Kiến thức: - Hướng dẫn học sinh tìm hiểu được mục đích, nội dung chính mà tác giả đặt ra qua văn bản: Cần hạn chế sự chế sự gia tăng dân số, đó là con đường tồn tại hay không tồn tại củ
Trang 1Tuần : 13-Tiết : 49
Ngày soạn:
Ngày dạy:
BÀI TOÁN DÂN SỐ
A.MỤC TIÊU:
1 Kiến thức: - Hướng dẫn học sinh tìm hiểu được mục đích, nội dung chính mà tác giả đặt ra
qua văn bản: Cần hạn chế sự chế sự gia tăng dân số, đó là con đường tồn tại hay không tồn tại
của loài người Bước đầu thấy được cách viết nhẹ nhàng, kết hợp kể chuyện với lập luận trong
việc thể hiện nội dung bài viết
2 Kĩ năng: - Rèn kỹ năng tìm hiểu văn bản nhật dụng Tích hợp TLV , vận dụng kiến thức
văn thuyết minhđể tìm hiểu VB Học tập cách viết văn TM
- KNS cơ bản được giáo dục: Giao tiếp: Trình bày suy nghĩ, phản hồi Lắng nghe tích cực:
về tác hại của bùng nổ dân số Suy nghĩ sáng tạo: phân tích, bình luận về tính thuyết phục , hợp
lí trong cách lập luận của văn bản Ra quyết đinh: quyết tâm cùng động viên mọi người hạn
chế gia tăng dân số và nâng cao chất lượng dân số
3 Thái độ- Giáo dục các em ý thức học tập tốt và vận động người thân thực hiện tốt kế hoạch
hoá gia đình để hạn chế sự gia tăng dân số,
4 Năng lực cần phát triển
- Tự học - Tư duy sáng tạo - Hợp tác - Sử dụng ngôn ngữ
- Năng lực đọc hiểu văn bản
-Năng lực sử dụng tiếng Việt và giao tiếp (qua việc thảo luận trên lớp, thuyết trình trước lớp)
-Năng lực cảm thụ thẩm mĩ (nhận ra giá trị nội dung, nghệ thuật của văn bản)
B CHUẨN BỊ
- Phần chuẩn bị theo yêu cầu ở tiết trước
C PHƯƠNG PHÁP/ KỸ THUẬT DẠY HỌC
- Động não:HS suy nghĩ và trình bày hiểu biết về tác hại của bùng nổ dân số từ thực tế
- Thảo luận : HS trao đổi, thảo luận về nội dung, nghệ thuật của văn bản
- Kĩ thụât viết tích cực: Hs viết các đoạn văn
- PP trực quan, vấn đáp, thuyết trình, nêu vấn đề
D TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG
HOẠT ĐỘNG I KHỞI ĐỘNG
Hoạt động của giáo viên- học sinh Nội dung cần đạt
HOẠT ĐỘNG CÁ NHÂN
(1) Bức tranh dưới đây
gợi cho em liên tưởng
đến điều gì? Hãy nêu ý
kiến của em về vấn đề
được gợi ra từ bức tranh
Bức tranh gợi cho em liên tưởng đến việc bùng nổ dân số trên thế giới Diện tích đất đai chỉ có vậy, nhưng dân số lại ngày càng tăng lên một cách chóng mặt Một khi dân số gia tăng không giới hạn dẫn đến bùng nổ dân số Đây
là một vấn đề mà toàn cầu cần quan
tâm và tìm ra giải quyết
- HS quan sát, suy ngẫm
- Tổ chức trao đổi chia xẻ thông tin
- GV tổng hợp ý kiến
HOẠT ĐỘNG II HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
I-Giới thiệu chung:
Hoạt động của giáo viên- học sinh Nội dung cần đạt
Trang 2HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
- Vì sao Vb trên được gọi là văn bản
nhật dụng?
- Gọi Hs bổ sung?
+ Đây là văn bản nhật dụng
+ Nội dung: Viết về dân số và vấn đề kế hoạch
hoá gia đình
II-Đọc hiểu văn bản Hoạt động của giáo viên- học sinh Nội dung cần đạt
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
- GV hướng dẫn HS đọc?
- GV đọc 1 đoạn – Gọi HS đọc?
HS-GV nhận xét, sửa chữa
- GV giải thích về A- Đam và Ê-Va?
- Văn bản được chia làm mấy phần?
