đối ngoại ra khắp thế giới, tạo môi trường quốc tế thuận lợi phục vụ đắc lực sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước…Qua đó đã góp phần bảo vệ, củng cố chủ quyền và toàn vẹn lãn
Trang 1TIỂU LUẬN
Môn: Thông Tin Đối Ngoại
Đề tài:
Công tác thông tin đối ngoại qua kênh báo nói trong hoạt động
đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta
Học viên: Bùi Việt Hà
Mã sinh viên 1955380022
Lớp tín chỉ: QT02607_2_k39 1
Trang 2MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Tiếng nói là Quốc hồn, quốc túy của mỗi dân tộc Tiếng nói Việt Nam là báu vật
thiêng liêng, là tố chất hình thành và phát triển dân tộc Việt Nam ta Biết bao vinh
dự, tự hào vì Đài phát thanh quốc gia được Bác Hồ sáng lập và đặt tên là Đài tiếng
nói Việt Nam vừa đảm trách một nhiệm vụ hết sức quan trọng và vẻ vang là góp
phần giữ gìn, làm giàu thêm, trong sáng thêm tiếng nói của dân tộc, vừa là một
phương diện thông tin đại chúng hàng đầu của Đảng, Nhà nước và của nhân dân
Đài tiếng nói Việt Nam găn liền với dòng lịch sử hào hùng trong hai cuộc chiến
thần kỳ của dân tộc và gắn liền với quá trình đổi mới do Đảng Cộng sản Việt Nam
khởi xướng và lãnh đạo
Công cuộc đổi mới toàn diện đất nước được Đảng ta khởi xướng từ Đại hội đại
biểu toàn quốc lần thứ VI (tháng 12-1986) Cùng với việc đổi mới tư duy, đổi
mới cơ chế quản lý kinh tế, chúng ta bắt đầu thực hiện việc mở cửa đất nước,
công bố chính sách đầu tư nước ngoài Chính sách đối ngoại cũng là một nội
dung cơ bản của đường lối đổi mới
Đến nay, trải qua 20 năm đổi mới, hoạt động đối ngoại của Đảng ta đã đạt được
nhiều thành tựu đáng kể Từ chỗ chỉ có quan hệ chính trị là chủ yếu với các nước
xã hội chủ nghĩa và một số nước độc lập dân tộc thì nay nước ta đã có quan hệ
ngoại giao với gần 170 nước trên thế giới, với tất cả các nước láng giềng và khu
vực, có quan hệ bình thường với tất cả các nước lớn, các tổ chức khu vực và quốc
tế Đảng ta cũng có quan hệ với gần 190 Đảng và phong trào chính trị trên thế giới
Những thành tựu đối ngoại to lớn ấy đã đem lại rất nhiều thắng lợi quan trọng
Nước ta đã phá được thế bị bao vây, cô lập và cấm vận kinh tế, mở rộng quan hệ
Trang 3đối ngoại ra khắp thế giới, tạo môi trường quốc tế thuận lợi phục vụ đắc lực sự
nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước…Qua đó đã góp phần bảo vệ,
củng cố chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, từng bước làm thất bại các
âm mưu và hành động diễn biến hòa bình của các thế lực thù địch, giữ vững an
ninh, ổn định chính trị - xã hội, nâng cao vị thế và uy tín của Việt Nam trên
trường thế giới
Chính sách mở cửa và đường lối đối ngoại mới cũng đã tạo điều kiện thuận lợi
cho việc mở rông thông tin quốc tế, tuyên truyền đối ngoại, làm cho công tác
thông tin đối ngoại qua báo chí nói chung và báo nói nói riêng then phần khởi sắc
Tuy nhiên, hoạt động thông tin đối ngoại cũng đã gặp không ít khó khăn, trở
ngại và bộc lộ nhiều mặt yếu kém, khuyết điểm Nhận thức của nhiều cơ quan,
đơn vị, cá nhân về vai trò, vị trí của thông tin đối ngoại chưa được đầy đủ;
phương thức thông tin còn nhiều hạn chế; nội dung thông tin chưa sắc bén, chưa
đáp ứng được nhu cầu đa dạng của các nhóm đối tượng khác nhau; công tác quản
lý còn lung túng, chưa sáng tạo…
Trên cơ sở quan điểm và định hướng đúng đắn của Đảng và Nhà nước, có thể nói,
nghiên cứu về “công tác thông tin đối ngoại qua kênh báo nói trong hoạt động của
Đảng và Nhà nước ta” sẽ đem lại kết quả thực tiễn hết sức cần thiết Kết quả của
việc nghiên cứu sẽ không chỉ hệ thống lại những tri thức khoa học về vấn đề này
mà còn chỉ ra thực trạng của vấn đề trong cuộc sống thường nhật và sâu sắc, đưa
ra các khuyến nghị, các phương pháp góp phần làm tăng hiệu quả, nâng cao vai trò
của công tác thông tin đối ngoại qua kênh báo nói trong hoạt động của Đảng và
Nhà nước ta, đặc biệt trong giai đoạn hiện nay
2 Mục đích, nhiệm vụ của nghiên cứu Mục đích nghiên cứu
Trang 4- Tìm hiểu làm rõ vai trò thông tin đối ngoại qua báo mới
