Bước đầu hiểu được mối qua hệ giữa trường từ vựng với các hiện tượng ngôn ngữ đã học như: Từ đồng nghĩa, từ trái nghĩa, ẩn dụ, hoán dụ.. Kĩ năng: Biết tập hợp các từ cùng nét nghĩa vào m
Trang 1Tuần 2 - Tiết 6
Ngày soạn:
Ngày dạy:
TRƯỜNG TỪ VỰNG
A.MỤC TIÊU:
1 Kiến thức: - Hướng dẫn giúp học sinh hiểu được thế nào là trường từ vựng, biết xác lập
các trường từ vựng đơn giản Bước đầu hiểu được mối qua hệ giữa trường từ vựng với các hiện tượng ngôn ngữ đã học như: Từ đồng nghĩa, từ trái nghĩa, ẩn dụ, hoán dụ
2 Kĩ năng: Biết tập hợp các từ cùng nét nghĩa vào một trường từ vựng.Rèn kỹ năng sử dụng trường từ vựng vào đọc - hiểu và tạo lập vản bản
3 Thái độ, tình cảm:
-Bồi dưỡng năng lực nói - viêt đúng và hay cho HS
4 Năng lực cần phát triển
- Tự học - Tư duy sáng tạo - Hợp tác - Sử dụng ngôn ngữ
B CHUẨN BỊ
- Thày: SGK- SGV - Thiết kế - Câu hỏi trắc nghiệm - Bảng phụ
C PHƯƠNG PHÁP/ KỸ THUẬT DẠY HỌC
- Động não, HS trao đổi, thảo luận về nội dung, bài học
- PP phân tích, thực hành , vấn đáp, nêu vấn đề
+ Sơ đồ tư duy
D TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG
HOẠT ĐỘNG I KHỞI ĐỘNG
Các từ có nghĩa rộng hay hẹp hơn từ ngữ khác về nghĩa tức là giữa chúng có quan hệ nhất định về một nét nghĩa chung nào đó.VD: Người Đi, đứng, nói Hoạt động của người Quan hệ đó thế naò? Các từ cùng nét nghĩa chung là gì Chúng ta tìm hiểu bài “ trường từ vựng”
HOẠT ĐỘNG II HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
I-Thế nào là trường từ vựng:
Hoạt động của giáo viên- học sinh Nội dung cần đạt
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
(1) HS đọc đoạn văn có trong SGK?
(2) Các từ in đậm chỉ người hay vật? Các từ
in đậm đó có nét nghĩa gì chung ?
(3) Thế nào là trường từ vựng? (4) HS đọc
ghi nhớ SGK?
- HS suy nghĩ- phân tích ví dụ
-Xung phong trả lời câu hỏi
a-Ví dụ: SGK b- Nhận xét:
- Các từ in đậm là từ chỉ người
- Các từ đó có nét nghĩa chung là: chỉ bộ phận của cơ thể con người
=> trường từ vựng là tập hợp từ có ít nhất một nét chung về nghĩa
Trang 2- Khái quát kiến thức
- Tham gia nhận xét, đánh giá, bổ sung
GV cho HS làm nhanh BT sau: Cho nhóm
từ : cao, thấp, béo, gầy, Nếu nhóm từ
trên là chỉ người thì trường từ vựng của nó
là gì ?
* Ghi nhớ: SGK
- BT: Trường từ vựng của nhóm từ trên là:
Hình dáng con người
* Chú ý:
a)Một trường từ vựng có thể bao gồm nhiều trường từ vựng nhỏ VD: SGK
b) Một trường từ vựng có thể bao gồm những từ khác nhau về từ loại.VD: SGK
c) Do hiện tượng nhiều nghĩa, 1 từ có thể thuộc nhiều trường từ vựng khác nhau VD:SGK d) Trong văn thơ, cũng như trong cuộc sống hàng ngày, người ta thường dùng cách chuyển trường từ vựng để tăng thêm tính nghệ thuật của ngôn từ và khả năng diễn đạt ( Nhân hoá,
ẩn dụ, so sánh VD: SGK
HOẠT ĐỘNG III LUYỆN TẬP
Hoạt động của giáo viên- học sinh Nội dung cần đạt
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
- Gọi HS đọc thầm lại văn bản
- Gọi HS thực biện yêu cầu bài tập?
