Bài giảng Ngữ văn 6 bài 1 sách Cánh diều: Ôn tập truyện

Bài giảng Ngữ văn 6 bài 1 sách Cánh diều: Ôn tập truyện là tài liệu tham khảo dành cho các thầy cô giáo và các em học sinh để phục vụ công tác dạy và học của mình. Giúp cho thầy cô giáo có thêm tư liệu để chuẩn bị bài giảng của mình được tốt nhất cũng như cung cấp tới các em học sinh những điều bổ ích và trải nghiệm thú vị trong tiết học.

Trang 1

ÔN T P TRUY N Ậ Ệ

(TRUY N THUY T VÀ TRUY N C TÍCH) Ề Ế Ệ Ổ

Trang 6

ÔN T P Đ C HI U VĂN B NẬ Ọ Ể Ả

 KI N TH C CHUNG V TRUY N THUY T VÀ TRUY N C TÍCHẾ Ứ Ề Ề Ế Ệ Ổ

a. Khái ni mệ

Truy n truy n thuy t ệ ề ế là lo i truy n ạ ệ

dân gian, có y u t hoang đ ế ố ườ ng, kì

o, k v các s vi c và nhân v t liên

quan đ n l ch s ho c gi i thích ngu n ế ị ử ặ ả ồ

g c phong t c, c nh v t đ a ph ố ụ ả ậ ị ươ ng

theo quan ni m c a nhân dân ệ ủ

Truy n c tích ệ ổ là lo i truy n dân gian, th ạ ệ ườ ng có

y u t hoang đ ế ố ườ ng, kì o, k v cu c đ i c a ả ể ề ộ ờ ủ

m t s ki u nhân v t nh : nhân v t có tài năng kì ộ ố ể ậ ư ậ

l , nhân v t thông minh, nhân v t b t h nh, nhân ạ ậ ậ ấ ạ

v t ng c ngh ch, ng ậ ố ế ườ i mang l t v t, nh m th ố ậ ằ ể

hi n ệ ướ c m , ni m tin c a nhân dân v chi n ơ ề ủ ề ế

th ng cu i cùng c a cái thi n đ i v i cái ác, cái t t ắ ố ủ ệ ố ớ ố

đ i v i cái x u ố ớ ấ

Trang 7

b. Đ c đi m: So sánh truy n truy n thuy t và truy n c tích:ặ ể ệ ề ế ệ ổ

- Gi ng nhau ố :

• Đ u là m t th lo i văn h c dân gian ề ộ ể ạ ọ

• Đ u có y u t kì o ề ế ố ả

- Khác nhau:

• Truy n thuy t ra đ i tr ề ế ờ ướ c truy n c tích ệ ổ

• Truy n thuy t k v các nhân v t và s ki n có liên quan đ n l ch s th i quá kh ; truy n c tích ph n ánh ề ế ể ề ậ ự ệ ế ị ử ờ ứ ệ ổ ả

cu c s ng h ng ngày c a nhân dân ta ộ ố ằ ủ

• Truy n thuy t có c t lõi là nh ng s th c l ch s còn c tích hoàn toàn h c u ề ế ố ữ ự ự ị ử ổ ư ấ

• Trong truy n thuy t, y u t kì o đóng vai trò th n kì hóa đ ng i ca các nhân v t l ch s còn trong c tích, ề ế ế ố ả ầ ể ợ ậ ị ử ổ

y u t hoang đ ế ố ườ ng, kì o đóng vai trò cán cân công lí, th hi n khát v ng công b ng, m ả ể ệ ọ ằ ơ ướ c và ni m tin c a ề ủ

nhân dân v s chi n th ng c a cái thi n đ i v i cái ác, cái t t v i cái x u ề ự ế ắ ủ ệ ố ớ ố ớ ấ

• Truy n thuy t th hi n quan đi m, thái đ và cách đánh giá c a nhân dân đ i v i các s ki n và nhân v t l ch ề ế ể ệ ể ộ ủ ố ớ ự ệ ậ ị

s đ ử ượ c k ; truy n c tích bi u hi n cách nhìn hi n th c c a nhân dân đ i v i th c t i, đ ng th i nói lên ể ệ ổ ể ệ ệ ự ủ ố ớ ự ạ ồ ờ

nh ng quan đi m đ o đ c, nh ng quan ni m v công lí xã h i và ữ ể ạ ứ ữ ệ ề ộ ướ c m v m t cu c s ng t t đ p h n cu c ơ ề ộ ộ ố ố ẹ ơ ộ

s ng hi n t i ố ệ ạ

Trang 8

c. Phân lo i:ạ

 Phân lo i truy n thuy t ạ ề ế

+ Truy n thuy t th i Hùng V ề ế ờ ươ ng th i đ i m đ u l ch s Vi t Nam. Đ c đi m: ờ ạ ở ầ ị ử ệ ặ ể

g n v i vi c gi i thích ngu n g c dân t c và công cu c d ng n ắ ớ ệ ả ồ ố ộ ộ ự ướ c, gi n ữ ướ c th i ờ

