ic khoàn nghia vu thuêf; và dôi v6i câc DNNVV cüng không phài là truòng hqp ngoqi le
Tiêfp theo Céc tài liêu thuê' mà nhôm tâc già dà ban hành,
cutfn sich Thuïvà kétoütl thu(trong doanh nghiëp t'hò và t'ùa: 1.9 thuyït, Th!tc hânh va Giài pluip thuïdtrqc biên soon bcYi cac
giàng viên c6 nhiëu kinh nghiQm hàn lâm và thvrc tién ves
5
Trang 4thuŕ• vă kŕ'tôân thuŕl do nây ra Iă qua
căa su dam chO dŕ thuŕ vă toan thuŕl dâc btŕt phO
hep vŕh cic DNN'VV
Ngoăî gtOî thŔu nhtng net dung co ban nhâî cic
sSc luât thueî ke toan thuŕô dusx căp nhăt cÔ gin cac
doanh nghiŕp chung vi Cțt the' cuăn tat licu năy de' cap sâu
hon cic DNNVV, nhOm tac gi,i dă thiŕi ke cac băi tap thvrc hinh găn vó cic don cu theî, vcîi nhčrng gę'i huóng tói thuc
hănh kV toăn thuôhon li trinh băy chii căc kiôh thtîc hăn
Iâm Dây căng Iâ dRîrn rnó'i mi cuÓn tăi liŕu năy dem lai Cho
nhă•ng nguăi hănh nghĆ kev toăn trong doanh nghiëp nÓi chung
va cac DNNVV nól nëng trong ngđr cânh Viët Nam
CuÔń săch năy duąc biën soąn trong diÔu kiën hÔ thÓng
phap 19 vc thuô cua Viŕt Nam cÓ su thay dÔi mąnh më vă trong
tłeîn trinh hÔi nhâp sâu rÔng vÓi nÔn kinh të' thë' giÓi; trong dÓ
có linh vuc thuă vi viŕc ghi nhân, do Iuông vă băo câo kô' toân thuă vi su tin hoc hÓa trong linh vuc năy dang duc,yc thuc hiën râî sau sÂc ĐÔ hoăn thănh săch tham khâo năy, nhÓm tăc giâ
nhân dupc nhiÔu y6 kiëh Chia se, dÓng gÓp tâm huyôî tir phia căc Trudmg Dai hoc tren dia bin Hă NÔi, HÔi Tu vâ'n ThuVViët Nam, HÔi KV toăn vă Kičm toăn Viŕt Nam, TÔng cuc nuë', BÔ Tăi chinh
vi cic tÓ chlic qu6c tënoi mă câc tăc giâ cÓ thÔi gian cÔng tăc tąi The World Bank tąi Viët Nam, ADB, PhÔng Thuong mai vă Công nghiŕp Viët Nam Tuy nhiën, biÔn soąn tăi liŕu năy cung không thô trânh khói căc sai sÓt, nhÓm tăc giâ xin nhăn nhăng
kiën dÓng gÓp cua dÔc giâ dež tâi liŕu năy së duoc hoăn thiŕn hon trong nhCmg Iân phăt hănh tiëp theo
Xin trân trong câm on
Căc tăc giâ
6
Trang 5MVC l.vc
nöi diu
Chlto•ng 1
TONG QUAN VĨ KĨ TOƠN
vƠ TRONG DOANH NGHIĨP NHÖ vƠ vÜA
1.1 NHÜNG vÔN DĨ CO BƠN VĨ THUĨ' vÔ CHiNH sƠCH
1.1.1 Bơn chơf cüa thuĩ' 19
1.12 CơcyĩU tdcợ thơnh mot sic 23
1.1.3 Phơn loai thuĩ' 26
1.1.3.1 Phôn logi thuötheo yôu tökinh tibi dơnh thuö , 26
1.1.3.2 Phơn logi thuôtheo khơ nông chuyön giao thuö 26
1.1.4 Vai trb cüa thug
1.1.5 Tiĩu chuan cüa hQ th6ng thuĩ'hiĩu quơ .29 1.2 TONG QUAN VĨ KEIIJÖN KHö PHƠp KG' TOƠN vƠ
CHiNH sƠCH THUĨ' TRONG DNNVV
1.2.1 Khuön kh6 phơp l' vĩ chinh sơch thuĩ' 30
1.2.3 MG quan hQ giüa hQ th6ng kĩ' toơn v6i chinh sơch
thugvơ sv ơnh hubng cüa no dĩil cong tơc kĩ'toơn
Trang 6trong doanh nghiép.
