Kiến thức.HS hiểu được: Khái niệm quan hệ từ.- Việc sử dụng quan hệ từ trong giao tiếp và tạo lập văn bản.. => Quan hệ từ dùng để biểu thị các ý nghĩa quan hệ như sở hữu, so sánh, nhân
Trang 1Tuần 7 Tiết 27
Ngày soạn:
Ngày dạy:
QUAN HỆ TỪ
A.MỤC TIÊU
1 Kiến thức.HS hiểu được: Khái niệm quan hệ từ.- Việc sử dụng quan hệ từ trong giao
tiếp và tạo lập văn bản
2 Kĩ năng.- Nhận biết quan hệ từ trong câu Phân tích được tác dụng của quan hệ từ
3 Thái độ Có thái độ sử dụng quan hệ từ đúng tình huống giao tiếp
4 Phát triển năng lực : Năng lực tạo lập văn bản,Năng lực giao tiếp tiếng Việt
B PHƯƠNG TIỆN, HỌC LIỆU
-Soan bài theo hướng dẫn SGK
C PHƯƠNG PHÁP/KỸ THUẬT DẠY HỌC
- Động não, HS trao đổi, thảo luận về nội dung, bài học
- PP phân tích, thực hành , vấn đáp, nêu vấn đề
D TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
HOẠT ĐỘNG I KHỞI ĐỘNG
Hoạt động của giáo viên-học sinh Nội dung cần đạt
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
Trò chơi: Ai thông minh hơn?
(1)Điền từ vào chỗ chấm trong câu và
đọc to trược lớp:
(2) Gọi tên các từ vừa điển?
- HS chia sẻ ý kiến với bạn
-Gọi HS nhận xét ý kiến của bạn?
-GV tổng hợp - kết luận
a ( ) trời mưa ( ) chúng tôi không đi đá bóng
b ( ) chúng ta phòng chống Covid-19 hiệu quả ( ) mỗi người cần đeo khẩu trang khi ra ngoài
=> a Nếu thì
b Để thì
=> các quan hệ từ
Ở tiểu học đã học về quan hệ từ Hôm nay tiếp tục tìm hiểu sâu sắc hơn
HOẠT ĐỘNG II HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động của giáo viên-học sinh Nội dung cần đạt
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
(1) Dựa vào kiến thức đã học ở bậc
tiểu học, em hãy xác định quan hệ từ
trong 3 ví dụ trên?
(2)ở ví dụ a từ “của”dùng để liên kết
những từ ngữ nào với nhau? Từ “của”
nó có ý nghĩa như thế nào?
(3) Ví dụ b: Ta xác định quan hệ từ là
từ “là” và từ “ như”? Quan hệ từ “là”
I Thế nào là quan hệ từ
1 Tìm hiểu ví dụ:
a Đồ chơi của chúng tôi chẳng có nhiều
b Hùng Vương thứ mười tám có một người con gái tên là Mị Nương, người đẹp như hoa, tính nết hiền dịu
c Bởi tôi ăn uống điều độ và làm việc có chừng mực nên tôi chóng lớn lắm
- Của: liên kết từ ngữ: Đồ chơi- chúng tôi
Trang 2và từ “ hư” trong ví dụ dùng để liên
kết những từ ngữ nào trong câu? Quan
hệ từ “là” và từ “ như” biểu thị ý nghĩa
gì?
(4) Ví dụ c: Quan hệ từ “và” dùng để
liên kết những từ ngữ nào? Theo em từ
“ Và” biểu thị mối quan hệ gì? Cho
biết ý nghĩa của cặp quan hệ từ này?
(5)Gọi những từ : của, là, như là quan
hệ từ.Em hiểu thế nào là quan hệ từ?
(Quan hệ từ dùng để làm gì?)
- HS suy nghĩ- phân tích ví dụ
-Xung phong trả lời câu hỏi
- Khái quát kiến thức
- Tham gia nhận xét, đánh giá, bổ
sung
- Gọi HS đọc ghi nhớ
( của : quan hệ sở hữu)
- Từ “ là” : Liên kết từ ngữ : tên- với Mị Nương Từ là: quan hệ sở hữu
- Từ “ như” liên kết: người đẹp- hoa và là quan hệ so sánh
Từ và: liên kết: ăn uống điều độ- làm việc có chừng mực
- Và: quan hệ bình đẳng
- Câu c có 2 cụm chủ vị ( câu ghép) Bởi- nên
có tác tác dụng nối 2 vế của một câu ghép
- Quan hệ: nguyên nhân- kết quả
=> Quan hệ từ dùng để biểu thị các ý nghĩa quan hệ như sở hữu, so sánh, nhân quả… giữa các bộ phận của câu với câu trong đoạn văn
2 Kết luận: Ghi nhớ (sgk - 97)
II Sử dụng quan hệ từ:
Hoạt động của giáo viên-học sinh Nội dung cần đạt
THẢO LUẬN CẶP ĐÔI
(1)Trong các trường hợp trên, trường
hợp nào bắt buộc phải có quan hệ từ
Trường hợp nào không bắt buộc phải có
quan hệ từ?( Đánh dấu + vào trường hợp
bắt buộc, dấu – vào trường hợp không
bắt buộc)
GV: Trong các trường hợp a, c, e, i dùng
hay không dùng quan hệ từ cũng không
ảnh hưởng đến nội dung, ý nghĩa của
câu > không bắt buộc phải dùng Còn ví
dụ b, d, g, h nếu không dùng quan hệ từ
thì sẽ làm câu bị đổi nghĩa hoặc không
rõ nghĩa -> bắt buộc phải dùng
(2)Qua phân tích ví dụ em có nhận xét
gì về quan hệ từ?
