Giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu hàng nông sản của công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I- Bộ Công Thương

MỤC LỤC LỜI MỞ ĐẦU 1 NỘI DUNG 2 CHƯƠNG I: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ XUẤT KHẨU NÔNG SẢN CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU TỔNG HỢP I 2 BỘ CÔNG THƯƠNG 2

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 1

NỘI DUNG 2

CHƯƠNG I: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ XUẤT KHẨU NÔNG SẢN CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU TỔNG HỢP I 2

BỘ CÔNG THƯƠNG 2

1 ĐẶC ĐIỂM CỦA HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU HÀNG NÔNG SẢN CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU TỔNG HỢP I - BỘ CÔNG THƯƠNG 2

1.1 Đặc điểm về mặt hàng nông sản 2

1.1.1 Về hoạt động thu mua đầu vào nông sản 2

1.1.2 Về chất lượng mặt hàng nông sản 2

1.1.3 Về bảo quản chất lượng hàng nông sản 3

1.1.4 Nhu cầu về hàng nông sản 3

1.1.5 Giá hàng nông sản 3

1.2 Đặc điểm về thị trường xuất khẩu hàng nông sản của công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I- Bộ Công Thương 4

2 VỊ TRÍ, VAI TRÒ CỦA XUẤT KHẨU NÔNG SẢN ĐỐI VỚI CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU TỔNG HỢP I - BỘ CÔNG THƯƠNG 4

3 NHỮNG NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU HÀNG NÔNG SẢN CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU TỔNG HỢP I -BỘ CÔNG THƯƠNG 6

3.1.Những nhân tố chủ quan 6

3.2.Những nhân tố khách quan 6

3.2.1 Những nhân tố trên thị trường Việt Nam 6

3.2.2 Những nhân tố trên thị trường thế giới 7

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU NÔNG SẢN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU TỔNG HỢP I- BỘ CÔNG THƯƠNG 8

I KHÁI QUÁT VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU TỔNG HỢP I

-BỘ CÔNG THƯƠNG 8

1 Quá trình hình thành và phát triển của công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I- Bộ Công Thương 8

2.Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I- Bộ Công Thương .9

2.1 Nhiệm vụ chủ yếu của công ty 9

2.2 Quyền hạn của công ty 10

3 Các lĩnh vực kinh doanh của công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I- Bộ Công Thương .10

3.1.Các lĩnh vực kinh doanh 10

3.2.Phương thức kinh doanh 11

3.3.Mặt hàng xuất nhập khẩu 11

4 Kết quả hoạt động kinh doanh của công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I - bộ công thương 12

II THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU HÀNG NÔNG SẢN CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU TỔNG HỢP I - BỘ CÔNG THƯƠNG 13

1 Tạo nguồn hàng nông sản tại công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I- Bộ Công Thương 13

2 Tổ chức hoạt động nghiệp vụ để xuất khẩu của công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I- Bộ Công Thương .15

2.1 Các hình thức xuất khẩu nông sản của công ty .15

2.2 Tổ chức thực hiện hợp đồng xuất khẩu hàng nông sản 17

2.3 Các kết quả đạt được trong kinh doanh xuất khẩu nông sản của công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I .18 2.3.1 Cơ cấu mặt hàng nông sản xuất khẩu của công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I- Bộ Công Thương.

2.3.2 Cơ cấu thị trường xuất khẩu hàng nông sản của công ty cổ phần xuất

nhập khẩu tổng hợp I- Bộ Công Thương 22

III ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU NÔNG SẢN CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU TỔNG HỢP I - BỘ CÔNG THƯƠNG 25

1 Những thành tựu đạt được 25

2 Những hạn chế còn tồn tại 27

3 Nguyên nhân 30

3.1 Nguyên nhân chủ quan 30

3.1.1 Phân công công việc chưa hiệu quả 30

3.1.2 Các đầu mối hoạt động kinh doanh của công ty thiếu tính hệ thống .30

3.1.3 Trình độ chuyên môn của đội ngũ cán bộ trong công ty 3.1.4 Giữa công ty và các chi nhánh chưa có sự liên hệ chặt chẽ .31

3.2 Nguyên nhân khách quan .31

3.2.1 Nguyên nhân từ phía nhà nước .31

3.2.2 Những nguyên nhân khách quan khác CHƯƠNG III: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM THÚC ĐẨY HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU NÔNG SẢN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU TỔNG HỢP I- BỘ CÔNG THƯƠNG 32

I CƠ SỞ ĐỀ XUẤT CÁC BIỆN PHÁP THÚC ĐẨY HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU NÔNG SẢN CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU TỔNG HỢP I - BỘ CÔNG THƯƠNG 32

1 Phương hướng xuất khẩu nông sản của nhà nước trong những năm tới 32

2 Cơ hội và thách thức của hoạt động xuất khẩu nông sản của doanh nghiệp Việt Nam .34

2.1.Cơ hội về xuất khẩu nông sản của công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I- Bộ Công Thương 34

2.1.1 Xu hướng hội nhập kinh tế thế giới 34

2.1.2 Nhu cầu về hàng nông sản trên thị trường thế giới có xu hướng tăng 35

2.2 Những thách thức 36

2.2.1 Sự cạnh tranh gay gắt của các nước xuất khẩu nông sản có cùng điều

kiện sản xuất tương tự .36

2.2.2.Sự kém nhạy bén trong nắm bắt thông tin thị trường của các doanh ngiệp Việt Nam .37

2.2.3.Chất lượng hàng nông sản Việt Nam chưa đồng đều, quy mô chưa lớn 37 2.2.4.Yêu cầu ngày càng cao về chất lượng từ các nước nhập khẩu .37

3 Phương hướng và mục tiêu xuất khẩu nông sản của công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I- Bộ Công Thương 37

4 Phân tích điểm mạnh- điểm yếu, thời cơ- thách thức hoạt động xuất khẩu nông sản của công ty 39

4.1.Phân tích điểm mạnh của công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I- Bộ Công Thương 39

4.2.Những điểm yếu trong hoạt động xuất khẩu nông sản của công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I- Bộ Công Thương 39

4.3 Thời cơ và thách thức đối với công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I-Bộ Công Thương 41

II CÁC GIẢI PHÁP NHẰM THÚC ĐẨY HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU NÔNG SẢN CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU TỔNG HỢP I- BỘ CÔNG THƯƠNG 42

1 Nhóm giải pháp đối với sản phẩm 42

1.1 Hoàn thiện công tác khai thác nguồn hàng xuất khẩu 42

1.2.Nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng nông sản 43

1.3 Hoàn thiện khâu dự trữ bảo quản nông sản phẩm 44

1.4.Tiếp tục xuất khẩu các mặt hàng nông sản thế mạnh của công ty đồng thời tăng cưòng nhập khẩu vào các nghành hàng mới 45

2 Nhóm giải pháp đối với thị trường 46

2.1.Hoàn thiện công tác nghiên cứu thị trường xuất khẩu .46

2.2.Xây dựng mối quan hệ chặt chẽ với các thị trường nhập khẩu và khai thác thị trường mới .47

2.3.Hoàn thiện và phát triển kênh phân phối .47

3 Nhóm giải pháp về tổ chức điều hành và quản lý của công ty cổ phần xuất

nhập khẩu tổng hợp I- Bộ Công Thương 49

3.1.Nâng cao trình độ nghiệp vụ chuyên môn 49

3.2.Tăng cường công tác nghiên cứu mặt hàng xuất khẩu .50

III CÁC KIẾN NGHỊ ĐỐI VỚI NHÀ NƯỚC NHẰM THÚC ĐẨY HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU NÔNG SẢN CHI CÁC CÔNG TY XUẤT KHẨU NÔNG SẢN VIỆT NAM 50