- Nâng cao nhận thức về thông tin đối ngoại nói chung và công tác thông tin đối ngoạiqua kênh báo nói nói riêng
- Đề ra một số giải pháp nhằm nâng cao vai trò của thông tin đối ngoại qua báo nói hiện nay
Nhiệm vụ nghiên cứu
- Chỉ ra quan điểm, chính sách của Đảng và Nhà nước về thông tin đối ngoại qua báo chí nói chung và báo nói nói riêng
- Đề xuất một số phương hướng và giải pháp nhằm tăng cường và phát huy hiệu quacủa công tác thông tin đối ngoại qua kênh báo nói trong hoạt động
của Đảng và Nhà nước ta
Trang 5NỘI DUNG
Chương 1 Tổng quan về thông tin đối ngoại qua kênh báo nói
1.1 Khái niệm “ Thông tin đối ngoại”
Thông tin đối ngoại là một dạng thông tin: Thông tin đối ngoại được hiểu là tin
tức, là thông báo, là tri thức về một sự vật hay hiện tượng được chứa đựng
trong các hình thức nhất định, được tiếp nhận, lựa chọn và sử dụng trong công
tác đối ngoại Thông tin đối ngoại bao gồm thông tin trong nước và quốc tế
được dùng trong quá trình hoạt động đối ngoại
Thông tin đối ngoại là một lĩnh vực hoạt động: “Thông tin đối ngoại là một bộ
phận rất quan trọng trong công tác thông tin đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta
nhằm làm cho các nước, người nước ngoài ( bao gồm cả người nước ngoài đang
công tác và sinh sống tại Việt Nam), người Việt Nam đang sinh sống và làm việc ở
nước ngoài hiểu về đất nước, con người Việt Nam, đường lối, chủ trương chính
sách và thành tựu đổi mới của ta, trên cơ sở đó tranh thủ sự ủng hộ của nhân dân
thế giới, sự đóng góp của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài cho sự nghiệp
xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”
Thông tin đối ngoại là một ngành đào tạo: Có nhiệm vụ “ đào tạo cán bộ có trình
độ chuyên môn ở bậc đại học, có khả năng thực hiện chức trách của các phóng
viên, biên tập viên thông tin đối ngoại tại các cơ quan thông tấn báo chí; công tác
tham mưu, tư vấn, tổ chức đối ngoại và quan hệ quốc tế của Đảng, Nhà nước, các
đoàn thể chính trị - xã hội; hoặc thể hiện các chức trách đòi hỏi sự hiểu biết cơ bản,
Trang 6hệ thống kiến thức và kĩ năng nghiệp vụ thông tin đối ngoại Đồng thời có thể
tự học, tự nâng cao tình độ hoặc tiếp tục học tập ở những mức học cao hơn”
Như vậy “ Thông tin đối ngoại” là một bộ phận quan trọng trong công tác tư tưởng
và đối ngoại của Đảng Nhà nước và nhân dân ta nhằm làm cho thế giới hiểu rõ đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước, con người, lịch sử, văn hóa, những giá trị vật chất và tinh thần của dân tộcViệt Nam; đấu tranh chống lại những luận điệu xuyên tạc, chống phá Việt Nam, làm cho nhân dân tahiểu rõ về thế giới; đồng thời tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ, hợp tác, giúp đỡ của bạn bè quốc tế, sự đồng thuận và đống góp của đồng bào ta ở
nước ngoài đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc
1.2 Nhận thức về thông tin đối ngoại
- Là một bộ phận của công tác tư tưởng – văn hóa:
Nói đến công tác tư tưởng văn hóa, mội người thường chỉ liên tưởng đến phạm vi
quốc gia Trên thực tế, thông tin đối ngoại là sự tiếp tục của công tác tư tưởng văn
hóa trên phạm vi quốc tế với đối tượng đa dạng avf phức tạp hơn Đó là việc tranh
thủ dư luận thế giới, góp phần vào việc thực hiện nhiệm vụ cách mạng được xác
định cho một giai đoạn nhất định Mục tiêu cách mạng của Việt Nam và đa dạng
của đại đa số quần chúng Tất cả các phương tiện truyền thông đại chúng như báo
in, phát thanh, truyền hình, báo điện tử, sách, điện ảnh,… đều tham gia vào thông
tin tuyên truyền đối ngoại
- Phương thức thông tin:
Do đối tượng của thông tin đối ngoại hoàn toàn khác với thông tin đối nội nên
phương pháp thông tin, tuyên truyền cũng khác, tùy theo đối tượng, nội dung và
thời điểm
Trang 7Cung cấp thông tin: Vấn đề mấu chốt của công tác thông tin đối ngoại là thông tin Cần chủ động trong việc cung cấp thông tin vì có chủ động thì mới xác định được số lượng thông tin cần cung cấp, phân loại thông tin vàthời điểm cung cấp thông tin thích hợp.