đ i vua Hùng ạ

+ Truy n thuy t c a các tri u đ i phong ki n. Đ c đi m: bám sát l ch s h n, và s ề ế ủ ề ạ ế ặ ể ị ử ơ ử

d ng ít y u t hoang đ ụ ế ố ườ ng, kì o h n các truy n thuy t th i Hùng V ả ơ ề ế ờ ươ ng.

Phân lo i truy n c tích: ạ ệ ổ

+ C tích v loài v t ổ ề ậ

+ C tích th n kì ổ ầ

+ C tích sinh ho t ổ ạ

Trang 9

 VĂN B N Đ C HI UẢ Ọ Ể

* Hoàn thành phi u h c t p 01: ế ọ ậ Chia l p thành 06 nhómớ

Tên truy nệ Truy n ề thuy t ế

“Thánh Gióng”

(nhóm 1, 2)

Truy n ệ c ổ tích

“Th ch Sanh ạ ” (nhóm 3, 4)

Truy n thuy t “ề ế S ự

tích H G ồ ươ m” (nhóm 5, 6)

Trang 10

3. B c c văn b nố ụ ả : Văn b n chia làm 4 ph n ả ầ

Ph n 1 ầ : T đ u đ n “…đ t đâu n m đ y” (S ra đ i c a Thánh Gióng) ừ ầ ế ặ ằ ấ ự ờ ủ Ph n 2 ầ : Ti p đ n“…c u n ế ế ứ ướ c”(S l n lên c a Thánh Gióng) ự ớ ủ

 Ph n 3 ầ : Ti p đ n“ bay lên tr i” (Thánh Gióng đánh gi c và v tr i) ế ế ờ ặ ề ờ

 Ph n 4 ầ : Còn l i ( các d u tích còn l i) ạ ấ ạ

Trang 11

Truy n thuy t Thánh Gióng liên quan đ n s th t l ch s th i đ i Hùng V ề ế ế ự ậ ị ử ở ờ ạ ươ ng:

Đã có nh ng cu c chi n tranh ác li t di n ra gi a dân t c ta và gi c ngo i xâm t ữ ộ ế ệ ễ ữ ộ ặ ạ ừ

ph ươ ng B c ắ

Ng ườ i Vi t th i b y gi đã ch t o ra vũ khí b ng s t, thép ệ ờ ấ ờ ế ạ ằ ắ

Ng ườ i Vi t c đã cùng đoàn k t đ ng lên ch ng gi c ngo i xâm, dùng t t c các ệ ổ ế ứ ố ặ ạ ấ ả

ph ươ ng ti n đ đánh gi c ệ ể ặ

Trang 12

+ Gióng ra tr n đánh th ng gi c và bay v tr i ậ ắ ặ ề ờ

+ Vua và dân làng ghi nh công n c a Gióng; nh ng d u tích Gióng đ ớ ơ ủ ữ ấ ể

l i ạ

Trang 13

 Ôn t p ậ văn b n 1: Thánh Gióngả

I TÌM HI U CHUNGỂ

5. Tóm t t truy nắ ệ

Vào đ i vua Hùng V ờ ươ ng th sáu, làng Gióng có hai v ch ng ông lão tuy ứ ở ợ ồ

chăm ch làm ăn, l i có ti ng là phúc đ c nh ng mãi không có con. M t hôm bà v ỉ ạ ế ứ ư ộ ợ

ra đ ng ồ ướ m chân vào m t v t chân to, v th thai và m ộ ế ề ụ ườ i hai tháng sau sinh ra

m t c u con trai khôi ngô. Đi u kì l là tuy đã lên ba tu i, c u bé ch ng bi t đi mà ộ ậ ề ạ ổ ậ ẳ ế cũng ch ng bi t nói c ẳ ế ườ i. Gi c Ân xu t hi n ngoài b cõi, c u bé b ng c t ti ng ặ ấ ệ ờ ậ ỗ ấ ế nói xin đ ượ c đi đánh gi c. C u bé yêu c u s gi v tâu vua s m cho c u ng a s t, ặ ậ ầ ứ ả ề ắ ậ ự ắ roi s t và áo giáp s t. T đó c u l n nhanh nh th i. C m ăn bao nhiêu cũng không ắ ắ ừ ậ ớ ư ổ ơ

no, áo v a may xong đã ch t, bà con hàng xóm góp c m g o nuôi c u. Gi c đ n, ừ ậ ơ ạ ậ ặ ế

c u bé v ậ ươ n vai thành m t tráng sĩ, m c a o giáp s t, c ộ ặ ́ ắ ưỡ i ng a s t, c m roi s t ự ắ ầ ắ xông ra di t gi c. ệ ặ

