CÁCH LẬP Ý CỦA BÀI VĂN BIỂU CẢM.. Những cách lập ý thường gặp của bài văn biểu cảm- Cách làm bài văn biểu cảm.. KHỞI ĐỘNG Hoạt động của giáo viên-học sinh Nội dung cần đạt HOẠT ĐỘNG C
Trang 1Tuần 9 Tiết 36
Ngày soạn:
Ngày dạy:
CÁCH LẬP Ý CỦA BÀI VĂN BIỂU CẢM
A.MỤC TIÊU
1 Kiến thức ; ý và cách lập ý trong bài văn biểu cảm Những cách lập ý thường gặp của
bài văn biểu cảm- Cách làm bài văn biểu cảm Nhận biết đề văn biểu cảm
2 Kĩ năng : Biết vận dụng các cách lập ý hợp lí đối với các đề văn cụ thể.Nhận biết đề
văn biểu cảm Bước đầu rèn luyện các bước làm bài văn biểu cảm
- KNS cơ bản được giáo dục: Nhận thức- giao tiếp- tư duy sáng tạo- trình bày một phút
3 Thái độ : GD lòng say mê môn học
4 Năng lực cần phát triển
- Tự học - Tư duy sáng tạo - Hợp tác - Sử dụng ngôn ngữ
B PHƯƠNG TIỆN, HỌC LIỆU
- Phần chuẩn bị theo yêu cầu ở tiết trước
- Phiếu học tập
C PHƯƠNG PHÁP/KỸ THUẬT DẠY HỌC
- Động não, HS trao đổi, thảo luận về nội dung, bài học
- PP phân tích, thực hành , vấn đáp, nêu vấn đề
- Sơ đồ tư duy
D TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
HOẠT ĐỘNG I KHỞI ĐỘNG
Hoạt động của giáo viên-học sinh Nội dung cần đạt
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
(1)Nêu cách làm bài văn biểu cảm? Cách
biểu cảm?
- Xung phong trả lời câu hỏi
- Tham gia nhận xét, đánh giá, bổ sung
- GV kết luận- nêu mục tiêu tiết học
- Nêu bốn bước làm văn biểu cảm + Tìm hiểu đề
+ Lập dàn ý + Viết bài + Kiểm tra
- Biểu cảm trực tiếp và gián tiếp HOẠT ĐỘNGII HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
I NHỮNG CÁCH LẬP Ý THƯỜNG GẶP CỦA BÀI VĂN BIỂU CẢM
Hoạt động của giáo viên-HS Nội dung cần đạt
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
-Quan sát trong sgk em thấy có
mấy cách lập ý thường gặp.(4
cách)
- Học sinh đọc đoạn văn biểu
cảm:
1 Liên hệ hiện tại với tương lai a.Đọc đoạn văn
b.Nhận xét
-> Cây tre
-> Quen dần với sát, thép và xi măng cốt sắt sắt thép nhiều hơn tre, nứa
Trang 2Gv chiếu đoạn văn Đối tượng
biểu cảm trong đoạn văn là gì?
-Tác giả liên tưởng đến tương
lai đất nước như thế nào?
- Trong tương lai cây tre có vai
trò gì với cuộc sống con người
không Em hãy tìm những câu
văn nói lên tình cảm đó
Gv gạch chân đoạn văn trên máy
chiếu
Nghĩ đến tương lai cây tre tác
giả đã bày tỏ tình cảm, cảm xúc
gì?
-Tác giả đã sử dụng biện pháp
nghệ thuật nào để biểu cảm lên
những cảm xúc ấy?
- HS đọc đoạn văn biểu cảm
Tác giả viết văn bản trên theo
trình tự thời gian như thế nào?
Món đồ chơi làm tác giả say mê
nhất là gì? Tác giả say mê món
đồ chơi đó thế nào?
Từ việc say mê đó đã gợi lên
cảm xúc gì trong lòng tác giả?
Việc hồi tưởng lại quá khứ đã
gợi lên cảm xúc gì cho tác giả?
- Đoạn văn diễn biến theo trình
tự thời gian như thế nào?Tác giả
bày tỏ lòng yêu quý cô giáo ra
sao?
Điều gì khiến tác giả nhớ mãi về
cô giáo của mình?
-Việc tưởng tượng tình huống có
tác dụng gì?