Đưa ví dụ - Hễ –
- Chẳng những -
1 Sử dụng QHT
* Ví dụ:
a Khuôn mặt của cô gái –
b Lòng tin của nhân dân +
c Cái tủ bằng gỗ mà anh vừa mới mua –
d Nó đến trường bằng xe đạp +
e Giỏi về toán – g.Viết 1 bài văn về phong cảnh Hồ Tây +
h Làm việc ở nhà +
i Quyển sách đặt ở trên bàn –
=> Khi nói và viết, có những trường hợp bắt buộc phải dùng quan hệ từ Nếu không dùng quan hệ từ thì câu văn sẽ đổi nghĩa hoặc không rõ nghĩa Bên cạnh đó có những trường hợp không bắt buộc phải dùng quan hệ từ
2.Cặp quan hệ từ
- Hễ - Thì
Trang 3(3) Hãy tìm quan hệ từ có thể dùng
thành cặp với các quan hệ từ vừa cho?
Đặt câu với các cặp quan hệ từ vừa đặt
được?
(4) Qua việc đặt câu em rút ra nhận xét
gì?
- Tổ chức cho HS thảo luận
- Quan sát, khích lệ HS
- Tổ chức trao đổi, rút kinh nghiệm
- GV tổng hợp ý kiến.?
- Gọi HS đọc ghi nhớ
- Chẳng những – mà còn
- Nếu - Thì
- Vì - Nên
- Tuy- Nhưng
- Sở dĩ - Là vì
- Ví dụ: Nếu bạn ấy đến anh bảo tôi đi rồi
=> Một số quan hệ từ được dùng thành cặp
3 Kết luận: Ghi nhớ (sgk - 98)
HOẠT ĐỘNG III LUYỆN TẬP/VẬN DỤNG
Hoạt động của giáo viên-học
sinh
Nội dung cần đạt
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
- Đọc yêu cầu bài tập 1
-Tìm các quan hệ từ trong đoạn
văn trên?
- Đọc yêu cầu bài tập 2,
- Gọi HS lên bảng điền từ
- Đọc yêu cầu bài tập 3
- Xác định các câu dùng đúng
QHT?
- Đọc yêu cầu bài tập 4
- HS làm vào vở và chia xẻ với
lớp
- Nhận xét, rút kinh nghiệm
- HS nêu yêu cầu bài tập
- Thực hành viết bài theo yêu cầu
-Trình bày trước lớp
- Khái quát kiến thức
- Tham gia nhận xét, đánh giá, bổ
sung
Bài tập 1:( sgk - 98)
- Các quan hệ từ: của, còn, như, và, mà, nhưng,
Bài tập 2: (sgk - 98)
- Điền các quan hệ từ sau: với, và, với, với, nếu,
thì, và
Bài tập 3: (sgk - 99)
- Câu đúng là các câu: b,d,g,i,l
Bài tập 5: (sgk- 99)
- Nó gầy nhưng khỏe tỏ ý khen
- Nó khỏe nhưng gầy tỏ ý chê
Bài tập 4
Bác Hồ là vị lãnh tụ, vừa là vị cha già dân tộc Bác luôn quan tâm đến mọi ngưòi Đối với thanh thiếu niên, Bác ân cần chỉ bảo dìu dắt với thái độ
bao dung trìu mến… Không những Bác dạy
những điều lớn như hướng dẫn ta tiến tới lí tưởng
cao đẹp mà còn dạy ta cả những điều nhỏ như
cách cư xử hàng ngày nữa
HOẠT ĐỘNG V TÌM TÒI, MỞ RỘNG
(1)Viết đoạn văn có sử dụng quan hệ từ về đề tài: Vẻ đẹp quê hương
(2) Làm các bài tập còn lại theo yêu cầu SGK
(3) Chuẩn bị: Luyện tập cách làm văn biểu cảm
Trang 4-