Trang 14

Phu Đông Thiên V ̀ ̉ ươ ng. Nhân dân l p đ n th , hàng năm m ậ ề ờ ở

h i làng đ t ộ ể ưở ng nh Các ao h , nh ng b i tre đ ng ngà ớ ồ ữ ụ ằ

vàng óng đ u là nh ng d u tích v tr n đánh c a Gióng năm ề ữ ấ ề ậ ủ

x a ư

Trang 15

I TÌM HI U CHUNGỂ

6. Đ c s c v n i dung và ngh thu t:ặ ắ ề ộ ệ ậ

Hình tượng Thánh Gióng là bi u tể ượng r c r c a lòng yêu nự ỡ ủ ước, s c ứ

m nh phi thạ ường c a dân t c. Truy n thuy t th hi n ủ ộ ề ế ể ệ ước m c a ơ ủnhân dân v ngề ười anh hùng đánh gi c.ặ

Truy n “Thánh Gióng” s d ng các y u t hoang đệ ử ụ ế ố ường, kì o đ lí ả ể

tưởng hoá người anh hùng l ch s ; th hi n quan ni m, cách đánh giá ị ử ể ệ ệ

c a nhân dân v ngủ ề ười anh hùng

Trang 16

II. Đ NH HỊ ƯỚNG PHÂN TÍCH VĂN B NẢ

1. Dàn ý

1.1. Nêu v n đ : ấ ề

Gi i thi u v th lo i truy n thuy t (khái ni m truy n thuy t, đ c ớ ệ ề ể ạ ề ế ệ ề ế ặ

tr ng th lo i truy n thuy t…)ư ể ạ ề ế

Gi i thi u v truy n thuy t “ Thánh Gióng”, khái quát giá tr n i dung ớ ệ ề ề ế ị ộ

và giá tr ngh thu t…ị ệ ậ

Trang 17

1. Dàn ý

1.2. Gi i quy t v n đả ế ấ ề

1.2.1. S ra đ i c a Thánh Gióng ự ờ ủ

S bình th ự ườ ng: Con hai v ch ng ông lão chăm ch làm ăn và phúc đ c ợ ồ ỉ ứ

S khác th ự ườ ng:

+ bà m ẹ ướ m v t chân l , v th thai ế ạ ề ụ

+ m ườ i hai tháng sau sinh m t c u bé ộ ậ

+ lên ba v n không bi t nói, bi t c ẫ ế ế ườ i, ch ng bi t đi, c đ t đâu thì n m đ y ẳ ế ứ ặ ằ ấ

 S ra đ i c a Thánh Gióng kì l , khác th ự ờ ủ ạ ườ ng. Nh ng Gióng xu t thân bình d , ư ấ ị

g n gũi ng ầ ườ i anh hùng c a nhân dân ủ

Trang 18

1. Dàn ý

1.2.2. S l n lên c a Thánh Gióng ự ớ ủ

a.Ti ng nói đ u tiên, Gióng xin đi đánh gi c.ế ầ ặ

+ Ca ng i lòng yêu nợ ước ti m n ề ẩ

+ Nguy n v ng, ý th c t nguy n đánh gi c c u nệ ọ ứ ự ệ ặ ứ ước, yêu nướ ạc t o

kh năng kì l ả ạ

+ S c m nh t cứ ạ ự ường và ni m tin chi n th ng.ề ế ắ

 Gio ng la hi nh anh cua nhân dân, lu c bi nh th́ ̀ ̀ ̉ ̉ ́ ̀ ường thi âm thâ m ̀ ̀lăng le nh ng khi đâ t ṇ ̃ ư ́ ước găp nguy biê n thi ho să n sa ng đ ng ra ̣ ́ ̀ ̣ ̃ ̀ ứ

c u nứ ước

Trang 19

1. Dàn ý

b. Gióng đòi roi s t, ng a s t, áo giáp s t.ắ ự ắ ắ

Đây là chi ti t th hi n vũ khí l i h i, n m trong motip vũ khí th n kì ế ể ệ ợ ạ ằ ầ

c a văn h c dân gian.ủ ọ

 Chi ti t th hi n m ế ể ệ ơ ước có vũ khí th n k . Đó còn là thành t u văn ầ ỳ ựhoá, kĩ thu t th i Hùng Vậ ờ ương. Nhân dân đã có s ti n b , đã rèn s t, ự ế ộ ắđúc đ ng ph c v nhu c u cu c s ng và ch ng gi cồ ụ ụ ầ ộ ố ố ặ

