Giáo án sinh học 8 học kỳ 1 full trọn bộ mới nhất

Hoạt động 2: Tìm hiểu nhiệm vụ của môn cơ thể người và vệ sinh13phút Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung - Yêu cầu HS đọc, SGK mục II để trả lời : - Học bộ môn cơ thể người và vệ

Trang 1

Ngày soạn : 25/08/2019 Ngày dạy: 27/08/2019

Tiết 1 BÀI MỞ ĐẦU

I Mục tiêu:Sau khi học xong bài này học sinh phải:

1 Kiến thức

- Thấy rõ được mục đích, nhiệm vụ, ý nghĩa của môn học

- Xác định được vị trí của con người trong tự nhiên

- Nêu được các phương pháp đặc thù của môn học

2 Kỹ năng: Rèn kĩ năng hoạt động nhóm, kĩ năng tư duy độc lập và làm việc với

- Yêu thương gia đình, quê hương, đất nước

- Có trách nhiệm với bản thân, cộng đồng, đất nước, nhân loại và môi trường tựnhiên

- Trung thực; Tự tin và có tinh thần vượt khó; Chấp hành kỉ luật

2 Kiểm tra bài cũ( 5 phút):

- Trong chương trình sinh học 7 các em đã học các ngành động vật nào?

( Kể đủ các ngành theo sự tiến hoá)

- Lớp động vật nào trong ngành động vật có xương sống có vị trí tiến hoá caonhất?

(Lớp thú với bộ khỉ tiến hoá nhất)

3 Bài mới:

Lớp 8 các em sẽ nghiên cứu về cơ thể người và vệ sinh

Hoạt động 1: Tìm hiểu vị trí của con người trong tự nhiên(12phút)

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung

I Vị trí của con người

Trang 2

- Cho HS đọc thông tin mục 1

SGK

- Xác định vị trí phân loại của

con người trong tự nhiên?

- Con người có những đặc điểm

nào khác biệt với động vật thuộc

- Cá nhân nghiên cứubài tập

- Trao đổi nhóm và xácđịnh kết luận đúngbằng cách đánh dấutrên bảng phụ

- Các nhóm khác trìnhbày, bổ sung Điềnđược: Đặc điểm chỉ có

ở người, không có ởđộng vật (ô 1, 2, 3, 5,

7, 8 – SGK)

 Kết luận

trong tự nhiên:

- Người có những đặc điểmgiống thú  Người thuộclớp thú

- Con người biết lao động,

có tiếng nói, chữ viết, tưduy trừu tượng, hoạt động

có mục đích Chứng tỏngười là động vật tiến hoánhất, con người có khảnăng làm chủ thiên nhiên

Hoạt động 2: Tìm hiểu nhiệm vụ của môn cơ thể người và vệ sinh(13phút)

- Yêu cầu HS đọc, SGK mục

II để trả lời :

- Học bộ môn cơ thể người và

vệ sinh giúp chúng ta hiểu biết

những gì?

- Yêu cầu HS quan sát hình

1.1 1.3, liên hệ thực tế để trả

lời:

- Hãy cho biết kiến thức về cơ

thể người và vệ sinh có quan

hệ mật thiết với những ngành

nghề nào trong xã hội?

- Cá nhân nghiên cứu,trao đổi nhóm

- Một vài đại diện trìnhbày, bổ sung để rút ra kếtluận

Những hiểu biết về phòngchống bệnh tật và rèn luyệnthân thể  Bảo vệ cơ thể

- Kiến thức cơ thể người và

vệ sinh có liên quan đếnkhoa học khác: y học, tâm

lí học, hội hoạ, thể thao

Trang 3

Hoạt động 3: Tìm hiểu phương pháp học tập bộ môn cơ thể người

và vệ sinh (9phút)

- Yêu cầu HS nghiên cứu mụcIII SGK, liên hệ các phươngpháp đã học môn Sinh học ởlớp dưới để trả lời:

- Nêu các phương pháp cơ bản

- HS lấy VD cho từngphương pháp

III.Phương pháp học tập bộmôn:

- Quan sát mô hình, tranhảnh để hiểu rõ về cấu tạo,hình thái

- Thí nghiệm để tìm rachức năng sinh lí các cơquan, hệ cơ quan

- Vận dụng kiến thức đểgiải thích hiện tượng thực

tế, có biện pháp vệ sinh,rèn luyện thân thể

4 Củng cố, dặn dò(5 phút)

? Trình bày những đặc điểm giống và khác nhau giữa con người và động vật thuộc lớp thú? Điều này có ý nghĩa gì?

? Lợi ích của việc học bộ môn “ Cơ thể người và sinh vật”

- Học bài và trả lời câu 1, 2 SG- Kẻ bảng 2 vào vở

- Ôn lại hệ cơ quan ở động vật thuộc lớp thú

Trang 4

CHƯƠNG I KHÁI QUÁT VỀ CƠ THỂ NGƯỜI

Tiết 2: CẤU TẠO CƠ THỂ NGƯỜI

Ngày soạn : 31/08/2019 Ngày dạy: 06 /09/2019

I Mục tiêu: Sau khi học xong bài này học sinh phải:

1 Kiến thức.

- Nêu được đặc điểm của cơ thể người

- HS kể được tên và xác định được vị trí của các cơ quan, hệ cơ quan trong cơ thể trên mô hình

- Giải thích được vai trò của hệ thần kinh và hệ nội tiết trong sự điều hoà hoạt động các cơ quan

2 Kĩ năng.

- Rèn kĩ năng quan sát, nhận biết kiến thức

- Rèn tư duy tổng hợp logic, kĩ năng hoạt động nhóm

- Có trách nhiệm với bản thân, cộng đồng, đất nước, nhân loại

2 Kiểm tra bài cũ: (5phút)

- Trình bày đặc điểm giống và khác nhau giữa người và thú? Từ đó xác định vịtrí của con người trong tự nhiên

- Cho biết lợi ích của việc học môn “Cơ thể người và vệ sinh”

3 Bài mới:

Hoạt động 1: Tìm hiểu các phần cơ thể( 15 phút)

1.Các phần cơ thể 1.Các phần cơ thể

Trang 5

- Yêu cầu HS quan sát H 2.1 và2.2, kết hợp tự tìm hiểu bản thân

? Dưới da là cơ quan nào?