1 Hoàn thiện chính sách xuất khẩu nông sản 50

2 Tăng đầu tư cho nguồn hàng xuất khẩu nông sản 51

3 Tín dụng cho hỗ trợ xuất khẩu 52

4 Phát triển kết cấu hạ tầng, nâng cao trình độ kỹ thuật và công nghệ 52

KẾT LUẬN 54

TÀI LIỆU THAM KHẢO 55

DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU

Bảng 1: Tỉ trọng xuất khẩu nông sản của của công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng

hợp I- Bộ Công Thương 5 Biểu 1: Tỉ trọng xuất khẩu nông sản của của công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp

I- Bộ Công Thương 5 Bảng 2: Kim ngạch xuất khẩu của công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I- Bộ

Công Thương 12 Bảng 3: Một số doanh nghiệp liên kết tạo nguồn hàng xuất khẩu với công ty cổ phần

xuất nhập khẩu tổng hợp I- Bộ Công Thương 14 Bảng 4: Cơ cấu các hình thức xuất khẩu nông sản tại công ty cổ phần xuất nhập khẩu

tổng hợp I- Bộ Công Thương 16 Bảng 5: Kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng nông sản qua các năm 19 Bảng 6: Cơ cấu thị trường xuất khẩu hàng nông sản của công ty cổ phần xuất nhập

khẩu tổng hợp I- Bộ Công Thương 23 Bảng 7: Mục tiêu xuất khẩu nông sản của công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I-

Bộ Công Thương trong 6 tháng đầu năm 2010 38

LỜI MỞ ĐẦU

Từ sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI năm 1986, với con đường lựachọn mới của Đảng và nhà nước ta đó là đi theo kinh tế thị trường với địnhhướng xã hội chủ nghĩa đã mở ra một nền kinh tế mới cho nước ta- nền kinh

tế mở cửa và hội nhập Sau hơn hai mươi năm hội nhập, nền kinh tế nước ta

đã có những bước chuyển mình quan trọng và đáng khích lệ Hoạt động xuấtkhẩu được chú trọng và ưu tiên, từ đó giúp mước ta thu ngoại tệ đầu tư chomáy móc công nghệ hiện đại, góp phần tích cực thực hiện mục đích côngnghiệp hóa- hiện đại hóa

Nông sản ngay từ đầu đã là một mặt hàng xuất khẩu chủ lực của nước ta.Với những điều kiện tự nhiên thuận lợi cho hoạt động sản xuất và nuôi trồngnông sản, những năm qua nông sản đã đóng góp một phần lớn cho kim ngạchxuất khẩu của cả nước Tuy nhiên, hoạt động xuất khẩu nông sản vẫn còn tồntại nhiều vấn đề và gặp rất nhiều những khó khăn, hiệu quả chưa tương xứngvới quy mô Nguyên nhân chủ yếu là do việc đầu tư cho hoạt động nông sảncủa nước ta còn chưa thích đáng, chất lượng yếu kém chưa đáp ứng được nhucầu của thị trường thế giới Đây là những khó khăn không dễ giải quyết, cũng

là trăn trở của nhà nước cũng như các doanh nghiệp đang hoạt động trong lĩnhvực xuất khẩu nông sản

Vì lí do đó, trong quá trình thực tập tại công ty cổ phần xuất nhập khẩu

tổng hợp I- Bộ Công Thương, em đã lựa chọn đề tài “Giải pháp đẩy mạnh

xuất khẩu hàng nông sản của công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp

I-Bộ Công Thương” làm đề tài cho chuyên đề thực tập của mình dưới sự

hướng dẫn của Giảng viên- Ths Nguyễn Quang Huy.

Bố cục chuyên đề này được chia thành ba chương:

Chương I: Những vấn đề cơ bản về xuất khẩu nông sản của công ty cổphần xuất nhập khẩu tổng hợp I- Bộ Công Thương

Chương II: Thực trạng hoạt động xuất khẩu nông sản tại công ty cổ phầnxuất nhập khẩu tổng hợp I- Bộ Công Thương

Chương III: Một số giải pháp nhằm thúc đẩy hoạt động xuất khẩu nôngsản tại công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I- Bộ Công Thương

NỘI DUNG CHƯƠNG I NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ XUẤT KHẨU NÔNG SẢN CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU TỔNG HỢP I

BỘ CÔNG THƯƠNG

1 ĐẶC ĐIỂM CỦA HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU HÀNG NÔNG SẢN CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU TỔNG HỢP I - BỘ CÔNG THƯƠNG.

1.1 Đặc điểm về mặt hàng nông sản

1.1.1 Về hoạt động thu mua đầu vào nông sản.

Hàng nông sản có đặc trưng tính thời vụ, quá trình sản xuất và thuhoạch vì thế cũng mang tính thời vụ Vào vụ mùa, hàng nông sản dồi dào vàphong phú, chất lượng khá đồng đều giá rẻ và dễ thu mua, ngược lại khi trái

vụ nông sản khan hiếm, khó thu mua mà giá cả lại cao trong khi chất lượngkém đồng đều Vì vậy, nó ảnh hưởng đến hoạt động tổ chức thu mua hàng củacông ty Vào vụ mùa thì công ty có những biện pháp tập trung vào trước thờiđiểm thu hoạch để đặt hàng, thu mua khối lượng lớn, đảm bảo nguồn hàng ổnđinh, chất lượng tốt Còn khi trái vụ, công ty cần phải nhận thức được đặcđiểm này để đưa ra kế hoạch phù hợp, tính toán lượng dự trữ để đáp ứng đơnđặt hàng Hơn nữa, hoạt động thu mua nông sản chỉ diễn ra trong thời gianngắn nên yêu cầu việc thu mua phải diễn ra nhanh, đảm bảo chất lượng cũngnhư khối lượng thu mua

1.1.2 Về chất lượng mặt hàng nông sản

Hàng nông sản có đặc điểm là chịu ảnh hưởng rất lớn về khí hậu, thờitiết, địa hình ,địa chất…Khi điều kiện thời tiết thuận lợi thì cây trồng chonăng suất cao, chất lượng đồng đều, giá rẻ Từ đó giúp cho việc thu mua nôngsản dễ dàng, thuận lợi Ngược lại thời tiết khắc nghiệt, thiên tai hạn hán lũ lụtnhiều thì hàng hóa khan hiếm, chất lượng không tốt, kém đồng đều, giá lạicao Sự chênh lệch giá cả giữa các mùa vụ là rất lớn, có năm cao hơn 4 đến 5lần

Nông sản là một mặt hàng phục vụ cho nhu cầu của con người, vì thếchất lượng của nó tác động trực tiếp đến sức khỏe của người tiêu dung, ảnhhưởng đến uy tín của doanh nghiệp thậm chí của quốc gia trên thị trường thếgiới Công ty là một trong những nguồn thu mua nông sản chính của cả nước,

vì vậy vấn đề này cũng được đưa lên hàng đầu và là một tiêu chí của công tykhi đứng ra thu mua nông sản Khâu kiểm tra chất lượng đầu vào được thựchiện nghiêm ngặt theo các chỉ tiêu nhất định như ISO 9001, ISO 9002…