Thuyết phục: Thuyết phục là một quy trình trong đó người nói hoặc người viết
sử dụng lý lẽ và lập luận để đối tượng chấp nhận quan điểm của mình về một vấn đề nào đó Để thuyết phục thành công, người làm công tác thông tin đối ngoại cần tiếp cận đối tượng để tìm các điểm tương đồng giữa mình và đối tượng nhằm đưa ra các lý lẽ xác đáng tác động vào tâm lý của đối tượng
Cảm hóa: Cảm hóa khác với thuyết phục ở chỗ nó thiên về góc độ tình cảm vàđạo lý Thực tế, thuyết phục và cảm hóa thường được kết hợp trong hùng biện
nói chung và trong vận động dư luận nói riêng: Thuyết phục mà không
có cảm hóa sẽ không thành công bởi khi đó chỉ có lý mà không có tình
1.3 Tầm quan trọng của công tác thông tin đối ngoại
Trong các giai đoạn của cách mạng Việt Nam trước đây, thông tin đối ngoại luôn
luôn có vị trí quan trọng trong việc phát huy sức mạnh tổng hợp của cuộc đấu
tranh chính nghĩa của chúng ta, tối đa hóa nội lực, tranh thủ sức mạnh của sự hợp
tác và hỗ trợ của quốc tế để giành thắng lợi ngày càng to lớn hơn Lịch sử dựng
nước, giữ nước và xây dựng đất nước của Việt Nam đã chứng tỏ rằng, nhờ làm tốt
công tác thông tin đối ngoại mà thế giới hiểu được về Việt Nam, về vị trí địa lý,
lịch sử, truyền thống tốt đẹp, yêu hòa bình của dân tộc Việt Nam, nhờ đó đã đồng
tình, ủng hộ, giúp đỡ, cổ vũ Việt Nam, góp phần quan trọng vào những thành quả
của cách mạng Việt Nam
Từ khi đất nước tiến hành công cuộc đổi mới, Việt Nam đã chủ động và tích cực hội
nhập quốc tế Chúng ta đã có quan hệ với hầu hết các quốc gia và vùng lãnh thổ trên
thế giới Trong quan hệ quốc tế hiện nay, quốc gia vẫn là chủ thể đầy đủ,
Trang 8cơ bản và có vị trí, vai trò quan trọng nhất Đối ngoại trở thành một trong những
chức năng cơ bản của quốc gia Lợi ích quốc gia luôn được đặt lên hàng đầu trong
quan hệ đối ngoại giữa quốc gia này với các chủ thể khác trên thế giới Để bảo vệ,
thỏa mãn và phát triển lợi ích của mình, các quốc gia đều tăng cường thông tin đối
ngoại – một công tác quan trọng để góp phần thực hiện những nhiệm vụ đối ngoại
của mình
Trong xu thế hội nhập quốc tế hiện nay, không một quốc gia nào có thể tồn tại và
phát triển mà không mở cửa, giao lưu với các nước khác trên thế giới Sau 25
năm đổi mới, lực và thế, sức mạnh tổng hợp của Việt Nam đã lớn hơn nhiều so
với nước Trên con đường hội nhập quốc tế, Việt Nam một mặt phải tìm hiểu
ngày càng sâu, rộng, toàn diện về thế giới, mặt khác cũng rất cần để thế giới hiểu
nhiều hơn, rõ hơn về mình, qua đó tìm kiếm và tăng cường các cơ hội hợp tác để
cùng phát triển Do vậy, nhu cầu cung cấp thông tin từ Việt Nam ra thế giới và
đưa thế giới đến Việt Nam ngày càng lớn mạnh và bức thiết
Là một bộ phận quan trọng trong công tác đối ngoại và tư tưởng của Đảng, Nhà
nước và nhân dân ta, thông tin đối ngoại làm cho thế giới hiểu về đất nước, con
người Việt Nam, về những giá trị vật chất, tinh thần của dân tộc Việt Nam, về
đường lối, chủ trương, chính sách và thành tựu đối mới của Việt Nam, về mục tiêu
“dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” của Việt Nam, trên cơ sở
đó quan hệ, hợp tác nhiều hơn với chúng ta Thông tin đối ngoại giúp xây dựng
hình ảnh Việt Nam hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển, đồng thời đang góp
phần tích cực vào cuộc đấu tranh chung của nhân dân thế giới vì hòa bình, độc lập
dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội Thông tin đối ngoại cũng giúp cho nhân dân
Việt Nam hiểu rõ về thế giới, đón nhận những thành tựu khoa học kỹ thuật, kinh
nghiệm tổ chức quản lý, sản xuất cùng những tinh hoa văn hóa của các dân tộc
trên thế giới
Trang 9Trong bối cảnh tình hình quốc tế thời cơ và thách thức đang đan xen nhau, các
quốc gia vừa hợp tác, vừa đấu tranh với nhau để bảo vệ, thảo mãn và phát triển lợi
ích của mình Trên thế giới, hòa bình, hợp tác và phát triển vẫn là xu thế lớn,
nhưng sẽ có những diễn biến phức tạp mới, tiềm ẩn nhiều bất trắc khó lường Khu
vực châu Á – Thái Bình Dương, trong đó có khu vực Đông Nam Á vẫn sẽ là khu
vực phát triển năng động nhưng còn tồn tại nhiều nhân tố gây mất ổn định Thông
tin đối ngoại góp phần đấu tranh bảo vệ chủ quyền quốc gia, làm rõ quan điểm của
Việt Nam về các vấn đề quốc tế, các vấn đề xung đột và hợp tác, các vấn đề toàn
cầu như môi trường, dân số, bệnh tật và các vẫn đề khác như dân chủ, nhân quyền,
tôn giáo Thông tin đối ngoại đấu tranh dư luận, phê phán, bác bỏ những thông tin
sai lệch, những luận điệu bôi xấu, xuyên tạc về Việt Nam, giúp dư luận hiểu
đúngđắn tình hình Việt Nam cũng như quốc tế
Với bản chất của giai cấp công nhân, lãnh đạo đất nước đi theo con đường xã hội
chủ nghĩa, Đảng Cộng sản Việt Nam đang chú trọng phát triển quan hệ với các
đảng cộng sản, công nhân, đảng cánh tả, góp phần tích cực vào cuộc đấu tranh vì
hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội trên thế giới Thông tin đối
ngoại góp phần xây dựng tình đoàn kết quốc tế giữa giai cấp công nhân và nhân
dân lao động toàn thế giới Những mâu thuẫn cơ bản trên thế giới và xu thế thời đại
đặt ra nhiệm vụ cho giai cấp công nhân mỗi nước phải biết kết hợp sức mạnh dân
tộc với sức mạnh của thời địa, kết hợp nội lực với sự đồng tình, ủng hộ quốc tế và
xu thế phát triển của thời đại Thông tin đối ngoại tạo điều kiện để thực hiện nhiệm
vụ này
1.4 Thông tin đối ngoại qua kênh báo nói
Thông tin đối ngoại được tuyên truyền trên các kênh sóng chủ yếu tập trung vào
các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, nhất là các chính sách đối
Trang 10ngoại, quan điểm của Việt Nam về các vấn đề quốc tế và khu vực; thông tin quảng
bá hình ảnh đất nước, thông tin thu hút kinh tế đầu tư nước ngoài, xúc tiến du lịch,
thương mại, hội nhập quốc tế; đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền về chủ quyền biển,
đảo, biên giới của Việt Nam; tích cực đấu tranh, phản bác các luận điệu sai trái,
xuyên tạc của các thế lực thù địch về tình hình Việt Nam; quảng bá tiềm năng, vẻ
đẹp của đất nước, con người Việt Nam; phản ánh chân thực, kịp thời về đời sống
của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, bám sát hơi thở cuộc sống của bà
con Việt Kiều, tìm hiểu những tâm tư, nguyện vọng và cả những đóng góp của
Kiều bào đối với quê hương, đất nước…
Cùng với sự đổi mới của các cơ quan chỉ đạo, quản lý, công tác thông tin đối ngoại
trên hệ thống phát thanh, truyền hình đã chủ động đổi mới nội dung, phương thức
triển khai Các chương trình được thực hiện bằng các thể loại khác nhau, được
chọn lọc phù hợp với tiêu chí thông tin đối ngoại như chương trình thời sự, chuyên
mục về thông tin đối ngoại, ký sự, phim tài liệu, phim truyện, chương trình nghệ
