giao an ngu van lop 7 tuan 8 tiet 29 qua deo ngang moi nhat

KHỞI ĐỘNG ơ Hoạt động của giáo viên-học sinh Nội dung cần đạt HĐ CẶP ĐÔI: HƯỚNG DẪN VIÊN DU LỊCH.. TÌM HIỂU CHUNG Hoạt động của giáo viên-học sinh Nội dung cần đạt... Có lẽ là người

Trang 1

Tuần 8 Tiết 29

Ngày soạn:

Ngày dạy:

QUA ĐÈO NGANG

( Bà Huyện Thanh Quan)

A.MỤC TIÊU

1 Kiến thức.- Sơ giản về tác giả Bà Huyện Thanh Quan

- Đặc điểm thơ Bà Huyện Thanh Quan qua bài thơ “Qua Đèo Ngang”

- Cảnh Đèo Ngang và tâm trạng tác giả thể hiện qua bài thơ

- Nghệ thuật tả cảnh, tả tình độc đáo trong văn bản

2 Kĩ năng.- Đọc - hiểu văn bản thơ Nôm viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật

- Phân tích một số chi tiết nghệ thuật độc đáo trong bài thơ

3 Thái độ.- Yêu mến thiên nhiên , đất nước Biết cảm mến con người nặng lòng với đất nước

4 Năng lực cần phát triển

- Tự học - Tư duy sáng tạo - Hợp tác - Sử dụng ngôn ngữ

- Năng lực đọc hiểu văn bản

-Năng lực cảm thụ thẩm mĩ (nhận ra giá trị nội dung, nghệ thuật của văn bản)

B PHƯƠNG TIỆN, HỌC LIỆU

- Tư liệu, hình ảnh liên quan đến bài học -Soan bài theo hướng dẫn SGK

PHIẾU HỌC TẬP

Thảo luận nhóm và hoàn thành phiếu hoạc tập

Trao đổi để trả lời câu hỏi sau:

(1) Cảnh tượng Đèo Ngang được miêu tả ở thời điểm nào trong ngày? Thời điểm đó có lợi thế gì trong việc bộc lộ tâm trạng của tác giả?

(2) Cảnh Đèo Ngang được miêu tả gồm những chi tiết gì? Những chi tiết này có đặc điểm chung nào?(Chú ý các từ láy: lom khom, lác đác, các từ tượng thanh : quốc quốc, gia gia, các từ chỉ thời gian: xế tà, các động từ: nhớ thương?)

Chi tiết, hình ảnh Nhận xét

* Thời

gian

* Cảnh vật

- Thiên nhiên:

-Con người:

* Âm

thanh

*Cảnh

Trang 2

Đèo

Ngang:

NHẬN

XÉT

C PHƯƠNG PHÁP/KỸ THUẬT DẠY HỌC

-Kĩ thuật động não, thảo luận: - Kĩ thuật trình bày một phút:

- PP trực quan, diễn cảm vấn đáp, thuyết trình, nêu vấn đề

D TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

HOẠT ĐỘNG I KHỞI ĐỘNG

ơ

Hoạt động của giáo viên-học sinh Nội dung cần đạt

HĐ CẶP ĐÔI: HƯỚNG DẪN VIÊN DU LỊCH

(1) DU LỊCH MIỀN TRUNG

- Cho HS quan sát và chuẩn bị

- Quan sát, khích lệ HS và xung phong làm

hướng dẫ viên du lịch

- Tổ chức trao đổi, rút kinh nghiệm

- GV tổng hợp ý kiến

Quan sát và vận dụng hiểu biết của mình giới thiệu về địa danh xuất hiện trên màn hình

- Lời chào

- Giới thiệu vị trí địa lý

- Cảnh quan

-

Đèo Ngang thuộc dãy núi Hoành Sơn, phân cách địa giới 2 tỉnh Hà Tĩnh và Quảng

Bình, là một địa danh nổi tiếng trên đất nước ta Đã có nhiều nhà thơ vịnh đèo như Cao

Ba Quát có bài Đặng Hoành Sơn( Lên đỉnh Hoành Sơn); Nguyễn Khuyến có bài Quá

Hoành Sơn( Qua núi Hoành Sơn) ; Nguyễn Thượng Hiền có bài Hoành Sơn xuân vọng(

Mùa xuân trông núi Hoành Sơn) Nhưng nổi tiếng nhất vẫn là bài: Qua Đèo Ngang của

Bà Huyện Thanh Quan

HOẠT ĐỘNG II HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

I TÌM HIỂU CHUNG

Trang 3

HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP

- Cho Hs đọc thầm SGK

(1)Nêu hiểu biết của em về Bà huyện

Thanh Quan??

(2) Gọi HS giới thiệu bài thơ “ Qua

đèo Ngang” ?