1.1.3 Về bảo quản chất lượng hàng nông sản

Nông sản là một mặt hàng có đặc tính tươi sống, lại không có sự trùngkhớp giữa sản xuất và tiêu dùng nên khâu chế biến và bảo quản cần phải thựchiện tốt Bên cạnh đó, hàng nông sản dễ bị hư hỏng, ẩm mốc dẫn đến dễ biếnchất, nếu không đảm bảo về nhiệt độ, độ ẩm cần thiết thì hàng nông sản dễ hưhỏng Nắm bắt được đặc điểm này nên công ty cũng tổ chức các kho chứahàng đáp ứng đủ tiêu chuẩn, điều kiện để giữ hàng cho đúng phẩm chất, đảmbảo chất lượng

Nước ta với điều kiện khí hậu thuận lợi cho mặt hàng nông sản vì vậyviệc xuất khẩu nông sản là một thế mạnh Nhưng đồng thời, với trình độ khoahọc công nghệ chưa cao, công ty vẫn chủ yếu xuất khẩu thô hoặc sơ chế

1.1.4 Nhu cầu về hàng nông sản

Nông sản là một mặt hàng thiết yếu cho nhu cầu cuộc sống của conngười( từ lúa gạo, rau quả…) cho đến các hoạt động giúp nâng cao chất lượngcuộc sống( cao su, cà phê…) vì vậy hàng nông sản ở các quốc gia đều đượctiêu thụ với số lượng lớn và đa số các mặt hàng nông sản ngày càng có nhucầu tăng cao.Song song với việc tăng cao về số lượng, các quốc gia cũngđồng thời nâng cao về chất lượng mặt hàng nông sản, vì vậy công ty đồngthời nâng cao hiệu quả thu mua nông sản cũng nâng cao chất lượng của mặthàng nông sản trong nước để có thể đáp ứng được nhu cầu của các quốc gianhập khẩu

1.1.5 Giá hàng nông sản

Từ năm 1998, giá hàng nông sản tăng mạnh, các mặt hàng gạo, cà phê,lạc nhân… được đánh giá tăng cao, cao su tự nhiên cũng tăng mạnh, cho đếnnay giá vẫn ở mức cao và vững Đến năm 2000 giá chững lại và đã dần ổn

định ở mức khá cao Nông sản là mặt hàng xuất khẩu chủ lực của công ty vìvậy nó đem lại lợi nhuận khá cao cho công ty tuy nhiên, mức giá không ổnđịnh thường xuyên thay đổi cũng gây nên ảnh hưởng không nhỏ đến hoạtđộng xuất khẩu.

1.2 Đặc điểm về thị trường xuất khẩu hàng nông sản của công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I- Bộ Công Thương

Thị trường xuất khẩu hàng nông sản của công ty khá rộng lớn nhưng tậptrung vào một số thị trường chính như: Trung Quốc, Singarpore, các nước trongkhu vực châu Á, một số quốc gia EU, Mỹ, Nga và các quốc gia Đông Âu…Các thị trường xuất khẩu của công ty khá đa dạng Có nhiều thị trườngnhập khẩu với mục đích tiêu dùng như Mỹ, thị trường EU… Với thị trườngnày, những chỉ tiêu cho hàng nông sản thường cao, kiểm tra và kiểm địnhnghiêm ngặt Đây là những thị trường khó tính, với sự đề cao chất lượng sảnphẩm vì nó ảnh hưởng đến người tiêu dùng nên khi xuất khẩu sang thị trườngnày, chất lượng luôn là yếu tố hàng đầu mà công ty chú ý Bên cạnh đó có rấtnhiều thị trường nhập khẩu với mục đích tái sản xuất để xuất khẩu sang cácnước phát triển như Trung Quốc, Singapore… Khi xuất khẩu sang thị trườngnày, công ty chủ yếu là xuất khẩu thô, với chất lượng bình thường, giá cảcũng khá thấp

Hiện nay có thị trường châu Phi đang được công ty chú trọng và hướngtới Các quốc gia châu Phi thường gặp phải các khó khăn trong việc trồng trọt

do đặc tính tự nhiên và thiên tai xảy ra liên miên, vì vậy các quốc gia này rấtthiếu nguồn lương thực, thực phẩm chủ yếu Khi xuất khẩu sang thị trườngnày, điều mà công ty chú trọng là giá cả của nông sản, bởi các quốc gia châuPhi còn khá nghèo nên họ quan tâm đầu tiên tới giá cả của nông sản phẩm

2 VỊ TRÍ, VAI TRÒ CỦA XUẤT KHẨU NÔNG SẢN ĐỐI VỚI CÔNG

TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU TỔNG HỢP I - BỘ CÔNG THƯƠNG.

Hoạt động xuất khẩu nông sản có ý nghĩa quan trọng với công ty vì nóchiếm hơn 50% doanh thu của công ty Xuất khẩu nông sản còn có ý nghĩagiúp nâng cao uy tín của công ty trên trường quốc tế, cho phép công ty thiếtlập được mối quan hệ với nhiều bạn hàng ở các quốc gia khác nhau Công tycần phải duy trì tốt mối quan hệ này, để làm được điều đó công ty luôn phảiđáp ứng tốt nhu cầu của khách hàng về giá cả cũng như chất lượng và cácđiều kiện khác như phương thức giao hàng, thủ tục thanh toán

Bảng 1: Tỉ trọng xuất khẩu nông sản của của công ty cổ phần xuất

nhập khẩu tổng hợp I- Bộ Công Thương

Biểu 1: Tỉ trọng xuất khẩu nông sản của của công ty cổ phần xuất

nhập khẩu tổng hợp I- Bộ Công Thương

36.14

63.86

Giá trị xuất khẩu nông sản

Giá trị xuất khẩu mặt hàng khác

57.5 42.5

Giá trị xuất khẩu nông sản Giá trị xuất khẩu mặt hàng khác

Xuất khẩu là điều kiện tốt nhất để công ty mở rộng thị trường, mở rộngmối quan hệ kinh doanh với các bạn hàng trong và ngoài nước trên cơ sở haibên cùng có lợi, tăng doanh số đồng thời tăng lợi nhuận phân tán và chia sẻrủi ro trong công ty.

Xuất khẩu đảm bảo cho cty nâng cao việc sử dụng các kĩ năng quản lýchuyên môn, hoạt động sản xuất bán hàng trên thị trường quốc tế, quản lý và

dự đoán xu hướng biến động của tỉ giá hối đoái… đồng thời công ty cũngnhập khẩu được máy móc trang thiết bị để tái đầu tư sản xuất

Xuất khẩu trên thị trường rộng lớn nên việc cạnh tranh là tất yếu, đòi hỏicông ty phải luôn đổi mới, hoàn thiện công tác quản lý sản xuất và kinh doanh

để phù hợp với tình hình thực tế để đạt hiệu quả cao

Xuất khẩu là hoạt động chính của công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổnghợp I- Bộ Công Thương trong đó mặt hàng nông sản là mặt hàng quan trọngđóng góp rất lớn vào kim ngạch xuất khẩu của toàn công ty nói chung( hơn50% tổng kim ngạch)

3 NHỮNG NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU HÀNG NÔNG SẢN CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU TỔNG HỢP I - BỘ CÔNG THƯƠNG.

