Phương pháp làm bài tính hóa trị của nguyên tố a.. Cách xác định hóa trị Hóa trị của một nguyên tố trong hợp chất được quy định: + Hóa trị của nguyên tố H bằng I.. Từ đó suy ra hóa tr
Trang 11 Phương pháp làm bài tính hóa trị của nguyên tố
a Cách xác định hóa trị
Hóa trị của một nguyên tố trong hợp chất được quy định:
+ Hóa trị của nguyên tố H bằng I Từ đó suy ra hóa trị của nguyên tố khác
Ví dụ: Theo công thức AHy, hóa trị của A bằng y
HCl (Cl hóa trị I)
H2O (oxi hóa trị II)
CH4 (cacbon hóa trị IV)
Hóa trị còn được xác định gián tiếp qua nguyên tố oxi; hóa trị của oxi được xác định bằng II
Ví dụ: BOy hóa trị của B bằng 2y B2Oy hóa trị của B bằng y (Trừ B là hidro)
SO3 hóa trị S bằng VI
K2O hóa trị K bằng II
Al2O3 hóa trị Al bằng III
BaO hóa trị Ba bằng II
b Kết luận
Hóa trị là con số biểu thị khả năng liên kết của nguyên tử nguyên tố này với nguyên tử nguyên tố khác
c Quy tắc hóa trị
Quy tắc hóa trị: Tích của chỉ số với hóa trị của nguyên tố này, bằng tích của chỉ số
với hóa trị của nguyên tố kia
Xét hai nguyên tố AxBy
Trong đó a là hóa trị của A, b là hóa trị của B; B có thể là nhóm nguyên tử
x.a=y.b
Kết luận: Các bước để xác định hóa trị
Bước 1: Viết công thức dạng AxBy
Trang 2Bước 2: Đặt đẳng thức: x hóa trị của A = y hóa trị của B
Bước 3: Chuyển đổi thành tỉ lệ: (x/y)=(b/a)=(b’/a’) = Hóa tri của B/Hóa trị của A Chọn a’, b’ là những số nguyên dương và tỉ lệ b’/a’ là tối giản => x = b (hoặc b’); y
= a (hoặc a’)
Gọi a là hóa trị của nguyên tố cần tìm
Áp dụng qui tắc về hóa trị để lập đẳng thức
Giải đẳng thức trên tìm a
Chú ý: - H và O đương nhiên đã biết hóa trị: H(I), O(II)
Kết quả phải ghi số La Mã
2 Ví dụ minh họa
Ví dụ 1: Tính hóa trị của C trong hợp chất CO và CO2
Hướng dẫn giải
* CO
Theo quy tắc hóa trị: 1 a = 1 II
=> a = II
Vậy C có hóa trị II trong CO
* CO2
Theo quy tắc hóa trị: 1 a = 2 II
=> a = IV
Vậy C có hóa trị II trong CO2
Ví dụ 2: Tính hóa trị của N trong N2O5
Hướng dẫn giải
Theo quy tắc hóa trị: 2 a = 5 II
=> a = 10 / 2 = V
Vậy N có hóa trị V trong N2O5
Ví dụ 3: Tính hóa trị của Fe trong FeSO4 và Fe2(CO3)3 với SO4(II), CO3 (II)
Hướng dẫn giải
Trang 3* FeSO4
Theo quy tắc hóa trị: 1 a = 1 II
=> a = II
Vậy Fe có hóa trị II trong FeSO4
(Chú ý: Lỗi học sinh hay mắc phải là, lúc này nên hiểu hóa trị II của nhóm SO4 phải nhân với chỉ số nhóm của SO4 là 1, còn số 4 là chỉ số của oxi, không được đem nhân)
* Fe2(CO3)3
Theo quy tắc hóa trị: 2 a = 3 II
=> a = 6 / 2 = III
Vậy Fe có hóa trị III trong Fe2(CO3)3
3 Bài tập tính hóa trị
Bài 1 Tính hóa trị của các nguyên tố có trong hợp chất sau:
Bài 2 Trong các hợp chất của sắt: FeO; Fe2O3; Fe(OH)3; FeCl2, thì sắt có hóa trị là bao nhiêu?
Bài 3 Xác định hóa trị các nguyên tố trong các hợp chất sau, biết hóa trị của O là
II
1 CaO 2.SO3 3.Fe2O3 4 CuO 5.Cr2O3
Trang 416 BaO 17.Al2O3 18.N2O 19.CO 20.K2O
21 Li2O 22.N2O3 23.Hg2O 24.P2O3 25.Mn2O7
Hướng dẫn giải bài tập
Bài 1
a) Na (I) b) S (IV) c) S (VI) d) N (V)
e) S (II) f) P (III) g) P (V) h) Al (III)
i) Cu (I) j) Fe (III) k) Si (IV) l) Fe (II)
Bài 2
Fe có hóa trị II trong FeO và FeCl2
Fe có hóa trị III trong Fe2O3 và Fe(OH)3
Bài 3
1 Ca (II) 2 S (VI) 3 Fe (III) 4 Cu (II) 5 Cr (III)
6 Mn (IV) 7 Cu (I) 8 Hg (II) 9 N(IV) 10 Fe (II)
11 Pb (IV) 12 Mg (II) 13 N (II) 14 Zn (II) 15 Pb(II)
16 Ba (II) 17 Al (III) 18 N (I) 19 C (II) 20 K (I)
21 Li (I) 22 N (III) 23 Hg (I) 24 P (III) 25.Mn (VII)
26.Sn (IV) 27 Cl (VII) 28 Si (IV)
4 Bài tập trắc nghiệm Hóa 8 Hóa trị
Câu 1: Hợp chất Alx(SO4)3 có phân tử khối 342 Giá trị của x là:
A 3
B 2
Trang 5C 1
D 4
Câu 2: Biết hidroxit có hóa trị I, công thức hòa học nào đây là sai
A NaOH
B CuOH
C KOH
D Fe(OH)3
Câu 3: Bari có hóa tri II Chọn công thức sai
A BaSO4
B BaO
C BaCl
D Ba(OH)2
Câu 4: Nguyên tử Fe có hóa trị II trong công thức nào
A FeO
B Fe2O3
C Fe
D FeCl3
Câu 5: Khi phân tích hợp chất (X) chứa 27,273% cacbon và còn lại là oxi Hóa trị
của cacbon trong hợp chất trên là bao nhiêu?
A I
B II
C III
D IV
Câu 6: Cho hợp chất (A) có dạng Alx(SO4)y và phân tử khối bằng 342 đvC Biết nhôm có hóa trị III Hóa trị của nhóm SO4 là:
A I
B II
Trang 6C III
D IV
Câu 7: Lập công thức hóa học biết hóa trị của X là I và số p = e là 13 và Y có
nguyên tử khối là 35.5
A NaCl
B BaCl2
C NaO
D MgCl
Câu 8: Phát biểu nào sau đây không đúng?
A Trong các hợp chất hiđrô thường có hóa trị I và oxi thường có hóa trị II
B Mỗi nguyên tố chỉ có một hóa trị
C Mỗi nguyên tố có thể có nhiều hóa trị
D Hóa trị của nguyên tố là con số biểu thị khả năng liên kết của nguyên tử đó với nguyên tử của nguyên tố khác
Câu 9: Một hợp chất (Q) có thành phần khối lượng là: 34,5% Fe và 65,5% Cl Hóa
trị của sắt trong hợp chất (Q) là:
A I
B II
C III
D IV
Câu 10: Lập công thức hóa học của Ca (II) với OH (I)
A CaOH
B Ca(OH)2
C Ca2(OH)
D Ca3OH