Kiến thức: Hướng dẫn học sinh hiểu được thế nào là nói giảm nói tránh, tác dụng của nói quá trong văn chương cũng như trong đời sống hàng ngày 2.. -GV tổng hợp, kết luận *Giống: - Mỗi c
Trang 1Tuần : 10- Tiết : 40
Ngày soạn:
Ngày dạy:
NÓI GIẢM NÓI TRÁNH
A.MỤC TIÊU:
1 Kiến thức: Hướng dẫn học sinh hiểu được thế nào là nói giảm nói tránh, tác dụng của nói quá
trong văn chương cũng như trong đời sống hàng ngày
2 Kĩ năng: Phân biệt nói tránh và nói sai sự thật Rèn kỹ năng nhận biết và vận dụng từ nói giảm
nói tránh khi onói và viết
3 Thái độ, tình cảm: Giáo dục các em ý thức sử dụng nói giảm nói tránh hiệu quả.
4 Năng lực cần phát triển
- Tự học - Tư duy sáng tạo - Hợp tác - Sử dụng ngôn ngữ
B CHUẨN BỊ
- Theo yêu cầu SGK
C PHƯƠNG PHÁP/ KỸ THUẬT DẠY HỌC
- Động não, HS trao đổi, thảo luận về nội dung, bài học
- PP phân tích, thực hành , vấn đáp, nêu vấn đề
D TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG
HOẠT ĐỘNG I KHỞI ĐỘNG
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
Trong mỗi cặp câu dưới đây có gì giống và khác nhau?
a1) Anh phải hoà nhã với hạn hè!
a2) Anh nên hoà nhã với hạn hè!
b1) Anh ra khỏi phòng tôi ngay!
b2) Anh không nên ở đây nữa!
c1) Xin đừng hút thuốc trong phòng!
c2) Cấm hút thuốc trong phòng!
d1) Nó nói như thế là thiếu thiện chí
d2) Nó nói như thế là ác ý
-Xung phong trả lời câu hỏi Tham gia nhận xét
-GV tổng hợp, kết luận
*Giống:
- Mỗi cắp câu cùng một nội dung thông báo
*Khác: Cách diễn đạt:
- Các câu không in đâm: a1,b1.c2 thông báo trực tiếp, thẳng thắn như ra lệnh
- Các câu còn lại không nói thẳng ma fmang tính khuyên nhủ
=> Sắc thái nhẹ nhàng, dễ tiếp thu
Nói giảm, nói tránh
HOẠT ĐỘNG II HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
I-Nói giảm nói tránh và tác dụng của nó
Hoạt động của giáo viên- học sinh Nội dung cần đạt
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
- GV yêu cầu HS đọc SGK?
(1)Nội dung thông báo của 3 ví dụ trên?
- Nội dung của 3 câu trên có đặc điểm gì
giống nhau?
(2) Mỗi câu không nói trực tiếp tới từ chết mà
nói khác đi?
- HS đọc và tìm hiểu VD 2 SGK?
1-Ví dụ: SGK 2-Nhận xét:
-Di chúc (Lời dặn) trước lúc chết -Nỗi đau khi nghe tin Bác chết
-Tình thương, sự cảm thông với Lượng khi về
bố đã chết
=>Cùng thông báo về cái chết
-Đi gặp , đi, chẳng còn
Trang 2(3) Vì sao tác giả dùng từ bầu sữa mà không
dùng từ khác?
- HS tìm hiểu mục 3 SGK?
(4) Những cách nói trên là nói giảm nói tránh,
em hãy cho biết thế nào là nói giảm nói tránh?
- HS suy nghĩ- phân tích ví dụ
-Xung phong trả lời câu hỏi
- Khái quát kiến thức
- Tham gia nhận xét, đánh giá, bổ sung
-Không nói đến từ chết mà nói tránh đi để giảm bớt nỗi đau buồn
-Dùng từ “Bầu sữa” để tránh đi cái thô tục, không lịch sự
- Cách nói thứ nhất: Nặng nề, thô thiển
-Cách nói thứ 2: Nhẹ nhàng, tế nhị, khéo léo, khiến người có khuyết điểm dễ tiếp thu
3 Kết luận:
* Ghi nhớ: SGK
HOẠT ĐỘNG III LUYỆN TẬP
Hoạt động của giáo viên- học sinh Nội dung cần đạt
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
Bài tập 1:
- GV nêu yêu cầu bài tập
- Cho HS trình bày miệng?
- HS nhận xét bài của bạn?
Bài tập 2:
- gọi HS làm miệng- Nhận xét
Bài tập 3:
- Gọi 3 HS lân bảng làm bài tập
- Tổ chức cho HS nhận xét
- GV rút kinh nghiệm chung
Bài 1: Điền từ sau:
a- Đi nghỉ b- Chia tay nhau c- Khiếm thị d-Có tuổi e- Đi bước nữa
Bài 2:
A2 – B2 – C1 – D1 – E2 Bài 3:
+ Dạo này em chưa được ngoan lắm
+ Cái bát này chưa đẹp lắm
+ Giọng hát chưa mượt mà lắm + Món ăn này, chưa ngon
+ Con cá này hơi bé
HOẠT ĐỘNG IV VẬN DỤNG
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
(1)Tìm 5 tính huống trong đời sống
nên sử dụng biện pháp nói giảm nói
tránh và đặt 5 câu (có sử dụng biện
pháp nói giảm nói tránh) tương ứng
với 5 tình huống đó
- HS suy nghĩ
-Xung phong trả lời câu hỏi
- Tham gia nhận xét, bổ sung
-GV tổng hợp, kết luận
1 Bạn cùng bàn bị điểm thấp khi trả bài kiểm tra cuối
kì môn Văn => Cách nói giảm: Cậu cần cố gắng nhiều hơn môn Văn đấy
2 Bạn nói leo cô giáo trong giờ học => Cậu nói leo như vậy là không được hay cho lắm
3 Thằng bé này hư lắm => Thằng bé này cần được dạy bảo nhiều hơn
4 Chữ cậu xấu lắm => Chữ của cậu chưa được đẹp cho lắm
5 Cô ấy lười làm việc nhà quá => Hình như cô ấy gần đây không để ý nhiều đến việc nhà
HOẠT ĐỘNG V TÌM TÒI, SÁNG TẠO
(1) Trao đổi với bạn:
Việc sử dụng cách nói giảm nói tránh là tuỳ thuộc vào tình huống giao tiếp Trong trường hợp nào thì không nên dùng cách nói giảm nói tránh? Cho ví dụ?
Gợi ý:
Trang 3Nói giảm nói tránh là một biện pháp tu từ nhưng tùy thuộc vào hoàn cảnh giao tiếp để sử dụng hợp lý biện pháp này Những tình huống cần nói thẳng thắn, nói đúng bản chất vấn đề thì không được nói giảm nói tránh
(2)Xem lại bài, học kĩ lí thuyết, lấy ví dụ minh hoạ, làm bài tập 4/SGK
(3) Ôn lại kiến thức về văn học từ đầu năm để chuẩn bị kiểm tra 45 phút
(4) Xem trước bài: Câu ghép
-