- Gọi HS trả lời câu hỏi

- HS tham gia nhận xét, đánh giá, bổ

sung

- GV tổng hợp , bổ sung, kết luận

1 Tác giả

- Tên thật Nguyễn Thị Hinh Sống ở thế kỉ XIX Quê ở làng Nghi Tàm nay thuộc quận Tây Hồ – Hà Nội Chồng làm Tri huyện Thanh Quan Bà là người học rộng, có tài làm thơ chữ Nôm, giỏi nữ công gia chánh Có thời được vua Minh mệnh vời vào cung làm cung trung giáo tập( dạy các công chúa, cung phi)

2.Tác phẩm:- Là bài thơ nổi tiếng viết trên đường vào Huế nhận chức

Theo sử cũ thì đường thông qua Đèo Ngang đã có 1000 năm nay, từ thời vua Lê Đại Hành (980 – 1005) nhưng phải đến 500 năm sau thì Hoành Sơn – Đèo Ngang mới được biết đến nhiều và trở thành điểm xung yếu chia cắt Đàng Ngoài – Đàng Trong Từ thời vua Lâm ấp đã cho xây luỹ để chống giữ quân Tấn và đến thế kỷ XVII, quân Trịnh lại một lần nữa xây dựng hệ thống đồn luỹ ở đây, gọi là luỹ Đèo Ngang hay luỹ ông Ninh Khi Quang

Trung Nguyễn Huệ thống nhất đất nước, Đèo Ngang là cửa ngõ vào Nam ra Bắc

Có lẽ là người Việt, không ai không biết đến bài thơ Qua Đèo Ngang rất nổi tiếng của

Bà Huyện Thanh Quan dù chưa từng đi du lịch Quảng Bình Với hình ảnh bóng xế tà, cảnh sắc đượm buồn cộng chút lặng của nhà thơ, Đèo Ngang nghiễm nhiên trở thành một cụm

từ đi vào lòng mọi người một cách nhẹ nhàng, với những nỗi niềm thầm kín

II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN

- Học sinh đọc văn bản

- Giải thích từ khó ( chú thích SGK)

-Bài thơ được viết theo thể loại gì?

1 Đọc và tìm hiểu từ khó

2 Thể loại và bố cục

a Thể loại.- Thất ngôn bát cú

Trang 4

- HS chia sẻ ý kiến với bạn

-Gọi HS nhận xét ý kiến của bạn?

-GV tổng hợp - kết luận

- 8 câu, mỗi câu có 7 tiếng Vần gieo ở các tiếng cuối câu 1,2,4,6,8

b Bố cục

- 4 phần: đề, thực, luận, kết

- Tả cảnh sắc Đèo Ngang và tâm trạng cuả nhà thơ

3.Phân tích

a Cảnh Đèo Ngang

HOẠT ĐỘNG NHÓM

- Giao nhiệm vụ cho các nhóm -

phiếu học tâp

- Tổ chức cho các nhóm thảo luận

GV quan sát, khích lệ HS

- Tổ chức cho HS báo cáo kết quả

thảo luận qua phiếu học tập

- Tổ chức cho HS nhận xét

(1) Cảnh tượng Đèo Ngang được miêu tả ở thời điểm nào trong ngày? Thời điểm đó có lợi thế gì trong việc bộc lộ tâm trạng của tác giả?

(2) Cảnh Đèo Ngang được miêu tả gồm những chi tiết gì? Những chi tiết này có đặc điểm chung nào?(Chú ý các từ láy: lom khom, lác đác, các từ tượng thanh : quốc quốc, gia gia, các từ chỉ thời gian: xế tà, các động từ: nhớ thương?)

DỰ KIẾN SẢN PHẨM CỦA HỌC SINH:

Chi tiết, hình ảnh Nhận xét

* Thời

gian:

chiều tà -Thời điểm chiều tà thường gợi lên sự

buồn vắng, cô đơn, đặc biệt là đối với những lữ khách xa quê, thân gái dặm trường

* Cảnh

vật:

- Thiên nhiên:

Cỏ cây chen đá, lá chen hoa

Điệp từ “chen” Cảnh vật rậm rạp, đầy sức sống nhưng hoang sơ, vắng vẻ

-Con người:

Lom khom dưới núi tiều vài chú

Lác đac bên sông chợ mấy nhà

Đảo ngữ, phép đối, từ láy gợi tả, nhấn mạnh dáng hình vất vả, nhỏ nhoi của người tiều phu và sự sống thưa thớt, ít ỏi, hoang sơ.,tiêu điều, hiu hắt

* Âm

thanh:

- Nhớ nước đau lòng con

cuốc cuốc

-Thương nhà mỏi miệng cái

đa đa

- Phép đối, điển tích, các động từ, chơi

chữ bằng từ đồng âm.=> Niềm hoài cổ, nhớ nước, thương nhà, bồn chồn , da diết

*Cảnh

Đèo

Ngang:

+Trời, non, nước

+Ta với ta

-Không gian rộng lớn mênh mang, rời rạc, hoang liêu; tĩnh lặng

- Con người nhỏ bé, đơn chiếc giữa không gian rộng lớn

Trang 5

NHẬN

XÉT

Cảnh tượng đèo Ngang hiện lên qua nét vẽ của bà Huyện Thanh Quan thật hoang sơ, vắng vẻ, thiếu sức sống con người Cảnh được miêu tả vào lúc chiều tà, lại được nhìn từ tâm trạng của người xa quê nên cảnh gợi lên cảm giác buồn, cô đơn, nhỏ bé

a Hai câu kết: Tâm trạng của huyện Thanh Quan

[[

(1) Quang cảnh thiên nhiên buổi

chiều ở đèo Ngang, tác giả bộc lộ tâm

trạng gì?

(2) Em hiểu gì về cụm từ “ ta với ta”?

(3) Mối quan hệ giữa ngoại cảnh và

cảnh?

- Gọi HS trả lời câu hỏi

- HS tham gia nhận xét, bổ sung

- GV tổng hợp , bổ sung, kết luận

-Không gian: Dừng chân=> Cận cảnh +Trời, non, nước

->Không gian rộng lớn mênh mang, rời rạc, hoang liêu; cảnh vật xa lạ, tĩnh lặng

- Con người: Ta với ta.=> Một mình với

chính mình-hoàn toàn nhỏ bé, đơn chiếc giữa không gian rộng lớn Sự đối lập ấy cho thấy tâm sự sâu kín, nặng nỗi lòng nhớ nước thương nhà và nỗi niềm cô đơn của người lữ khách

- Câu kết:Ta với ta,tưởng là hai người nhưng thực ra chỉ có một, đó là sự đối diện với

chính mình của tác giả Giữa nơi hoang vu heo hút ấy chỉ có một mình đối diện với nỗi buồn, nỗi cô đơn Đó là nỗi niềm lẻ loi trống vắng của người lữ khách luôn nặng lòng hoài cổ.Tâm trang của Bà Huyện Thanh Quan đi qua Đèo Ngang được thể hiện qua cách thức: Mượn cảnh nói tình

4 Tổng kết:

(1)Tâm trạng của bà huyện Thanh Quan khi

qua Đèo Ngang được thể hiện theo cách

nào?

-Gọi HS nêu khái quát nội dung - nghệ

thuật văn bản?

- Gọi HS nhận xét

-Gọi HS đọc ghi nhớ

- GV khắc sâu kiến thức trọng tâm

+ Cảnh: đó là cảnh tượng của một vùng non nước hoang vắng, thưa thớt con người

+ Tình: nỗi buồn man mác, hiu quạnh

=> Tâm trạng của bà huyện Thanh Quan: cô đơn, lẻ loi, buồn nhớ gia đình, quê hương

* Ghi nhớ SGK

HOẠT ĐỘNG III LUYỆN TẬP/VẬN DỤNG

(1)Tìm đọc các bài thơ khác của Bà

Huyên Thanh Quan?

Chiều hôm nhớ nhà

Vàng toả non tây, bóng ác tà, Đầm đầm ngọn cỏ, tuyết phun hoa

Trang 6

- HS suy nghĩ, xung phong trả lời

câu hỏi

- Khái quát nội dung bài thơ?

- Tham gia nhận xét, đánh giá, bổ

sung

Ngàn mai lác đác, chim về tổ, Dặm liễu bâng khuâng, khách nhớ nhà

Còi mục thét trăng miền khoáng dã, Chài ngư tung gió bãi bình sa

Lòng quê một bước nhường ngao ngán,

Mấy kẻ tình chung có thấu là?

Trong làng thơ Việt Nam, có những nữ sĩ để lại cho thơ ca dân tộc những dấu ấn đẹp Nếu thơ Hồ Xuân Hương tài ba, ngạo mạn thì thơ bà Huyện Thanh Quan lại trang nhã, trữ tình và duyên dáng Đọc thơ bà, ta thấy nỗi buồn man mác, tâm trạng hoài cổ thật thanh

cao đượm sự cô đơn, trống vắng Một trong những bài thơ đó là tác phẩm Chiều hôm nhớ nhà Thơ bà buồn, nhưng không vì thế mà mất vẻ đẹp gợi cảm Trái lại, nhờ vậy càng tăng thêm phần đặc sắc.Thơ bà đẹp một cách trầm lặng như chính tâm hồn bà

HOẠT ĐỘNG V TÌM TÒI, MỞ RỘNG

(1)So sánh phong cách thơ Hồ Xuân Hương với phong cách thơ Bà Huyện Thanh Quan? (2) Tiếp tục tìm hiểu về Bà Huyện Thanh Quan và phong cách thơ của bà?

(3) Sưu tầm, tìm hiểu và giới thiệu về nhà thơ Nguyễn Khuy

Định dạng
Số trang	6
Dung lượng	661,37 KB