3.1 Những nhân tố chủ quan

- Bộ máy quản lý của công ty: Đây là nhân tố chủ quan quyết định đếnhiệu quả sản xuất kinh doanh của mỗi doanh nghiệp Việc phân công côngviệc hợp lý, phát huy được thế mạnh của mỗi cán bộ công nhân viên, tạo ratinh thần đoàn kết trong nội bộ công ty là yếu tố quan trọng dẫn đến sự thànhcông của công ty

- Phương hướng chiến lược của công ty: Việc đề ra các mục tiêu, đưa racác chiến lược xuất khẩu hàng nông sản trong mỗi thời kì là một yếu tố vôcùng quan trọng, nó ảnh hưởng lớn đến sự sống còn của mỗi công ty bởi, mỗimột thời kì khác nhau, một điều kiện khác nhau công ty cần có chiến lược vàphương hướng khác nhau

3.2 Những nhân tố khách quan

3.2.1 Những nhân tố trên thị trường Việt Nam

- Điều kiện tự nhiên:

Việt Nam thuộc khu vực có vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên tương đốithuận lợi cho phát triển nông nghiệp, khí hậu nhiệt đới gió mùa do ảnh hưởngsâu sắc của vùng cận xích đạo Địa lý trải dài từ Bắc vào Nam, khí hậu đa

dạng phong phú với miền khô nóng, ẩm ướt…

Với điều kiện thuận lợi như vậy , sản lượng nông sản hàng năm của nước

ta tương đối lớn Việc kinh doanh xuất khẩu cũng có nhiều dễ dàng và thuậnlợi hơn do có nguồn nguyên liệu phong phú

Tuy nhiên nước ta cận xích đạo chịu ảnh hưởng lớn của gió mùa, sự thayđổi thường xuyên của khí hậu cũng gây ra những biến động lớn cho hoạt độngxuất khẩu nông sản như lũ lụt, hạn hán…

- Trình độ khoa học kĩ thuật liên quan đến sản xuất, chế biến và bảo quảnnông sản: Do nước ta đang quá độ đi lên Chủ nghĩa xã hội, khoa học kĩ thuậtcòn kém phát triển, việc sản xuất cũng như chế biến còn khá thủ công, vì vậychất lượng nông sản chưa cao Đây là một vấn đề cần được đưa lên hàng đầubởi chất lượng là yếu tố được đưa lên hàng đầu của các quốc gia nhập khẩu

- Chính sách xuất khẩu hàng nông sản của nhà nước:

Các chính sách về xuất khẩu nông sản của nhà nước ảnh hưởng trưc tiếpđến hoạt động xuất khẩu của công ty, là nhân tố quan trọng tạo điều kiện choviệc xuất khẩu thuận lợi hay khó khăn Nông sản là một mặt hàng được nhànước ta khuyến khích xuất khẩu vì thế có rất nhiều thuận lợi cho công ty khithực hiện hoạt động xuất khẩu hàng nông sản

3.2.2 Những nhân tố trên thị trường thế giới

- Cung – cầu hàng nông sản trên thị trường thế giới: Dân số thế giới ngàymột gia tăng vì vậy lượng hàng nông sản cũng tăng cao theo Theo dự báo củaFAO( food & agriculture organization- Tổ chức lương thực và nông nghiệp)mức tăng sản lượng và nhu cầu về mặt hàng nông sản sẽ tăng 3% năm trước

và còn tiếp tục tăng mạnh Việc cung cấp hàng nông sản ở các nước kháccũng ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp Việt Nam Khicung thị trường tăng lên thì tất yếu giá sẽ giảm đi, sự cạnh tranh sẽ tăng lên

- Hàng rào bảo hộ của các nước nhập khẩu nông sản: Các nước nhậpkhẩu nông sản thường là các quốc gia có nền kinh tế phát triển song các quốcgia này lại luôn thực hiện chính sách bảo hộ nông sản, đây là một khó khăncho các nước xuất khẩu nông sản Các hình thức bảo hộ thường được cácnước như Mỹ, EU, Nhật Bản áp dụng là: trợ giá nông sản, áp dụng biện pháp

kĩ thuật an toàn thực phẩm, nguồn gốc xuất xứ, điều kiện lao động làm ràocản lớn cho hàng nông sản xuất khẩu

CHƯƠNG II THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU NÔNG SẢN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU TỔNG HỢP I- BỘ

Từ đầu những năm 1980, công tác xuất khẩu ở nước ta trở nên sôi động

và phổ biến Bên cạnh những lợi ích mà việc xuất khẩu mang lại đã xuất hiệnnhững dấu hiệu đáng lo ngại, đó là xuất hiện tình trạng tranh mua- tranh bán,cạnh tran không lành mạnh Phá giá thị trường v v dẫn đến việc doanhnghiệp trong nước phảu chịu thiệt hại đồng thời gây ra sự mất uy tín nghiêmtrọng trên thị trường thế giới

Trước tình hình đó, công ty xuất nhập khẩu Tổng hợp I ra đời với nhiệm

vụ góp phần giải quyết mâu thuẫn này bằng các biện pháp kinh tế Công tyđược thành lập lại theo luật doanh nghiệp bằng Quyết định số 340TM/TCCBngày 31/03/1993 và chuyển đổi thành Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Tổnghợp I Việt Nam theo Quyết định số 3014/QĐ-BTM ngày 06/12/2005 của BộThương mại (nay là Bộ Công Thương)

Công ty có 5 lần thay đổi Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh và hiệnđang hoạt động theo Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh lần thay đổi lầnthứ 5 ngày 20/01/2009

Công ty đã niêm yết cổ phiếu trên Sở giao dịch chứng khoán Hà Nộingày 11/11/2009 với mã chứng khoán TH1

- Tên đầy đủ của công ty: Công ty cổ phần xuất nhập khẩu Tổng hợp

I-Bộ Công Thương

- Tên giao dịch bằng tiếng Anh: Vietnam generalexim export- import

corporation ( Viết tắt là Generalexim.)

- Giấy CNĐKKD: Số 0103011968 do Sở Kế hoạch và Đầu tư Thành phố

Hà Nội cấp lần đầu ngày 05/05/2006, đăng ký thay đổi lần 5 ngày

2.1 Nhiệm vụ chủ yếu của công ty

- Xây dụng và tổ chức thực hiện có hiệu quả các kế hoạch sản xuất kinhdoanh, dịch vụ kể cả xuất nhập khẩu tư doanh cũng như ủy thác xuất nhậpkhẩu và các kế hoạch có liên quan

- Tự tạo nguồn vốn, quản lý và khai thác sử dụng có hiệu quả, nộp đầy

đủ cho ngân sách nhà nước

- Tuân thủ các chính sách, chế độ quản lý kinh tế, quản lý xuất nhậpkhẩu và giao dịch đối ngoại

- Thực hiện đầy đủ các cam kết trong hợp đồng liên quan

- Nâng cao chất lượng, gia tăng xuất khẩu, mở rộng thị trường trongnước, thị trường ngoài nước, thu hút ngoại tệ và đẩy mạnh hoạt động xuấtkhẩu

- Đào tạo cán bộ lành nghề

- Làm tốt công tác xã hội.

