Tư vấn Hướng Nghiệp - Khởi Nghiệp cùng SV KHOA Nong Nghiep - Công Nghệ Cao & CN SINH HOC- 28-07-2016
Trang 1CHUYÊN ĐỀ:
ĐỊNH HƯỚNG NGHỀ NGHIỆP & KHỞI NGHIỆP
TRONG LĨNH VỰC CÔNG NGHỆ SINH HỌC
Thuyết trình: TS Thái Lâm Toàn
(VIỆN TRƯỞNG - VIỆN ĐÀO TẠO & HƯỚNG NGHIỆP NTT)
Website: http://www.ntt.edu.vn http://huongnghiep.info
Email: tltoan@ntt.edu.vn thailamtoan@gmail.com
Trang 2CÂU CHUYỆN: CHÀNG TRAI TRẺ TRỞ THÀNH PHÓ CHỦ TỊCH CỦA NGÂN HÀNG THẾ GIỚI!
Bạn quan niệm như thế nào về THÀNH CÔNG?
CÔNG THỨC CỦA THÀNH CÔNG là gì?
THÀNH CÔNG = MỤC TIÊU + PHƯƠNG PHÁP HỢP LÝ
- Nếu THÀNH CÔNG là 100% thì:
+ MỤC TIÊU chiếm bao nhiêu %?
+ PHƯƠNG PHÁP HỢP LÝ chiếm bao nhiêu %?
- Tại sao là PHƯƠNG PHÁP HỢP LÝ mà không là PP Đúng?
Trang 3NGÀNH CÔNG NGHỆ SINH HỌC LÀ GÌ?
CNSH là ngành nghiên cứu và vận dụng sinh vật sống kết hợp với quy trình
và thiết bị kỹ thuật để tạo ra sản phẩm và sản xuất ở quy mô công nghiệp với các sản phẩm sinh học phục vụ cho lợi ích của con người, đồng thời phát
triển kinh tế - xã hội và bảo vệ môi trường
Cụ thể, các sản phẩm của ngành CNSH được ứng dụng trong đời sống như:
Trang 4CƠ HỘI VIỆC LÀM CỦA NGÀNH CÔNG NGHỆ SINH HỌC
Kỹ sư điều hành sản xuất.
Quản lý và đảm bảo chất lượng tại các nhà máy SX dược phẩm, thực phẩm
Chuyên viên công nghệ sinh học tại các công ty chế biến nông sản, thực
phẩm, thủy sản
Các trung tâm kiểm nghiệm, phòng thí nghiệm, cơ quan nghiên cứu về công nghệ vi sinh, CNSH thực vật, CNSH động vật
Chuyên viên phân tích mẫu bệnh phẩm
Cán bộ xét nghiệm trong bệnh viện, trung tâm y khoa.
DN cấy mô cây trồng: Cần kỹ thuật viên.
Nhân viên kinh doanh các DN thiết bị sinh học, thiết bị Y tế.
Trung tâm Y tế dự phòng.
Giáo viên các Trường THPT.
Chuyên viên phân tích tế bào gốc trong lâm sàn; đột biến gien trong ung thư
Các Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm,…
Trang 5HỌC XONG NGÀNH CÔNG NGHỆ SINH HỌC LÀM GÌ?
Theo Viện chiến lược và Chương trình Giáo dục thuộc Bộ GD
-ĐT cho biết, đến năm 2020, nước ta sẽ cần ít nhất là 25.000 lao động chuyên sâu lĩnh vực CNSH.
@ LÀM CHỦ - SETUP DOANH NGHIỆP
@ LÀM THUÊ
@ CƠ HỘI NGHỀ NGHIỆP RA SAO
Ngoài kiến thức chuyên ngành, SV mới tốt nghiệp cần những
KỸ NĂNG MỀM gì?
Trang 6MỤC ĐÍCH CHỌN ĐÚNG HƯỚNG ĐI là gì?
- Ngôn ngữ, từ vựng: Diễn giả, MC
- Logic và toán học: Khoa học tự nhiên
- Không gian: Kiến trúc sư, nhà thiết kế
- Sport Inteligent: Thể thao.
- Musical Inteligent: Ca sĩ.
- Tương tác: Thấu hiểu người khác.
