Kiến thức : Có những hiểu biết bước đầu về mạch lạc trong văn bản và sự cần thiết phải làm cho văn bản có mạch lạc, không đứt đoạn, quẩn quanh.. Thái độ: Có thái độ tạo được tính mạch l
Trang 1TUẦN 2- TIẾT 8
Ngày soạn:
Ngày dạy:
MẠCH LẠC TRONG VĂN BẢN
A.MỤC TIÊU
1 Kiến thức : Có những hiểu biết bước đầu về mạch lạc trong văn bản và sự cần thiết
phải làm cho văn bản có mạch lạc, không đứt đoạn, quẩn quanh
- Chú ý đến sự mạch lạc trong các bài tập làm văn
-Sử dụng văn bản đã học làm ngữ liệu để hình thành lý thuyết
2 Kỹ năng: Biết xây dựng bố cục khi viết văn bản Vận dụng viết văn có mạch lạc
3 Thái độ: Có thái độ tạo được tính mạch lạc khi tạo lập văn bản
4 Phát triển năng lực: Giao tiếp, hợp tác, chia sẻ Hiểu và sử dụng ngôn ngữ phù hợp, có
hiệu quả trong GT, theo 4 KN đọc, viết, nghe, nói
B PHƯƠNG TIỆN, HỌC LIỆU
-Soan bài theo hướng dẫn SGK - Phần chuẩn bị theo yêu cầu ở tiết trước
C PHƯƠNG PHÁP/KỸ THUẬT DẠY HỌC
-Kĩ thuật động não, thảo luận: - Kĩ thuật trình bày một phút:
- Kĩ thụât viết tích cực: Hs viết các đoạn văn
D TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
HOẠT ĐỘNG I KHỞI ĐỘNG
Hoạt động của giáo viên-học sinh Nội dung cần đạt
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
(1)Em hiểu vì sao văn bản cần có bố cục?
(2)Nêu những điều kiện để một văn bản
có bố cục rành mạch, hợp lý
- HS suy nghĩ-Xung phong trả lời câu hỏi
- Tham gia nhận xét, bổ sung
-GV tổng hợp, kết luận
Nói đến bố cục là nói đến sự sắp đặt, phân chia Nhưng văn bản lại không thể không có sự liên kết Vậy làm thế nào để các phần các đoạn của một văn bản vẫn được phân cách rành mạch mà lại không mất đi sự liên kết chặt chẽ với nhau? Điều
đó đòi hỏi văn bản phải có sự mạch lạc
Vậy mạch lạc trong văn bản là gì? Có những yêu cầu nào về sự mạch lạc trong văn bản?
HOẠT ĐỘNG II HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
I Mạch lạc và những yêu cầu về mạch lạc trong văn bản:
Hoạt động của giáo viên-học sinh Nội dung cần đạt
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
-Gọi HS đọc phần 1.a b SGK/31
-GV:Hãy xác định mạch lạc trong
VB có những tính chất gì?
1 Mạch lạc trong VB:
a Ví dụ:
b Nhận xét:
a cả 3 tính chất
b Đúng vì các câu, các ý thống nhất xoay quanh một ý chung
Trang 2-GV nhận xét, chốt ý
-:Mạch lạc là sự tiếp nối của các
câu các ý theo một trình tự hợp lí
đúng hay sai? Vì sao?
-> văn bản cần phải mạch lạc
- Trong văn bản : + Trôi chảy thành dòng, thành mạch
+ Tuần tự đi qua khắp các phần, các đoạn + Thông suốt, liên tục, không đứt đoạn
-:Các từ ngữ: chia tay, chia đồ
chơi… có phải là chủ đề liên kết
các sự việc nêu trên thành một the
thống nhất không? Đó có thể là
mạch lạc trong VB không?
- Gọi HS gọi ghi nhớ
-Gọi HS đọc phần 2.c SGK/32
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
(1) Văn bản "Cuộc chia tay của
những con búp bê” có nội dung
chính là gì? Nội dung ấy có được
thể hiện xuyên suốt qua các phần
của văn bản không?
(2) Có khi mạch kể trong hiện tại
lại quay về quá khứ, có khi mạch tự
sự lại xen miêu tả, có khi lại cho
một nhân vật không xuất hiện
(Người cha) Nhưng tại sao mạch
chủ đề của văn bản vẫn được giữ
vững?
(3)Qua phân tích mạch lạc trong
văn bản trên, em thấy một văn bản
có tính mạch lạc phải là văn bản
đảm bảo những điều kiện nào?