2.2 Quyền hạn của công ty

- Đề xuất với Bộ Công Thương về việc xây dựng các chỉ tiêu, kế hoạch

có liên quan đến hoạt động của công ty

- Được phép vay vốn tiền và ngoại tệ

- Được kí kết các hợp đồng kinh tế trong và ngoài nước

- Được mở rộng hoạt động buôn bán hàng hóa sản phẩm trong và ngoàinước

- Tham dự các hội chợ triển lãm, giới thiệu sản phẩm của công ty trong

và ngoài nước

- Đặt đại diện và các chi nhánh ở nước ngoài

- Tuyển dụng, sử dụng đề bạt kỉ luật cán bộ công nhân viên

3 Các lĩnh vực kinh doanh của công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I- Bộ Công Thương.

3.1 Các lĩnh vực kinh doanh

Ngành, nghề kinh doanh của Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Tổng hợp

I Việt Nam theo Giấy Chứng nhận đăng ký kinh doanh số 0103011968 (đăng

ký thay đổi lần 5 ngày 20/01/2009) gồm:

- Kinh doanh nông, lâm, thủy hải sản, khoáng sản, hàng thủ công mỹnghệ, hàng tạp phẩm, hàng công nghiệp, hàng gia công chế biến trong nước

- Kinh doanh thiết bị văn phòng, tạp phẩm, hóa chất tẩy rửa, mỹ phẩm,

đồ gia dụng, điện máy, điện tử, điện lạnh, rượu, bia, nước giải khát (khôngbao gồm kinh doanh quán bar);

- Sản xuất, gia công, chế biến, lắp ráp; các mặt hàng dệt, may, đồ chơi,

đồ gỗ, xe máy, điện tử, điện lạnh, đồ gia dụng, nông, lâm, thủy hải sản;

- Đầu tư xây dựng và kinh doanh nhà ở và văn phòng, cho thuê vănphòng, căn hộ, kho, bãi, nhà xưởng, phương tiện vận tải, nâng xếp, bốc dỡhàng hóa;

- Dịch vụ: chuyển khẩu, quá cảnh, khai thuê hải quan, giao nhận hànghóa, vận chuyển khách, vận tải hàng hóa;

- Kinh doanh bánh, kẹo, phụ tùng và thiết bị viễn thông (máy tổng đài

và điện thoại các loại), camera;

- Kinh doanh thức ăn gia súc, gia cầm và nguyên liệu sản xuất thức ăngia súc, gia cầm;

3.2 Phương thức kinh doanh

- Xuất khẩu trực tiếp

- Xuất khẩu ủy thác

- Tái xuất khẩu

- Nhận gia công xuất khẩu

- Kinh doanh dịch vụ

3.3 Mặt hàng xuất nhập khẩu

- Mặt hàng xuất khẩu :

+ Nhóm hàng nông sản: Gạo, cà phê, hạt tiêu, lạc nhân, chè,…

+Nhóm hàng thủ công mỹ nghệ: Mây tre, gốm sứ, thêu, …

+Nhóm hàng sản phẩm may mặc: Áo sơ mi, váy áo nữ, quần áo thể thao,quần áo trẻ em,…

+Các mặt hàng khác: Tơ tằm, sản phẩm gỗ, thiếc, đồ chơi,

+Mặt hàng sắt, kẽm, nhôm

+Mặt hàng nguyên liệu, hóa chất

+Mặt hàng xe máy IKD Từ năm 2002, công ty thay thế mặt hàng nàybằng mặt hàng điện lạnh

4 KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU TỔNG HỢP I - BỘ CÔNG THƯƠNG.

Trong những năm vừa qua, nhất là từ sau khi cổ phần hóa, kết quả hoạtđộng kinh doanh của công ty đã đạt những thành tích đáng kể:

Bảng 2: Kim ngạch xuất khẩu của công ty cổ phần xuất nhập khẩu

(Nguồn: Phòng kinh doanh tổng hợp- công ty xuất nhập khẩu tổng hợp I)

Bảng số liệu trên cho ta thấy giá trị xuất khẩu hàng năm của công ty rấtcao, đặc biệt là mặt hàng nông sản luôn chiếm hơn 50% tổng giá trị xuất khẩucủa công ty

Bên cạnh đó, ta cũng thấy giá trị xuất khẩu của công ty cũng có nhiềubiến động qua các năm Năm 2005, công ty thực hiện cổ phần hóa, điều nàythể hiện ở giá trị xuất khẩu tăng rõ rệt vào năm 2006( tăng 18,26%) Qua đócác năm tiếp theo giá trị xuất khẩu của công ty cũng tăng dần Tuy nhiên, năm

2009 ảnh hưởng của suy thoái kinh tế toàn cầu nên giá trị xuất khẩu cũng

giảm đáng kể( giảm 5,6%), tuy nhiên đây vẫn là một mức giá trị xuất khẩucao.

II THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU HÀNG NÔNG SẢN CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU TỔNG HỢP I - BỘ CÔNG THƯƠNG.

1 Tạo nguồn hàng nông sản tại công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I- Bộ Công Thương.

Trong hoạt động sản xuất kinh doanh nguồn đầu vào là một yếu tố quantrọng hàng đầu để đảm bảo sự tồn tại và phát triển của công ty, quyết định đếnhiệu quả hoạt động của công ty Với công ty xuất khẩu nhân tố này càng trởnên quan trọng để giúp cho hoạt động kinh doanh của công ty diễn ra thuậnlợi hay khó khăn Làm tốt hoạt động này công ty sẽ tận dụng được nhiều cơhội làm ăn, tăng lợi nhuận cho công ty Như hàng khan hiếm hay nhu cầu tănglên đột ngột nếu có nguồn hàng tốt công ty vẫn có đủ nguồn hàng để cung cấpđáp ứng đầy đủ số lượng hàng hóa theo hợp đồng đã kí kết, tránh được tìnhtrạng chậm giao hàng gây mất uy tín trên thị trường quốc tế

Với công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I, công tác tạo nguồn vàmua hàng đặc biệt được chú trọng Là một trong những doanh nghiệp xuấtkhẩu nông sản lớn nhất cả nước, công ty đã có nhiều lợi thế trong việc thiếtlập mối quan hệ với nguồn hàng Công ty thực hiện thu mua nông sản qua cơquan chính quyền xã địa phương hoặc trực tiếp thu mua từ các chủ hàng sảnxuất với số lượng lớn Các mặt hàng cà phê, lạc nhân, hạt tiêu… được thumua khá thuận lợi

Công ty chú trọng ưu đãi cho các bạn hàng truyền thống thiết lập mốiquan hệ ngày càng chặt chẽ Ngày nay công ty tổ chức thu mua ngay từ đầu

vụ, thực hiện kí hợp đồng thu mua và hỗ trợ một phần kinh phí cho hoạt độngchăm sóc, nuôi trồng và thu hoạch nông sản cho người nông dân Như vậymột mặt công ty vừa nắm chắc được nguồn hàng mặt khác lại vừa hỗ trợ đượcngười dân nâng cao chất lượng mặt hàng Như vậy công ty có thể kiểm soátđược chất lượng của hàng nông sản ngay từ khi bắt đầu sản xuất, trồng trọt

Bên cạnh đó công ty cũng tổ chức thu mua qua các nhà thu mua trunggian Với những mặt hàng khó thu mua, nguồn hàng phân tán mà công ty lạicần số lượng hàng lớn công ty cũng thường xuyên tổ chức thu mua từ nguồnhàng này Công ty đã thiết lập được mối quan hệ khá bền vững với các doanhnghiệp loại này.( Bảng 3)

Bảng 3: Một số doanh nghiệp liên kết tạo nguồn hàng xuất khẩu với công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I- Bộ Công Thương

Cà phê Công ty nông sản xuất khẩu

- Leading PTE Singapore, Nhật Bản

(Nguồn:Phòng kinh doanh tổng hợp- công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I)

