Trích Vợ chồng A Phủ, Tô Hoài, Ngữ văn 12, tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam, trang 7-8 Anh/ chị hãy phân tích tâm trạng và hành động của nhân vật Mị trong đoạn trích trên.. Mị đến góc nhà,
Trang 1TRƯỜNG THPT YÊN HÒA
BỘ MÔN: NGỮ VĂN
ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP GIỮA HỌC KỲ II
NĂM HỌC 2021 - 2022 MÔN: NGỮ VĂN KHỐI 12 PHẦN A: KIẾN THỨC
- Nghị luận về hiện tượng đời sống
- Nghị luận về tư tưởng đạo lí
- Nghị luận về một vấn đề đặt ra trong tác phẩm
2 Nghị luận văn học
- Phân tích tình huống truyện
- Phân tích/ Cảm nhận hình tượng nhân vật, đoạn trích, chi tiết, đoạn kết…của các tác phẩm
- Nghị luận về một ý kiến bàn về văn học…
PHẦN B: KẾT CẤU ĐỀ (Thời gian: 120 phút)
Phần I: Đọc hiểu (3.0 điểm)
Phần II: Làm văn (7.0 điểm)
Câu 1: Nghị luận xã hội (2.0 điểm)
Câu 2: Nghị luận văn học (5.0 điểm)
Chúc các em ôn tập tốt và thi đạt kết quả cao!
Trang 21 Hoàn cảnh sáng tác, xuất xứ, thể loại, …
2 Tóm tắt tác phẩm, những dẫn chứng cơ bản, khái quát nội dung, nghệ thuật đặc sắc…
3 Những vấn đề trọng tâm
3.1 Nội dung:
- Nhân vật Mị: số phận đau khổ phải chịu kiếp làm dâu gạt nợ nhà thống lí Pá Tra nhưng vẫn tiềm tàng sức sống mãnh liệt, đã vùng lên cởi trói cho A Phủ, cùng A Phủ bỏ trốn khỏi Hồng Ngài…
- Nhân vật A Phủ: chịu kiếp làm công gạt nợ ở nhà thống lí, bị trói đứng; được Mị giải thoát…
- Giá trị hiện thực và nhân đạo của tác phẩm
3.2 Đặc sắc nghệ thuật
- Xây dựng hình tượng nhân vật
- Khắc họa diễn biến tâm lí nhân vật
- Giọng văn nhẹ nhàng, tinh tế, đượm màu sắc và phong vị dân tộc, vừa giàu tính tạo hình vừa giàu chất thơ…
Anh ném pao, em không bắt
Em không yêu, quả pao rơi rồi…”
Trang 3(Trích Vợ chồng A Phủ, Tô Hoài, Ngữ văn 12, tập hai, NXB Giáo dục Việt
Nam, trang 7-8)
Anh/ chị hãy phân tích tâm trạng và hành động của nhân vật Mị trong đoạn trích trên
Từ đó nhận xét ngắn gọn về nghệ thuật miêu tả nhân vật của Tô Hoài
Đề số 2: “Bây giờ Mị cũng không nói Mị đến góc nhà, lấy ống mỡ, xắn một miếng bỏ
thêm vào đĩa đèn cho sáng
Đề số 3: Cảm nhận về quá trình hồi sinh sức sống tiềm tàng của Mị trong đêm tình mùa
xuân (Trích “Vợ chồng A Phủ” - Tô Hoài)
Đề số 4: Phân tích diễn biến tâm trạng Mị trong đêm đông cởi trói cho A Phủ (trích "Vợ
chồng A Phủ” – Tô Hoài) Từ đó nhận xét tư tưởng nhân đạo mới mẻ của nhà văn
Đề số 5: Cảm nhận/ Phân tích hình tượng nhân vật A Phủ (trích "Vợ chồng A Phủ” –
Tô Hoài) Từ đó nhận xét về giá trị hiện thực của tác phẩm
C ĐỀ MINH HỌA
I ĐỌC – HIỂU (3,0 điểm)
Đã có lần con khóc giữa chiêm bao
Khi hình mẹ hiện về năm khốn khó
Chiêm bao tan nước mắt dầm dề
Con gọi mẹ một mình trong đêm vắng
Dù tiếng lòng con chẳng thể nào vang vọng
Tới vuông đất mẹ nằm lưng núi quê hương
Trang 4( Trích “Khóc giữa chiêm bao”, Vương Trọng)
Đọc đoạn trích trên và thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1 Những từ ngữ, hình ảnh nào thể hiện năm khốn khó trong đoạn trích?
