TIẾNG GÀ TRƯA tiếp Xuân Quỳnh A.MỤC TIÊU 1.Kiến thức:Cảm nhận được vẻ đẹp trong sáng, đằm thắm của những kỉ niệm về tuổi thơ và tình cảm bà cháu được thể hiện trong bài thơ.. gà tr
Trang 1Tuần 13 Tiết 54
Ngày soạn:
Ngày dạy:
TIẾNG GÀ TRƯA (tiếp) ( Xuân Quỳnh) A.MỤC TIÊU
1.Kiến thức:Cảm nhận được vẻ đẹp trong sáng, đằm thắm của những kỉ niệm về tuổi thơ
và tình cảm bà cháu được thể hiện trong bài thơ
-Thấy được nghệ thuật biểu hiện tình cảm, cảm xúc của tác giả qua những chi tiết tự nhiên,
bình dị
2 Kĩ năng: Đọc - hiểu, phân tích văn bản thơ trữ tình có sử dụng yếu tố tự sự
- Phân tích các yếu tố biểu cảm trong văn bản
3 Thái độ: - Giáo dục tình yêu đối với ông bà, tình yêu quê hương đất nước
4 Năng lực cần phát triển
- Tự học - Tư duy sáng tạo - Hợp tác - Sử dụng ngôn ngữ
- Năng lực đọc hiểu văn bản
-Năng lực sử dụng tiếng Việt và giao tiếp (qua việc thảo luận trên lớp, thuyết trình trước
lớp hệ thống tác phẩm văn học)
-Năng lực cảm thụ thẩm mĩ (nhận ra giá trị nội dung, nghệ thuật của văn bản)
B PHƯƠNG TIỆN, HỌC LIỆU
-Soan bài theo hướng dẫn SGK
- Phần chuẩn bị theo yêu cầu ở tiết trước
- Phiếu học tập
C PHƯƠNG PHÁP/KỸ THUẬT DẠY HỌC
-Kĩ thuật động não, thảo luận: - Kĩ thuật trình bày một phút:
- Kĩ thụât viết tích cực: Hs viết các đoạn văn
- PP trực quan, vấn đáp, thuyết trình, giảng bình, đọc diễn cảm, nêu vấn đề
D TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
HOẠT ĐỘNG I KHỞI ĐỘNG
Hoạt động của giáo viên-học sinh Nội dung cần đạt
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
Đọc thuộc lòng đoạn thơ em yêu thích
trong bài? Cảm nhận về đoạn thơ?
- HS chia sẻ ý kiến với bạn
-Gọi HS nhận xét ý kiến của bạn?
-GV tổng hợp - kết luận
- HS đọc diễn cảm
- Nêu cảm nhận cá nhân
Mạch cảm xúc của bài thơ tự nhiên mà đầy sức gợi Từ tiếng gà cục tác đến những kỉ
niệm tuổi thơ đẹp đẽ, hình ảnh người bà tần tảo, khắc sâu hình ảnh quê hương.Từ "tiếng
Trang 2gà trưa", những hình ảnh và kỉ niệm của tuổi thơ đã sống dậy một cách cụ thể và xúc động trong tâm trí nhà thơ:
b Năm khổ thơ tiếp theo
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
- Cho Hs đọc thầm SGK
(1)Từ "tiếng gà trưa", những hình
ảnh và kỉ niệm nào của tuổi thơ đã
sống dậy một cách cụ thể và xúc
động trong tâm trí nhà thơ? Điều đó
giúp em nhận ra những tình cảm
nào của người viết
(2) Em cảm nhận được gì về hình
tượng người bà và tình cảm của bà
cháu trong bài thơ?
(3) Tình bà cháu biểu hiện trong lời
nói, cử chỉ, cảm xúc hết sức bình
thg, nhưng tại sao tình cảm ấy lại
thành KN không phai mờ trong tâm
hồn ng cháu ?
