LUYỆN NÓI: PHÁT BIỂU CẢM NGHĨ VỀ TÁC PHẨM VĂN HỌC.. A.MỤC TIÊU 1.Kiến thức: - Củng cố kiến thức về cách làm bài phát biểu cảm nghĩ về tác phẩm văn học.. - Nắm được những yêu cầu khi t
Trang 1Tuần 14 Tiết 56
Ngày soạn:
Ngày dạy:
LUYỆN NÓI: PHÁT BIỂU CẢM NGHĨ
VỀ TÁC PHẨM VĂN HỌC
A.MỤC TIÊU
1.Kiến thức:
- Củng cố kiến thức về cách làm bài phát biểu cảm nghĩ về tác phẩm văn học
- Nắm được giá trị nội dung và nghệ thuật của một số tác phẩm văn học
- Nắm được những yêu cầu khi trình bày văn nói biểu cảm về một tác phẩm văn học
2 Kĩ năng:
-Tìm ý, lập dàn ý bài văn biểu cảm về một tác phẩm văn học
- Biết cách bộc lộ tình cảm về một tác phẩm văn học trước một tập thể
- Diễn đạt mạch lạc, rõ ràng những tình cảm của bản thân về về một tác phẩm văn học bằng ngôn ngữ nói
3 Thái độ: - Giáo dục sự tự tin khi trình bày trước tập thể lớp
4 Phát triển năng lực Năng lực giao tiếp, năng lực tạo lập văn bản
B CHUẨN BỊ
- HS: Lập dàn ý chi tiết
C PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
Hoạt động nhóm Thuyết trình
D HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Hoạt động 1: Khởi động (5’)
Kiểm tra sự chuẩn bị của hs
HĐ1: Kiểm tra sự chuẩn bị ở nhà
của hs
- Chọn1 đề bài trong sgk
? Đề bài thuộc thể loại gì? Đối
tượng cần biểu cảm?
? Với bài thơ này em có những tình
cảm gì? Em sẽ biểu đạt tình cảm ấy
ntn?
? Trình bày dàn ý cho bài văn?
I CHUẨN BỊ
1 Đề bài:
PBCN về bài thơ “Rằm tháng giêng” của chủ
tịch HCM
2 Tìm hiểu đề và lập dàn ý:
a Tìm hiểu đề:
- Thể loại: PBCN về 1 tpvh
- Đối tượng: Bài thơ “RTG”
- Tình cảm: yêu bài thơ, yêu cảnh thiên nhiên trong
bài, cảm phục tài năng, tình cảm cũng như bản lĩnh
cm của Bác
b Lập dàn ý:
* MB: Giới thiệu bài thơ, cảm xúc khi đọc bài thơ
* TB: PBCN cụ thể về từng phần, đoạn thơ
Trang 2- HS dựa vào phần tìm hiểu đề sửa
dàn ý cho phù hợp
- GV hướng dẫn hs nhận xét và sửa
- Dàn ý chính phải đảm bảo được
các ý cơ bản
Hoạt động 2: Thực hành luyện nói
HĐ2: Hs luyện nói theo nhóm
? Từ những giờ luyện nói trước em
hãy nhắc lại những yêu cầu cơ bản
của giờ luyện nói?
- Nội dung:
+ Đêm rằm đẹp, vầng trăng tròn đầy thơ mộng; dòng sông, mặt nước, bầu trời tiếp giáp nhau trong sắc xuân, tình xuân
+ Nhà thơ là người chiến sĩ đồng thời là thi sĩ rất yêu thiên nhiên đặc biệt là trăng Vì thế con thuyền ra khơi bàn việc quân khi trở về đã trở thành thuyền thơ, thuyền trăng
+ Hình ảnh đêm trăng viên mãn tràn đầy sức xuân và đặc biệt là con thuyền trở đầy ánh trăng còn là ẩn dụ cho tương lại tươi sáng của cm VN Nhà thơ không chỉ là thi sĩ, mà còn là một chiến sĩ cm lạc quan
- NT:
+ Các tính từ: “viên”- đầy, “thâm” - sâu; danh từ
“yên”- khói; cụm từ “nguyệt chính viên”, “nguyệt mãn thuyền”
+ Điệp từ: “xuân”
+ Hình ảnh ẩn dụ: đêm xuân, thuyền trăng
* KB: Khẳng định sức sống lâu bền của tp
II LUYỆN NÓI:(35')
- Hình thức: nói lưu loát, mạnh dạn, rõ ràng
- Nội dung: đúng chủ đề
1 Luyện nói trong tổ:
- Tổ trưởng cho các bạn luyện nói trong tổ
- Thư kí ghi chép, tổng hợp những nhận xét của các ban và cho điểm
- Tổ trưởng nhận xét ý thức luyện nói của các bạn trong tổ
2 Luyện nói trước lớp:
- Mỗi tổ cử đại diên một người nói trước lớp
- Cả lớp nhận xét, cho điểm theo tiêu chí giờ luyện nói
- GV cho điểm với những bài nói tốt
