KHỞI ĐỘNG Hoạt động của giáo viên-học sinh Nội dung cần đạt HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP - Trò chơi thả chữ: Hãy chọn các từ cho trước thả vào chỗ chấm trong đoạn văn: thống nhất, mạch lạ
Trang 1Tuần 1 - Tiết 4
Ngày soạn:
Ngày dạy:
LIÊN KẾT TRONG VĂN BẢN
A.MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:Hs hiểu được: - Khái niệm liên kết trong văn bản
- Yêu cầu về liên kết trong văn bản
2 Kĩ năng:HS vận dụng- Phát hiện và phân tích tính liên kết của các văn bản
- Viết các đoạn văn, bài văn có tính liên kết
3 Thái độ: Giáo dục ý thức tạo lập VB có tính liên kết cho HS
4 Năng lực cần phát triển
- Tự học - Tư duy sáng tạo - Hợp tác - Sử dụng ngôn ngữ
B CHUẨN BỊ
-Thày: SGK - SGV - Thiết kế - Câu hỏi trắc nghiệm - Máy tính, máy chiếu
C PHƯƠNG PHÁP/ KỸ THUẬT DẠY HỌC
- Động não, HS trao đổi, thảo luận về nội dung, bài học
- PP phân tích, thực hành , vấn đáp, nêu vấn đề
D TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG
HOẠT ĐỘNG I KHỞI ĐỘNG
Hoạt động của giáo viên-học sinh Nội dung cần đạt
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
- Trò chơi thả chữ:
Hãy chọn các từ cho trước thả
vào chỗ chấm trong đoạn văn:
thống nhất, mạch lạc, liên kết
-Xung phong trả lời câu hỏi- Tham
gia nhận xét, bổ sung
-GV tổng hợp, kết luận
- Ơ lớp 6 các em đã được tìm hiểu “Văn bản và phương thức biểu đạt” Qua việc tìm hiểu ấy, các em hiểu VB phải có những tính chất: có chủ
đề (1) , có liên kết (2) nhằm đạt mục đích giao tiếp Như thế 1 VB tốt phải có tính (3)
và mạch lạc… Vậy “Liên kết trong VB” phải như thế nào?
=> Đáp án:
(1) thống nhất (2)mạch lạc (3)liên kết
- Ở lớp 6 các em đã được tìm hiểu “Văn bản và phương thức biểu đạt” qua việc tìm hiểu
ấy, các em hiểu VB phải có những tính chất có chủ đề thống nhất, có liên kết mạch lạc nhằm đạt mục đích giao tiếp Như thế 1 VB tốt phải có tính liên kết và mạch lạc… Vậy
“Liên kết trong VB” phải như thế nào?
HOẠT ĐỘNG II HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
I Liên kết và phương tiện liên kết trong văn bản:
Hoạt động của giáo viên-học sinh Nội dung cần đạt
THẢO LUẬN CẶP ĐÔI 1 Tính liên kết của văn bản:
a.Ví dụ : SGK
Trang 2(1)Đọc các câu văn dưới đây và cho
biết mối quan hệ về nội dung giữa
chúng?
Tôi nhớ đến mẹ tôi “lúc người còn
sống, tôi lên mười” Mẹ tôi âu yếm dắt
tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài
và hẹp Sáng nay, lúc cô giáo đến
thăm, tôi nói với mẹ có nhỡ thốt ra
một lời thiếu lễ độ Còn chiều nay, mẹ
tôi cho tôi đi dạo chơi với anh con trai
lớn của bác gác cổng
- Tổ chức cho HS thảo luận
- Quan sát, khích lệ HS
- Tổ chức trao đổi, rút kinh nghiệm
- GV tổng hợp ý kiến
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
(1) Đọc các văn bản sau và chỉ ra sự
chưa thống nhất của chúng Hãy sửa
lại để đoạn văn đảm bảo tính thống
nhất?
Một ngày kia, còn xa lắm, ngày đó
con sẽ biết thế nào là không ngủ được
Giấc ngủ đến với con dễ dàng như
uống li sữa, ăn một cái kẹo Gương
mặt thanh thoát của đứa trẻ tựa
nghiêng trên gối mềm, đôi môi hé mở
thỉnh thoảng chúm lại như đang mút
kẹo
(2) Từ những ví dụ trên, hãy cho biết:
Một văn bản được liên kết phải đảm
bảo những điều kiện gì? Cần sử dụng
phương tiện nào để đảm bảo điều kiện
đó?