Câu 2 Chỉ ra và nêu tác dụng 01 biện pháp tu từ trong 2 dòng thơ sau:
Dù tiếng lòng con chẳng thể nào vang vọng
Tới vuông đất mẹ nằm lưng núi quê hương
Câu 3 Anh/chị hiểu dòng thơ sau như thế nào ?
Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, anh/ chị hãy viết một đoạn văn khoảng
200 chữ trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của việc cần trân quý những gì đang có trong
cuộc sống con người
Câu 2 (5,0 điểm)
Ngày Tết, Mị cũng uống rượu Mị lén lấy hũ rượu, cứ uống ực từng bát Rồi say,
Mị lịm mặt ngồi đấy nhìn mọi người nhảy đồng, người hát, nhưng lòng Mị đang sống
về ngày trước
…
Anh ném pao, em không bắt
Em không yêu,quả pao rơi rồi
(Trích Vợ chồng A Phủ- Tô Hoài, Ngữ văn 12, tập hai, Nxb GD,2008, tr 7,8) Cảm nhận của anh/chị về nhân vật Mị trong đoạn trích trên Từ đó, nhận xét sự
tinh tế khi diễn tả sự hồi sinh trong tâm hồn nhân vật của nhà văn Tô Hoài
Trang 51 Hoàn cảnh sáng tác, xuất xứ, thể loại, …
2 Đọc kĩ tác phẩm, tóm tắt tác phẩm, nắm được những dẫn chứng cơ bản, khái quát nội dung, nghệ thuật đặc sắc…
- Nghệ thuật khắc họa nhân vật, miêu tả tâm lí tinh tế
- Dựng đoạn đối thoại sinh động; ngôn ngữ, giọng điệu độc đáo
……
Hôm ấy hắn đưa thị vào chợ tỉnh bỏ tiền ra mua cho thị cái thúng con đựng vài thứ lặt vặt và ra hàng cơm đánh một bữa thật no nê rồi cùng đẩy xe bò về "
(Trích Vợ nhặt, Kim Lân, Ngữ văn 12, Tập hai, NXB Giáo dục)
Đề số 2: Cảm nhận/Phân tích diễn biến tâm lí nhân vật Tràng trong đoạn trích sau,
từ đó nhận xét về tài năng miêu tả tâm lí nhân vật của Kim Lân
Trang 6“Sáng hôm sau, mặt trời lên cao bằng con sào, Tràng mới tỉnh dậy Trong người êm ái lửng lơ như người vừa ở trong giấc mơ đi ra Việc hắn có vợ đến hôm nay hắn vẫn còn ngỡ ngàng như không phải
…
Bây giờ hắn mới thấy hắn nên người, hắn thấy hắn có bổn phận phải lo lắng cho vợ con sau này.”
(Trích Vợ nhặt, Kim Lân, Ngữ văn 12, Tập hai, NXB Giáo dục)
Đề số 3: Cảm nhận/Phân tích vẻ đẹp nhân vật bà cụ Tứ trong đoạn trích sau, từ
đó nhận xét cái nhìn về người nông dân của nhà văn Kim Lân
" Bữa cơm ngày đói trông thật thảm hại Giữa cái mẹt rách có độc một lùm rau chuối thái rối, và một đĩa muối ăn với cháo, nhưng cả nhà đều ăn rất ngon lành
……
- Trống thúc thuế đấy Đằng thì nó bắt giồng đay, đằng thì nó bắt đóng thuế Giời đất này không chắc đã sống qua được đâu các con ạ - Bà lão ngoảnh vội ra ngoài Bà lão không dám để con dâu nhìn thấy bà khóc.”