- Goị HS nhận xét
Bài 1) + Người ruột thịt: Thầy, mẹ, cô, mợ, con, em
HOẠT ĐỘNG CÁ NHÂN
- Nêu yêu cầu bài tập 2
- Gọi 3 HS lên bảng đặt tên trường?
- Cho HS đối chiếu các kết quả và nhận
xét?
- GV tổng hợp ý kiến
Bài 2) a- Dụng cụ đánh bắt thuỷ sản
b- Đồ dùng để chứa đựng
c- Hoạt động của chân
d- Trạng thái tâm lý của người
e- Tính nết con người
f- Phương tiện để viết
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
- Nêu yêu cầu bài tập 3
- Gọi HS đọc và làm miệng bài tập 3
- Gọi HS nhận xét
Bài 3) -Thái độ của con người
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
- Gọi Hs lên bảng làm bài tập 4
- Lưu ý phần gợi ý SGK
- Cho HS nhận xét
Bài 4)
HS lên bảng
Khứu giác Mũi, thính, điếc, thơm
Thính giác Tai, nghe, thính, điếc
Trang 3HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
- Gọi HS đọc yêu cầu bài tập
- Gọi 3 HS lên bảng làm 3 phần a,b,c
- Tổ chức trao đổi, rút kinh nghiệm
- GV tổng hợp ý kiến
Bài 5)
a.lưới:- Dụng cụ đánh bắt tôm, cá: Lưới, chài,
vó, đó
- Hành động đánh bắt: Lưới, câu, đơm
- Chiến thuật: Xa lưới, mạng lưới
b- Lạnh: - Thời tiết: Nóng, lạnh
- Tình cảm (Nghĩa chuyển)Lạnh lùng, lạnh nhạt,
thờ ơ
c- Tấn công:
- Hành động của con người: Tấn công, truy
đuổi
- Tình cảm của con người ( Yêu đương ) Tấn
công, tìm hiểu, thăm dò
HOẠT ĐỘNG IV VẬN DỤNG
Đánh dấu nhân vào đầu ý kiến em cho là đúng:
Các từ trong cùng một trường có thể là những từ đồng nghĩa, trái nghĩa
Các từ vựng trong cùng một trường không nhất thiết phải giống nhau về từ loại
Một từ vựng chỉ thuộc một trường nhất định
Các phép tu từ so sánh, nhân hoá qua hệ đến sự chuyển đổi của trường từ vựng
Trường từ vựng có hiện tượng bao hàm ( trong một trường lớn có nhiều trường
nhỏ)
GV: Các từ trong cùng một trường có thể là những từ đồng nghĩa, trái nghĩa Các từ vựng trong cùng một trường không nhất thiết phải giống nhau về từ loại Các phép tu từ so sánh, nhân hoá qua hệ đến sự chuyển đổi của trường từ vựng Trường từ vựng có hiện tượng bao hàm ( trong một trường lớn có nhiều trường nhỏ) và hiện tượng giao thoa ( một từ xuất hiện ở hai hay hơn hai trường)và hiện tượng giao thoa ( một từ xuất hiện ở hai hay hơn hai trường)
HOẠT ĐỘNG V TÌM TÒI, SÁNG TẠO
+ Lấy ví dụ minh hoạ cho kết quả bài tập trong phiếu học tập
+ làm bài tập 5: Chuyển trường “ quân sự” sang trường “ nông nghiệp
+ Xem lại toàn bài, lấy ví dụ minh hoạ, xem bài “ Xây dựng đoạn văn trong văn bản “
Trang 4+ Ôn tập kiến thức lớp 7 về văn tự sự, miêu tả để chuẩn bị viết bài số 1
-