Trang 20

Gióng l n lên b ng c m g o c a nhân dân. S c m nh c a Gióng là s c ớ ằ ơ ạ ủ ứ ạ ủ ứ

m nh c a c c ng đ ng, toàn dân chung s c, đ ng lòng đánh gi c. Đó ạ ủ ả ộ ồ ứ ồ ặ

là tinh th n đoàn k t dân t c.ầ ế ộ

Trang 21

 ÔN T P VĂN B N Đ C HI UẬ Ả Ọ Ể

 Văn b n 1: Thánh Gióngả

1. Dàn ý

1.2.3. Thánh Gióng đánh gi c và bay v tr i ặ ề ờ

a.Vùng d y vậ ươn vai bi n thành tráng sĩế

Gio ng v ́ ươ n vai tha nh tra ng si ̀ ́ ̃

 Cho th y s l n d y phi th ấ ự ớ ậ ườ ng v th l c c a Gióng đ đáp ng yêu c u c u n ề ể ự ủ ể ứ ầ ứ ướ c.

Gióng m c áo giáp s t, c m roi s t, c ặ ắ ầ ắ ưỡ i ng a s t đánh h t l p này đ n l p khác ự ắ ế ớ ế ớ

 Đó là v đ p dũng mãnh c a ng i anh hùng theo cái nhìn lí t ng hoá c a nhân dân ẻ ẹ ủ ườ ưở ủ

Roi s t gãy, Gióng nh nh ng b i tre bên đ ắ ổ ữ ụ ườ ng đánh gi c. ặ

 Gióng không ch đánh gi c b ng vũ khí hi n đ i (s t) mà b ng c vũ khí thô s , b ng c cây, hoa ỉ ặ ằ ệ ạ ắ ằ ả ơ ằ ỏ

lá c a đ t n ủ ấ ướ c.

b. Gióng bay v tr iề ờ

Ý nghĩa:

Ng ườ i anh hùng vô t , trong sáng, không màng đ a v , công danh ư ị ị

 S ra đi phi th ng là c mu n b t t hoá Thánh Gióng.ự ườ ướ ố ấ ử

Trang 22

+ Tre đ ng ngà vì ng a phun b cháy ng màu vàng.ằ ự ị ả

+ V t chân ng a thành nh ng h ao liên ti p.ế ự ữ ồ ế

+ Khi ng a hét l a, l a cháy m t làng g i là làng cháy.ự ử ử ộ ọ

Vi c k v nh ng d u tích đánh gi c c a Thánh Gióng trong đo n k t ệ ể ề ữ ấ ặ ủ ạ ế

th hi n s trân tr ng, bi t n, ni m t hào và ể ệ ự ọ ế ơ ề ự ước mu n v m t ngố ề ộ ười anh hùng c u nứ ước giúp dân. Đ ng th i cũng gi i thích đồ ờ ả ược các s ự

ki n, đ a đi m l ch s ( đ n th Phù Đ ng Thiên Vệ ị ể ị ử ề ờ ổ ương, làng Cháy)

Trang 23

S d ng các y u t hoang đ ử ụ ế ố ườ ng, kì

o đ lí t ng hoá ng i anh hùng

l ch s , th hi n quan ni m, cách đánh ị ử ể ệ ệ

giá c a nhân dân v ng ủ ề ườ i anh hùng.

Thánh Gióng là bi u t ể ượ ng r c r c a ự ỡ ủ lòng yêu n ướ c, s c m nh phi th ứ ạ ườ ng

c a dân t c ủ ộ

Khéo k t h p y u t c t lõi s th c ế ợ ế ố ố ự ự

l ch s v i nh ng y u t hoang đ ị ử ớ ữ ế ố ườ ng.