- Triết học: C.Mác
Trang 710 K Ỹ NĂNG VÀNG DÀNH CHO SV CHUẨN BỊ ĐI LÀM
skills).
Trang 8- Time bound: THỜI HẠN RÕ RÀNG.
1 Kỹ năng 1: Xác định mục tiêu (SMART goal).
Trang 102 Kỹ năng 2: Học và tự học (Learning to learn).
10 phút để trả lời 02 câu hỏi (Ghi họ & tên, số điện thoại):
- Liệt kê 05 người THẦY của bạn.
- Hãy liệt kê 05 người có thể cùng bạn đồng hành trong cuộc sống hoặc cùng bạn khởi nghiệp.
Trang 11CÁCH HỌC CỦA UNESCO:
Learning to know: Học để biết.
Learning to do: Học để làm.
Learning to be: Học để trở thành.
Learning to live together: Học để sống với nghề đó.
>Tạo ra giá trị cho bản thân.
>>>Nguồn thông tin: Sách/báo, thầy,
Trang 12TÍCH LŨY KINH NGHIỆM:
Học nhi chi: Học từ thầy/cô.
Hành nhi chi: Lấy kiến thức ngay trong lúc làm việc.
Khốn nhi chi: Học từ thất bại của người khác, của mình.
Giao nhi chi: Học trong quá trình giao lưu với người
thành đạt.
>Tại sao ta lại mất người TÀI?
Trang 13-Cuộc
đời
x +
-
ĐỘ KHÓ
HỌC TỪ KINH NGHIỆM SỐNG:
Trang 153 Kỹ năng 3: Tư duy sáng tạo (Initiative skills) – ví dụ:
Có 1 vị GS đi giảng dạy hơn 20 năm về Ngành CNSH,… tài xế đi cùng GS đã nhiều năm Hôm nay, GS đi giảng ở Tỉnh xa xôi,…
Tài xế đề nghị sẽ là Giảng viên còn GS đóng vai là người tài xế…
Vì Tài xế đã nghe đi nghe lại nhiều lần bài giảng của GS nên giảng hay và chuẩn.
Đến khi SV hỏi và thảo luận,…
=> Câu hỏi khó quá Giảng viên (là người tài xế đóng thế vai) không trả lời được,…
=> Nếu Em là người tài xế thì Em xử lý thế nào?
Trang 163 Kỹ năng 3: Tư duy sáng tạo (Initiative skills):
Là khả năng nhìn nhận và giải quyết vấn đề theo một cách mới, với ý tưởng mới, theo phương thức mới, cách sắp xếp và tổ chức mới; là khả năng khám phá và kết nối mối quan hệ giữa các khái niệm, ý tưởng, quan niệm, sự việc; độc lập trong suy nghĩ.
Giúp con người tư duy năng động với nhiều sáng kiến và óc tưởng
tượng; biết cách phán đoán và thích nghi; có tầm nhìn và khả năng suy nghĩ rộng hơn người khác, không bị bó hẹp vào kinh nghiệm trực tiếp đang trải qua; tư duy minh mẫn và khác biệt.
Tư duy sáng tạo là một KNS quan trọng bởi vì trong cuộc sống con
người thường xuyên bị đặt vào những hoàn cảnh bất ngờ hoặc ngẫu
nhiên xảy ra Khi gặp những hoàn cảnh như vậy đòi hỏi chúng ta phải
có tư duy sáng tạo để có thể ứng phó một cách linh hoạt và phù hợp.
Trang 174 Kỹ năng 4: Lập kế hoạch và tổ chức công việc (Planning and Organising skills).
1 Mục tiêu: Goal.
2 Sắp xếp công việc (ưu tiên): List
3 Chia nhỏ công việc: Break
4 Đặt thời gian: Time
5 Tiến hành- Do
6 Mỏ neo tinh thần: Focus and improve
7 Điều chỉnh nếu cần thiết: Change
8 Finished: Note experiment
80/20
5W1H
PDCA
Trang 18Thực hiện
kế hoạch
Kiểm tra tiến
độ, so sánh kết quả với mục tiêu
Kết quả
Tiến hành điều chỉnh
Đúng Sai
Hoạch định
tốt
Tỷ lệthành cơng
cao
Kiểm sốt
tốt
+
Trang 19Hoạch định công việc cá nhân
để thực hiện
Kiểm tra quỹ thời gian
Xem xét mức độ ưu tiên
của công việc Đủ
C ó
Trang 205 Kỹ năng 5: Kỹ năng lắng nghe (Listening skills)
GAME: TRÒ CHƠI PHOTOCOPY.