(Trích Vợ nhặt, Kim Lân, Ngữ văn 12, Tập hai, NXB Giáo dục)
Đề số 4 Cảm nhận/Phân tích diễn biến tâm lí nhân vật bà cụ Tứ trong đoạn trích
sau, từ đó nhận xét về tài năng miêu tả tâm lí nhân vật của Kim Lân
“ Bà lão cúi đầu nín lặng Bà lão hiểu rồi Lòng người mẹ nghèo khổ ấy còn hiểu
ra biết bao nhiêu cơ sự, vừa ai oán vừa xót thương cho số kiếp đứa con mình
………
Bà cụ nghẹn lời không nói được nữa, nước mắt cứ chảy xuống ròng ròng
(Trích Vợ nhặt, Kim Lân, Ngữ văn 12, Tập hai, NXB Giáo dục)
Đề số 5: Cảm nhận/Phân tích nhân vật người vợ nhặt trong đoạn trích sau, từ đó
nhận xét về giá trị hiện thực của tác phẩm
“Thị lẳng lặng theo hắn vào trong nhà, cái nhà vắng teo đứng rúm ró trên mảnh vườn mọc lổn nhổn những búi cỏ dại
…
Thế là thị ngồi sà xuống ăn thật Thị cắm đầu ăn một chặp bốn bát bánh đúc liền chẳng chuyện trò gì”
THAM KHẢO THÊM
Đề số 6: Phân tích diễn biến tâm trạng (hoặc vẻ đẹp tâm hồn) nhân vật Tràng trong
truyện ngắn “Vợ nhặt”- Kim Lân
Đề số 7: Phân tích vẻ đẹp của tình người và niềm hi vọng vào cuộc sống ở qua nhân vật
Trang 7Đề số 8: Phân tích diễn biến tâm trạng ( hoặc vẻ đẹp tâm hồn) nhân vật bà cụ Tứ
trong truyện ngắn Vợ nhặt của Kim Lân để làm nổi bật ý kiến: “Dù bị đẩy vào hoàn cảnh khốn cùng những người dân xóm ngụ cư vẫn yêu thương và khao khát hạnh phúc”
Đề số 9: ĐỀ MINH HỌA ( Năm học 2019)
Trong truyện ngắn Vợ nhặt, nhà văn Kim Lân hai lần miêu tả cung cách ăn uống
của người vợ nhặt Chiều hôm trước, khi được Tràng đồng ý đãi bánh đúc ở chợ: “Thế
là thị ngồi sà xuống, ăn thật Thị cắm đầu ăn một chặp 4 bát bánh đúc liền chẳng truyện trò gì”
Và sáng hôm sau khi nhận bát chè khoán từ mẹ chồng: “ Người con dâu đón lấy cái bát, đưa lên mắt nhìn, hai con mắt thị tối sầm lại, thị điềm nhiên và vào miệng”
Phân tích hình ảnh người vợ nhặt trong hai chi tiết miêu tả trên, từ đó làm nổi bật sự
thay đổi ở nhân vật này
Đề số 10: (ĐỀ THI ĐẠI HỌC NĂM 2016) “Có ý kiến cho rằng: “ Trong truyện
ngắn Vợ nhặt, nhà văn Kim Lân đã xây dựng được một tình huống bất thường để nói lên khát vọng bình thường mà chính đáng của con người” Từ việc phân tích tình huống
truyện của tác phẩm Vợ nhặt, anh/ chị hãy bình luận ý kiến trên
trái tim dành để trao yêu phù sa bồi đắp phì nhiêu cánh đồng
làm người nhớ tổ nhớ tông thuyền bè nhớ bến suối sông nhớ nguồn quả ngon nhớ kẻ chăm vườn bát cơm thơm dẻo nhớ ơn cấy cày chim khôn biết chọn đường bay đất lành lựa tiết đơm đầy nụ hoa
Trang 8đường dài phải biết lo xa mắt xanh mở sáng nhìn ra xứ người hôm nay mỗi bước vào đời ngày mai trăm gánh khóc cười đợi con
(Lê Quốc Hán, Báo Văn nghệ số 45- ngày 7/11/2015) Câu 1: Xác định phong cách ngôn ngữ và phương thức biểu đạt chính của văn bản
Câu 4: Thông điệp ý nghĩa nhất mà em rút ra từ hai câu thơ sau:
“đường dài phải biết lo xa mắt xanh mở sáng nhìn ra xứ người” (0,5đ)
II LÀM VĂN (7.0 điểm)
Câu 1: (2.0 điểm)
Trong đoạn văn khoảng 200 chữ, anh/ chị hãy nêu suy nghĩ của mình về lời “Dặn con” của nhà thơ Lê Quốc Hán:
“làm người nhớ tổ nhớ tông thuyền bè nhớ bến suối sông nhớ nguồn quả ngon nhớ kẻ chăm vườn bát cơm thơm dẻo nhớ ơn cấy cày”
Trang 91 Hoàn cảnh sáng tác, xuất xứ, thể loại, …
2 Nắm chắc các hình tượng, nhân vật chính, khái quát nội dung, nghệ thuật đặc sắc…
- Ngôn từ giọng điệu giản dị, giàu chất tạo hình, sức gợi, đậm màu sắc sử thi Tây Nguyên
B ĐỀ THAM KHẢO
1 Đề số 1:
Trong truyện ngắn “Rừng xà nu”, nhà văn Nguyễn Trung Thành đã miêu tả hình
ảnh rừng xà nu trong đoạn mở đầu:
“ … Hầu hết đạn đại bác đều rơi vào ngọn đồi xà nu cạnh con nước lớn Cả rừng
xà nu hàng vạn cây không có cây nào không bị thương…
Ba người đứng ở đấy nhìn ra xa Đến hút tầm mắt cũng không thấy gì khác ngoài những rừng xà nu tiếp nối chạy đến chân trời.”