Cùng với việc nghiên cứu lựa chọn nguồn hàng, phương thức mua phùhợp thuận tiện, kí kết hợp đồng mua, để thúc đẩy hoạt động xuất khẩu công ty

sử dụng các biện pháp nhằm khuyến khích cán bộ nhân viên tìm được nguồnhàng tốt phục vụ xuất khẩu và các hợp đồng xuất khẩu có giá trị cho công ty.Như chế độ khen thưởng, bên cạnh lương cố định còn có lương hưởng theohợp đồng đã kí kết được… Chính vì vậy thường xuyên đảm bảo được chấtlượng hàng hóa xuất khẩu theo hợp đồng kí kết

Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi cũng như thành tích đạt được, trongnhững năm qua công ty cũng gặp những khó khăn trong việc tìm nguồn hàngphù hợp cho hợp đồng do hạn chế trong thu mua như chưa tìm hiểu rõ về ngườidân, chưa tìm hiểu kĩ về giá trị cũng như chất lượng hàng nên chưa đi đến đượcnhững thỏa thuận thích đáng Bên cạnh đó việc cạnh tranh trên thị trường trongnước cũng mang lại không ít khó khăn cho công ty do thị trường nước ta từ saukhi mở cửa ngày càng có nhiều doanh nghiệp xuất khẩu nông sản

2 Tổ chức hoạt động nghiệp vụ để xuất khẩu của công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I- Bộ Công Thương.

2.1 Các hình thức xuất khẩu nông sản của công ty.

Công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I không chỉ đa dạng về mặthàng kinh doanh mà còn rất phong phú về các hình thức kinh doanh

* Xuất khẩu ủy thác:

Từ trước năm 1998 công ty chỉ chủ yếu tập trung vào hình thức xuấtkhẩu ủy thác; tức là chỉ giữ vai trò trung gian thay cho các đơn vị sản xuấtkinh doanh không đủ điều kiện về thủ tục, cơ sở pháp lý hay tài chính để tựxuất khẩu Với hình thức này công ty không chủ động được với nguồn hàngcũng như chất lượng hàng hóa xuất khẩu Việc quan hệ với đối tác nước ngoàicũng rất hạn chế

* Xuất khẩu trực tiếp:

Những năm gần đây do yêu cầu của thị trường cũng như phù hợp vớicác chính sách kinh tế mới của nhà nước, công ty đã thay đổi chiến lược, mởrộng thực hiện xuất khẩu trực tiếp Với hình thức này, công ty phải trực tiếptiến hành giao dịch với khách hàng nước ngoài thông qua đại diện của mìnhđặt tại nước đó hoặc trực tiếp đàm phán với họ Nhờ hình thức này, công ty cóthể tăng lợi nhuận và ngày càng mở rộng hoạt động xuất khẩu do công ty cóthể chủ động và nhanh chóng nắm bắt được các thay đổi của thị trường đưa racác chính sách thích ứng

Do điều kiện hiện tại, công ty vẫn song song thực hiện cả hai hình thứcxuất khẩu nhằm mang lại kết quả thuận lợi nhất

Bảng 4: Cơ cấu các hình thức xuất khẩu nông sản tại công ty cổ phần

xuất nhập khẩu tổng hợp I- Bộ Công Thương

605668515430

1.567.857,3860.529,67410.476.561.592.004.586,19469.860,89100,78

645265584021

1.200.475,4840.687,0912.064.483,85100.465,586693.576,10109,49

555663573923

Xuất khẩu ủy

404434494670

100.864,47050.576,476.864.287,921.037.584,028614.486,2550,547

364835426079

981.358,333.355,0849.343.247,9895.354,429894,084357,597

454437436177

(Nguồn: Phòng kinh doanh tổng hợp- công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I )

Bảng số liệu trên cho ta thấy hàng nông sản của công ty trong nhữngnăm gần đây chủ yếu được xuất khẩu theo hình thức xuất khẩu trực tiếp Mặthàng xuất khẩu chính của công ty là cà phê, lạc nhân, gạp và hạt tiêu Chèkhông phải là mặt hàng chủ lực của công ty vì vậy công ty tiến hành xuất

khẩu ủy thác là chủ yếu Tuy nhiên các mặt hàng như lạc nhân, cà phê, hạttiêu tuy xuất khẩu trực tiếp ngày càng tăng nhưng tổng sản lượng lại giảm đirất nhiều Nguyên nhân là do tình hình khó khăn chung, nhất là suy thoái kinh

tế toàn cầu, nhu cầu thị trường thì chững lại, thêm vào đó là sự khắt khe hơn

về mặt chất lượng cũng như vệ sinh an toàn thực phẩm của các nước nhậpkhẩu

Trước đây việc xuất khẩu ủy thác được sử dụng nhiều do nó giảm bớtđược chi phí đầu vào, ít gặp rủi ro và thu được một khoản tiền nhất định Tuynhiên để tăng được lợi nhuận và giúp công ty hoạt động một cách thực sựhiệu quả thì đòi hỏi công ty phải giảm bớt xuất khẩu ủy thác và tăng xuấtkhẩu trực tiếp Những năm gần lại đây công ty chủ yếu xuất khẩu trực tiếp

* Ngoài hai hình thức xuất khẩu trên công ty cổ phần xuất nhập khẩutổng hợp I còn thực hiện các hình thức xuất khẩu khác như: xuất khẩu hàngđổi hàng, liên doanh xuất khẩu, xuất khẩu trả nợ, tạm nhập tái xuất Nhữnghình thức này chủ yếu sử dụng cho những mặt hàng thiết bị máy móc, hàngdệt may…

Công ty luôn vận dụng linh hoạt các hình thức xuất khẩu một cách nhuầnnhuyễn để đạt được hiệu quả tối đa Song trong một tương lai không xa thìviệc thúc đẩy xuất khẩu trực tiếp vẫn mang tính quan trọng và chiến lược, tạo

ra nguồn thu ổn định và hiệu quả

2.2 Tổ chức thực hiện hợp đồng xuất khẩu hàng nông sản

* Về việc giao hàng:

Đặc trưng của hàng nông sản là thời gian từ khi thu mua đến lúc sửdụng không dài, nếu quá trình bảo quản không tốt thì còn ảnh hưởng lớn tớichất lượng sản phẩm Nhận thức được điều này, công ty đặc biệt quan tâmđến việc giao hàng vừa đảm bảo được số lượng lại vừa đảm bảo được chấtlượng cho mặt hàng

Sau khi kí kết hợp đồng, công ty luôn nhanh chóng gom đủ lượng hàng,thực hiện kiểm tra chất lượng đầu vào, tổ chức bảo quản hàng hóa để đảm bảochất lượng nông sản

Về phương thức giao hàng, cũng như phần lớn các doanh nghiệp khác,công ty thực hiện giao hàng theo điều kiên FOB( tức là giao hàng tại cảng củaViệt Nam) Vì vậy, các thủ tục, chi phí khác đều do đối tác đảm nhận.

* Về việc thanh toán:

Phương thức thanh toán chủ yếu mà công ty sử dụng là phương thứcthanh toán tín dụng chứng từ ( L/C), đảm bảo lợi ích cho cả người xuất khẩu

và người nhập khẩu Bên cạnh đó, với những đối tác làm ăn lâu năm, vớinhững đơn hàng không quá lớn, công ty cũng linh động sử dụng các phươngthức thanh toán khác như D/A, D/P tạo điều kiện cho đối tác thuận lợi hơntrong việc mua hàng

2.3 Các kết quả đạt được trong kinh doanh xuất khẩu nông sản của công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I.

