Kiến thức: - Học sinh hiểu rõ tác dụng của việc liên kết đoạn văn trong văn bản, biết sử dụng các phương tiện để liên kết đoạn văn làm cho chúng liền ý, liền mạch.. Kĩ năng: - Rèn kĩ nă
Trang 1Tuần: 4- Tiết : 16
Ngày soạn:
Ngày dạy:
LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN
A.MỤC TIÊU:
1 Kiến thức: - Học sinh hiểu rõ tác dụng của việc liên kết đoạn văn trong văn bản, biết sử dụng
các phương tiện để liên kết đoạn văn làm cho chúng liền ý, liền mạch
2 Kĩ năng: - Rèn kĩ năng nhận biết và sử dụng phương tiện liên kết để tạo liên kết hình thức và
liên kết nội dung giữa các đoạn văn trong văn bản
3 Thái độ, tình cảm: bồi dưỡng ý thức viết đoạn văn có liên kết
4 Năng lực cần phát triển
- Tự học - Tư duy sáng tạo - Hợp tác - Sử dụng ngôn ngữ
B CHUẨN BỊ
-Theo yêu cầu SGK
C PHƯƠNG PHÁP/ KỸ THUẬT DẠY HỌC
- Động não, HS trao đổi, thảo luận về nội dung, bài học
- PP phân tích, thực hành , vấn đáp, nêu vấn đề
D TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG
HOẠT ĐỘNG I KHỞI ĐỘNG
Đoạn văn khác chuỗi câu hỗn độn bởi tính liên kết của các câu trong đoạn các đoạn trong văn
bản cũng phải liên kết thành một chỉnh thể Vậy làm thế nào dể thực hiện được điều đó?
HOẠT ĐỘNG II HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
I Tác dụng của việc liên kết đoạn văn trong văn bản
Hoạt động của giáo viên- học sinh Nội dung cần đạt
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
(1)Đọc 2 ví dụ SGK? Cho biết nội dung
2 ví dụ đó Hai đoạn văn có liên quan
gì?
(2) " Trước sân trường làng Mĩ Lý dày
đặc cả người… các nhà trong làng."
- Cụm từ trước đó mấy hôm bổ sung
ý nghĩa gì cho đoạn văn thứ hai?
- Theo em, với cụm từ trên, hai đoạn
văn đã liên hệ với nhau như thế nào?
- Cụm từ trước đó mấy hôm là
phương tiện kiên kết đoạn Hãy cho
biết tác dụng của việc liên kết trong
văn bản
1 Ví dụ
2 Nhận xét
- Đoạn đầu: cảnh vật sân trường Mĩ Lí
- Đoạn văn phía sau lại nói tới kỉ niệm nhìn thấy trường khi đi qua làng Hòa An bẫy chim của nhân vật tôi
=> Hai đoạn văn trên không có mối liên hệ gì Hai đoạn văn trên rời rạc bởi không có phương tiện nối kết thể hiện quan hệ về mặt ý nghĩa với nhau
- Cụm từ "trước đó mấy hôm" giúp nối kết đoạn văn phía dưới với đoạn văn phía trên về mặt ý nghĩa thời gian
- Với cụm từ "trước đó mấy hôm" hai đoạn văn liên kết với nhau chặt chẽ, liền mạch về mặt ý nghĩa
- Cụm từ trước đó mấy hôm là phương tiện liên kết đoạn Tác dụng của việc liên kết đoạn trong văn bản nhằm tạo ra mối quan hệ chặt chẽ về mặt ý nghĩa giữa các đoạn văn trong văn bản
Trang 2(3) Theo em với cụm từ trên, hai đoạn
văn đã liên hệ với nhau như thế nào
? Vậy cụm từ trước là phương tiện
liên kết đoạn trong văn bản
- HS suy nghĩ- phân tích ví dụ
-Xung phong trả lời câu hỏi
- Khái quát kiến thức
- Gọi HS đọc ghi nhớ
- GV khắc sâu kiến thức
- Ý nghĩa về thời gian phát biểu cảm nghĩ cho đoạn văn ( Phân định rõ thời hiện tại, quá khứ )
- Cụm từ đó tạo ra sự liên kết về nội dung và hình thức với đoạn văn thứ nhất, do đó hai đoạn văn trở nên gắn
bó chặt chẽ với nhau Làm cho ý giữa các đoạn văn được liền mạch, gắn bó chặt chẽ với nhau
3 Kết luận: Khi chuyển từ đoạn văn này sang đoạn văn khác, cần sử dụng các phương tiện liên kết để thực hiện quan hệ ý nghĩa giữa chúng
( Ghi nhớ )
II Cách liên kết các đoạn văn trong văn bản
Hoạt động của giáo viên- học sinh Nội dung cần đạt
THẢO LUẬN CẶP ĐÔI
- Gọi HS đọc ví dụ a:
(1) Hai đoạn văn trên liệt kê hai khâu của
quá trình lĩnh hội và cảm thụ tác phẩm
văn học Đó là khâu nào?
- Tìm các từ ngữ liên kết đoạn văn?
- Để liên kết các đoạn có quan hệ liệt kê
thường dùng các phương tiện liệt kê Đó
là những từ nào?