(Nguyễn Trung Thành – Ngữ văn 12, Tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam, 2015, tr.40
Trang 10“ Cả rừng xà nu hàng vạn cây không có cây nào không bị thương
3 Đề số 3: Cảm nhận của anh (chị) về vẻ đẹp con người Tây Nguyên trong kháng
chiến chống Mỹ qua tác phẩm Rừng xà nu của Nguyễn Trung Thành
C ĐỀ MINH HỌA
I ĐỌC HIỂU: (3,0 điểm)
Đọc đoạn văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
“Chúng ta thường nghĩ rằng cuộc sống của mình sẽ tốt đẹp hơn sau khi việc học hành hoàn tất hay có gia đình, có công việc ổn định Nhưng khi đã có được những điều
ấy rồi, chúng ta lại bị chi phối bởi nhiều mối bận tâm và lo lắng khác nữa Chúng ta thường không hài lòng khi cuộc sống không như những gì mình mong muốn
Có mấy ai nhận ra rằng khoảng thời gian hạnh phúc nhất chính là những giây phút hiện tại mà chúng ta đang sống? Cuộc sống vốn chứa đựng nhiều thử thách, khó khăn và nghịch cảnh Cách thích ứng tốt nhất với cuộc sống này là chấp nhận thực tế
và tin vào chính mình Tự bản thân mỗi chúng ta, trong bất kỳ hoàn cảnh nào, phải biết cảm nhận và tự tìm lấy niềm hạnh phúc cho riêng mình
Đừng trông đợi một phép màu hay một ai đó sẽ mang hạnh phúc đến cho bạn Đừng đợi đến khi bạn thật rảnh rỗi hay đến lúc tốt nghiệp ra trường, đừng đợi đến khi kiếm được thật nhiều tiền, thành đạt, có gia đình, hoặc đến khi được nghỉ hưu mới thấy
đó là lúc bạn được hạnh phúc
Đừng đợi đến mùa xuân, mùa hạ, mùa thu, hay mùa đông rồi mới cảm thấy hạnh phúc Đừng đợi tia nắng ban mai hay ánh hoàng hôn buông xuống mới nghĩ là hạnh phúc Đừng đợi đến những chiều thứ bảy, những ngày cuối tuần, ngày nghỉ, ngày sinh nhật hay một ngày đặc biệt nào mới thấy đó là ngày hạnh phúc của bạn Tại sao không phải lúc này?
Hạnh phúc là một con đường đi, một hành trình Hãy trân trọng từng khoảnh khắc quý giá trên chuyến hành trình ấy Hãy dành thời gian quan tâm đến người khác
và luôn nhớ rằng, thời gian không chờ đợi một ai! Nhưng chắc chắn không bao giờ là quá muộn – và thời gian là người bạn tốt nhất của bạn, của tất cả mọi người
Trang 11(Theo: Hạt giống tâm hồn – NXB Tổng hợp TPHCM, 2008)
Câu 1 Trong đoạn trích, hạnh phúc được định nghĩa là gì?
Câu 2 Anh/chị hiểu như thế nào về câu nói: “Đừng trông đợi một phép màu hay một
ai đó sẽ mang hạnh phúc đến cho bạn.”
Câu 3 Việc sử dung câu hỏi tu từ Có mấy ai nhận ra rằng khoảng thời gian hạnh phúc
nhất chính là những giây phút hiện tại mà chúng ta đang sống? có tác dụng gì?