Trang 21LÀM THẾ NÀO ĐỂ CẢI THIỆN KỸ NĂNG NGHE:
nghe suy nghĩ của mình, do đó hãy sử dụng những kỹ thuật để
khiến cho họ biết rằng bạn cũng đang thực sự chăm chú lắng nghe.
hiểm.
Trang 226 Kỹ năng 6: Thuyết trình (Presentation skills)
Khái niệm về thuyết trình: Có nhiều khái niệm
+ Thuyết trình (Presentations) là cách truyền đạt các ý tưởng (ideas)
và các thông tin (information) đến một nhóm người (group)
+ Thuyết trình là trình bày bằng lời trước nhiều người về một vấn đề nào đó nhằm cung cấp thông tin hoặc thuyết phục, gây ảnh hưởng đến người nghe.
Lợi ích của việc thuyết trình:
+ Thuyết trình là một công cụ giao tiếp hiệu quả
+ Thuyết trình đóng vai trò to lớn trong sự thành công của mỗi cá
nhân.
+ Thuyết trình như một nghề tạo thu nhập cao.
Trang 23CHUẨN BỊ THUYẾT TRÌNH:
>>>TÌM HIỂU THÍNH GIẢ
Thu thập thông tin về khán giả:
+ Tuổi, giới tính.
+ Tôn giáo, chính trị.
+ Trình độ VH, khả năng kinh tế.
Trang 24KỸ NĂNG THUYẾT TRÌNH (tt): MỘT SỐ THỦ THUẬT MỞ ĐẦU:
Trang 25KỸ NĂNG THUYẾT TRÌNH (tt): CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH THUYẾT TRÌNH:
cách.
Trang 26 Sử dụng ngôn ngữ sinh động: từ tượng thanh, tượng hình
Sử dụng từ thích hợp, phù hợp với hoàn cảnh nói, khán giả, chủ đề.
Trang 27KỸ NĂNG THUYẾT TRÌNH (tt): GIAO TIẾP BẰNG ÁNH MẮT:
Ánh mắt xã giao.
Ánh mắt thân thiện.
Đưa mắt quan sát xung quanh phòng.
Đưa mắt chú ý 1 nhóm thính giả khi bạn bắt đầu những câu
nói đầu tiên.
Di chuyển ánh mắt mình đến tất cả thính giả thính giả
cảm thấy sự quan tâm.
Mắt liếc nhẹ kèm theo 1 nụ cười.
Trang 287 Kỹ năng 7: Giao tiếp và ứng xử (Interpersonal skills).
Một số yếu tố ảnh huởng đến giao tiếp:
- Thái dộ, tình cảm nguời nghe, nói.
- Kiến thức, kinh nghiệm nguời nghe, nói.
- Nhiều tầng nấc trung gian và các mối quan hệ.
- Văn hoá của tổ chức, BKKTL của tập thể.
- Từ ngữ đuợc sử dụng khi giao tiếp.
- Tiếng ồn,…
>>THẢO LUẬN: Bạn hãy đưa ra những yếu tố ảnh hưởng đến kết quả của việc giao tiếp
Trang 29CÁC YẾU
TỐ ĐỂ GIAO
TIẾP CÓ
HIỆU QUẢ
3 NỘI DUNG GT – Bạn sẽ nói cái gì ?
1 XÁC ĐỊNH MỤC ÐÍCH GT- Tại sao bạn phải GT?
2 ÐỐI TUỢNG GT – Bạn GT với ai ?
4 PHƯƠNG PHÁP GT –Bạn sẽ GT bằng cách nào?
5.THỜI GIAN GT – Bạn sẽ GT khi nào?
7 Kỹ năng 7: Giao tiếp và ứng xử (Interpersonal skills) –tt:
Trang 30THẢO LUẬN
NHÓM
1 Tìm những điểm mạnh và điểm yếu trong
giao tiếp của phụ nữ Khắc phục những điểm yếu bằng cách nào?