13 cÅU QUAN VÅ VV cÜA KE TOÅN
DOANH N'GHIÉr
13.1 Yéu cäu quan ly thue
132 Muem vu ketoån
VA VUA
I 4.1 DOC diém to chåc quån ly" hoat döng kinh doanh
1.42 Döc dl&m cüa hoqt döng kinh doanh thuong moi
nöi dia .52
I 4.3 Döc dlém Vé chi phi kinh doanh 56
1.4.4 Döc diém kétoån
Chttcmg 2
THUÉ GIÅ TR! GIA TÅNG
VÅ KÉ TOÅN NGHIÉP VV MUA - BÅN HÅNG HOA
TRONG DOANH NGHIÉP NHÖ VÅ vÜA
2.1 DÅc DIÉM VÅ QUY DINH NGHIÉP VV MUA - BÅN
HÅNG HÖA
2.1.1 Döc diém nghiQp vu mua hång
2.1.1.1 Khåi niérn Vå vai trö nghiép vu mua hång 67 200.2, Däc diön hång höa Vå nguön hång .69
2 J J 4 'Jlfåi itiöt' xåc dpjh hång mua,
Trang 72.1 1.5 Cåc ph:eong thtcc thanh toån
2.1.2 Yéu cåu quån ly; Vå nhiQrn vu kö' toån
mua - bån hång hba
2.12 X Yöu cau quån
2.1.2.2 Nhién vu kötoån
2.13 Quy dinh kö' toån nghiQp vu mua hång
2.1.4 Ké'toån nghiép vu mua hång
2.1.4.1 Chicng tic kitoån
2.1.4.2 Tii khoån kitoån
2.1.4.3 Kö totin cåc nghiép VII kinh tacht'l yöu.
2.2 THUÉ' GTGT VÄ KE TOÅN THUÉ' GTGT
71
vu
72
72
74
.74 76
.76
.81
2.2.1 Khåi niém, döc diém Vå tåc dung cüa thué1GTGT 95
2.2.1.3 Tic dyng
2.2.2 Quy dinh Chung Vé thuéGTGT
2.2.2.1 Vän bån phåp lu,it vathutGTGT 99
2.2.2.2 Döi tltgng Chill thuävå döi tuvng nöp .99
2.2.2.3 Cåc trtt&ng hcrp khöng phåi kF khai, tinh nop thuö 101
2.2.3 Xåc dinh thué'GTC,T .
2.2.3.1 Di@u kién khii/ trit thiltC,TGT tulo
2.2.3.2 Khai thil@, nop hoin thuöC,TGT
2.2.3.3 Di@u ki@l, tili'/ hoin thilöC,TGT.m.
2.2.4 KO' toån
2.2.4.1 Cht'tng tic kttoån
2.2.4.2 Tii khoått ké'toån
2.2.4.3 Sökötoån
.106 120 123 130 133 133
9
Trang 82-3 KC Kl łA1 VÂ QUYiŽ1 IOAN GIGI
23.1 khaă thuŕ vă quyŕi toan thuâ' GIGI trong doanh
nghŔp tmh thuŕ GIGI theo phuong phâp khâu
232 thue vă quyŕî toan thue GIGI truăng hgp
eo so kxnh doanh tłnh thueî GTGT phâi nop theo
phuong phâp tinh truc ticîp tren 163
24 MOT SÔ SAI PHAM QUAN DA THU1ž GIGT
2.4.1 MÔt sÔ sai phôłn thuông găp
2,42 MÔt so gian lân liën quan dëh thuëGTGT.