? Khoang ngực ngăn cách với khoang bụng nhờ cơ quan nào?

? Những cơ quan nào nằm trong khoang ngực, khoang bụng?

- GV y/c HS xác định khoangngực và khoang bụng ở phầnthân, các cơ quan trong mỗiphần trên mô hình cơ thể người

- GV hướng dẫn HS rút ra kếtluận

- Cá nhân quan sát tranh,

mô hình, liên hệ bảnthân, trao đổi nhóm Đạidiện nhóm trình bày ýkiến

- HS có thể lên chỉ trựctiếp trên mô hình, tháolắp các cơ quan cơ thể

Hoạt động 2: Tìm hiểu các hệ cơ quan (18 phút)Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung

- Y/c HS đọc  SGK và trả lời:

? Thế nào là một hệ cơ quan?

? Kể tên các hệ cơ quan ở động vật thuộc lớp thú?

- Yêu cầu HS trao đổi nhóm đểhoàn thành bảng 2 (SGK) vàophiếu học tập

- GV thông báo đáp án đúng Gọi

HS chỉ các cơ quan của từng hệtrên mô hình

- Ngoài các hệ cơ quan trên, trong

cơ thể còn có cáccơ quan,hệ cơ quan nào khác?

- Nhớ lại kiến thức cũ,

kể đủ 7 hệ cơ quan

- Trao đổi nhóm, hoànthành bảng Đại diệnnhóm điền kết quả vàobảng phụ, nhóm khác bổsung  Kết luận:

2 Các hệ cơ quan

- Hệ cơ quan gồm các

cơ quan cùng phối hợphoạt động thực hiệnmột chức năng nhấtđịnh của cơ thể

- ND bảng 2

Trang 6

- So sánh các hệ cơ quan ở người

và thú, em có nhận xét gì?

- Giống nhau về sự sắpxếp, cấu trúc và chứcnăng của các hệ cơ quan

Bảng 2: Thành phần, chức năng của các hệ cơ quan

Hệ cơ quan Các cơ quan trong từng hệ cơ

quan Chức năng của hệ cơ quan

- Não, tuỷ sống, dây thần kinh vàhạch thần kinh

- Vận động cơ thể

- Tiếp nhận và biến đổi thức ănthành chất dd cung cấp cho cơthể

- Vận chuyển chất dd, oxi tới tếbào và vận chuyển chất thải,cacbonic từ tế bào đến cơ quanbài tiết

- Thực hiện trao đổi khí oxi, khícacbonic giữa cơ thể và môitrường

- Bài tiết nước tiểu

- Tiếp nhận và trả lời kích từmôi trường, điều hoà hoạt độngcủa các cơ quan

4 Củng cố, dặn dò:(6 phút)

?1 Vai trò của các hệ cơ quan trong cơ thể người

- Học bài và trả lời câu trong vở bài tập

- Ôn lại cấu tạo tế bào thực vật

- Nghiên cứu trước bài 3: Tế bào

Trang 7

Tiết 3: TẾ BÀO

I Mục tiêu.

1.Kiến thức:

- HS trình bày được các thành phần cấu trúc cơ bản của tế bào

- Phân biệt được chức năng từng cấu trúc của tế bào

- Chứng minh được tế bào là đơn vị chức năng của cơ thể

2.Kỹ năng:

- Rèn kĩ năng quan sát tranh, mô hình để tìm kiến thức

- Rèn tư duy suy luận logic, kĩ năng hoạt động nhóm

3 Thái độ: Giáo dục ý thức học tập, lòng yêu thích bộ môn.

4 Năng lực, phẩm chất

4.1 Năng lực:

- Năng lực chung: Phát triển năng lực tự học, phát hiện và giải quyết vấn đề, năng lực thể chất, năng lực hợp tác, năng lực giao tiếp, năng lực phân tích

- Năng lực chuyên biệt : Năng lực kiến thức sinh học

4.2 Phẩm chất: - Yêu thương gia đình, quê hương, đất nước

2 Kiểm tra bài cũ:5 phút

- Kể tên các hệ cơ quan và chức năng của mỗi hệ cơ quan trong cơ thể?

3 Bài mới:

* Đặt vấn đề: Cơ thể dù đơn giản hay phức tạp đều được cấu tạo từ tế bào Tế bào khác nhau ở các bộ phận nhưng đều có các đặc điểm giống nhau

* Hoạt động 1: Tìm hiểu cấu tạo tế bào (7 phút):

- Yêu cầu HS quan sát H 3.1 vàcho biết cấu tạo một tế bàođiển hình

- Treo tranh H 3.1 phóng to để

HS gắn chú thích

*Hoạt động 1:

- Quan sát kĩ H 3.1 vàghi nhớ kiến thức

- 1 HS gắn chú thích

Các HS khác nhận xét,

bổ sung Rút ra KL

I Cấu tạo tế bào:

Cấu tạo tế bào gồm 3 phần:

+ Màng+ Tế bào chất gồm nhiềubào quan

Trang 8

? Lưới nội chất có vai trò gì

trong hoạt động sống của tế

? Vì sao tế bào được coi là đơn

vị chức năng của cơ thể?

-Yêu cầu HS ghi nhớ nội dung

bảng 3.1

*Hoạt động 3: Thành phần hoá

học của tế bào: (7 phút)

-Yêu cầu HS đọc  mục III

SGK và trả lời câu hỏi:

?Cho biết thành phần hoá học

chính của tế bào?

? Các thành phần cấu tạo nên

tế bào có ở đâu?

? Tại sao trong khẩu phần ăn

mỗi người cần có đủ prôtêin,

gluxit, lipit, vitamin, muối

khoáng và nước?