Câu 4 Anh/ chị có cho rằng “Cách thích ứng tốt nhất với cuộc sống này là chấp nhận
thực tế và tin vào chính mình? Vì sao?
II LÀM VĂN: (7,0 điểm)
Câu 1: (2,0 điểm)
Từ nội dung đoạn trích phần Đọc hiểu, hãy viết đoạn văn (không quá 200 chữ)
về quan niệm của anh/chị về hạnh phúc
Câu 2: (5,0 điểm)
Trong truyện ngắn Rừng xà nu, Nguyễn Trung Thành đã có nhiều chi tiết nói về
phản ứng tâm lí và hành động của Tnú , trong đó có hai lần:
Miêu tả nhân vật Tnú khi chứng kiến cảnh Mai và đứa con bị đánh đến chết, nhà văn viết:
" Tnú bỏ gốc cây của anh Đó là một cây vả Anh đã bứt đứt hàng chục trái vả
mà không hay
……
Nhưng trời ơi! Cháy, cháy cả ruột đây rồi! Anh Quyết ơi! Cháy! Không, Tnú sẽ không kêu! Không!"
Cảm nhận của anh/ chị về nhân vật Tnú trong hai lần miêu tả trên Từ đó, nhận
xét sự chuyển biến trong nhận thức và hành động của nhân vật
( Nguyễn Trung Thành, Rừng xà nu, SGK Ngữ Văn 12, tập hai
NXB Giáo dục,2014)
-Hết -
Trang 12TRƯỜNG THPT YÊN HÒA
Thời gian làm bài: 120 phút
Họ và tên thí sinh: Số báo danh:
I ĐỌC HIỂU (3 điểm)
Đọc đoạn trích dưới đây và thực hiện các yêu cầu:
Tuổi trẻ là thời gian trải nghiệm Người ta trưởng thành qua nhiều lần làm thử, vấp ngã, làm lại, và cứ như thế tiếp tục Phải bắt tay vào thử thì ta mới biết được mình hợp với cái gì Phải làm thì ta mới biết là mình có khả năng hay không Dù sao khi thử thì nếu sai lầm ta vẫn biết được rằng cái đó thực sự không phù hợp với mình, và bỏ đi
để thử cái khác Nếu ta cứ ngồi nhiều ngày, nhiều tháng, nhiều năm, không làm gì cả thì làm sao biết được cái gì Ít ra thử mà thất bại thì có được bài học Nếu không thử, thời gian thì cứ trôi mải miết mà ta vẫn chưa làm được gì
Thực sự nếu bạn đang do dự trước một quyết định, hãy hướng đến lựa chọn nào đem lại nhiều trải nghiệm hơn, nhiều câu chuyện hơn Dĩ nhiên cần tìm hiểu thật kỹ trước những quyết định lớn Nhưng đừng lo sợ trước trải nghiệm mới Vì sao? Vì thà làm mà thất bại thì ta còn học được Điều đó còn tốt hơn chán vạn lần căn bệnh mà nhiều người mắc phải cả đời: Thiếu hụt khả năng hành động…
Cho nên, câu khẩu hiệu của Nike là: “Just do it” Hãy làm đi Làm bất cứ điều gì
Vì tuổi trẻ chỉ có một lần Thời gian trôi qua là không quay lại Thay vì chần chừ, đắn
đo, sợ hãi, tại sao lại không thử bước ra ngoài, và làm điều có ích Còn nói theo cha ông
ta ngày trước, thì học đi đôi với hành Đi học, đọc sách, tiếp thu kiến thức là một chuyện, phải hành động, phải thực hành, mới khiến kỹ năng của ta khá lên
Việc thiếu sót năng lực hành động có thể hạn chế người trẻ hòa nhập vào thế giới
Mà để phát triển khả năng hành động, không cần phải làm gì lớn lao, mở nhà trọ hay
mở công ty Chỉ cần bắt đầu từng bước nhỏ một Hãy làm gì đó Đừng ngồi yên
(Tuổi trẻ đáng giá bao nhiêu?, Rosie Nguyễn, NXB Hội nhà văn, 2018)
Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chủ yếu được sử dụng trong đoạn trích
Câu 2: Tác giả khuyên người trẻ “Hãy làm đi” vì những lí do nào?
Câu 3: Anh/chị hiểu câu văn “Tuổi trẻ là thời gian trải nghiệm” như thế nào?