Th hi n ể ệ ướ c m c a nhân dân v ơ ủ ề

ng ườ i anh hùng đánh gi c ặ

Trang 24

2. Đ nh hị ướng phân tích

Trong kho tàng văn h c Vi t Nam, ch đ yêu nọ ệ ủ ề ước gi ng nh ố ư

m t s i ch đ xuyên su t chi u dài văn h c, tr i qua m i th i kì ộ ợ ỉ ỏ ố ề ọ ả ọ ờ

d ng nự ước và gi nữ ướ ủc c a dân t c. Và trong chu i các truy n ộ ỗ ề

thuy t có cùng ch đ ta không th không nh c đ n truy n thuy t ế ủ ề ể ắ ế ề ế

Thánh Gióng. “Thánh Gióng” là m t trong nh ng b n anh hùng ca ộ ữ ả

m đ u cho truy n th ng yêu nở ầ ề ố ướ ủc c a dân t c ta. Truy n thuy t ộ ề ế

này đã xây d ng hình tự ượng nhân v t anh hùng Thánh Gióng v i ậ ớ

nhi u màu s c th n kì, th hi n ý th c và s c m nh b o v dân ề ắ ầ ể ệ ứ ứ ạ ả ệ

t c, tr thành b c tộ ở ứ ượng đài b t h v ngấ ủ ề ười anh hùng ch ng xâm ố

lược

Trang 25

Trước tiên, truy n thuy t đã tái hi n s ra đ i kì l , khác thề ế ệ ự ờ ạ ường

c a Gióngủ Là m t ngộ ười anh hùng v i s c m nh phi thớ ứ ạ ường b i v y ở ậ

s ra đ i c a Thánh Gióng cũng th t khác thự ờ ủ ậ ường, không ph i đả ược m ẹmang thai chín tháng mười ngày mà Gióng được m sinh sau m t l n ẹ ộ ầ

m th vào v t chân l , mang thai đ n m i hai tháng sau m i h sinh

Gióng. S khác thự ường không ch d ng l i đó, tuy Gióng sinh ra khôi ỉ ừ ạ ởngôi, tu n tú nh ng đã lên ba mà v n đ t đâu ng i đó, không bi t nói ấ ư ẫ ặ ồ ế

cũng ch ng bi t cẳ ế ười. S ra đ i và nh ng bi u hi n khác thự ờ ữ ể ệ ường c a ủ

c u bé d báo đây là m t con ngậ ự ộ ười phi thường

Trang 26

Ph m ch t phi thẩ ấ ường c a Gióng đủ ược bi u hi n rõ nét h n trong ể ệ ơ

quá trình l n lên và trớ ưởng thành. C u bé Gióng ba năm ch ng bi t ậ ẳ ếnói bi t cế ườ ấi y đã c t ti ng nói khi nghe s gi tìm ngấ ế ứ ả ười đi đánh

gi c. L i nói đ u tiên c a c u chính là l i xin đi đánh gi c c u nặ ờ ầ ủ ậ ờ ặ ứ ước,

đi u đóề cho th y ý th c và trách nhi m c a m t công dân trấ ứ ệ ủ ộ ước v n ậ

m nh dân t c. Gióng nói v i s gi : “ệ ộ ớ ứ ả Ông v tâu v i vua s m cho ta ề ớ ắ

m t con ng a s t, m t cái roi s t và m t t m áo giáp s t, ta s phá tan ộ ự ắ ộ ắ ộ ấ ắ ẽ

lũ gi c này ặ ”. Qua ti ng nói c a Gióng, tác gi dân gian đã g i g m tinh ế ủ ả ử ắ

th n trách nhi m, ý th c đánh gi c, c u nầ ệ ứ ặ ứ ướ ủc c a dân t c ta. L i nói ộ ờ

dõng d c c a Gióng đòi roi s t, ng a s t, áo giáp s t th hi n m ạ ủ ắ ự ắ ắ ể ệ ơ ước

có vũ khí th n k . Chi ti t đó còn là thành t u văn hoá, kĩ thu t th i ầ ỳ ế ự ậ ờ

Hùng Vương,

Trang 27

nhân dân đã có s ti n b , đã rèn s t, đúc đ ng ph c v nhu c u cu c ự ế ộ ắ ồ ụ ụ ầ ộ

s ng và ch ng gi c. Càng kì l h n, t sau hôm g p s gi , Thánh ố ố ặ ạ ơ ừ ặ ứ ả

Gióng ăn không bi t no, qu n áo v a m c xong đã ch t, gia đình Gióng ế ầ ừ ặ ậkhông còn đ s c nuôi con. ủ ứ Trướ ực s kì l c a Gióng, dân làng mang ạ ủ

g o sang nuôi Gióng cùng b m Chi ti t này cho th y rõ lòng yêu ạ ố ẹ ế ấ

nước và s c m nh tình đoàn k t c a dân t c ta. Khi có gi c đ n, nhân ứ ạ ế ủ ộ ặ ếdân ta đ ng lòng giúp s c đ đánh đu i gi c xâm lồ ứ ể ổ ặ ược; đi u đó còn ề

kh ng đ nh s l n m nh c a Gióng xu t phát t nhân dân, đẳ ị ự ớ ạ ủ ấ ừ ược nhân dân nuôi dưỡng mà l n lên. ớ