- Phát hiện chi tiết
-Xung phong trả lời câu hỏi
- Tham gia nhận xét, bổ sung
-GV tổng hợp, kết luận
b Nhận xét :
* Đoạn văn trên chi có tính liên kết hình thức nhưng chưa sự liên kết về nội dung
- Thời gian truyện không có sự logic, thống
nhất vì ở câu đầu tiên có nói đến “lúc người
còn sống, tôi lên mười” tức là hiện tại mẹ đã mất Nhưng ở các câu tiếp theo, nội dung lại nói đến khi mẹ còn sống
c Kết luận :
-Liên kết là một trong những tính chất quan
trọng nhất của văn bản, làm cho văn bản trở nên có nghĩa, dễ hiểu
2 Phương tiện liên kết trong văn bản:
a.Ví dụ : KSG
b Nhận xét
* Đoạn văn trên còn thiếu sự liên kết giữa các câu trên phương diện ngôn ngữ về khía cạnh thời gian, làm cho mối quan hệ giữa các câu không được đảm đảm bảo Vì vậy có thể sửa như sau:
Một ngày kia, còn xa lắm, ngày đó con sẽ biết
thế nào là ko ngủ được Còn bây giờ, giấc ngủ
đến với con dễ dàng như uống li sữa, ăn một cái kẹo Gương mặt thanh thoát của đứa trẻ tựa nghiêng trên gối mềm, đôi môi hé mở thỉnh thoảng chúm lại như đang mút kẹo
c Kết luận :
- Điều kiện để một văn bản có tính liên kết: + Nội dung của các câu, cac đoạn thống nhất
và gắn bó chặt chẽ với nhau Liên kết trong văn bản được thể hiện ở hai phương diện nội dung và hình thức
+ Các câu trong văn bản phải sử dụng phương tiện ngôn ngữ liên kết một cách thích hợp
3 Ghi nhớ: SGK
Trang 3-Gọi HS đọc ghi nhớ
- GV khắc sâu kiến thức trọng tâm
HOẠT ĐỘNG III LUYỆN TẬP
Hoạt động của giáo viên-học sinh Nội dung cần đạt
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
GV yêu cầu HS: Sắp xếp những câu
văn theo một thứ tự hợp lí để tạo
thành một đoạn văn có tính chặt chẽ?
Bài 3 :
- GV nếu yêu cầu bài tập
- HS làm và đọc đọc văn sau khi đã
điền từ
- Nhận xét, rút kinh nghiệm
=> Sử dụng phép lặp( đã học ở tiểu
học)
- HS đọc bài tập 4
- Trao đổi trong bàn
- Gọi 3 HS trình bày ý kiến
- GV cùng HS thống nhất
Bài tập 1
- Sắp xếp theo thứ tự sau: Từ câu 1, 4, 2, 5, 3
Bài tập 3:Điền từ vào chỗ trống
bà bà cháu bà bà
cháu thế là
Bài 4 : Về mặt nội dung và hình thức hai câu
này có vẻ rời rạc không có sự liên kết, câu một nói về mẹ, câu hai nói về con
- Nhưng ở câu thứ ba, “Mẹ sẽ đưa con đến trường”, cả hai từ mẹ và con đã liên kết hai câu trên thành một câu thống nhất, vì vậy chúng
vẫn được đặt cạnh nhau trong văn bản
HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
HOẠT ĐỘNG CÁ NHÂN
(1) Viết một đoạn văn ngắn (từ
3-5 câu) đảm bảo tính liên kết
với chủ đề “Mẹ tôi”
- HS suy nghĩ, viết đoạn văn
-Xung phong chia xẻ sản
phẩm
- Tham gia nhận xét, bổ sung
-GV tổng hợp, kết luận- Cho
HS tham khảo đoạn văn
Mẹ tôi là một người phụ nữ giàu lòng yêu thương con cái và gia đình Mỗi ngày mẹ đều thức dậy sớm
để chuẩn bị bữa sáng và dọn dẹp nhà cửa rồi mới đi làm Tuy mẹ rất bận rộn, nhưng mỗi tối mẹ đều quan tâm, hỏi han tôi về việc học tập Có những lúc tôi bị suốt, cả đêm mẹ không ngủ vì lo lắng, chăm sóc cho tôi Lúc tôi làm điều gì sai trái mẹ không la mắng tôi
mà chỉ khuyên răn nhẹ nhàng về cách ứng xử trong cuộc đời Tôi rất yêu mẹ và tôi sẽ cố gắng học tập tốt
để mẹ vui lòng
HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI, MỞ RỘNG
(1) Các bạn trong nhóm cùng nhau xây dựng đoạn văn với nội dung: Điều em mong muốn về gia đình của mình
Chỉ rõ: đoạn văn đã đảm bảo tính liên kết về nội dung và hình thức như thế nào?
(2) Chuẩn bị bài ”Cuộc chi tay của những con búp bê” theo hướng dẫ SGK
-