Câu 4: Tác giả cho rằng “Đi học, đọc sách, tiếp thu kiến thức là một chuyện, phải hành
động, phải thực hành, mới khiến kỹ năng của ta khá lên.” Anh/chị có đồng tình với quan
điểm trên không? Vì sao?
Trang 13II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc - hiểu, hãy viết một đoạn văn (khoảng 200
chữ) trình bày suy nghĩ về “năng lực hành động” của giới trẻ hiện nay trong quá trình
hội nhập quốc tế
Câu 2 (5 điểm)
Cảm nhận về quá trình hồi sinh sức sống tiềm tàng của Mị trong đêm tình mùa
xuân (Trích “Vợ chồng A Phủ” ) - Tô Hoài
- Hết –
Trang 14TRƯỜNG THPT YÊN HÒA
BỘ MÔN: NGỮ VĂN
ĐÁP ÁN (Gồm 04 trang)
ĐÁP ÁN ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HKII
NĂM HỌC 2020-2021 MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 12
Thời gian làm bài: 120 phút
m
2 Tác giả khuyên người trẻ “Hãy làm đi” vì:
- “Vì tuổi trẻ chỉ có một lần Thời gian trôi qua là không quay lại.”
- Vì “học đi đôi với hành Đi học, đọc sách, tiếp thu kiến thức là một chuyện, phải hành động, phải thực hành, mới khiến kỹ năng của ta khá lên.”
0,25 0,25
3 HS có thể diễn đạt khác nhau, tuy nhiên cần hiểu được (tuổi trẻ,
trải nghiệm) câu văn khuyên người trẻ hãy mạnh dạn trải nghiệm
đừng sợ thất bại
(VD: - Đây là thời gian học hỏi, thử nghiệm để nhận ra sở trường,
sở đoản, năng lực thực sự của bản thân và đúc rút kinh nghiệm sống…
- Tuổi trẻ là thời kì sung sức, năng động và tràn đầy nhiệt huyết nhưng chưa có nhiều vốn sống và kinh nghiệm thực tế …)
0,5 0,5
4 Học sinh có thể đồng tình hoặc không nhưng cần thể hiện rõ quan
điểm và lập luận thuyết phục về mối quan hệ giữa lí thuyết và thực hành, giữa kiến thức sách vở và kiến thức thực tế Từ đó rút ra được bài học thiết thự cho bản thân
0,25 0,5 0,25
1 Viết đoạn văn về “năng lực hành động” của giới trẻ hiện nay trong
quá trình hội nhập quốc tế
2,0
a Đảm bảo yêu cầu về hình thức đoạn văn 0,25
b Xác định đúng vấn đề nghị luận: Tầm quan trọng của năng lực hành động đối với thế hệ trẻ trong quá trình hội nhập quốc tế
0,25
Trang 15c Triển khai vấn đề nghị luận
- Giải thích:
+ “năng lực hành động”: Khả năng vận dụng kiến thức sách vở, lí
thuyết vào thực tế cuộc sống
Khả năng ứng biến linh hoạt để giải quyết tình huống có thể phát sinh trong thực tiễn công việc
Tầm quan trọng của năng lực thực hành đối với những người trẻ tuổi Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế
- Bàn luận:
+ Năng lực hành động là yếu tố quan trọng tạo nên thành công cho con người Bởi hành động sẽ giúp ta thực hiện được ý tưởng, biến ước mơ thành hiện thực Nếu không có năng lực hành động, sẽ không có thành quả, ý tưởng, ước mơ chỉ là lí thuyết
+ Năng lực hành động là khả năng cần thiết giúp con người vượt qua chính mình, giúp ta vận dụng kiến thức lí thuyết để hướng tới thành quả tốt đẹp
+ Hành động là cách ta đóng góp cho xã hội và khẳng định giá trị
sự hiện diện của bản thân trong cuộc đời, giúp con người tự tin hòa nhập sâu rộng với thế giới
+ Mặt khác, nếu thiếu năng lực hành động, con người dễ sa vào trì trệ, thụ động, thiếu tự tin khi va chạm với thực tế cuộc sống
(dẫn chứng minh họa cho những lập luận)
a Đảm bảo cấu trúc của bài văn nghị luận:
Mở bài giới thiệu được vấn đề; Thân bài triển khai được vấn đề;
Kết bài khái quát được vấn đề
0,25
Trang 16Quá trình hồi sinh sức sống tiềm tàng mãnh liệt của Mị trong đêm tình mùa xuân
c Triển khai vấn đề nghị luận: HS có thể triển khai vấn đề theo các cách
khác nhau nhưng cần đảm bảo những yêu cầu về kiến thức và kĩ năng
* Giới thiệu khái quát: Tác giả Tô Hoài, truyện ngắn “Vợ chồng
- Biểu hiện đầu tiên của sự hồi sinh sức sống trong con người Mị
là khi “Mị nghe tiếng sáo vọng lại thiết tha bổi hổi”, “Mị ngồi nhẩm thầm bài hát của người đang thổi” Mị uống rượu “uống ừng ực từng bát” thể hiện chân thực những biến đổi âm thầm mà dữ dội
trong tâm hồn người đàn bà tưởng như đã nguội tắt sự sống Mị thoát khỏi tâm trạng dửng dưng vô cảm bấy lâu
- Mị nghe “văng vẳng tiếng sáo gọi bạn đầu làng”, “Mị thấy phơi phới trở lại, trong lòng đột nhiên vui sướng”, Mị nhận ra mình “trẻ
lắm Mị vẫn còn trẻ”, “Mị muốn đi chơi” Ý thức về bản thân
trỗi dậy với những khao khát đẹp đẽ về tình yêu hạnh phúc của tuổi trẻ
- Sức sống hồi sinh mâu thuẫn với thực tại phũ phàng, khiến Mị
nhận ra “A Sử với Mị, không có lòng với nhau mà vẫn phải ở với nhau.” Mị đột ngột ước muốn “Nếu có nắm lá ngón trong tay lúc
này, Mị sẽ ăn cho chết ngay” Mị phẫn uất và thấm thía nỗi
tủi nhục của mình và muốn giải thoát
- Mị “lấy ống mỡ, xắn một miếng bỏ thêm vào đĩa đèn cho sáng… quấn lại tóc, với tay lấy cái váy hoa” để chuẩn bị đi chơi Lòng
ham sống trong Mị trỗi dậy, ý thức phản kháng âm thầm quyết liệt, Mị hành động như một con người tự do
0,5
2,5
Trang 17TRƯỜNG THPT YÊN HÒA ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HỌC KỲ II
- Bị A Sử trói vào cột nhà, nhưng ảo giác về tình yêu, tuổi trẻ vẫn
nương theo tiếng sáo rập rờn “đưa Mị đi theo những cuộc chơi, những đám chơi”, Mị quên đau đớn về thể xác, “vùng bước đi”…
Suốt đêm mùa xuân ấy, Mị lúc tỉnh - lúc say, thực tại - quá khứ đan
xen trong nỗi nhớ “nồng nàn tha thiết”, trong “hơi rượu toả, tiếng sáo rập rờn, tiếng chó sủa xa xa”… trong sự thổn thức nghĩ “mình
không bằng con ngựa” Mị phẫn uất khi ý thức sâu sắc hơn về
cảnh ngộ, số phận của mình
Tất cả những diễn biến tâm lí ấy cho thấy một sức sống tiềm tàng mãnh liệt đã hồi sinh trong Mị, sẽ âm ỉ cháy và bùng lên mãnh liệt khi gặp cơ hội Đây chính là nền tảng cho sự phản kháng quyết liệt của Mị trong đêm cắt dây trói cứu A Phủ
* Đặc sắc nghệ thuật:
- Nghệ thuật khắc họa tâm lí nhân vật tinh tế sắc sảo trong hoàn cảnh cụ thể cho thấy quá trình chuyển biến tâm lí tính cách và nhận thức của nhân vật
- Lời văn trần thuật mượt mà sâu lắng giàu tính tạo hình, hoà vào dòng suy nghĩ nội tâm của nhân vật vừa tạo được sự đồng cảm…
- Ngòi bút tả cảnh đặc sắc, đậm chất thơ
0,5
* Đánh giá/ Ý nghĩa hình tượng nhân vật Mị
- Nhà văn đã thành công trong việc khắc họa quá trình hồi sinh sức sống tiềm tàng mãnh liệt của Mị trong đêm tình mùa xuân Đây chính là sự phát hiện và trân trọng sức sống tiềm tàng, sự phản kháng âm thầm nhưng mãnh liệt của người phụ nữ vùng cao Tây Bắc
- Đoạn trích góp phần khẳng định giá trị hiện thực và nhân đạo của tác phẩm
0,5
d Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc, có cách diễn đạt mới mẻ 0,25