- GV nhận xét, yêu cầu HS rút

ra kết luận (GV HD học sinh

phần giảm tải: không nghiên

cứu chi tiết cấu tạo từng thành

phần)

*Hoạt động 2:

- Cá nhân nghiên cứubảng 3.1 và ghi nhớkiến thức.Trả lời câuhỏi.HS TL được:

+ Giúp tế bào thực hiệntrao đổi chất

+ Tổng hợp và vậnchuyển các chất

+ Từ ti thể

+ Vì nhân điều khiểnmọi hoạt động sốngcủa tế bào

+ Cùng nhau thực hiệncác quá trình sống:

TĐc, phân chia

+ Vì: nó thực hiện cáchoạt động sống:

TĐC,sinh sản, sinhtrưởng, di truyền

+ Chất hữu cơ: Prôtêin,Gluxit,Lipit,Axit nuclêic:

ADN, ARN

+ Chất vô cơ: Muối khoángchứa Ca, Na, K, Fe và

Trang 9

* Hoạt động 4: Tìm hiểu hoạtđộng sống của tế bào (8phút):

- Yêu cầu HS nghiên cứu kĩ sơ

đồ H 3.2 SGK để trả lời câuhỏi:

?Hằng ngày cơ thể và môi trường có mối quan hệ với nhau như thế nào?

?Kể tên các hoạt động sống diễn ra trong tế bào.

?Qua H 3.2 hãy cho biết chức năng của tế bào là gì?

- GV nhận xét, bổ sung

*Hoạt động 4

- Nghiên cứu sơ đồ, thảo luận trả lời câu hỏi

- Đại diện HS trả lời, lớp nhận xét, bổ sung

nước

IV.Hoạt động sống của tếbào:

- Hoạt động của tế bàogồm: trao đổi chất, lớn lên,phân chia, cảm ứng

=> Tế bào là đơn vị chứcnăng của cơ thể

4 Củng cố: 5 phútCho HS làm bài tập 1 (Tr 13 – SGK)Hoàn thành bài tập sau bằng cách khoanh vào chữ cái trước câu em cho làđúng:

Nói tế bào là đơn vị cấu trúc và chức năng của cơ thể vì:

a Các cơ quan trong cơ thể đều được cấu tạo bởi tế bào

b Các hoạt động sống của tế bào là cơ sở cho các hoạt động của cơ thể

c Khi toàn bộ các tế bào chết thì cơ thể sẽ chết

Trang 10

Tiết 4 MÔ

I Mục tiêu: Sau khi học xong bài này học sinh phải:

1.Kiến thức

- HS trình bày được khái niệm mô

- Phân biệt được các loại mô chính, cấu tạo và chức năng các loại mô

2 Kỹ năng:

- Rèn luyện kĩ năng quan sát tranh

- Rèn luyện khả năng khái quát hoá, kĩ năng hoạt động nhóm

3 Thái độ: Giáo dục lòng yêu thích bộ môn.

II Chuẩn bị:

- Tranh phóng to hình 4.1  4.4 SGK

III Hoạt động dạy - học.

1 Ổn định lớp: (1 phút)

2 Kiểm tra bài cũ ( 5 phút )

- Nêu cấu tạo và chức năng các bộ phận của tế bào?

- Chứng minh tế bào là đơn vị chức năng của cơ thể?

+ Dựa vào mục “Em cóbiết” ở bài trước để trảlời

+ Vì chức năng khácnhau

I.Khái niệm mô:

Mô là một tập hợp các tế bào chuyên hoá, có cấu trúc giốngnhau, cùng thực hiện một

Trang 11

hình dạng, kích thướckhác nhau Sự phân hoádiễn ra ngay ở giai đoạnphôi.

? Vậy mô là gì?

* Hoạt động 2: Các loạimô:( 28 phút)

- Phát phiếu học tập chocác nhóm

- Yêu cầu HS đọc mục II SGK

- Quan sát H 4.1 vànhận xét về sự sắp xếpcác tế bào ở mô biểu bì,

vị trí, cấu tạo, chứcnăng Hoàn thành phiếuhọc tập

- Yêu cầu HS đọc mục II SGK kết hợpquan sát H 4.2, hoạtđộng nhóm để hoànthành phiếu học tập

- GV treo H 4.2 cho HSnhận xét GV đặt câuhỏi:

- Máu thuộc loại mô gì?

Vì sao máu được xếp vào loại mô đó?

- Mô sụn, mô xương có đặc điểm gì? Nó nằm ở phần nào?

- GV nhận xét, đưa kếtquả đúng

- Yêu cầu HS đọc kĩ mục III, mục IV SGKkết hợp quan sát H 4.3;

H4.4 và trả lời câu hỏi:

- Hình dạng tế bào cơ vân và cơ tim giống và khác nhau ở điểm nào?

- Tế bào cơ trơn có hình

- HS rút ra kết luận

*Hoạt động 2:

- Kẻ sẵn phiếu học tậpvào vở

-Nghiên cứu kĩ hình vẽkết hợp với  SGK, traođổi nhóm để hoàn thànhvào phiếu học tập củanhóm

- Đại diện nhóm báo cáokết quả

- HS trao đổi nhóm, hoànthành phiếu học tập

-Đại diện trình bày, lớp

bổ sung

- Trả lời câu hỏi:

+Thuộc mô liên kết.Vìmang các đặc điểm của

mô liên kết

+Mô sụn:gồm 2-4 tế bàotạo thành nhóm lẫn trongchất đặc cơ bản, có ở đầuxương.Mô xương xốp:cócác ô chứa tuỷ, có ở đầudưới xương sụn.Môxương cứng: Tạo nên cácống xương, đặc biệt làxương ống