2.3.1 Cơ cấu mặt hàng nông sản xuất khẩu của công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I- Bộ Công Thương.

Nông sản là một trong những mặt hàng xuất khẩu chủ lực của công ty.Hiện nay kim ngạch xuất khẩu nông sản chiếm trên 50% kim ngạch xuất khẩucủa công ty Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của công ty như: gạo, cà phê, lạcnhân, hạt tiêu… có xu hướng giảm nhưng mặt khác công ty đang mở rộng cácmặt hàng nông sản khác Các mặt hàng này tuy chưa có kim ngạch xuất khẩucao nhưng đã mang lại những lợi nhuận không nhỏ cho công ty như: gừngtươi, tơ tằm, đậu tương, cơm dừa… do giá xuất khẩu tương đối cao, việc thumua cũng như bảo quản lại không quá khó khăn, chi phí thấp Công ty đang

có xu hướng đầu tư cho những mặt hàng này thay vì chỉ tập trung vào các mặthàng chủ lực đang giảm dần lượng xuất khẩu

Tuy nhiên, giá trị xuất khẩu của các mặt hàng chính tuy có giảm nhưngvẫn là những đóng góp chính vào kim ngạch xuất khẩu nông sản của công ty

Bảng 5: Kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng nông sản qua các năm

Đơn vị: USD Năm

cà phê vì thế cũng giảm một lượng nhỏ trong tổng kim ngạch hàng nông sảnxuất khẩu Ảnh hưởng của nền kinh tế thế giới kéo theo năm 2009 sản lượng

cà phê vẫn giảm, tuy nhiên tỉ trọng sản lượng cà phê lại tăng lên do các mặthàng khác cũng giảm mạnh so với năm trước Cà phê là một mặt hàng khánhạy cảm, không ổn định cả về chất lượng lẫn sản lượng, thay đổi liên tục quacác năm nên công ty chọn đây là mặt hàng xuất khẩu chính sẽ gặp không ít rủi

ro Vì vậy đòi hỏi công ty phải có những phương hướng chính xác, phương án

kinh doanh thích hợp để thu được hiệu quả Đồng thời đòi hỏi người tiến hànhnghiệp vụ phải rất am hiểu về sự biến động của mặt hàng này.

Công ty bắt đầu xuất khẩu mặt hàng cà phê từ năm 1997 vào một thịtrường duy nhất là Mỹ và cà phê trở thành mặt hàng xuất khẩu chính của công

ty từ năm 1998, nhu cầu thị trường đột ngột tăng mạnh và giá cả tăng cao Giá

cà phê từ 1270USD/1 tấn tăng lên 1545USD/ tấn ( tăng hơn 22% so với năm2007)

Năm 200 là thời điểm cà phê đạt kim ngạch xuất khẩu lớn nhất, tăng trên90% so với kim ngạch năm 1999 Đây cũng là năm mà ngành cà phê đạt đỉnhcao về kim ngạch xuất khẩu Tuy nhiên, do đó đến năm 2001- 2002 là nămkhủng hoảng dư thừa cà phê Các doanh nghiệp ồ ạt xuất khẩu cà phê, ngườinông dân cũng đua nhau trồng cà phê, dẫn đến hiện tượng dư cung, tranh muatranh bán, gây ra thời kì khó khăn cho việc xuất khẩu cà phê Nằm trong xuhướng đó nên những năm 2001- 2002, sản lượng xuất khẩu cà phê của công

ty giảm mạnh nhưng phục hồi lại vào năm 2005( tăng 30%), tăng đều từ năm2006- 2007 do ảnh hưởng của việc cổ phần hóa công ty; sau đó giảm nhẹ từnăm 2008- 2009 do ảnh hưởng của suy thoái kinh tế toàn cầu Mặc dù vậy,với mức sản lượng cà phê xuất khẩu mà công ty đã đạt được thì đó vẫn là mộtthành tích đáng khích lệ Điều này thể hiện sự cố gắng vượt bậc của ban giámđốc, ban lãnh đạo cũng như toàn bộ nhân viên của công ty

- Mặt hàng gạo:

Không có kim ngạch xuất khẩu cao như cà phê nhưng gạo cũng là mộtmặt hàng có đóng góp ổn định cho sản lượng xuất khẩu nông sản của công ty.Thị trường chính của mặt hàng này là các nước châu Á, các nước SNG với

số lượng xuất khẩu khá lớn Công ty liên tục mở rộng xuất khẩu sang các thịtrường mới như: thị trường EU, Nhật Bản và hướng tới xuất khẩu vào cácnước châu Phi

Tuy vậy, từ năm 2003 sản lượng xuất khẩu gạo bắt đầu giảm do nhu cầu

thế giới tăng chậm, trong khi trên thị trường bắt đầu xuất hiện các nhà cungcấp gạo khác như Thái Lan, Trung Quốc… Đặc điểm gạo của các quốc gianày có chất lượng tốt hơn gạo Việt Nam nên công ty cũng phải chịu nhiều sức

ép về giá cả.Qua các năm kim ngạch gạo giảm đáng kể nguyên nhân là do giágạo xuất khẩu của công ty thấp hơn giá gạo xuất khẩu của các công ty nướcngoài Giá xuất khẩu gạo của công ty thường thấp hơn giá giao dịch chung từ400- 500USD/ 1 tấn

Do đó, trong những năm vừa qua, công ty luôn chú trọng vào nâng caochất lượng của mặt hàng gạo từ khâu thu mua đồng thời xuất khẩu các mặthàng mới Trong những năm tới, gạo vẫn sẽ là một mặt hàng xuất khẩu chủlực của công ty nhưng công ty cần chú ý nhiều hơn tới công tác tổ chức thumua nguồn hàng, thực hiện kiểm tra chất lượng ngay từ khi sản xuất, có nhưthế mới nâng cao được năng lực cạnh tranh của gạo Việt Nam so với các quốcgia khác

- Mặt hàng lạc nhân:

Cùng với gạo, lạc nhân là một mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu ổn địnhtrong nhiều năm Công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I là một trongnhững công ty đầu tiên trên thị trường Việt Nam xuất khẩu mặt hàng này Lạcnhân là mặt hàng có giá trị xuất khẩu cao và được ưa chuộng trên khắp thếgiới Tuy nhiên giá lạc nhân lại phụ thuộc vào sự biến động của giá dầu lạc docác quốc gia thường nhập lạc nhân về để chế biến dầu lạc, vì vậy giá lạc nhânthường không ổn định

Lạc nhân tuy không có sản lượng cao như cà phê( chiếm trung bình 9%kim ngạch xuất khẩu nông sản ) nhưng trái lại, đóng góp cho kim ngạch xuấtkhẩu nông sản của công ty khá lớn do dễ thu mua và giá thu mua thấp Vấn đềđặt ra với mặt hàng này là công ty cần tìm được nguồn hàng ổn định và cóchất lượng cao, đồng đều

Do xu hướng sử dụng dầu lạc và dầu thực vật ngày càng cao, bởi nó

phục vụ cho việc ăn chay của một số quốc gia cũng là đảm bảo cho sức khỏecủa người tiêu dùng, vì thế giá của dầu lạc có xu hướng ngày một tăng lên.Kéo theo đó giá của lạc nhân cũng được tăng cao, công ty cần nắm bắt đượcđặc điểm này để đẩy mạnh xuất khẩu lạc nhân trong những năm tới.