Trang 28

V đ p hào hùng c a hình tẻ ẹ ủ ượng Gióng được ti p t c kh c ho qua s ki n Gióng đánh ế ụ ắ ạ ự ệ

th ng gi c và bay v tr i.ắ ặ ề ờ Khi gi c đ n chân núi Trâu, c u bé ba tu i b ng vặ ế ậ ổ ỗ ươ n vai v t l n tr ụ ớ ở thành m t tráng sĩ, oai phong, l m li t. S l n lên c a Gióng càng đ m tô h n m i quan h gi a s ộ ẫ ệ ự ớ ủ ậ ơ ố ệ ữ ự nghi p c u n ệ ứ ướ c và ng ườ i anh hùng: đ đáp ng yêu c u l ch s , Gióng ph i l n nhanh đ phù h p ể ứ ầ ị ử ả ớ ể ợ

v i hoàn c nh c a đ t n ớ ả ủ ấ ướ c, Gióng ph i kh ng l v vóc dáng, ý chí thì m i có th đ m đ ả ổ ồ ề ớ ể ả ươ ng

đ ượ c tr ng trách lúc b y gi “ ọ ấ ờ Tráng sĩ m c áo giáp , c m roi, nh y lên mình ng a. Ng a phun l a, ặ ầ ả ự ự ử tráng sĩ thúc ng a phi th ng đ n n i có gi c, đón đ u chúng đánh gi t h t l p này đ n l p khác…” ự ẳ ế ơ ặ ầ ế ế ớ ế ớ .

Đó là v đ p dũng mãnh c a ng i anh hùng theo cái nhìn lí t ng hoá c a nhân dân. B ng s c ẻ ẹ ủ ườ ưở ủ ằ ứ

m nh phi th ạ ườ ng, Gióng đánh tan h t l p gi c này đ n l p gi c khác. Khi roi s t gãy, Tháng Gióng ế ớ ặ ế ớ ặ ắ không h nao núng, nh nh ng b i tre ven đ ề ổ ữ ụ ườ ng đ ti p t c chi n đ u v i k thù cho đ n khi ể ế ụ ế ấ ớ ẻ ế

chúng hoàn toàn b tiêu di t. Chi ti t này cho th y Gióng không ch đánh gi c b ng vũ khí hi n đ i ị ệ ế ấ ỉ ặ ằ ệ ạ (s t) mà b ng c vũ khí thô s , b ng c cây, hoa lá c a đ t n ắ ằ ả ơ ằ ỏ ủ ấ ướ c.

Trang 29

Sau khi đánh tan gi c xâm lặ ược, đu i gi c đ n chân núi Sóc, Gióng ổ ặ ế

c i giáp s t b l i, m t mình m t ng a t t bay v tr i. Đây là chi ti t ở ắ ỏ ạ ộ ộ ự ừ ừ ề ờ ế

g i nhi u ý nghĩa sâu xa. Ngợ ề ười anh hùng sau khi hoàn thành nhi m v ệ ụ

c u nứ ước không màng đ a v , công danh đ tr v tiên gi i. Gióng đ n ị ị ể ở ề ớ ế

tr n gian ch v i m t m c đích duy nh t đó là d p quân xâm lầ ỉ ớ ộ ụ ấ ẹ ược đ ể

mang l i bình yên cho nhân dân, cho đ t nạ ấ ước. Đi u đó càng đ m tô h n ề ậ ơ

n a ph m ch t anh hùng c a Thánh Gióng. Đ ng th i chi ti t này cũng ữ ẩ ấ ủ ồ ờ ế

th hi n s b t t c a Gióng trong lòng m i ngể ệ ự ấ ử ủ ọ ười, Gióng v tr i cũng ề ờ

là v cõi vô biên, b t t mãi mãi trề ấ ử ường t n cùng đ t nồ ấ ước, dân t c.ộ

Trang 30

Ph n cu i truy n, tác gi dân gian đã k l i nh ng ầ ố ệ ả ể ạ ữ d u tích đ sau ấ ể

