Kiến thức: học sinh hiểu được thế nào là 1 văn bản thuyết minh, đặc điểm, ý nghĩa của văn bản thuyết minh, phạm vi sử dụng của văn bản thuyết minh,yêu cầu của bài văn TM 2.. - KNS cơ bả
Trang 1Tuần : 11-Tiết : 44
Ngày soạn:
Ngày dạy:
TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN THUYẾT MINH
A.MỤC TIÊU:
1 Kiến thức: học sinh hiểu được thế nào là 1 văn bản thuyết minh, đặc điểm, ý nghĩa của
văn bản thuyết minh, phạm vi sử dụng của văn bản thuyết minh,yêu cầu của bài văn TM
2 Kĩ năng: - Nhận biết và phân biệt văn TM với các kiểu Vb khác Trình bày tri thức có tính
khách quan , khoa học
- KNS cơ bản được giáo dục : Giao tiếp: Trình bày ý tưởng, trao đổi về đặc điểm của bài văn thuyết minh Suy nghĩ sáng tạo: thu thập, sử lí thông tin phục vụ cho việc tạo lập văn bản
TM
3 Thái độ- - Giáo dục các em ý thức tích luỹ vốn tri thức trong học tập và đời sống
4 Năng lực cần phát triển
- Tự học - Tư duy sáng tạo - Hợp tác - Sử dụng ngôn ngữ
B CHUẨN BỊ
- Hình ảnh, tư liệu
- Phiếu học tập 1
Văn bản Nội dung Đặc điểm chung
1.Cây dừa
Bình Định
2.Tại sao
lá cây có
màu xanh
lục
3 Huế
- Phiếu học tâp 2:
PHIẾU HỌC TẬP Chọn các từ ngữ trong ngoặc( hấp dẫn, chính xác, đúng đắn, thuyết minh, tự sự, xác thực, trình bày, giới thiệu, giải thích, kiến thức, thông tin) điền vào chỗ trống để hoàn chỉnh thông tin trong bảng dưới đây:
Trang 2- Văn bản thuyết minh là kiểu văn bản thông dụng trong mọi lĩnh vực đời sống nhằm cung cấp về đặc điểm, tính chất, nguyên nhân, của các hiện tượng và sự vật trong tự nhiên, xã hội bằng phương thức
- Tri thức trong văn bản đòi hỏi khách quan hữu ích cho con người
- Văn bản thuyết minh cần được trình bày , rõ ràng chặt chẽ và
C PHƯƠNG PHÁP/ KỸ THUẬT DẠY HỌC
- Động não, HS trao đổi, thảo luận về nội dung, bài học
- PP phân tích, thực hành , vấn đáp, nêu vấn đề
D TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG
HOẠT ĐỘNG I KHỞI ĐỘNG
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
- Xem video giới thiệu về Huế
- Văn bản có nội dung gì?
- Phần trình bày ngôn ngữ : sử dụng phương
thức biểu đạt nào?
- Tham gia nhận xét, bổ sung
-GV tổng hợp, kết luận
Thuyết minh về một danh lam thắng cảnh
HOẠT ĐỘNG II HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
I-Vai trò và đặc điểm chung của văn bản thuyết minh
1-Văn bản thuyết minh trong đời sống của con người:
Hoạt động của giáo viên-học sinh Nội dung cần đạt
- Yêu cầu HS đọc 3 VB SGK?
HOẠT ĐỘNG NHÓM
- Giao nhiệm vụ cho các nhóm - phiếu học tâp
- Tổ chức cho các nhóm thảo luận GV quan sát,
khích lệ HS
- Tổ chức cho HS báo cáo kết quả thảo luận qua
phiếu học tập
- Tổ chức cho HS nhận xét
- Em thường gặp loại văn bản đó ở đâu?
- Kể 1 vài văn bản mà em biết?
- Vậy văn bản thuyết minh có vai trò gì trong đời
sống ?
