ĐẶC ĐIỂM CỦA VĂN BẢN BIỂU CẢM A.MỤC TIÊU 1.Kiến thức :Bố cục của bài văn biểu cảm ,yêu cầu của việc biểu cảm ,cách biểu cảm trực tiếp và cách biểu cảm gián tiếp.. KHỞI ĐỘNG Hoạt động
Trang 1Tuần 6 Tiết 24
Ngày soạn:
Ngày dạy:
ĐẶC ĐIỂM CỦA VĂN BẢN BIỂU CẢM
A.MỤC TIÊU
1.Kiến thức :Bố cục của bài văn biểu cảm ,yêu cầu của việc biểu cảm ,cách biểu cảm trực tiếp và
cách biểu cảm gián tiếp
2Kĩ năng :Rèn kĩ năng nhận biết các đặc điểm của bài văn biểu cảm
3.Thái độ :Giáo dục y thức học văn biểu cảm
4 Năng lực cần phát triển
- Năng lực giao tiếp - Năng lực sáng tạo
- Năng lực giải quyết vấn đề - Năng lực hợp tác
B PHƯƠNG TIỆN, HỌC LIỆU
* H/S chuẩn bị bài mới trước ở nhà
C PHƯƠNG PHÁP/KỸ THUẬT DẠY HỌC
-Kĩ thuật động não, thảo luận:
- Kĩ thụât viết tích cực: Hs viết các đoạn văn
D TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
HOẠT ĐỘNG I KHỞI ĐỘNG
Hoạt động của giáo viên-học sinh Nội dung cần đạt
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
(1) Văn biểu cảm là gì ? có những cách biểu
hiện nào ? Em hãy đọc đoạn văn ( thơ) là văn
biểu cảm ?
- HS chia sẻ ý kiến về nội dung trên?
-Gọi HS nhận xét ý kiến của bạn?
-GV tổng hợp - kết luận
- Khái niệm văn biểu cảm
- Bài ca dao, bài thơ trung đại
=> Vây văn biểu cảm có đặc điểm gi?
HOẠT ĐỘNGII HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
I.TÌM HIỂU ĐẶC ĐIỂM CỦA VĂN BẢN BIỂU CẢM
Hoạt động của giáo viên-học sinh Nội dung cần đạt
Trang 2HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
(1)HS đọc bài văn " Tấm gương"
T84 Bài văn " Tấm gương " biểu đạt
tình cảm gì?
(2) Để biểu đạt tình cảm đó, tác giả
bài văn đã làm như thế nào?Tác giả
muốn đề cập đến vấn đề gì qua việc
ca ngợi tấm gương?
(3)Bố cục bài văn gồm mấy phần?
Mở bài và kết bài có quan hệ mật
thiết như thế nào?
(4) Tình cảm và sự đánh giá của tác
giả trong bài thơ có rõ ràng chân thực
không? ý nghĩa của điều đó đối với
giá trị của bài văn?
- HS suy nghĩ- phân tích ví dụ
-Xung phong trả lời câu hỏi
- Khái quát kiến thức
- Tham gia nhận xét, đánh giá, bổ
sung
1 Tìm hiểu ví dụ:
a Văn bản: Tấm gương ( Băng Sơn)
- Bài văn ca ngợi đức tính trung thực của con người, ghét thói xu nịnh, dối trá, cho con người
biết sự thật (cho dù đó là sự thật đau buồn )
- Văn bản không miêu tả một cách cụ thể ( kích thước, chất liệu ) tác giả mượn hình ảnh tấm
gương làm điểm tựa tấm gương luôn phản chiếu trung thành mọi việc xung quanh
Ca ngợi gương là gián tiếp ca ngợi người trung thực Cách lựa chọn hình ảnh như vậy giúp cho việc biểu đạt t/c được rõ ràng, dễ hiểu, sâu sắc
- Bố cục bài văn gồm 3 phần:
+ Phần MB: Nêu thẳng phẩm chất của gương + Phần KB: Khẳng định lại chủ đề đã nêu + Phần TB: Nêu lợi ích của tấm gương đối với con người Hai ví dụ về 2 nhân vật MĐC và TC
là ví dụ về một người đáng trọng, một người đáng thương nhưng nếu soi gương thì gương cũng không vì tình cảm mà nói sai sự thật, rằng
họ có gương mặt xấu xí
=> Ngoài tấm gương thuỷ tinh tráng bạc còn
có gương lương tâm
II Các cách biểu cảm
Hoạt động của giáo viên-học sinh Nội dung cần đạt
Đọc ví dụ SGK
THẢO LUẬN CẶP ĐÔI
(1) Đoạn văn biểu hiện t/c gì? Dấu hiệu
nhận biết?