khi Gióng đánh gi cặ Đó là nh ng khóm tre đ ng ngà vì ng a phun b ữ ằ ự ịcháy ng màu vàng; đó là nh ng v t chân ng a thành nh ng h ao liên ả ữ ế ự ữ ồ

ti p hay tên làng Cháy đế ược lí gi i do khi ng a thét l a, l a đã thiêu ả ự ử ử

cháy m t làng nên cái tên “làng Cháy” có t đó. Cách lí gi i mang màu ộ ừ ả

s c hoang đắ ường, kì o càng ng i ca công tr ng, nh n m nh t m vóc kì ả ợ ạ ấ ạ ầ

vĩ c a ngủ ười anh hùng làng Gióng

Trang 31

Nh v y, truy n truy n thuy t Thánh Gióng đã xây d ng thành công ư ậ ệ ề ế ự

hình tượng Thánh Gióng là hình tượng tiêu bi u, r c r c a ngể ự ỡ ủ ười anh hùng đánh gi c c u nặ ứ ước. Trong văn h c dân gian Vi t Nam, đây là hình ọ ệ

tượng người anh hùng đánh gi c đ u tiên, tiêu bi u cho lòng yêu nặ ầ ể ước

c a nhân dân ta. Nhân v t đủ ậ ược xây d ng b ng s k t h p gi a y u t ự ằ ự ế ợ ữ ế ố

th n kì và y u t anh hùng ca. Y u t th n kì đầ ế ố ế ố ầ ược th hi n ngay t s ể ệ ừ ự

ra đ i khác thờ ường c a Gióng cho đ n s c m nh kì di u, l n nhanh nh ủ ế ứ ạ ệ ớ ư

th i, vổ ươn vai thành tráng sĩ đ đánh đu i gi c xâm lể ổ ặ ược. Bên c nh đó, ạhình tượng Gióng còn mang đ m d u n anh hùng ca v i v đ p kì vĩ ậ ấ ấ ớ ẻ ẹ(sinh ra t v t chân l n, vừ ế ớ ươn mình thành tráng sĩ,…).

Trang 32

S k t h p hài hòa gi a các y u t đó đã khái quát hóa, lí t ự ế ợ ữ ế ố ưở ng hóa hình t ượ ng

Gióng đ Thánh Gióng tr thành bi u t ể ở ể ượ ng b t t cho lòng yêu n ấ ử ướ c, s c m nh ứ ạ

c a dân t c ta trong cu c đ u tranh ch ng gi c ngo i xâm. Hình t ủ ộ ộ ấ ố ặ ạ ượ ng Thánh Gióng

có s c s ng lâu b n trong văn h c Vi t Nam, tr thành ngu n c m ng cho nhi u ứ ố ề ọ ệ ở ồ ả ứ ề tác gi tìm đ n: ả ế

M i gié lúa đ u mu n thêm nhi u h t ỗ ề ố ề ạ

G trăm cây đ u mu n hóa nên tr m ỗ ề ố ầ

M i chú bé đ u năm m ng a s t ỗ ề ơ ự ắ

M i con sông đ u mu n hóa B ch Đ ng ỗ ề ố ạ ằ (''T qu c bao gi đ p th này chăng'' ổ ố ờ ẹ ế Ch Lan Viên)ế

Trang 33

V ươ n vai, l n b ng d y nghìn cân ớ ổ ậ

C ưỡ ư i l ng ng a s t bay phun l a ự ắ ử

Nh b i tre làng,đu i gi c Ân ổ ụ ổ ặ

(''Theo chân Bác' T H u ố ữ ')

B ng s k t h p gi a c t lõi s th c l ch s v i nh ng y u t hoang đ ằ ự ế ợ ữ ố ự ự ị ử ớ ữ ế ố ườ ng, kì o, truy n ả ề thuy t ế Thánh Gióng đã k v công lao đánh đu i gi c ngo i xâm c a ngể ề ổ ặ ạ ủ ườ i anh hùng Thánh Gióng.