- GV khái quát kiến thức
-(a) nêu lợi ích riêng của cây dừa, cái riêng này gắn liền với đặc điểm của cây dừa
-(b) giải thích về tác dụng của chất diệp lục đối với màu xanh đặc trưng của cây lá
-(c) Giới thiệu về Huế- 1 di sản văn hoá,
=> Có thể bắt gặp những văn bản này trong sách khoa học, báo, trang mạng Sách: Sử-Địa-Sinh
=>Động phong Nha, cầu Thăng Long, chứng nhân lịch sử
Trang 3Dự kiến sản phẩm của học sinh:
Văn bản Nội dung Đặc điểm chung
1.Cây dừa
Bình Định
-Văn bản trình bày về lợi ích của cây dừa Bình Định
-Các văn bản trên trình bày, giới thiệu, giải thích về các sự vật, hiện tượng, phong cảnh gần gũi với đời sống con người:
-Các văn bản: cũng cấp các thông tin một cách khoa học, khách quan, đánh giá chân thực,…
- Phương thức: là trình bày, giới thiệu, giải thích các đặc điểm cơ bản của sự vật, hiện tượng
-Ngôn ngữ: có tính khoa học, ngắn gọn, khách quan
2.Tại sao
lá cây có
màu xanh
lục
-Giải thích nguyên nhân lá cây có màu xanh
3 Huế -Giới thiệu về
vẻ Huế - một di sản văn hoá,
Văn bản thuyết minh là kiểu văn bản thông dụng trong mọi lĩnh vực của đời sống nhằm cung cấp tri thức về đặc điểm, tính chất nguyên nhân của các sự vật hiện tượng trong tự nhiên và đời sống xã hội
THẢO LUẬN CẶP ĐÔI
(1) 3 văn bản trên có thể coi là văn
bản tự sự, miêu tả hay nghị luận
được không ? Vì sao?
(2) Phiếu học tập
- Tổ chức cho HS thảo luận qua
phiếu học tập số 2
- Quan sát, khích lệ HS
- Tổ chức trao đổi, rút kinh nghiệm
- Khái quát kiến thức
-Gọi HS đọc ghi nhớ
- GV khắc sâu kiến thức trọng tâm
2-Đặc điểm chung của văn bản thuyết minh
-Không phải là văn bản tự sự, miêu tả, biểu cảm vì
nó không nhằm mục đích kể, tả hay bộc lộ cảm xúc, tình cảm
-Đặc điểm chung: Cung cấp các tri thức về các hiện tượng và sự vật trong tự nhiên, XH mang tính khách quan, xác thực và thực dụng
-Phương thức: Trình bày, giới thiệu, giải thích để thuyết minh về các đặc điểm cơ bản của đối tượng
-Ngôn ngữ: Chính xác, rõ ràng, cô đọng, chặt chẽ, hấp dẫn
* Ghi nhớ: SGK
Dự kiến sản phẩm của học sinh
Văn bản thuyết minh là kiểu văn bản thông dụng trong mọi lĩnh vực đời sống nhằm cung cấp các kiến thức về đặc điểm, tính chất, nguyên nhân… của các sự vật và hiện tượng và sự vật trong tự nhiên, xã hội bằng phương thức trình bày, giới thiệu, giải thích
Trang 4- Tri thức trong văn bản thuyết minh
- đòi hỏi phải khách quan, xác thực, hữu ích đối với con người
- Văn bản thuyết minh cần được trình bày chính xác, rõ ràng chặt chẽ và hấp dẫn Thuyết minh thường sử dụng phương pháp trình bày, giới thiệu, giải thích Tri thức trong thuyết minh đòi hỏi phải khách quan, xác thực, hữu ích Văn bản thuyết minh cần được trình bày chính xác, rõ ràng, chặt chẽ, hấp dẫn
HOẠT ĐỘNG III LUYỆN TẬP
Hoạt động của giáo viên-học sinh Nội dung cần đạt
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
- Gọi Hs đọc bài tập 1?
- Giải thích vì sao em cho đó là văn
bản thuyết minh?
- Gọi 2 HS lên bảng làm bài tập:
+ Đối tượng ?
+ Nội dung trình bày?
+ Phương thức?
+ Ngôn ngữ?
- Gọi HS nhận xét?