2 Tìm những điểm mạnh và điểm yếu trong giao tiếp của nam giới Khắc phục những điểm yếu bằng cách nào ?
7 Kỹ năng 7: Giao tiếp và ứng xử (Interpersonal skills) –tt:
Trang 311 H ạnh phúc 2 Bàng hoàng
7 Kỹ năng 7: Giao tiếp và ứng xử (Interpersonal skills) –tt:
NHẬN DIỆN CÁC GƯƠNG MẶT
Trang 33GAME: MỜI 05 BẠN SINH VIÊN VÀ LẦN LƯỢT BẮT TAY.
bạn chìa bàn tay hơi chéo so với ngực, ngón tay cái chĩa thẳng
nắm chặt tay của họ mà không siết quá mạnh.
Trang 348 Kỹ năng 8: Giải quyết vấn đề (Problem solving skills).
Có 1GS thường nói chuyện về cuộc sống, về cộng đồng vào mỗi ngày chủ nhật
Ngoài ra, ông còn tổ chức nhiều hoạt động cho những cậu bé cùng chơi
1 ngày CN nọ, 1 cậu bé, vốn rất chăm đến nghe nói chuyện bỗng nhiên không đến nữa Nghe nói cậu ta không muốn nghe những bài nói chuyện tầm phào và cũng chẳng muốn chơi với những cô cậu bé khác nữa.
Vị GS quyết định đến thăm nhà cậu bé Cậu bé đang ở nhà 1 mình, ngồi trước bếp lửa Cậu bé mời vị GS vào nhà và lấy cho ông 1 chiếc ghế ngồi bên bếp lửa cho
ấm Vị GS ngồi xuống nhưng vẫn không nói gì
Trong im lặng, hai người cùng ngồi nhìn những ngọn lửa nhảy múa.
Sau vài phút, vị GS lấy cái kẹp, cẩn thận nhặt 1 mẩu than hồng đang cháy sáng ra
và đặt riêng nó sang bên cạnh lò sưởi Rồi ông ngồi lại xuống ghế, vẫn im lặng
Cậu bé cũng im lặng quan sát mọi việc Cục than đơn lẻ cháy nhỏ dần, cuối cùng cháy thêm được 1 vài giây nữa rồi tắt hẳn, không còn đốm lửa nào nữa Nó trở nên lạnh lẽo và không còn sức sống.
Vị GS nhìn đồng hồ và nhận ra đã đến giờ ông phải đến thăm 1 người khác Ông chậm rãi đứng dậy, nhặt cục than lạnh lẽo và đặt lại vào giữa bếp lửa Ngay lập tức, nó lại bắt đầu cháy, tỏa sáng, lại một lần nữa với ánh sáng và hơi ấm của
những cục than xung quanh nó.
Trang 358 Kỹ năng 8: Giải quyết vấn đề (Problem solving skills) – (tt):
Khi vị GS đi ra cửa, cậu bé chủ nhà nắm tay ông và nói:
- Cảm ơn bác đã đến thăm, và đặc biệt cảm ơn bài nói chuyện của bác
Tuần sau, cháu sẽ lại đến chỗ bác cùng mọi người
Kỹ năng giải quyết vấn đề: Là khả năng của cá nhân biết quyết
chọn để giải quyết vấn đề hoặc tình huống gặp phải trong cuộc sống Giải quyết vấn đề có liên quan tới kỹ năng ra quyết định và cần nhiều KNS khác như: Giao tiếp, xác định giá trị, tư duy phê phán, tư duy sáng tạo, tìm kiếm sự hỗ trợ, kiên định,…
Trang 368 Kỹ năng 8: Giải quyết vấn đề (Problem solving skills) – (tt):
Để giải quyết vấn đề có hiệu quả, chúng ta cần:
kiếm thông tin cần thiết.
- Hình dung đầy đủ về kết quả xảy ra nếu ta lựa chọn phương án giải quyết nào đó.
- Xem xét về suy nghĩ và cảm xúc của bản thân nếu thực hiện
phương án giải quyết đó.
- So sánh các phương án để đưa ra quyết định cuối cùng .
- Hành động theo quyết định đã lựa chọn.
định và giải quyết vấn đề sau.
Trang 379 Kỹ năng 9: Làm việc đồng đội (Teamwork) - Nhóm:
những mục tiêu cụ thể trong một lĩnh vực
hoạt động xác định.