- Gọi HS trả lời câu hỏi
- HS tham gia nhận xét, đánh giá,
bổ sung
- GV tổng hợp , bổ sung, kết luận
+ Hình ảnh đàn gà: Hình ảnh những con gà mái
mơ, mái vàng và ổ trứng hồng đẹp như trong tranh
+Tiếng bà mắng cháu: khi một lần người cháu
tò mò xem gà đẻ trứng, kỉ niệm về tuổi thơ nơi làng quê bình dị
-Hình ảnh người bà: chắt chiu từng quả trứng, chăm lo cho cháu
=> Tình cảm của người viết: Thể hiện sự trong sáng hồn nhiên của một đứa trẻ, cũng như tình cảm yêu quý, trân trọng của người cháu với bà
- Bởi đó là t.c, g.đình, ruột thịt, là t.c q.hg, cội nguồn không thể thiếu được trong mỗi con ng Càng về cuối KN tuổi thơ càng da diết cảm động Qua những dòng thơ êm nhẹ, thánh thót như nốt nhạc trong veo, hình ảnh ng bà hiện lên đẹp như 1 bà tiên vậy
+Điệp ngữ “tiếng gà trưa” => vừa là chất keo kết dính mạch cảm xúc của cả bài, vừa là sợi dây liên kết các kỉ niệm tuổi thơ
- Bà là người tần tảo, chịu thương, chịu khó chăm sóc cháu Bà cố gắng chắt chiu từng
quả trứng, để dành từng con gà để mua cho cháu bộ quần áo mới Bà luôn chăm lo cho cháu dù cuộc sống có nhiều khó khăn Khi lớn lên người cháu dù có xa quê hương nhưng người cháu vẫn luôn biết ơn, yêu quý, nhớ đến bà, nhớ quê hương
c Hai khổ thơ cuối
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
- Phần cuối của bài thơ tiếp tục được liên
kết với phần trên bằng âm thanh nào? Ở
đây tiếng gà trưa gợi những cảm xúc gì
trong lòng người lính trẻ?
- Vì sao con ng có thể nghĩ rằng: Tiếng gà
trưa mang bao nhiêu hạnh phúc ?
- Tiếng gà trưa
- Mang bao nhiêu hạnh phúc
- Tiếng gà trưa là hình ảnh của c.s đầm
ấm, hạnh phúc, bình yên bên bà
- Nằm mơ: giấc ngủ hồng sắc trứng
=> Đó chính là hình ảnh tượng trưng cho giấc mơ hồng tuổi thơ của đứa trẻ
Trang 3- Niềm hạn phúc đã nuôi dưỡng tâm hồn
người cháu ntn? Màu hồng sắc trứng trong
giấc mơ của người lính gợi em liên tưởng
đến điều gì?
-Giấc mơ hồng ngày ấy của đứa trẻ và
người chiến sĩ bây giờ là gì?Ở đoạn thơ này
tg đã sd nt gì? Nêu tác dụng?
- Gọi HS trả lời câu hỏi
- HS tham gia nhận xét, đánh giá, bổ sung
- GV tổng hợp , bổ sung, kết luận
- Cháu chiến đấu hôm nay
Vì lòng yêu Tổ quốc Vì
Ổ trứng hông tuổi thơ
=> Điệp từ “vì” khẳng định ý chí quyết tâm c.đấu của người lính trẻ
- Từ tình gia đinh thành tình quê hương, đất nước Thành mục đích chiến đấu cao đẹp “ tình yêu nhà, yêu làng xóm, yêu miền quê trở thành tình yêu Tổ quốc”
=>Cháu là ng yêu q.hg, đất nc rộng lớn, sâu sắc và cao cả Tình cảm lớn bắt nguồn từ
những kỉ niệm tuổi thơ thấm đẫm tình bà cháu, tình làng xóm, cảm hứng thơ mở rộng hướng tới t.yêu đ.nc nhắc nhở, giục giã những ng c.sĩ (trong đó có nhà thơ) hãy cầm chắc tay súng, tiến lên chống kẻ thù x.lược, bảo vệ g.đình, làng xóm, q.hg và nền ĐL TD của
TQ
4 Tổng kết
Hoạt động của GV-HS Nội dung cần đạt
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
Theo em, bài thơ có gì đặc sắc,
độc đáo về thể thơ, ngôn từ thơ,
cách gieo vần, hình ảnh thơ, các
biện pháp nghệ thuật? Những đặc
điểm ấy đã góp phần thể hiện
thành công tình cảm cảm xúc của
nhà thơ như thế nào?
- HS chia sẻ ý kiến với bạn
-Gọi HS nhận xét ý kiến của bạn?