-Tương lai cây tre vẫn gắn bó với con người
+Gắn bó: “còn mãi”
+Biết ơn: “Bóng mát, khúc nhạc tâm tình, làm cổng chào,chiếc đu, sáo…” +Yêu thương: “nhũn nhặn, ngay thẳng, thủy chung, can đảm, hiền, cao quý”
- Bày tỏ tình cảm yêu quý, trân trọng, tự hào về cây tre
Nghệ thuật:
+ Liệt kê: “sắt, thép, xi măng cốt sắt, tre, nứa…” + Phép lặp: “còn mãi” ba lần
+ Nhân hóa: “thủy chung, can đảm…”
- Biểu cảm trực tiếp bằng các biện pháp liệt kê, điệp từ, nhân hóa
3.Hồi tưởng quá khứ và suy nghĩ về hiện tại a.Đọc đoạn văn
b Nhận xét -Tác giả đang ở hiện tại nghĩ về quá khứ: “đến bây
giờ…tái sinh…”
-Tác giả say mê con gà đất +Dáng vẻ: “đẹp mã, oai vệ, có kèn…”
+Tình cảm gắn bó: “niềm vui diệu kì, còn gì vui hơn, ấp nó…”
- Hồi tưởng quá khứ: gợi lên một niềm vui kì diệu được hóa thân thành con gà trống
- Bày tỏ cảm xúc với đồ chơi con trẻ
3 Tưởng tượng tình huống, hứa hẹn, mong ước
a Đọc đoạn văn 1:
b Nhận xét
- Từ hiện tại nghĩ đến tương lai: “sau này”
=> tưởng tượng tình huống
- Sẽ nhớ và tìm về cô: “và em sẽ tìm gặp cô giữa
một đám học trò nhỏ”
- Hình ảnh cô: “mệt nhọc và đau đớn; yêu thương mọi người; cô đã thất vọng; cô đã lo lắng; lấy làm sung sướng” thấy cô hy sinh vì học trò và nhận ra tình cảm càng sâu sắc hơn > như một người mẹ
Trang 3- Đọc SGK
-Tác giả đã quan sát u như thế
nào?
-Với tầm quan sát đó thì hình ảnh
người U được tác giả suy ngẫm
như thế nào? Thể hiện tình cảm
gì?
Từ những sự quan sát đó tác giả
đã biểu hiện tình cảm như thế
nào?
- HS suy nghĩ- phân tích ví dụ
-Xung phong trả lời câu hỏi
- Tham gia nhận xét, đánh giá, bổ
sung
- Gọi HS đọc sgk
- Tưởng tượng tình huống để bộc lộ tình cảm yêu quý với cô giáo
4 Quan sát, suy ngẫm
a Đọc đoạn văn
b Nhận xét
- Quan sát u: cái bóng, khuôn mặt, mái tóc, nụ cười, hàm răng…
- Suy ngẫm về cuộc đời vất vả, số phận cực nhọc của u Thấy có lỗi vì không quan tâm u nhiều hơn
=> Bộc lộ tình cảm thương u
- Sự quan sát giúp người viết bộc lộ tình cảm được cụ thể, rõ ràng và mạch lạc hơn
5 Ghi nhớ: SGK
HOẠT ĐỘNG III LUYỆN TẬP
Hoạt động của GV-HS Nội dung cần đạt
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ
LỚP
Lập ý cho đề: Cảm xúc về
vườn nhà?
Gv gợi ý, hs suy nghĩ trả
lời
? Qua tưởng tượng hoặc
quan sát trực tiếp về những
gắn bó của khu vườn đối với
gia đình và bản thân em ?