2 421 Gian luân ltën quan din thučGTGT diu
2 42.2 Gian lân qua viôcgi'im thuiGTGT dâu
Chito•ng 3
THUć XUĂT NHÂp KHĂU
170
182
182 183
.185
VÂ KE TOÂN NGH1tP VV XUĂT NHÂp KHĂU HÂNG HóA
3.1 DĂc VÂ QUY DJNH NGH1ŕT Vu XUÂT NHÂp KHÂU
3.1.1 Dăc diërn nghiëp vu xuît nhâp khâu hăng hóa „ 209
3.1.1.1 Cic phlłang fhľtc xuâî nhâp khđu.
3.1.1.2 Phltcrng thicc thanh totin tiôl hâng., 212 3.1.1.3 Dieîu kiŕn co sô giao hâng vâ giri cri trons hęrp dăng
xuâî nh@p khđu
3.1.1.4 Dđng tiÔn thanh lohn trong hogt (tong khđu „.215
3.1.2 Yëu cău quân vă nhiërn vu kô' toăn nghiŕp vu
xuâi nhÔp khău hăng hóa .216
10
Trang 93.1.2.1 Yéu cau quan ly nghlép xuåi nhåp Ahiu a 216
3.1.2.2 ,Nluön kétoån nghtep xuåi nhåp k)tffu 219
3.13 Quy dtnh ketoån vu xuåi nhOp khåu hang .219
3X3.1 Quy dinh kétoån nghiép vg xuåi kh'iu hång håa 219
3.1.3.2 Xåc dinh giå von hiing xuåi kh'iu 21
3.1.3.3 Ghi nhån cåc giao dich xtllil kluiu lién quan din ngoqi 222
3.1.4 Ké'toån nghiép vu xuå't khåu . 226
3.1.4.1 Kitoån nghiép xuål khlill torc titp 226
3.1.4.2 Kötoån nghi?p xum khdtl I'lY thåc 233
3.1.5 Ké'toånnghiép vu nhäp 241 3.1.5.1 Xåc dinh giå gö'c cia hing höa nhäp kluiu 241
3.1.5.2 Ke%toån nghiép nhåp khdu trctc tiXp 243
3.1.5.3 Kötoån nghi?p nhåp khdu thåc .248
3.2 KÉ' TOÅN THUÉ' XUÄT, NHÄp KHÄU 32.1 Khåi niém, döc diém vå qui dinh Chung vé thué'XNK 256
3.2.1.1 Khåi niém, däc ditm thuÜXNK .256
3.2.1.2 Quy dinh Chung v@thuäxuåi khdu, nhåp khauA' .257
3.2.2 Cän cü tinh thugvå phuong phåp tinh thué' „ 260
3.2.2.1 Trttöng hw hång Iida åp dung thuösuål theo t!" léph(in träm 260
3.2.2.2 Trifling lump hing håa åp dung thuatuyét döi .262
3.2.2.3 Trtcång Il(rp tinh thug llbn h«p. .„ 263
3.2.3 Quy dinh vé khai thug, thbi diöm tinh thué', nop thué'xuåt nhöp khåu 203
32.3.1 Khai thuöllång kh'iu, nh(ip kh'itl
Trang 10323.2 tinh t*ué.o 273
3.233 tkucf tkue hoan that' truy thu thud 273
3.23 4 hgn nop tkueg xuåi thuc; nhåp khåu 275
32 4 Két:oån thuexuåi khäu, nhåp khau „ n „ 277
32 41 Chums tu kétoån su duns .Q77 32 42 Tal khoån kétoan , 277
32 4.3 kcötoan mét sjnghiép vg chi yau 278 33 BÅI TÅp THUC 286
Chucmg 4 KÉ TORN TIÉN LUONG vÅ THUÉ THU NHÅp cÅ NHÄN 4.1 NHÜNG VAN DÉ CHUNG VÉ TIÉN LUONG vÅ cÅc KHOAN TRICH THEO TIÉN LUONG 4-1.1 Bån chät cüa tién Itrong „ 303