- GV kết luận
Bài 1: Là văn bản thuyết minh vì:
- Văn bản “Khởi nghĩa Nông Văn Vân” là văn bản thuyết minh vì đã cung cấp cho người đọc thông tin
về lịch sử một cách ngắn ngọn, chính xác với các mốc thời gian cụ thể
- Văn bản “Con giun đất” là văn bản thuyết minh vì cung cấp thông tin về khoa học tự nhiên một cách ngắn ngọn, hữu ích
-Phương thức: Trình bày, giải thích, giới thiệu để thuyết minh
-Ngôn ngữ: Chính xác, phù hợp với kiến thức
- Gọi HS nêu yêu cầu bài tập 2
+Hãy đọc lại và cho biết Thông tin
về Ngày Trái Đất năm 2000 thuộc
loại văn bản nào? Nội dung phần
thuyết minh trong văn bản này có
tác dụng gì ?
- Gọi 3 HS trình bày miệng?
- Gọi HS nhận xét bổ sung ý kiến?
- Gv tổng hợp, kết luận?
Bài 2:
Văn bản Thông tin về Ngày Trái Đất năm
2000 thuộc loại văn bản thuyết minh, vì nó cung cấp
cho người đọc hiểu biết về tác hại của bao bì ni lông đối với cuộc sống của con người, lợi ích việc giảm thải ni lông để cải thiện môi trường sống
-Tác dụng: văn bản có đưa đến cho con người những thông điệp ngắn gọn nhưng ý nghĩa về việc bảo vệ môi trường
HOẠT ĐỘNG IV VẬN DỤNG
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ
LỚP
(1)Từ những hiểu biết về văn
thuyết minh, em hãy giới
thiệu với bạn bè về một loài
Giới thiệu về bưởi Đoan Hùng:
Loại bưởi này được gọi theo tên huyện Đoan Hùng – một huyện cực Bắc của tỉnh Phú Thọ Có thể, người ta thấy giống bưởi này được trồng ở nhiều nơi khác, nhưng
Trang 5cây hoặc một món ăn nổi
tiếng của quê hương em
- HS chia sẻ ý kiến với bạn
-Gọi HS nhận xét phần trình
bày của bạn:
+ Đối tượng ?
+ Nội dung trình bày?
+ Phương thức?
+ Ngôn ngữ?
-GV tổng hợp - kết luận
+Chú ý phân biệt với miêu tả
đối tượng
chỉ có ở Đoan Hùng, với những đặc điểm thổ nhưỡng riêng, mới có được hương vị đặc trưng
Bưởi Đoan Hùng có quả hình cầu dẹt, chín màu vàng sáng, cùi mỏng, múi ráo, tôm mọng nước, màu trắng ngà,
ăn ngọt mát, mùi thơm đặc trưng Đến một số xã của huyện Đoan Hùng, bạn sẽ được biết đến một số giống bưởi như: bưởi Bằng Luân, quả to, dáng đẹp, vỏ vàng xanh; bưởi Lã Hoàng tròn dẹt, hình bánh xe ăn mát ngon; bưởi Sửu Chí Đám, quả vừa, xinh xắn, vỏ vàng rộm, da hơi nhăn; …
Hiện nay, bưởi đặc sản Đoan Hùng đã được bảo hộ tên gọi xuất xứ và được Nhà nước bảo hộ vô thời hạn, hương
vị riêng biệt của nó được rất nhiều người biết đến và yêu thích
HOẠT ĐỘNG V TÌM TÒI, SÁNG TẠO
(1) Ôn dịch thuốc lá HS : các tổ thi vẽ tranh cổ động và thuyết minh tranh với chủ đề “
Thuốc lá- kẻ thù của chúng ta”
(2) Em hãy tìm hiểu về một hiện tượng tự nhiên và ghi lại để trình bày, giới thiệu với bạn
bè, người thân trong gia đình (Ví dụ: Tại sao lại có hiện tượng nhật thực? …)
(3) Tim hiểu và giới thiệu về cuộc đời hoạt động cách mạng của Chủ tích Hồ Chí Minh ( Dùng kèm hình ảnh - trình chiếu)