Gv cùng hs trao đổi một số
câu hỏi, gợi ý hs tìm nội
dung
- HS suy nghĩ- phân tích ví
dụ
-Xung phong trả lời câu hỏi
- Khái quát kiến thức
Bài tập 1 (trang 121) a.Cảm xúc về vườn nhà
- Vị trí của vườn so với ngôi nhà em ở
- Nếu mình đi xa hoặc sau này không còn vườn nữa thì cần nhớ những kỉ niệm nào với vườn nhà
- Khu vườn gắn bó với đời sống gia đình như thế nào
- Khu vườn gợi lại những kỷ niệm thương yêu với ông
bà, cha mẹ em ra sao
- Xác định, hình dung vườn (đã có, đang có hoặc mơ ước)
- Gắn bó của khu vườn >< gia đình, bản thân em
b Cảm xúc về người thân
- Xác định người thân đó là ai? Có mối quan hệ như thế nào với em
- Gợi tả những kỷ niệm khó quên mà em đã có với người thân đó
- Nêu lên sự gắn bó của em với người đó trong học tập, sinh hoạt, vui chơi
Trang 4- Tham gia nhận xét, đánh
giá, bổ sung
- GV kết luận
- Bày tỏ sự quan tâm lo lắng hoặc tình cảm thắm thiết
của em với người đó
HOẠT ĐỘNG IV VẬN DỤNG-TÌM TÒI, MỞ RỘNG
1.Tham khảo 2 dàn ý :
(1) Cảm nghĩ về một trò chơi tuổi thơ
a Mở bài: giới thiệu về trò chơi dân gian, trò chơi thả diều
b Thân bài:
1 Nguồn gốc của trò chơi
- Thả diều có nguồn gốc vào thời cổ đại của người Trung Quốc cách đây 2800 năm
- Chiếc diều đầu tiên có thể đã xuất hiện vào thời kỳ Xuân Thu do người thợ nước Lỗ có tên Lỗ Ban dùng gỗ chế tạo thành
2 Cách làm một con diều
- Vật liệu làm nên diều: chỉ, giấy dán, cước, hồ dán, tre nhỏ, giấy màu, băng dính… + Hình dạng diều: hình hộp, hình bình hành, hình chim, hình rồng,…
+ Chuẩn bị que tre, dài khoảng 90cm
+ Sau đó ta dán giấy bao quanh khung
+ Phần đuôi ta có 3 miếng giấy dài, 3 miếng cho cân đối và dài
+ Và có dây nối ở đầu diều
3 Cách chơi
3 Cách chơi
- Chọn cho chỗ thật thoáng, không có cây cối, không có dây điện
- Từ từ đưa diều lên rồi giật giật dây để diều bay
4.Cảm nghĩ của em về trò chơi
- Là ký ức tuổi thơ hồn nhiên, vô tư, êm đềm
- Cánh diều tượng trưng cho ước mơ, khát vọng bay cao, bay xa
- Đó là một trò chơi thú vị, bổ ích
c Kết bài: nêu tình cảm của em về trò chơi dân gian: yêu mến, thích thú, xem đó như là
những kỷ niệm khó phai nhạt
(2) Cảm nghĩ về sách vở em đọc hằng ngày
a Mở bài: Nêu vai trò của việc đọc sách
Ngày nay chúng ta đang sống trong thế kỷ XXI – một thế kỷ của nền văn minh tri thức nên việc đọc sách có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với mỗi người Sách là kho tàng tri thức bất tận của nhân loại vì thế đọc sách là con đường tích luỹ, nâng cao vốn tri thức Là
sự chuẩn bị để có thể làm cuộc trường chinh vạn dặm trên con đường học vấn, phát hiện thế giới mới
b Thân bài
Trang 5- Tầm quan trọng của việc đọc sách:
+ Nó ghi chép, đúc kết kinh nghiệm, thành tựu mà con người đạt được
+ Nó đánh dấu những cột mốc trên con đường phát triển học thuật của nhân loại
+ Nó là kho tàng tri thức và giá trị tinh thần mà loài người tích lũy được
- Ý nghĩa của việc đọc sách:
+ Là con đường tích luỹ, nâng cao vốn tri thức
+ Là sự chuẩn bị để có thể làm cuộc trường chinh vạn dặm trên con đường học vấn, phát hiện thế giới mới
+ Không có sự kế thừa cái đã qua không thể tiếp thu cái mới
- Cách chọn lựa sách đọc:
+ Chọn những quyển sách thực sự có giá trị, có lợi cho mình
+ Cần đọc kỹ cuốn sách thuộc lĩnh vực chuyên môn, chuyên sâu của mình
+ Đảm bảo nguyên tắc “vừa chuyên vừa rộng”, trong khi đọc tài liệu chuyên sâu, cần chú
ý các loại sách thường thức, kế cận với chuyên môn
- Thái độ của chúng ta đối với sách :
+ Chúng ta cần phải trân trọng sách
+ Chúng ta cần nâng niu và gìn giữ sách
- Cách bào giữ gìn sách
+ Bảo quản nơi khô ráo
+ Không xé rách hay đốt sách
- Phê phán những người không có thái độ trân trọng sách và không có thói quen đọc sách
c Kết bài: Nhấn mạnh lại vai trò và ý nghĩa quan trọng của việc đọc sách
Đọc sách chính là lấy thành quả của nhân loại trong quá khứ làm xuất phát điểm để phát hiện cái mới của thời đại này Đọc sách không chỉ đem lại tri thức mà còn giúp con người rèn luyện nhân cách và trau dồi đạo đức Cho dù xã hội có phát triển tới đâu thì những giá trị to lớn mà sách đem lại cho con người vẫn không thể nào xóa bỏ được Nếu không có sách lịch sử im lặng, văn chương câm điếc
2.Về nhà : Chọn và viết một dàn ý trên thành bài hoàn chỉnh
1 Chuẩn bị bài : Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh của Lý Bạch theo câu hỏi SGK
-