4.12 Cåc hinh thüc trå Iuong trong doanh ngluep ,.305
4.1.2.1 Tri Iltcng theo thbi gian 4.1.22 Trå litcng theo sån phitn 4.1.23 Trå Irang khoån 305
., 307
, „ 311
4.13 Quy tién luong vå cåc khoån trich theo luong ., 312
4.1.3.1 Quy tién lltcng 312
4.13.2 Cic khoån trich theo tiön Itccng
42 TOÅN TIEN LUONG vÅ cÅc KHOÅN TRiCH Tl IFO
TIEN LUONG
42.1, NhiCrn vu ké' toån tién Juong vå calc khoån trich
12
Trang 114.2.2 tue Vå chång tir kötoån
4.2.3 Tåi khoån keVtoån 316
.318
4.2.4 toån tién luong Vå cåc khoån trich theo luung 320
4.2.5 SO 322
4.3 THUÉ' THU NHÄp cÅ NHÄN 43.1 Khåi niém, döc diéin Vå quy dinh Chung VG thu nhöp Cå nhån 323
4.3.1.1 Khåi niém Vå däc diön thuÜTNCN . 323
4.3.1.2 Quy dinh Chung v@thuäTNCN , 326
4.3.2 Döi tuqng nop thué'vå chiu thué'TNCN 327
4.3.2.1 Döi näp thuÜTNCN
4.3.2.2 Döi chili thuÜTNCN
4.3.3 Xåc dinh sö' thuéTNCN phåi nöp
4.3.3.1 Döi vöi Cå nhän tri .
4.3.3.2 Döi vöi Cå nhån khöng tri
.327
328
, 329
329
342
4.3.4 Ké khai, quyét toån thué'TNCN , 347
4.3.4.1 Quy dinh khai thuÜ, quyéi toån thuÜTNCN .347
4.3.4.2 Khai khiu trit thuÜTNCN
4.3.4.3 Quyél totin thuØTNCN .
4.4 KÉ'TOÅN THU NHÅp cÅ NHÄN 4.4.1 Chüng tir ké'toån
.358 369
4.4.2 Tåi khoån ké'toån .369
4.4.2.1 Kötoån cåc nghiqfp chil ytll 369
4.4.2.2 SO'kitoån 372
4.5 BÅI TÄP THI,fc HÅNH
Trang 12Chuons 5 THUf VÂ KC TOÂN cÂc LOAI Pili, Vili KilÂc
5.1 IOAN TICU DĂc
5.1.1 khâî ruŕm vă dăc dlŕrn thueTIDB „ 395
5 1 1 1 khat n:ŕm
51 12
5.1.2 Quy dvnh chung vâ thuô'TI ȘDB .398
5 2 Cac vân bân quy phgm phap luât 398
51 22 E)âî titcng nôp thuč .399
512.3 Đôî ttrang chiu thučvâ khÔng diÔn chiu
512 4 Cân tinh
51.2.5 Plncang phńp Îinh
5 1 2 6, Hoan thučrrĐB
51.2.7 Glâm thuČ
5.1.3 Kë'toân thuvrrĐB
5.131 Chlhłg tic kitońn
5.1.3.2 Tii khońn kîtońn
.408
422
428 430
.430 .430 430 5.1.4 Khai thuëvă quyëî toăn thuVTTDB 435
52 THUE VÂ KE TOÂN CĂC LOAI THUŔ', PHI VĂ LI} PHI
KHÂc
5.2.1 NÔi
5.2.2 Nguyën tăc kë' toăn
5.2.3 Phuong phÓp kV
5.2,3.1 Kitońn căc logi thuikhńc
5.2.3.2 Pltttcng phńp kVlohn phi vâ Ițî phi
53 BÂI TÂPTHVC HÂNH
14
445
.447 447 .450
451
Trang 13ChJtcmg 6
KÉ TỔN 1.01 NIIUÅN
vÅ THUÉ THU NHÅp DOANH NGHICP
6.1 NHUÅN vÅ xÅc DINH LOI NHUÅN
6.1.2 Kétổn Igi nhuan 471
6.1.2.1 Tåi khổn kitổn 471
6.1.2.2 Phltcng phåp kitổn .472
6.1.3 SV khåc biet giüa Igi nhuan kưtổn tru6c thué'phån
ånh trén BCTC vå thu nhưp tinh thué'TNDN 474
6.1.3.1 Tinh thu nhäp tinh thuä . .474
6.1.3.2 Nguyén nhån chénh l?ch vathu tinh thuưvå
Ici nhuån tntåc
6.2 THUÉ'THU NEIÄp DOANH NGHIÉP
6.2.1 Khåi niQm vå däc diém thuéTNDN
6.2.1.2 Däc ditm
6.2.2 Quy dinh Chung Vé thué'TNDN
6.2.2.1 Quy dinh Chung vathuÜTNDN hien hinh
6.2.2.2 Quy dinh Chung v@thuỉthu nhåp hộn Igi
475
478
478 4S2
497
6.2.2.3 Quy dinh khai quyéi tổn thueY tlưp thuee
6.3 KÉ'TỔN THI-JÉ'TNDN HIGN HÅNH
6.3.1 Chü•ng tir ké' tổn
6.3.2 Tåi khổn ké' tổn
Trang 14HOÂN ı„xı 6.4.1 Chüng tü kes toân
6,42 lâl khoân kütoân „ 518
KHAI TRUE QUYET ıoÂN THUÜTNDN ., 523
soÂT xışT VÂ 101 UU HöA THUÜTNDN
6.6.1 Câch soât xe;t mç3t sö Chi tiâu dö sai sÖt khi quyc%l
toân .532
6.62 Gidi phâp nhâm töİ uu hÖa mç3t sö khoân Chi Phi
cüa doanh .
6.7 BÂı TÂp THVc H?H 541
Chumıg 7 CHİ PHİ TUÂN THÜ THUE
VÂ GlÂı PHÂp TIET KIÇM CHİ PHİ
TUÂN THÛ THUü TAI cÂc DOANH NGHIÇP NHö VÂ vÜA
7.1 BÂN CHÂT VE PHİ 1UÂN THÛ THUEIRONG DOANH
NGHIÛP NHö VÂ vÜA
7.12 NÖİ dung Chi Phi tuân thü .595 7.13 Câc yÖu tö ânh hubng dön Chi Phi tuân thü thuÖ „.599 7.1.4 Giâm Chi Phi tuân thü thuÖ- tâm quan trç»ng 601
72 cÂc GlÂı 1'HÂp NHÂM GIÂM cı 11 Pili '1UÂN THÛ Ti 11J6'
72.1 Tâng cuöng tinh hiQu İçrc trong quÂn thuû'
16
Trang 157.2.2 Tàng cuòng tinh minh b'1Ch cua dû liétl kF toan cua
cac doanh nghiép
7.2.4 Kiêm soàt chi phi tuan thù thuè' trong DNNVV , 605 7.2.5 Ph,it trièil hê thô'ng doi li thuê', công ty dich vu tu
7.3 LÂp KÉ HOACH Tôl THÉ TRONG DNNVV 608
03 04