- Cá nhân nghiên cứu kết hợp quan sát H4.3;H4.4 trao đổi nhóm

Trang 12

dạng và cấu tạo như thế

Bảng: Cấu tạo, chức năng các loại môTên các loại mô Vị trí Chức năng Cấu tạo

- Nằm trong cáctuyến của cơ thể

- Bảo vệ che chở,hấp thụ

- Hấp thụ các chất

- Tiết các chất

- Chủ yếu là tế bào,các tế bào xếp xítnhau, không có phibào

-Nâng đỡ, liên kếtcác cơ quan hoặc

là đệm cơ học

- Vận chuyển cácchất

Chủ yếu là chất phibào, các tế bào nằm rảirác

3 Mô cơ

- Mô cơ vân

- Mô cơ tim

- Mô cơ trơn

cơ quan và cơ thể

Chủ yếu là tế bào, phibào ít Các tế bào cơdài, xếp thành bó, lớp

4 Mô thần kinh - Nằm ở não, tuỷ

sống, có các dâythần kinh chạy đếncác hệ cơ quan

- Tiếp nhận, dẫntruyền kích thích

và xử lí thông tin,điều hoà và phốihợp hoạt động các

cơ quan

- Gồm các tế bào thầnkinh (nơron và các tếbào thần kinh đệm)

- Nơron có thân nốivới các sợi nhánh vàsợi trục

Trang 13

Tiết 5 PHẢN XẠ

I Mục tiêu: Sau khi học xong bài này học sinh phải:

- Trình bày được cấu tạo và chức năng cơ bản của nơron

- Chỉ rõ 5 thành phần của 1 cung phản xạ và đường dẫn truyền xung thần kinhtrong cung phản xạ

2 Kiểm tra bài cũ (5 Phút)

? Trình bày đặc điểm cấu tạo và chức năng của mô biểu bì và mô thần kinh

* Hoạt động 1: Cấu tạo và chức

năng của nơron

- Yêu cầu HS nghiên cứu mục I SGK kết hợp quan sát H6.1 và trả lời câu hỏi:

- Nêu thành phần cấu tạo của

- 1 HS lên bảng gắnchú thích

- Tua dài (sợi trục): cóbao miêlin, tận cùng phânnhánh có cúc xináp

Trang 14

Rút ra kết luận.

- Nơron có chức năng gì?

- Cho HS nêu khái niệm tính

cảm ứng, tính dẫn truyền

- GV chỉ trên tranh chiều lan

truyền xung thần kinh trên hình

6.1 và 6.2 (cung phản xạ)

Lưu ý: xung thần kinh lan

truyền theo 1 chiều

- Dựa vào chức năng dẫn

truyền, người ta chia nơron

- Nghiên cứu  SGKkết hợp quan sát H6.2; trao đổi nhóm,hoàn thành kết quảvào phiếu học tập

- HS điền kết quả Cácnhóm khác nhận xét

- Truyền xung thần kinh từ trungương tới cơ quan phản ứng

? Em có nhận xét gì về hướng dẫn truyền xung thần kinh ở nơron hướng tâm và

li tâm (Ngược chiều)

* Hoạt động 2: Cung phản xạ

- Cho VD về phản xạ?

- Phản xạ là gì?

- Hiện tượng cảm ứng ở thực

vật (chạm tay vào cây trinh nữ,

lá cây cụp lại) có phải là phản

xạ không?

*Hoạt động 2:(18phút)

- Lấy từ 3-5 VD

- Trao đổi nhóm và rút

ra khái niệm phản xạ

- Không vì thực vậtkhông có hệ thần kinh,

b Cung phản xạ

Trang 15

- GV nêu vai trò từng thànhphần.

- 1 cung phản xạ có 3loại nơron: nơron hướngtâm, trung gian, li tâm

- Cung phản xạ gồm 5thành phần: cơ quan thụcảm, nơron hướng tâm,nơron trung gian, nơron

li tâm, cơ quan phản ứng

c Vòng phản xạVòng phản xạ là luồngthần kinh bao gồm cungphản xạ và đường phảnhồi

4 Kiểm tra, đánh giá (5 phút)

- Cho HS dán chú thích vào sơ đồ câm H 6.2 và nêu chức năng của các bộ phậntrong phản xạ

Trang 16

Tiết 6: THỰC HÀNH QUAN SÁT TẾ BÀO VÀ MÔ

I Mục tiêu .

Phân biệt được điểm khác nhau của mô biểu bì, mô cơ, mô liên kết

2 Kỹ năng:

- Chuẩn bị được tiêu bản tạm thời mô cơ vân

- Quan sát và vẽ các tế bào trong tiêu bản đã làm sẵn: tế bào niêm mạc miệng(mô biểu bì), mô sụn, mô xương, mô cơ vân, mô cơ trơn Phân biệt các bộ phận chính

của tế bào gồm màng sinh chất, tế bào chất và nhân

- Rèn kĩ năng sử dụng kính hiển vi, kĩ năng mổ, tách tế bào

3 Thái độ: - Giáo dục ý thức nghiêm túc, vệ sinh phòng học sau khi thực hành.

+ 1 ếch đồng sống hoặc bắp thịt ở chân giò lợn

+ Dung dịch sinh lí 0,65% NaCl, côngtơhut, dung dịch axit axetic 1%

+ Bộ tiêu bản: mô biểu bì, mô sụn, mô xương, mô cơ trơn

1 Ổn đinh lớp:1 phút

2 Kiểm tra bài cũ: 5 phút

? Thế nào là phản xạ và cung phản xạ? Cho ví dụ

Kiểm tra sự chuẩn bị mẫu vật của học sinh

3 Bài mới

* Hoạt động 1: Nêu yêu cầu của bài thực hành( 5 phút)

Trang 17

- GV gọi 1 HS đọc phần I: Mục tiêu của bài thực hành.