(2)Gọi là văn biểu cảm yếu tố đầu tiên là
gì? Để biểu đạt được tình cảm người viết
phải làm gì?
(3)T/C ấy được biểu hiện bằng mấy cách?
- Tổ chức cho HS thảo luận
- Quan sát, khích lệ HS
- Tổ chức trao đổi, rút kinh nghiệm
1.Ví dụ 2:
2 Nhận xét:
- Niềm đau khổ của đứa con phải sống trong sự ghẻ lạnh, t/c cô đơn, cầu mong sự giúp đỡ và thông cảm
- Dấu hiệu: tiếng kêu, lời than, câu hỏi biểu cảm
3 Ghi nhớ:(SGK)
- Phải biểu đạt được một tình cảm chủ yếu
Trang 3- GV tổng hợp ý kiến
- Gọi HS đọc ghi nhớ
- Chọn một hình ảnh có ý nghĩa ẩn dụ hoặc tượng trưng
-Trực tiếp hoặc gián tiếp
-T/c phải rõ ràng, trong sáng HOẠT ĐỘNG III LUYỆN TẬP/VẬN DỤNG
Hoạt động của giáo viên-học sinh Nội dung cần đạt
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
(1)Đọc bài văn Bài văn thể hiện tình
cảm gì?
(2) Việc miêu tả hoa phượng đóng
vai trò gì trong bài văn biểu cảm
này? Hoa phượng nở, rơi gợi cảm
xúc gì? Sắc phượng gợi nỗi buồn nào
của người học trò?
(3) Câu: Phượng xui ta nhớ cái gì
đâu thể hiện cảm xúc nào ?
(4)Đoạn văn thứ 2 thể hiện cảm xúc
gì? Đoạn văn cuối bộc lộ tình cảm
nào?
(5) Tại sao tác giả lại gọi hoa
phượng là hoa học trò?
- HS chia sẻ ý kiến với bạn
-Gọi HS nhận xét ý kiến của bạn?
-GV tổng hợp - kết luận
* Bài văn: Hoa học trò
- Tình cảm buồn nhớ khi xa trường, rời bạn lúc nghỉ hè
- Tác giả bộc lộ tình cảm của người học trò khi
xa trường
- Hoa phượng nở, rơi thể hiện nỗi lòng cô đơn,
lẻ loi của học trò trong 3 tháng hè
- Nỗi buồn chia li trong tâm hồn người học trò
- Cảm xúc bối rối, thẫn thờ
- Trường ngủ cây cối ngủ, chỉ có phượng
thức-> Cảm xúc trống trải cô đơn
- Hoa phượng mơ, khóc, nhớ-> cảm xúc cô đơn, nhớ bạn pha chút hờn dỗi
- Vì qua việc miêu tả hoa phượng, tác giả đã biến hoa phượng – một loài hoa nở rộ vào dịp kết thúc năm học- thành biểu tượng của sự chia
li ngày hè với học trò
- Gián tiếp: Thông qua hình ảnh ẩn dụ” Hoa học trò”- hoa phượng để biểu đạt cảm xúc cuả ngừơi học trò lúc xa trường, rời bạn lúc nghỉ
hè
HOẠT ĐỘNG V TÌM TÒI, MỞ RỘNG
(1)Phân tích đặc điểm biểu cảm của 2 văn bản: Côn sơn ca và Thiên Trường Vãn Vọng
(2) Xem bài : “Đề văn biểu cảm”
(3) Viết đoạn văn biểu cảm về người thân và phân biệt điểm khác nhau giữa đoạn BC và đoạn miêu tả hay tự sự?
-