Qua hình t ượ ng Thánh Gióng, các tác gi dân gian đ cao truy n th ng yêu n ả ề ề ố ướ c b t khu t và s c ấ ấ ứ

m nh c a dân t c trong cu c đ u tranh b o v T qu c, ạ ủ ộ ộ ấ ả ệ ổ ố th hi n ý th c t c ể ệ ứ ự ườ ng c a dân t c ủ ộ Truy n thuy t ề ế Thánh Gióng và hình tượ ng Gióng s s ng mãi trong lòng ng ẽ ố ườ i dân Vi t ngàn đ i ệ ờ

Trang 34

III. LUY N ĐỆ Ề

* Bài t p tr c nghi m:ậ ắ ệ

Trang 35

Câu 1: Ý nghĩa hình t ng Thánh Gióng là gì?ượ

w D cả A,B,C

w B Bi u t ể ượ ng v lòng yêu n ề ướ c, s c m nh ứ ạ

ch ng gi c ngo i xâm c a nhân dân ta ố ặ ạ ủ

w A Tượng tr ng cho s c m nh c a tinh ư ứ ạ ủ

th n đoàn k t toàn dân ầ ế

w C U c m cùa nhân dân ta v hình m u lí ớ ơ ề ẫ

t ưở ng c a ng ủ ườ i anh hùng ch ng gi c ngo i ố ặ ạ

xâm th i kì đ u d ng n ờ ầ ự ướ c.

Trang 36

Câu 2: Trong truy n ệ Thánh Gióng, c u bé Gióng c t ti ng nói ậ ấ ế

đ u tiên khi nào? ầ

w A Khi nghe sứ giả của nhà vua đi loan

truyền tìm người tài giỏi cứu nước, phá

Trang 37

Câu 3: Tác ph m ẩ Thánh Gióng thu c th lo i truy n dân gian ộ ể ạ ệ

Trang 38

Câu 4: Phát bi u nào sau đây nói đúng nh t v nhân v t Thánh Gióng ể ấ ề ậ

trong truy n thuy t ề ế Thánh Gióng?

w C. Thánh Gióng là nhân v t đ ậ ượ c xây d ng d a ự ự

trên truy n th ng tu i tr anh hùng trong l ch s ề ố ổ ẻ ị ử

và t trí t ừ ưở ng t ượ ng b t ngu n t tinh th n yêu ắ ồ ừ ầ

D. Thánh Gióng là nhân v t do nhân dân t ậ ưở ng

t ượ ng h c u nên đ th hi n khát v ng chinh ph c ư ấ ể ể ệ ọ ụ thiên nhiên.

Trang 39

Câu 5: Đ ghi nh công n c a Thánh Gióng, vua Hùng đã phong cho ể ớ ơ ủ

Thánh Gióng danh hi u gì?ệ

A Phù Đ ng Thiên V ổ ươ ng

w

w C Bố Cái Đại Vương.

B. L ưỡ ng qu c Tr ng nguyên ố ạ

w D Đức Thánh Tản Viên.

Trang 40

* Đ đ c hi u :ề ọ ể

Đ bài 01: ề

Đ c đo n văn sau và th c hi n các yêu c u bên dọ ạ ự ệ ầ ưới:

“B y gi có gi c Ân đ n xâm ph m b cõi n ấ ờ ặ ế ạ ờ ướ c ta. Th gi c m nh, nhà vua lo ế ặ ạ

s , bèn sai s gi đi kh p n i rao tìm ng ợ ứ ả ắ ơ ườ i tài gi i c u n ỏ ứ ướ c. Đ a bé nghe ti ng ứ ế rao, b ng d ng c t ti ng nói: “ M ra m i s gi vào đây”. S gi vào, đ a bé ỗ ư ấ ế ẹ ờ ứ ả ứ ả ứ

b o: “ Ông v tâu v i vua s m cho ta m t con ng a s t, m t cái roi s t và m t t m ả ề ớ ắ ộ ự ắ ộ ắ ộ ấ

áo giáp s t, ta s phá tan lũ gi c này”. S gi v a kinh ng c, v a m ng r , v i ắ ẽ ặ ứ ả ừ ạ ừ ừ ỡ ộ vàng v tâu vua. Nhà vua truy n cho th ngày đêm làm g p nh ng v t chú bé d n ề ề ợ ấ ữ ậ ặ

Càng l h n n a, t sau hôm g p s gi , chú bé l n nhanh nh th i. C m ăn m y ạ ơ ữ ừ ặ ứ ả ớ ư ổ ơ ấ cũng không no, áo v a m c xong đã căng đ t ch Hai v ch ng làm ra bao nhiêu ừ ặ ứ ỉ ợ ồ

cũng không đ nuôi con, đành ph i ch y nh bà con, làng xóm. Bà con đ u vui lòng ủ ả ạ ờ ề gom góp g o nuôi chú bé, vì ai cũng mong chú gi t gi c, c u n ạ ế ặ ứ ướ c”.

(Thánh Gióng)

Tiêu đề	Ôn Tập Truyện
Chuyên ngành	Ngữ Văn
Thể loại	Bài Giảng

Định dạng
Số trang	258
Dung lượng	1,59 MB