- GV nhấn mạnh yêu cầu quan sát và so sánh các loại mô

* Hoạt động 2: Hướng dẫn cách làm tiêu bản và quan sát tế bào

mô cơ vân: 19 phút

- GV treo bảng phụ viết sẵnnội dung các bước làm tiêubản

- Nếu có điều kiện GV hướngdẫn trước cho nhóm HS yêuthích môn học các thao tácthực hiện

- Phân công các nhóm thínghiệm

- GV hướng dẫn cách đặt tếbào mô cơ vân lên lam kính vàđặt lamen lên lam kính

- Nhỏ 1 giọt axit axetic 1%

vào cạnh lamen, dùng giấythấm hút bớt dd sinh lí để axitthấm dưới lamen

- GV kiểm tra các nhóm, giúp

- Các nhóm tiến hànhlàm tiêu bản nhưhướng dẫn, yêu cầu:

+ Lấy sợi thật mảnh

+ Không bị đứt

+ Rạch bắp cơ phảithẳng

+ Đậy lamen không cóbọt khí

- Các nhóm nhỏ axitaxetic 1%, hoàn thànhtiêu bản đặt trên bàn

để GV kiểm tra

- Các nhóm điều chỉnhkính, lấy ánh sáng đểnhìn rõ mẫu

- Đại diện các nhómquan sát đến khi nhìn

rõ tế bào

- Cả nhóm quan sát,nhận xét: Thấy được:

màng, nhân, vânngang, tế bào dài

1 Cách làm tiêu bản mô

cơ vân:

- Rạch da đùi ếch lấy 1bắp cơ

- Dùng kim nhọn rạch dọcbắp cơ ( thấm sạch máu)

- Dùng ngón trỏ và ngóncái ấn lên 2 bên mép rạch

- Lấy kim mũi mác gạt nhẹ

và tách 1 sợi mảnh

- Đặt sợi mảnh mới táchlên lam kính, nhỏ dd sinh

* Hoạt động 3: Quan sát tiêu bản các loại mô khác 10 phút:

Trang 18

để quan sát rõ.

Các thành viên lầnlượt quan sát, vẽ hình

và đối chiếu với hình

vẽ SGK và hình trênbảng

- Các nhóm đổi tiêubản cho nhau để lầnlượt quan sát 4 loại

- Mô xương: tế bào nhiều

- Mô cơ: tế bào nhiều, dài

4 Củng cố (5 phút)

- GV nhắc nhở HS thu dọn, vệ sinh ngăn nắp, trật tự

Trả lời câu hỏi:

? Làm tiêu bản cơ vân, em gặp khó khăn gì?

? Em đã quan sát được những loại mô nào? Nêu sự khác nhau về đặc điểm cấutạo 3 loại mô: mô biểu bì, mô liên kết, mô cơ

5 Dặn dò: Mỗi HS viết 1 bản thu hoạch theo mẫu SGK

Trang 19

Chương II: SỰ VẬN ĐỘNG CỦA CƠ THỂ

2 Kiểm tra bài cũ:5 phút:

? Trình bày các bước làm tiêu bản mô cơ vân? Đặc điểm mô cơ vân?

3 Bài mới:

? Hệ vận động gồm những cơ quan nào?

? Bộ xương người có đặc điểm cấu tạo và chức năng như thế nào?

Hôm nay chúng ta sẽ cùng tìm hiểu bài 7

* Hoạt động 1: Các thànhphần chính của bộ xương

- Yêu cầu HS quan sát H7.1 và trả lời câu hỏi:

- Bộ xương gồm mấy

* Hoạt động 1: (13 phút)

- Quan sát kĩ H 7.1 và trảlời

Trang 20

- Tìm hiểu điểm giống và

khác nhau giữa xương tay

- Yêu cầu HS tìm hiểu

thông tin mục III và trả

lời câu hỏi:

- Thế nào gọi là khớp

xương?

- Có mấy loại khớp?

- Yêu cầu HS quan sát H

7.4 và trả lời câu hỏi:

- Dựa vào khớp đầu gối,

+ Giống: có các thànhphần tương ứng với nhau

+ Khác: về kích thước,cấu tạo đai vai và đaihông, xương cổ tay, bàntay, bàn chân

+ Sự khác nhau là do taythích nghi với quá trìnhlao động, chân thích nghivới dáng đứng thẳng

- HS dựa vào kiến thức ởthông tin kết hợp vớitranh H 7.1; 7.2 để trả lời

2 Vai trò của bộ xương

- Nâng đỡ cơ thể, tạo hìnhdáng cơ thể

- Tạo khoang chứa, bảo vệcác cơ quan

- Làm chỗ bám cho cơ, cùngvới hệ cơ giúp cơ thể vậnđộng

II Các khớp xương:

- Khớp xương là nơi hai haynhiều đầu xương tiếp giáp vớinhau

- Có 3 loại khớp xương:

+ Khớp động: 2 đầu xương cósụn, giữa là dịch khớp (hoạtdịch), ngoài có dây chằnggiúp cơ thể có khả năng cửđộng linh hoạt

+ Khớp bán động: giữa 2 đầuxương có đệm sụn giúp cửđộng hạn chế

+ Khớp bất động: 2 đầuxương khớp với nhau bởi mép

Trang 21

nào? Vì sao có sự khác nhau đó?

- Nêu đặc điểm của khớp bất động?

- GV lứu ý HS: trong bộxương người chủ yếu làkhớp động giúp con ngườivận động và lao động

- Cho HS đọc kết luậnSGK

- HS đọc kết luận

răng cưa hoặc xếp lợp lênnhau, không cử động được

4 Củng cố: (5 phút)

? Chức năng của bộ xương là gì?

? Xác định trên tranh vẽ bộ xương và các thành phần của bộ xương người? Cáckhớp xương bằng dán chú thích

(nếu có dùng mô hình hoặc xác định trên cơ thể mình)

5 Dặn dò:( 1 phút)

- Học bài và trả lời câu hỏi 1, 2, 3 SGK

- Lập bảng so sánh các loại khớp về cấu tạo, tính chất cử động và ý nghĩa

- Đọc mục “Em có biết”

Trang 22

Tiết: 8 CẤU TẠO VÀ TÍNH CHẤT CỦA XƯƠNG

I Mục tiêu : Sau khi học xong bài này HS phải:

2 Kỹ năng: Rèn kĩ năng lắp đặt thí nghiệm đơn giản Kỹ năng hoạt động nhóm.

3 Thái độ: Giáo dục ý thức bảo vệ, rèn luyện cơ thể

4 Năng lực, phẩm chất

4.1 Năng lực:

- Năng lực chung: Phát triển năng lực tự học, phát hiện và giải quyết vấn đề,năng lực thể chất, năng lực hợp tác, năng lực giao tiếp

4.2 Phẩm chất: Yêu thương gia đình, quê hương, đất nước

II Chuẩn bị.