thuật…Nhiều chương trình nổi bật luôn được khán,thính giả trong và ngoài nước
yêu thích như: “Núi sông bờ cõi”, “Chân dung cuộc sống”, “Góc nhìn”, “Việt Nam
và Thế giới”, “Cội nguồn thương nhớ” của Đài Truyền hình Việt Nam; Chương
trình “Kết nối thương hiệu Việt”, “Văn hóa ẩm thực Việt Nam”, “Top Việt Nam”,
“Một ngày làm người Việt”, “Học tiếng Việt”, “Người Việt bốn phương” của Đài
Truyền hình KTS VTC; Chương trình “Khám phá Việt Nam”, “Sắc màu 54 dân tộc
Việt Nam”, “Văn hóa Việt Nam”, “Kinh tế Việt Nam”, “Đời sống xã hội”, “Con
người Việt Nam”, “Phóng sự thứ bảy”, “Quốc gia khởi nghiệp”, “Hương vị quê
nhà”, “Ngươi Viêt muôn phương”, “Lunch Show 24/7”, “Sunday Show”, “Ẩm
thực Viêt Nam”, “Việt Nam va đôi tac”, “Mai nha ASEAN”, “Quan hê Viêt
Trung”, “Cửa sổ Việt Nam”, “Cộng đồng Phap ngư”, “Cửa sổ bạn trẻ”,… của Đài
Tiếng nói Việt Nam
Trang 11Phát huy tính chủ động, các kênh phát thanh, truyền hình đối ngoại chuyên biệt
luôn chú trọng đảm bảo phát huy hiệu quả trong công tác tuyên truyền đối ngoại
Với sự phát triển nhanh và mạnh của công nghệ, Internet và mạng xã hội, xu thế
phát triển của các kênh chương trình đang hướng đến là chú trọng tăng cường các
ứng dụng Internet trong sản xuất, phát sóng và phân phối chương trình Nếu như
trước đây phát sóng bằng vệ tinh là phương thức chủ yếu, thì từ những năm gần
đây, nhiều Đài PTTH đã phát triển các ứng dụng (app), trang mạng (website) và
tận dụng mạng xã hội như Youtube, Facebook, Twitter, Instagram… giúp khán
giả tiếp cận nhanh chóng, thuận tiện
Trang 12Chương 2 Đặc điểm của công tác thông tin đối ngoại trong báo nói trong hoạt động đối
ngoại của Đảng và Nhà nước ta
2.1 Quan điểm, chính sách của Đảng và Nhà nước ta về thông tin đối ngoại
qua kênh báo chí nói chung và báo nói nói riêng
2.1.1 Lực lượng, phương thức, phương châm
- Lực lượng và phương thức thông tin đối ngoại
Nhiều chủ trương, chính sách, các sự kiện trọng đại của đất nước; quan điểm của
Việt Nam đối với những vấn đề khu vực và quốc tế; hình ảnh đất nước, con người,
lịch sử, văn hóa của dân tộc; những thành tựu của Việt Nam trong công cuộc đổi
mới được cung cấp kịp thời, tạo thế chủ động trên mặt trận thông tin tuyên
truyền Thông tin bằng tiếng nước ngoài được tăng cường; thông tin về thành tựu
bảo đảm quyền con người của Việt Nam, sự tham gia tích cực và chủ động của
Việt Nam vào những hoạt động của các tổ chức Liên hợp quốc về quyền con
người; thông tin kịp thời về những vấn đề, vụ việc liên quan đến tôn giáo, dân tộc,
dân chủ, nhân quyền, công tác bảo hộ công dân Việt Nam qua đó chủ động ngăn
chặn, đấu tranh phản bác những thông tin sai sự thật
Bên cạnh những kết quả đã đạt được, công tác thông tin, tuyên truyền đối ngoại
vẫn còn những tồn tại, hạn chế cần khắc phục, đó là nhận thức về thông tin đối
ngoại vẫn chưa đầy đủ, chưa phát huy được sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống
chính trị trong việc triển khai các hoạt động thông tin đối ngoại Công tác theo dõi,
nắm bắt, dự báo tình hình còn chưa kịp thời, lượng thông tin còn mỏng; hình thức
tuyên truyền còn chưa thực sự phù hợp với nhiều đối tượng; việc kết hợp giữa
thông tin đối ngoại với thông tin đối nội, giữa đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà
nước, đối ngoại nhân dân, giữa các cơ quan Trung ương với địa phương, giữa trong