- Gọi HS đọc ví dụ b:
(2) Mối quan hệ giữa hai đoạn văn? Tìm
từ liên kết hai đoạn văn đó? Hãy tìm thên
những phương tiện liên kết có quan hệ
đối lập?
-Đọc lại 2 đoạn văn ở mục 1.2 (I)
(3) Cho biết đó thuộc từ loại nào? Trước
đó là khi nào? Kể các chỉ từ dùng để liên
kết các đoạn văn?
-Đọc hai đoạn văn của Bác
(4) Phân tích mối quan hệ ý nghĩa giữa hai
đoạn văn trên? Tìm từ ngữ liên kết trong
hai đoạn văn đó? Hãy kể tiếp các phương
tiện liên kết mang ý nghĩa tổng kết, khái
quát?
- Tổ chức cho HS thảo luận
- Quan sát, khích lệ HS
- Tổ chức trao đổi, rút kinh nghiệm
- GV tổng hợp ý kiến
1 Dùng từ ngữ
a Ví dụ ( SGK )
b Nhận xét
a*- Đó là khâu tìm hiểu và cảm thụ
- Các phương tiện liên kết có quan hệ liệt kê:
Trước hết, đầu tiên, cuối cùng, sau nữa, sau hết, trở nên, mặt khác, một mặt, một là, hai là, thêm vào đó, ngoài ra,
- Chỉ từ, đại từ cũng được dùng làm phương tiện
liên kết đoạn : đó, này,…
b*- Nhưng
- Các từ ngữ liên kết đoạn mang ý nghĩa đối lập:
Nhưng, trái lại, tuy vậy, tuy nhiên, ngược lại, thế
mà, nhưng mà, vậy mà,
c*- Từ đó thuộc loại chỉ từ
- Trước đó là thời quá khứ, là trước lúc nhân vật tôi lần đầu tiên cắp sách đến trường
-Dùng các đại từ, chỉ từ để liên kết đoạn văn: Này,
nọ, kia, ấy, vậy, thế,
d*, Mối liên hệ ý nghĩa giữa hai đoạn văn đó là mối quan hệ giữa nghĩa cụ thể và nghĩa khái quát
- Từ ngữ liên kết giữa hai đoạn văn đó: Nói tóm lại
- Để liên kết đoạn có ý nghĩa cụ thể với đoạn có ý nghĩa tổng hợp, khái quát ta thường dùng từ ngữ:
tóm lại, nói tóm lại, tổng kết lại, như vậy, nhìn chung, chung quy là…
2 Dùng câu nối
Trang 3- Đọc SGK
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
(1)Tìm câu liên kết giữa 2 đoạn văn?Tạo
sao câu đó có tác dụng liên kết? Có thể sử
dụng các phương tiện liên kết chủ yếu
nào để thể hiện quan hệ giữa các đoạn?
- HS phân tích ví dụ
- Khái quát kiến thức- đọc ghi nhớ
- Tham gia nhận xét
- Câu liên kết giữa hai đoạn văn trên " Ái dà, lại còn chuyện đi học nữa cơ đấy" có tác dụng liên kết ý nghĩa giữa hai đoạn văn trên
- Để tạo mối liên kết giữa hai đoạn văn người ta có
thể dùng từ ngữ hoặc câu nối
c Kết luận
* Ghi nhớ – SGK
HOẠT ĐỘNG III LUYỆN TÂP
Hoạt động của giáo viên- học sinh Nội dung cần đạt
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
-Nêu yêu cầu BT
-Tìm các từ ngữ có tác dụng liên kết đoạn
văn trong những đoạn trích? Cho biết
chúng chỉ mối quan hệ ý nghĩa gì?* Chú ý:
Một số trường hợp không dùng từ ngữ liên
kết, liên kết bằng cách phát triển ý liên tục
- Gọi HS đọc bài tập 2
- HS thảo luận bàn va ftrinhf bày miệng
- Nhận xét
- Gv nêu yêu cầu bài tập
- Cho HS thảo luận nhóm bàn
- Gọi đại diện nhóm bàn trình bày
- GV nhận xét
Bài tập 1
a nói như vậy: tổng kết
b Thế mà: tương phản
c Cũng : nối tiếp, liệt kê Tuy nhiên : tương phản, đối lập
Bài tập 2
a Từ đó b Nói tóm lại
c Tuy nhiên d Thật khó trả lời
Bài tập *: Dựa vào mô hình câu liên kết sau, hãy
tập viết các câu nối đoạn trên với đoạn văn dưới:
- ở trên dưới đây
- ở trên , sau đây
VD: Ở trên, tôi đã trình bày giá trị nội dung, dưới đây là giá trị nghệ thuật của tác phẩm
+ Ở trên, là phần trình bày những nét chính về tác giả Nam Cao sau đây là nội dung chính của truyện ngắn “ Lão Hạc”
HOẠT ĐỘNG IV VẬN DỤNG
Nêu tác dụng của liên kết đoạn văn trong VB?.Các phương tiện LK đoạn trong VB?
HOẠT ĐỘNG V TÌM TÒI, SÁNG TẠO
Nắm chắc bài
- Thuộc ghi nhớ SGK, làm tốt các bài tập
- Soạn bài: Tóm tắt văn bản tự sự