- Tranh vẽ phóng to các hình 8.1 -8.4 SGK

- Vật mẫu:

Xương đùi ếch hoặc xương ngón chân gà

Đoạn dây đồng 1 đầu quấn chặt vào que bằng tre, gỗ, đầu kia quấn vào xương

Một panh để gắp xương, 1 đèn cồn, 1 cốc nước lã để rửa xương, 1 cốc đựng HCl 10% , đầu giờ thả 1 xương đùi ếch vào axit

(Nếu HS làm thí nghiệm theo nhóm cần chuẩn bị các dụng cụ như trên theo nhóm)

1 Ổn định tổ chức:

2 Kiểm tra bài cũ:5 phút

- Bộ xương người được chia làm mấy phần? Mỗi phần gồm những xương nào?

- Sự khác nhau giữa xương tay và xương chân như thế nào? Điều đó có ý nghĩa

gì đối với hoạt động của con người?

- Nêu cấu tạo và vai trò của từng loại khớp?

3 Bài mới:

VB: Gọi 1 HS đọc mục “Em có biết” (Tr 31 – SGK)

GV: Những thông tin đó cho ta biết xương có sức chịu đựng rất lớn Vậy vì sao

xương có khả năng đó? Chúng ta sẽ giải đáp qua bài học ngày hôm nay

* Hoạt động 1: Tìm hiểu cấu tạo của xương: 13 phút

Mục tiêu: HS chỉ ra được cấu tạo của xương dài, xương dẹt và chức năng của nó.

Trang 23

- Yêu cầu HS tìm hiểu thông tinmục I SGK kết hợp quan sát H 8.1;

8.2 ghi nhớ chú thích và trả lời câuhỏi:

- Xương dài có cấu tạo như thế nào?

- GV treo H 8.1(tranh câm), gọi 1

HS lên dán chú thích và trình bày

- Cho các HS khác nhận xét sau đócùng HS rút ra kết luận

- Cấu tạo hình ống của thân xương, nan xương ở đầu xương xếp vòng cung có ý nghĩa gì với chức năng của xương?

- GV: Người ta ứng dụng cấu tạoxương hình ống và cấu trúc hìnhvòm vào kiến trúc xây dựng đảmbảo độ bền vững và tiết kiệmnguyên vật liệu

- Nêu cấu tạo và chức năng của xương dài?

- Yêu cầu HS nghiên cứu thông tinmục I.3 và quan sát H 8.3 để trả lời:

- Ccấu tạo của xương ngắn và xương dẹt?

- HS nghiên cứu thôngtin và quan sát hình vẽ,ghi nhớ kiến thức

- 1 HS lên bảng dán chúthích và trình bày

- Các nhóm khác nhậnxét và rút ra kết luận

- Cấu tạo hình ống làmcho xương nhẹ và vữngchắc

- Nan xương xếp thànhvòng cung có tác dụngphân tán lực làm tăngkhả năng chịu lực

- HS trả lời

- Nghiên cứu thông tin ,quan sát hình 8.3 để trảlời

3 Cấu tạo xươngngắn và xương dẹt

- Ngoài là môxương cứng(mỏng)

- Bên trong là môxương xốp, chứatuỷ đỏ

Bảng: Đặc điểm cấu tạo và chức năng xương dàiCác phần của xương Cấu tạo Chức năngĐầu xương - Sụn bọc đầu xương

- Mô xương xốp gồmcác nan xương

-Giảm ma sát trong khớp xương-Phân tán lực tác động và tạo ra các ô chứa tuỷ đỏ xương

Thân xương - Màng xương

Trang 24

- Yêu cầu HS đọc  mục II và trả lời

câu hỏi:

- Xương to ra là nhờ đâu?

- Y/c HS quan sát H 8.5, GV dùng H

8.5 SGK mô tả thí nghiệm chứng minh

vai trò của sụn tăng trưởng

? Cho biết vai trò của sụn tăng trưởng

- GV lưu ý : Sự phát triển của xương

nhanh nhất ở tuổi dậy thì, sau đó chậm

lại Trẻ em tập TDTT quá độ, mang

vác nặng dẫn tới sụn tăng trưởng hoá

xương nhanh, người ít cao Tuy nhiên

màng xương vẫn sinh ra tế bào xương

- Y/c HS liên hệ bản thân để xương

- Xương dài ra do các

tế bào ở sụn tăngtrưởng phân chia vàhoá xương

* Hoạt động 3: Tìm hiểu thành phần

hoá học và tính chất của xương:

- GV biểu diễn thí nghiệm: Cho xương

đùi ếch vào ngâm trong dd HCl 10%

- Hiện tượng gì xảy ra.

- Dùng kẹp gắp xương đã ngâm rửa

vào cốc nước lã

- Thử uốn xem xương cứng hay mềm?

- Đốt xương đùi ếch khác trên ngọn

lửa đèn cồn, khi hết khói: Bóp phần đã

đốt, nhận xét hiện tượng

- Từ các thí nghiệm trên, có thể rút ra

kết luận gì về thành phần, tính chất

của xương?