-Xung phong trả lời câu hỏi
- Tham gia nhận xét, bổ sung
-GV tổng hợp, kết luận
-Gọi HS đọc ghi nhớ SGK
+ Yêu cầu về mạch lạc:
- Trong văn bản tự sự: các SV nối kết nhau một cách hợp lý theo diễn biến
- Trong văn bản miêu tả: các diện quan sát nhằm liên kết để tạo cái nhìn chỉnh thể
* Ghi nhớ: SGK
2 Các điều kiện để 1 VB có tính mạch lạc:
*Ví dụ :Sgk
* Nội dung chính: Cuộc chia tay đầy đau xót của hai anh em Thành và Thuỷ do sự tan vỡ của gia đình Nhưng hai con búp bê, tình cảm của hai anh em thì không chia tay
- Chủ đề được thể hiện xuyên suốt qua các phần của văn bản: Cảnh chia đồ chơi theo lệnh mẹ của hai anh em-> Thuỷ chia tay với cô giáo và lớp học-> Cảnh chia anh em phải chia tay nhau
* Các phần trong văn bản đều tập trung vào tình cảm không thể chia cắt của hai anh em
=>Các phần, các đoạn , các câu trong VB xoay quanh 1 chủ đề thống nhất
* Văn bản có tính mạch lạc là văn bản:
- Các phần, các đoạn, các câu trong văn bản đều nói về một đề tài, biểu hiện một chủ đề chung xuyên suốt
- Các phần các đoạn các câu trong văn bản được tiếp nối theo một trình tự rõ ràng, hợp lí, trước sau hô ứng với nhau làm cho chủ đê liền mạch
và gợi nhiều hứng thú cho người đọc( người nghe)
* Ghi nhớ: SGK/32
HOẠT ĐỘNG III LUYỆN TẬP
Trang 3Hoạt động của giáo viên-học
sinh
Nội dung cần đạt
- Gọi HS đọc BT1
HOẠT ĐỘNG NHÓM
- Giao nhiệm vụ cho các nhóm
(1)- HS làm việc theo nhóm 2 văn
bản, (môi tổ gồm 5 nhóm bàn )-
một văn bản (5p)
- GV hướng dẫn HS làm:
+ Chủ đề xuyên suốt các câu
trong văn bản là gì?
+ Trình tự nối tiếp giữa các phần,
các đoạn, các câu trong văn bản
có giúp cho sự thể hiện chủ đề
được liêh tục, thông suốt và hấp
dẫn không?
- Tổ chức cho các nhóm thảo luận
GV quan sát, khích lệ HS
- Tổ chức cho HS báo cáo kết quả
thảo luận
- Tổ chức cho HS nhận xét
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
- Cho Hs đọc thầm SGK
-Trong truyện Cuộc chia tay của
những con búp bê, tác giả không
thuật lại tỉ mỉ nguyên nhân dẫn
đến sự chia tay của cha mẹ Theo
em, như vậy có làm cho văn bản
thếu tính mạch lạc không?
- Gọi HS khá giỏi trình bày
- Nhận xét, thống nhất
Bài tập 1:
a Văn bản “Mẹ tôi” của A-mi-xi
- Đầu tiên nói rõ lí do vì sao bố viết thư cho mình
- Phần tiếp theo là nội dung của bức thư:
+ Nỗi buồn của bố trước thái độ hỗn láo của En-ri-cô
+ Người bố gợi lại những ngày tháng mẹ lo lắng, chăm sóc cho En-ri-cô
+ Nói về sự hi sinh và vai trò to lớn của người mẹ + Bố giả định ngày mẹ mất và sự vô ích của nỗi hối hận muộn màng
+ Thái độ nghiêm khắc của bố
= > Tất cả các phần, các đoạn thể hiện chủ đề đó là: Lòng yêu thương của người mẹ đối với con cái Các đoạn liên kết chặt chẽ, mạch lạc
b/ Văn bản “Lão nông và các con”
- 2 câu đầu: giá trị của lao động - > Mở bài
- 14 câu tiếp theo: hành trình lao động - > Thân bài
- 4 câu còn lại: Kho vàng đây là sức lao động của con người - > Kết bài
- > Ba phần của văn bản đều tập trung thể hiện chủ đề: “Lao động là vàng” Văn bản có tính mạch lạc
Bài tập 2:
Không làm tác phẩm vì thiếu mạch lạc vì:
- Ý chủ đạo của tác phẩm là cuộc chia tay của hai anh em và những con búp bê
- Thêm vào nguyên nhân dẫn đến sự chia tay của người lớn mạch truyện sẽ bị phân tán
- Dựa vào chuyện của người lớn sẽ không phù
hợp với lứa tuổi học sinh lớp 7, HOẠT ĐỘNG IV VẬN DỤNG
Hoạt động của giáo viên-học sinh Nội dung cần đạt
Trang 4THẢO LUẬN CẶP ĐÔI
(1)Chỉ ra sự mạch lạc trong văn bản Cổng
trường mở ra?
- Tổ chức cho HS thảo luận
- Quan sát, khích lệ HS
- Tổ chức trao đổi, rút kinh nghiệm
- GV tổng hợp ý kiến
Gợi ý: Các câu các đoạn đều hướng đến cảm xúc, tâm trạng của người mẹ với sự
kiện Ngày mai con vào lớp 1
HOẠT ĐỘNG V TÌM TÒI, MỞ RỘNG
(1) Viết một đoạn văn về “mái trường” thể hiện tính mạch lạc trong đoạn?- Nhắc lại những yêu cầu về mạch lạc trong văn bản
(2) Chuẩn bị kỹ nội dung bài Quá trình tạo lập văn bản
-