Bên cạnh các mặt hàng trên, những mặt hàng nông sản như tiêu, hành,hồi quế cũng là những mặt hàng nông sản cần được công ty chú trọng Khinhững mặt hàng chủ lực có chiều hướng giảm và bão hòa thì những mặt hàngnày có đóng góp không nhỏ giúp duy trì kim ngạch xuất khẩu của công ty.Nhất là mặt hàng tiêu tuy chỉ đóng góp khoảng 2% vào kim ngạch xuất khẩunông sản của công ty nhưng với tốc độ tăng qua các năm thì tiêu cũng nênđược xem xét là một mặt hàng có thế mạnh xuất khẩu của công ty

Từ sau khi Việt Nam gia nhập tổ chức Thương mại thế giới WTO, đã

mở ra rất nhiều các thị trường xuất khẩu mới cho công ty, đây cũng là thời cơ

và thách thức, công ty cần có chiến lược lâu dài để có thể tận dụng và pháthuy hết tiềm lực của mình

2.3.2 Cơ cấu thị trường xuất khẩu hàng nông sản của công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I- Bộ Công Thương.

Hoạt động xuất khẩu hàng nông sản của công ty tập trung chủ yếu vàomột số thị trường chính: Các nước ASEAN, Trung Đông, một số quốc giaEU… Đây là thị trường tiềm năng và truyền thống mà công ty có thể tiếp tụckhai thác đẩy mạnh hoạt động kinh doanh xuất khẩu hàng nông sản

Bảng 6: Cơ cấu thị trường xuất khẩu hàng nông sản của công ty cổ phần xuất nhập khẩu tổng hợp I- Bộ Công Thương

Đơn vị: USDST

Mặt hàng chủ yếu mà công ty xuất sang thị trường này là cà phê Tính từnăm 2005 đến nay kim ngạch xuất khẩu cà phê vào thị trường này tăng mạnh,

từ 10 triệu USD lên tới 15 triệu USD Đây là thị trường quan trọng mà công

ty luôn chú trọng đầu tư xuất khẩu

Mặt hàng thứ hai mà thị trường Singapore nhập khẩu từ công ty là hạttiêu Từ năm 2003, thị trường xuất khẩu hạt tiêu chính của công ty là vào thịtrường Singapore, gái xuất khẩu hạt tiêu bắt đầu được phục hồi Singaporenhập khẩu hạt tiêu chủ yếu để tiêu dùng trong nước và chế biến để xuất khẩusang các nước khác nên nhu cầu nhập khẩu vẫn khá lớn Trong khi các mặthàng khác như gạo, cà phê, lạc nhân có xu hướng giảm sản lượng qua cácnăm thì hạt tiêu vẫn liên tục tăng đều kim ngạch xuất khẩu qua các năm.

Lạc nhân là mặt hàng thứ ba mà thị trường Singapore tuy nhiên khốilượng nhập khẩu không lớn

- Thị trường lớn thứ hai của công ty trong khu vực châu Á là TrungQuốc Từ năm 2000 Trung Quốc nhập khẩu một lượng lớn hàng nông sản củacông ty và tiếp tục tăng cao qua các năm Năm 2008, giá trị xuất khẩu sangTrung Quốc là 4.853.281,35USD chiếm 12.7% tổng kim ngạch xuất khẩu củacông ty Đến năm 2009 sản lượng xuất khẩu sang Trung Quốc giảm so vớinăm 2008 nhưng so với cơ cấu xuất khẩu trong năm 2009 thì sản lượng xuấtkhẩu nông sản sang Trung Quốc vẫn chiếm 13% so với tổng kim ngạch xuấtkhẩu

Trung Quốc chủ yếu nhập khẩu cà phê và hạt tiêu Cà phê nhập khẩu chủyếu để chế biến xuất khẩu sang các nước khác, vì vậy giá cà phê xuất khẩucủa công ty thường thấp vì chủ yếu là xuất khẩu thô Chính phủ Việt Nam vàTrung Quốc ngày càng có những cuộc đàm phán song phương hứa hẹn nhiềuthuận lợi, tạo điều kiện cho công ty đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu nông sảnvào thị trường Trung Quốc

Đối với các quốc gia châu Á khác tuy kim ngạch xuất khẩu của công tysang các nước này là chưa cao nhưng cũng hứa hẹn là những thị trường tiềmnăng của công ty, trong tương lai cần có sự đầu tư khai thác Tuy nhiên, cácquốc gia châu Á nhập khẩu nông sản chủ yếu với mục đích chế biến để táixuất, vì vậy gía cả xuất khẩu của công ty thường thấp Đồng thời các quốc gianày sau khi chế biến thường tái xuất với lợi nhuận rất cao, điều này làm giảmphần lớn lợi nhuận của công ty

- Khối thị trường nhập khẩu lớn thứ hai của công ty là thị trường EU Thịtrường này ngày càng có nhu cầu nhập khẩu nông sản tăng lên nhưng cũngđòi hỏi chất lượng cao Vì vậy trong những năm vừa qua công ty rất chú trọngnâng cao chất lượng hàng nông sản để xuất khẩu sang thị trường này Với sựảnh hưởng của khủng hoảng kinh tế, hai năm 2008- 2009 vừa qua kim ngạchnhập khẩu nông sản của thị trường này giảm so với năm 2007 Công ty chủyếu xuất khẩu cà phê sang thị trường này Với thị trường này công ty cần chútrọng tới sự đồng đều giữa các mặt hàng nông sản xuất khẩu bởi thị trường

EU là một thị trường khó tính

- Mỹ là một thị trường tiềm năng của công ty cổ phần xuất nhập khẩutổng hợp I Tuy mới thâm nhập thị trường Mỹ không lâu nhưng công ty đã đạtđược kim ngạch khá cao Nhất là sau khi Việt Nam gia nhập WTO thì kimngạch xuất khẩu có thể kì vọng ở mức cao hơn nữa Tuy nhiên, khi thâm nhậpthị trường Mỹ cũng như thị trường EU, công ty cần chú trọng tới chất lượng,đặc biệt là các điều khoản trong hợp đồng để tuân thủ nghiêm ngặt tránh tìnhtrạng vi phạm hợp đồng như một số trường hợp đáng tiếc đã xảy ra với cácmặt hàng xuất khẩu khác của Việt Nam sang thị trường Mỹ

- Song song với các thị trường truyền thống, công ty cũng đang xúc tiếnthâm nhập vào các thị trường mới như Nhật Bản, Philipin…để duy trì và tiếptục tăng kim ngạch trong một nền kinh tế đầy biến động

III ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU NÔNG SẢN CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU TỔNG HỢP I - BỘ CÔNG THƯƠNG.

1 Những thành tựu đạt được.

- Mặt hàng nông sản xuất khẩu đa dạng, phong phú.

Ngay từ những ngày đầu thành lập công ty đã tiến hành xuất khẩu nhiềumặt hàng và ngày càng mở rộng đa dạng hóa mặt hàng xuất khẩu như tơ tằm,cơn dừa, đậu tương… Các mặt hàng xuất khẩu đa dạng theo mùa, vùng vàtheo nhu cầu của thị trường, có thể nói công ty đã rất linh hoạt trong việc xácđịnh các mặt hàng xuất khẩu Các mặt hàng mới tuy không mang lại kim