- GV giới thiệu về tỉ lệ chất cốt giao

thay đổi ở trẻ em, người già

* Hoạt động 3: (12phút)

- HS quan sát và nêuhiện tượng TL được:

+ Có bọt khí nổi lên(khí CO2) chứng tỏxương có muối CaCO3.+ Xương mềm dẻo, uốncong được

+ Đốt xương bóp thấyxương vỡ

- HS trao đổi nhóm vàrút ra kết luận

III Thành phần hoáhọc và tính chất củaxương:

- Xương gồm 2 thànhphần hoá học là:

+ Chất vô cơ: muốicanxi

+ Chất hữu cơ (cốtgiao)

- Sự kết hợp 2 thànhphần này làm choxương có tính chất đànhồi và rắn chắc

4 Củng cố: ( 5 phút)Cho HS làm bài tập 1 SGK

Trả lời câu hỏi 2, 3

5 Hướng dẫn học bài ở nhà: (1 phút)

- Đọc trước bài 9: Cấu tạo và tính chất của cơ

Trang 25

Ngày soạn : …./…./2019 Ngày dạy: … /…./2019

Tiết 9: CẤU TẠO VÀ TÍNH CHẤT CỦA CƠ

I Mục tiêu : Qua bài này HS phải :

1.Kiến thức :

- Trình bày được đặc điểm cấu tạo của tế bào cơ và của bắp cơ

- Giải thích được tính chất căn bản của cơ là sự co cơ và nêu được ý nghĩa của

sự co cơ

2 Kỹ năng : rèn kỹ năng hoạt động nhóm, kỹ năng phân tích so sánh,tổng hợp.

3 Thái độ: Giáo dục ý thức bảo vệ,rèn luyện cơ thể

4 Năng lực, phẩm chất:

4.1 Năng lực:

4.2 Phẩm chất: Tự nghiên cứu, trung thực, thích làm thí nghiệm, yêu khoa học

2 Kiểm tra bài cũ:(5 phút)

- Nêu cấu tạo chức năng các phần của xương dài?

- Nêu thành phần hoá học và tính chất của xương?

3 Bài mới:

* HĐ 1: Tìm hiểu cấutạo của bắp cơ và tế bàocơ:

- Yêu cầu HS đọc thôngtin mục I và quan sát H9.1 SGK, trao đổi nhóm

để trả lời câu hỏi:

- Bắp cơ có cấu tạo như thế nào ?

- Nêu cấu tạo tế bào

1 Cấu tạo bắp cơ và tế bàocơ:

- Bắp cơ : gồm nhiều bó cơ,mỗi bó gồm nhiều sợi cơ (tếbào cơ) bọc trong màng liênkết

- Hai đầu bắp cơ có gân bámvào xương, giữa phình to làbụng cơ

- Tế bào cơ: gồm nhiều đơn vịcấu trúc giới hạn bởi 2 tấm

Trang 26

cấu tạo bắp cơ và tế bào

đổi độ lớn của cơ bắp

trước cánh tay? Vì sao

phối hợp hoạt động co,

dãn giữa cơ 2 đầu (cơ

gấp) và cơ 3 đầu (cơ

* Hoạt động 2 : (10 phút)

- HS nghiên cứu thínghiệm và trả lời câuhỏi :

- HS ghi nhớ kiến thức

- Đọc thông tin, làm độngtác co cẳng tay sát cánhtay

- HS trả lời

- HS làm phản xạ đầu gối(2 HS làm)

- HS trả lời

* Hoạt động 3:(10 phút)

- HS quan sát H 9.4 SGK

- Trao đổi nhóm để thốngnhất ý kiến

- Đại diện nhóm trìnhbày, bổ sung và rút ra kếtluận

hình chữ Z Mỗi đơn vị cấutrúc do các tơ cơ mảnh và dàysắp xếp xen kẽ tạo nên đĩasáng và đĩa tối

+ Đĩa tối: là nơi phân bố tơ cơdày, đĩa sáng là nơi phân bố

tơ cơ mảnh

2 Tính chất của cơ:

- Tính chất căn bản của cơ là

sự co cơ và dãn khi bị kíchthích, cơ phản ứng lại bằng cocơ

- Cơ co rồi lại dãn rất nhanhtạo chu kì co cơ

- Khi cơ co, tơ cơ mảnh xuyênsâu vào vùng phân bố của tơ

cơ dày làm tế bào cơ co ngắnlại làm cho bắp cơ ngắn lại và

Trang 28

Ngày dạy: … /…./2019

Tiết 10: HOẠT ĐỘNG CỦA CƠ

I Mục tiêu : Sau khi học xong bài này HS phải :

1 Kiến thức:

- Chứng minh được cơ co sinh ra công Công của cơ được sử dụng trong laođộng và di chuyển

- Trình bày được nguyên nhân sự mỏi cơ và nêu biện pháp chống mỏi cơ

- Nêu được lợi ích của sự luyện tập cơ, từ đó vận dụng vào đời sống, thườngxuyên luyện tập thể dục thể thao và lao động vừa sức

2.Kỹ năng : Rèn kỹ năng thu nhận thông tin, kỹ năng nhận biết 3.Thái độ: Giáo dục ý thức bảo vệ,rèn luyện cơ thể

4.1 Năng lực:

II Chuẩn bị :

- Máy ghi công của cơ, các loại quả cân

III Tiến trình lên lớp

1 Ổn định lớp :

2 Kiểm tra bài cũ : (5 phút)

- Trình bày cấu tạo của tế bào cơ phù hợp với chức năng co cơ?

- ý nghĩa của hoạt động co cơ?

- Yêu cầu HS tìm hiểu thông

tin để trả lời câu hỏi:

- Thế nào là công của cơ?

Cách tính?

- HS chọn từ trongkhung để hoàn thành bàitập:

1- co; 2- lực đẩy; 3- lựckéo

+ Hoạt động của cơ tạo

ra lực làm di chuyển vậthay mang vác vật

- HS tìm hiểu thông tinSGK kết hợp với kiến

I Công của cơ

- Khi cơ co tác động vàovật làm di chuyển vật, tức

là cơ đã sinh ra công

- Công của cơ : A = F.S

Trang 29

- Các yếu tố nào ảnh hưởng đến hoạt động của cơ?

- Hãy phân tích 1 yếu tố trong các yếu tố đã nêu?

+ Nhịp độ lao động

+ Khối lượng của vật dichuyển

Hoạt động 2: Sự mỏi cơ

- GV tổ chức cho HS làm thínghiệm trên máy ghi công cơđơn giản

- Hướng dẫn tìm hiểu bảng

10 SGK và để hoàn thiệnbảng

- Y/c HS thảo luận và trảlời :

- Qua kết quả trên, em hãy cho biết khối lượng của vật như thế nào thì công cơ sản sinh ra lớn nhất ?