Nhận xét giờ luyện nói
+ Ưu điểm: - Sự chuẩn bị của hs
- Cách thuyết trình trước lớp
+ Hạn chế;
Trang 3- Viết thành bài văn hoàn chỉnh
Hoạt động 3: Tìm tòi, mở rộng
(2)- Soạn bài: Một thứ quà của lúa non: Cốm
(3)Tình huống: Phát biểu cảm nghĩ về một trong hai bài thơ Cảnh khuya, Rằm tháng giêng - Hồ Chí Minh
Trả lời
Bài thơ Cảnh khuya được Chủ tịch Hồ Chí Minh viết vào năm 1947 ở chiến khu Việt Bắc Cuối năm 1947, quân Pháp ồ ạt tấn công lên Việt Bắc hòng tiêu diệt lực lượng chủ yếu và
cơ quan đầu não lãnh đạo cuộc kháng chiến Chiến dịch Việt Bắc của quân và dân ta làm thất bại ý đồ của địch và tiêu diệt nhiều lực lượng của chúng Giữa hoàn cảnh thiếu thốn trăm bề và những thử thách ác liệt tưởng chừng khó có thể vượt qua Bác Hồ vẫn giữ được phong thái ung dung, tự tại Người vẫn dành cho mình những giây phút thanh thản để thưởng thức vẻ đẹp cua thiên nhiên nơi chiến khu Việt Bắc Mở đầu bức tranh thiên nhiên Việt Bắc là cảnh đêm khuya dưới ánh trăng và âm thanh tiếng suối trong trẻo:
Tiếng suối trong như tiếng hát xa
Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa
Hai câu thơ gợi lên một cảnh đêm khuya nơi chiến khu Việt Bắc trong một đêm trăng vô cùng thanh bình êm ả, huyền ảo, thân tình Màn đêm buông xuống, mọi vật chìm trong tĩnh lặng, ánh trăng lên cao và bắt đầu lan tỏa, bao phủ khắp mặt đất Ánh trăng soi vào bóng cây cô thụ lồng vào tán cây Khi bóng tán cây được trăng chiếu vào in hình xuống mặt đất thành những bông hoa tuyệt đẹp Bóng trăng và bóng cây quấn quýt, lồng vào từng khóm hoa rồi in lên mặt đất Điệp từ lồng được nhắc lại tới 2 lần trong cùng một câu thơ tạo nên một khung cảnh thiên nhiên lung linh được quan sát thật tinh tế Trong không gian yên tĩnh
ấy, âm thanh tiếng suối vang vọng trong trẻo như tiếng hát trữ tình sâu lắng Đó là nghệ thuật lấy động tả tĩnh, tiếng suối càng làm cho không gian vốn tĩnh lặng lại càng tĩnh lặng hơn Tiếng suối, bóng trăng, bóng cây, bóng hoa hòa quyện, quấn quýt bên nhau Thật là một bức tranh “thi trung hữu họa”, “thi trung hữu nhạc” Người và vật giờ đây đã gắn bó
và giao hòa với nhau
Nếu ở hai câu đầu là cảnh đẹp đêm trăng nơi rừng núi Việt Bắc thì hai câu sau là hình ảnh
và tâm trạng của người chiến sĩ vì nước vì dân:
Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà
Giữa bức tranh thiên nhiên rộng lớn và hữu tình như vậy, tâm trạng thi sĩ bỗng vút cao thả hồn theo cảnh đẹp đêm trăng bởi đêm nay Bác chưa ngủ Bác chưa ngủ một phần vì bức tranh thiên nhiên quá đẹp và Bác chưa ngủ vì thao thức lo lắng cho vận mệnh của đất nước Bác chưa ngủ vì tâm hồn thi sĩ xao xuyến trước cảnh đẹp, vì nghĩ đến trách nhiệm to lớn, nặng nề của người chiến sĩ khi lãnh đạo nhân dân kháng chiến
Trang 4Bài thơ được ra đời giữa thời điểm cuộc kháng chiến chống Pháp diễn ra ác liệt Trên chiến khu Việt Bắc trong cảnh đêm khuya tĩnh lặng, Bác Hồ đã có những giây phút nghỉ ngơi hiếm hoi Mặc dù là một người chiến sĩ nhưng bác cũng là một thi sĩ Tâm hồn người vẫn lạc quan, ung dung, tự tại, hòa hợp và say đắm tận hưởng vẻ đẹp thiên nhiên trong mọi hoàn cảnh Song đằng sau bức tranh thiên nhiên huyền ảo, lung linh, ấy là một nỗi niềm đau đáu về vận mệnh dân tộc của một người chiến sĩ cách mạng kiên trung
-