- Nội dung từng phần?
1-Đọc- chú thích.:
- Giọng đọc rõ ràng, chú ý những câu cảm, những con số, những từ phiên âm
-A-Đam và Ê-Va: Cặp vợ chồng đầu tiên trên trái
đất được chúa tạo ra và sai bảo
3-Bố cục: 3 phần:
-Đầu-> Sáng mắt ra: Bài toán dân số và vấn đề
kế hoạch hoá gia đình
-Tiếp-> Ô thứ 31 của bàn cờ: Chứng minh, giải thích vì sao tác giả lại sáng mắt ra
-Kiến nghị khẩn thiết 4-Phân tích:
a-Vấn đề dân số và kế hoạch hoá gia đình
Hoạt động của giáo viên- học
sinh
Nội dung cần đạt
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
- HS đọc phần mở bài?
- Nội dung chính mà tác giả
muốn đặt ra trong bài viết là
gì? Điều gì đã làm tác giả
"sáng mắt ra"?
- Khi nào mình sáng mắt ra,
Tác giả muốn điều gì ở người
đọc văn bản này?
- Nhận xét cách diễn đạt ở
phần mở bài này?
-Vấn đề dân số kế hoạch hoá gia đình được đặt ra từ thời
cổ
Vấn đề được đặt ra: con người sinh sôi trong khi diện tích đất đai không tăng thêm Để đảm bảo sự ổn định cần phải hạn chế sự gia tăng dân số- bài toán nan giải của xã hội hiện đại
- Điều làm cho tác giả “sáng mắt ra” là sự gia tăng dân số trong thời hiện đại nó đã được đặt ra từ ý nghĩa của một bài toán thời cổ đại
=>Cách mở bài: Nhẹ nhàng, giản dị, thân mật tình cảm.=>
Sự gần gũi, tự nhiên, dễ thuyết phục
b-Chứng minh, giải thích vấn đề xung quanh bài toán cổ:
Hoạt động của giáo viên- học sinh Nội dung cần đạt
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
- HS tóm tắt bài toán cổ?
-Tại sao có thể hình dung vấn đề
gia tăng dân số tờ bài toán cổ
này? Bài toán có khởi điểm từ
kinh thánh ntn?
Tư liệu thuyết minh ở đây có tác
dụng gì?
- HS đọc đoạn: Trong thực tế->
-Tóm tắt: 1 bàn cờ gồm 64 ô
Đặt 1 hạt vào ô1, ô2, đặt 2 hạt các ô tiếp cứ thế nhân đôi Số thóc thu được có thể phủ khắp bề mặt trái đất -Con số bài toán tăng theo cấp số nhân tương ứng với số người sinh ra trên trái đát theo cấp độ này sẽ không là con số bình thường mà là con số khủng khiếp
=>Gây hứng thú, dễ hiếu, gây hứng thú cho người đọc -Lúc đầu trên trái đất chỉ có 2 người: A-Đam và Ê- Va -Nếu mỗi gia đình chỉ có 2 con -> 1995 đân số trái đất
Trang 3Bàn cờ?
- Bàn về VĐ dân số từ 1 bài toán
cổ có tác dụng gì?
- Cách chứng minh của người viết
có gì thay đổi? nêu ví dụ cụ thể?
- Tại sao tác giả đưa con số ở 2
châu lục này?
- Nhịp độ tăng dân số như vậy
ảnh hưởng gì tới XH?
- Quan sát và đọc các biểu đồ địa
lý - GDCD về sự gia tăng dân số
ở Việt Nam?
là: 5,63 tỉ người Con số này mới ở ô 30 của bàn cờ
=>Mức độ gia tăng dân số nhanh chóng
-Đưa ra con số cụ thể về tỉ lệ sinh con của phụ nữ 1 số nước: Á, Phi
+Châu Phi: Ru-An-Đa:8,1;Tan-Đa-Ni-A:6,7 Ma-Đa-Gát-Xca:6,6
+Châu Á: ấn Độ:4,5; Nê-Pan:6,3 - Việt Nam: 3,7
=>Châu Á -Phi có nhịp độ gia tăng dân số khá cao- Dân
số tăng tỉ lệ với đói nghèo và lạc hậu
Dự báo 2015 dân số thế giới là 7 tỉ người
Địa lý lớp 8 (Sự gia tăng dân số) Giáo dục công dân lớp 10
c.Đoạn kết: Con đường tồn tại và phát triển của nhân loại
Hoạt động của giáo viên- học sinh Nội dung cần đạt
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
- HS đọc phần kết ? Em hiểu ntn về đoạn kết ?