Nhóm làm việc là gì?
Trang 38Phân loại nhóm làm việc
Nhóm chính thức: thực hiện công việc cố định, có sự
phân công rõ ràng.
Nhóm không chính thức: làm việc có tính thời vụ, linh
động.
Trang 4010 Kỹ năng 10: Đàm phán (Negotiation skills)
Khái niệm: Đàm phán là phương tiện cơ bản để đạt được cái mà
ta mong muốn từ người khác Đó là quá trình giao tiếp có đi có lại được thiết kế nhằm thỏa thuận trong khi giữa ta và bên kia có
những quyền lợi có thể chia sẻ và có những quyền lợi đối kháng.
Các phương pháp đàm phán:
- Đàm phán mềm.
- Đàm phán cứng.
- Đàm phán nguyên tắc.
Trang 4110 Kỹ năng 10: Đàm phán (Negotiation skills) – (tt):
Những nguyên tắc cơ bản:
- Đàm phán là một hoạt động tự nguyện.
- Một bên muốn thay đổi tình hình hiện tại và tin rằng có thể đạt được.
- Mục đích của đàm phán là thỏa thuận.
- Không phải mọi cuộc đàm phán đều kết thúc bằng thỏa thuận.
- Không đạt được thỏa thuận cĩ khi là kết quả tốt.
- Thời gian là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến tiến trình và kết quả đàm phán.
- Không để cuộc đàm phán bị phá vỡ hoàn toàn.
- Kết quả mỹ mãn là cải thiện được tình hình hiện tại của cả 2 bên
- Tiến trình bị ảnh hưởng bởi những người đàm phán của các bên
Trang 42 Đừng nói “Tôi không biết” hoặc
“Tôi không làm được” Hãy nói khéo léo hơn:
“Tôi chưa tìm hiểu” hoặc
“Tôi sẽ tìm hiểu về vấn đề này”
để chứng tỏ bạn là người cầu tiến và ham học hỏi
Sức mạnh của nụ cười
Không nói những điều tiêu cực về công ty cũ
Biết cách đặt câu hỏi để tránh thụ động
Trang 436T - Công thức cho CV hoàn hảo, Ấn tượng!
T1- Thông tin cá nhân : Một CV chuẩn chắc chắn phải có những thông tin cá nhân của bạn: tên, tuổi, nơi cư trú, email, điện thoại, hôn nhân, gia đình….
T2 – Tính cách của bạn : Bạn là người thế nào? Trung thực, thật thà, thẳng thắn, cần cù, chăm chỉ… hay bạn thích gì? Văn nghệ, thể thao,
du lịch hay đọc sách,… thậm chí là bạn có năng khiếu gì không? MC, Hát hò, nhảy, múa…
T3 – Thông tin kỹ năng mềm : Bạn có kỹ năng nào? Giao tiếp, thuyết trình, làm việc nhóm, quản lý thời gian, lập kế hoạch, điều hành, sử dụng các loại phần mềm, công cụ văn phòng… và bạn cần mô tả làm
rõ điều này với nhà tuyển dụng.
Trang 446T - Công thức cho CV hoàn hảo, Ấn tượng!
T4 – Thông tin quá trình học tập : Bạn học gì? Phổ thông, đại học, cao học… các khóa đào tạo bên ngoài, đào tạo chuyên sâu, nâng cao, tin học, ngoại ngữ…
T5 – Thông tin quá trình làm việc : Bạn đã làm ở những đâu? Công việc ở đó là gì? Bạn đã đạt được thành tích gì ở đó? Mức lương mà bạn đang nhận là bao nhiêu, lý do mà bạn nghỉ việc là gì?…
T6 – Thông tin mục tiêu nghề nghiêp : Bạn mong muốn công việc như thế nào? Bạn có kế hoạch gì cho tương lai? Bạn mong muốn môi
trường làm việc, những doanh nghiệp như thế nào?…
Trang 45CV – CÁC BẠN CHO Ý KIẾN!!!
Trang 46CV – CÁC BẠN CHO Ý KIẾN!!!
Trang 47CV – CÁC BẠN CHO Ý KIẾN!!!
Trang 48HỎI & ĐÁP
Trang 49KHỞI NGHIỆP CÙNG SV NGÀNH CÔNG NGHỆ SINH HỌC - NTTU