-GV tổng hợp - kết luận
- Về thể thơ: được viết theo thể ngũ ngôn, mỗi khổ trong một bài ngũ ngôn có 4 câu nhưng bài này chỉ có ba khổ 4 câu, các khổ khác có đến 5 hoặc sáu câu, riêng khổ thứ nhất có đến 7 câu Cách gieo vần trong bài thơ cũng rất linh hoạt khơi gợi cảm xúc.Hình ảnh thơ bình dị, quen thuộc
=> Những đặc điểm ấy đã góp phần hiện thành công giữ cho mạch cảm xúc của bài thơ liền mạch, khiến cho những kỉ niệm và hình ảnh thơ luôn da diết, nồng nàn từ đó thể hiện tình yêu thương, biết
ơn của người cháu đối với bà của mình
* Ghi nhớ: SGK HOẠT ĐỘNG III LUYỆN TẬP
Hoạt động của giáo viên-học sinh Nội dung cần đạt
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
(1)Em thích hình ảnh thơ/ câu thơ/ khổ
thơ nào nhất trong bài Tiếng gà trưa? Vì
sao?
- Khổ cuối của bài vì lòng yêu Tổ quốc của người cháu được khơi nguồn từ lòng yêu xóm làng, yêu bà, yêu tiếng gà cục tác và yêu “ổ trứng hồng tuổi thơ”
- Thực hành
Trang 4(2)Viết đoạn văn (khoảng 5-7 câu) nêu
cảm nghĩ của em về tình bà cháu trong
bài thơ Tiếng gà trưa
- HS chia sẻ ý kiến với bạn
-Gọi HS nhận xét ý kiến của bạn?
-GV tổng hợp - kết luận
( Tham khảo đoạn văn)
Tình bà cháu trong bài thơ Tiếng gà trưa thật tha thiết và sâu nặng Người bà hiện lên
trong bài thơ là một người tảo tần, chắt chiu từng con gà, quả trứng để nuôi cháu khôn lớn
Bà hiện lên như một người mẹ tràn đầy tình yêu thương nồng ấm và cũng nghiêm khắc dạy
dỗ cháu nên người Chính vì thế, trên chặng đường hành quân vất vả, dừng chân nghỉ giải lao bên làng quê thanh bình, nghe tiếng gà trưa văng vẳng, người cháu đã gợi lại những kí
ức tuổi thơ êm đềm bên bà Qua hồi tưởng và suy ngẫm của người cháu đã trưởng thành, bài thơ gợi lại những kỷ niệm đầy xúc động về người bà và tình bà cháu đồng thời thể hiện lòng kính trọng, biết ơn của người cháu đối với bà, cũng là đối với gia đình, quê hương, đất nước
HOẠT ĐỘNG IV VẬN DỤNG
Hoạt động của giáo viên-học sinh Nội dung cần đạt
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
-Về ý nghĩa của bài thơ, có ý kiến cho rằng:
bài thơ là tình cảm bà cháu đằm thắm, sâu
nặng Nhưng cũng có ý kiến nhấn mạnh:
bài thơ là sự hòa điệu giữa tình cảm gia
đình, tình bà cháu và tình quê hương, đất
nước Em tán thành với ý kiến nào Vì sao?
- HS chia sẻ ý kiến với bạn
-Gọi HS nhận xét ý kiến của bạn?
-GV tổng hợp - kết luận
Em tán thành với cả 2 ý kiến vì những tình cảm lớn lao được bắt nguồn từ t́nh yêu nhỏ bé, giản dị nhất: t́nh yêu “ổ trứng trẻ thơ”, yêu bà trở thành tình yêu làng quê, yêu đất nước
=>Tình cảm yêu quê hương đất nước bắt đầu từ tình cảm gia đình, tình bà cháu, từ tiếng gà trưa…
HOẠT ĐỘNG V TÌM TÒI, MỞ RỘNG
(1).Chia xẻ bài biểu cảm về bà với các bạn và gia đình ?
(2) Tìm đọc thơ Xuân Quỳnh ?
(3) Chuẩn bí bài : Điệp ngữ theo câu hỏi SGK
(4) Chia xẻ : Chúng ta thể hiện tình gai đình bằng cách nào ?
-