- Phát hiện chi tiết, xung phong trả lời câu hỏi
- Tham gia nhận xét, bổ sung
-GV tổng hợp, kết luận
- Cho HS quan sát hình ảnh và chia xẻ suy nghĩ
khi nhìn hình ảnh đó?
-Con người sinh sôi theo cấp số nhân sẽ không còn đất sống Muốn có đất sống phải sinh đẻ có kế hoạch
-Nhận thức vô hiểm hoạ của gia tăng dân
số
-Có trách nhiệm với cộng đồng
Cùng với sự bùng nổ dân số đi kèm với đói nghèo, lạc hậu , kinh tế kém phát triển, văn hoá,
giáo dục không được cao, và ngược lại kinh tế văn hoá càng kém phát triển thì không thể kìm chế dược sự gia tăng dân số Đó là hai yếu tố tác động qua lại vừa là nguyên nhân vừa là kết quả của nhau
Hoạt động của giáo viên- học sinh Nội dung cần đạt
Trang 4HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
(1) Bài văn đem lại cho em hiểu biết gì về
vấn đề dân số và kế hoạch hoá ?
(2)Để hạn chế gia tăng dân số là gì ?
- Gọi HS nêu khái quát nội dung - nghệ thuật
văn bản?
-Gọi HS đọc ghi nhớ
- GV khắc sâu kiến thức trọng tâm
4-Tổng kết
-Sự gia tăng dân số là 1 viiệc đáng lo ngại và
là nguyên nhân của sự đói nghèo ->Hạn chế tăng dân số
-Giáo dục phụ nữ nhận thức rõ vấn đề -Vai trò của thầy cô giáo và các bậc cha mẹ
*Ghi nhớ: SGK
HOẠT ĐỘNG III LUYỆN TẬP
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
- Chia xẻ với ccacs bạn những
suy nghĩ của em sau khi học văn
bản?
- HS nhận xét
- GV khuyến khích học sinh
HOẠT ĐỘNG IV VẬN DỤNG
Hoạt động của giáo viên- học sinh Nội dung cần đạt
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
(1) Những suy nghĩ của em sau khi học
xong văn bản là việc gia tăng dân số
không có kiểm soát sẽ dẫn đến những
hậu quả gì?
- Quan sát, khích lệ HS mạnh dạn chia
xẻ suy nghĩ
- Tổ chức trao đổi, rút kinh nghiệm
- GV tổng hợp ý kiến
(2) Có bạn cho rằng, nêu hạn chế tỷ lệ
sinh dẫn đến dân số già Từ đó sẽ thiếu
nguồn nhân lực Ý kiến của em?
- Thiếu đất đai, giảm tài nguyên, gây ô nhiễm môi trường
- Tăng nhanh dân số sẽ thiếu việc làm, cho việc phát triển văn hóa, y tế, giáo dục, gây tắc nghẽn giao thông, vấn đề nhà ở
- Gia tăng tệ nạn xã hội, gây bất ổn về xã hội
- Làm suy
=> Sự gia tăng dân số có tầm quan trọng hết sức to lớn đối với tương lai nhân loại, nhất là đối với các dân tộc còn nghèo nàn
-Khuyến khích HS phát biểu suy nghĩ, quan điểm cá nhân
HOẠT ĐỘNG V TÌM TÒI, SÁNG TẠO
(1) Tìm hiểu chính sách dân số ở Việt Nam
VD: Uỷ ban Dân số - Gia đình và Trẻ em cần tiếp tục đẩy mạnh triển khai công tác truyền thông, tư vấn kế hoạch hóa gia đình có trọng điểm, hướng sự tập trung về cơ sở với chủ đề chính của năm 2005 là : Chăm sóc sức khỏe phụ nữ, phòng, chống bệnh phụ khoa và phòng,
chống HIV ở phụ nữ mang thai ( chủ đề Năm dân số Việt Nam 2005 )
(2) Xem lại bài, nắm chắc nội dung bài học, lập bảng thống kê sự gia tăng dân số địa phương từ 1945-nay
(3) Xem trước bài: Dấu ngoặc đơn và dấu hai chấm
-