- Khi ngón tay trỏ kéo rồi thả quả cân nhiều lần, có nhận xét gì về biên độ co cơ trong quá trình thí nghiệm kéo dài ?

- Hiện tượng biên độ co cơ giảm khi cơ làm việc quá sức đặt tên là gì ?

-Y/c HS nghiên cứu thông

- 1 HS lên làm 2 lần:

+ Lần 1: co ngón taynhịp nhàng với quả cân500g, đếm xem cơ cobao nhiêu lần thì mỏi

+ Lần 2 : với quả cân

đó, co với tốc độ tối đa,đếm xem cơ co đượcbao nhiêu lần thì mỏi và

có biến đổi gì về biên độ

co cơ

- HS điền kết quả vàobảng 10

- Đại diện TL :+ Khối lượng của vậtthích hợp thì công sinh

ra lớn

+ Biên độ co cơ giảmdẫn tới ngừng khi cơlàm việc quá sức

- HS trả lời Rút ra KL

- HS nghiên cứu thôngtin để trả lời :

- HS trả lời

II Sự mỏi cơ:

- Công của cơ có trị số lớnnhất khi cơ co nâng vật cókhối lượng thích hợp vớinhịp co cơ vừa phải

- Mỏi cơ là hiện tượng cơlàm việc nặng và lâu dẫntới biên độ co cơ giảm=>

ngừng

1 Nguyên nhân của sự mỏi cơ

- Cung cấp oxi thiếu

- Năng lượng thiếu

- Axit lactic bị tích tụtrong cơ, đầu độc cơ

2 Biện pháp chống mỏi cơ

- Khi mỏi cơ cần nghỉngơi, thở sâu, kết hợp xoabóp cơ sau khi hoạt động(chạy ) nên đi bộ từ từđến khi bình thường

- Để lao động có năng suấtcao cần làm việc nhịpnhàng, vừa sức (khốilượng và nhịp co cơ thích

Trang 30

tin SGK để trả lời câu hỏi :

- Nguyên nhân nào dẫn đến

+ Mỏi cơ làm cho cơ thểmệt mỏi, năng suất laođộng giảm

Hoạt động 3: Thường xuyên luyện tập để rèn luyện cơHoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung

- Yêu cầu HS thảo luận

nhóm trả lời các câu hỏi:

- Khả năng co cơ phụ thuộc

vào những yếu tố nào ?

- Những hoạt động nào được

coi là sự luyện tập cơ?-?

Luyện tập thường xuyên có

tác dụng như thế nào đến

các hệ cơ quan trong cơ thể

và dẫn tới kết quả gì đối với

hệ cơ?

- Nên có phương pháp như

thế nào để đạt hiệu quả?

- Thảo luận nhóm,thống nhất câu trả lời

- Đại diện nhóm trìnhbày, bổ sung

- HS TL+ Hoạt động coi làluyện tập cơ: lao động,TDTT thường xuyên

+ Lao động, TDTT ảnhhưởng đến các cơquan

- HS trả lời Rút ra KL

- Thường xuyên luyện tậpTDTT và lao động hợp línhằm:

+ Tăng thể tích cơ (cơ pháttriển)

+ Tăng lực co cơ và làmviệc dẻo dai, làm tăngnăng suất lao động

+ Xương thêm cứng rắn,tăng năng lực hoạt độngcủa các cơ quan; tuầnhoàn, hô hấp, tiêu hoá

Làm cho tinh thần sảngkhoái

- Tập luyện vừa sức

4 Củng cố: 5 phút

- Gọi 1 HS đọc kết luận SGK

? Nguyên nhân của sự mỏi cơ?

? Công của cơ là gì? Công của cơ được sử dụng vào mục đích nào?

5 Dặn dò: 1 phút

- Học và trả lời câu 1, 2, 3 SGK

- Nhắc HS thường xuyên thực hiện bài 4 ở nhà

Ngày soạn : … /…./2019

Trang 31

Ngày dạy: …./… /2019

Tiết 11: TIẾN HOÁ CỦA HỆ VẬN ĐỘNG

VỆ SINH HỆ VẬN ĐỘNG

I Mục tiêu : Sau khi học xong bài này, HS phải :

- HS chứng minh được tiến hoá của người so với động vật thể hiện ở hệ cơxương

- Vận dụng những hiểu biết về hệ vận động để giữ vệ sinh, rèn luyện thân thể,chống bệnh tật về cơ xương thường xảy ra ở tuổi thiếu niên

2.Kỹ năng : + Phân tích tổng hợp

+ Kỹ năng nhận biết qua kênh hình, kênh chữ

3.Thái độ: - Giáo dục ý thức bảo vệ, giữ gìn hệ vận động để có thân hình cân

2 Kiểm tra bài cũ : (5 phút)

- Công của cơ là gì ? công của cơ được sử dụng vào mục đích gì ?Hãy tính công của cơ khi xách túi gạo 5 kg lên cao 1 m

- Nguyên nhân sự mỏi cơ ? giải thích ?

3 Bài mớiVB: Chúng ta đã biết rằng người có nguồn gốc từ động vật thuộc lớp thú,nhưng người đã thoát khỏi động vật và trở thành người thông minh Qua quá trìnhtiến hoá, cơ thể người có nhiều biến đổi trong đó có sự biến đổi của hệ cơ xương Bàihôm nay chúng ta sẽ cùng tìm hiểu sự tiến hoá của hệ vận động

Hoạt động 1: Sự tiến hoá của bộ xương người so với bộ xương thú(10p)

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của HS Nội dung

- GV treo tranh bộ xươngngười và tinh tinh, yêu cầu

HS quan sát từ H 11.1 đến

- HS quan sát cáctranh, so sánh sự khácnhaugiữa bộ xương

Trang 32

Bảng 11- Sự khác nhau giữa bộ xương người và xương thúCác phần so sánh Bộ xương người Bộ xương thú

- Lớn, phát triển về phíasau

- Những đặc điểm nào của

bộ xương người thích nghi

với tư thế đứng thẳng và đi

bằng 2 chân ?

- Yêu cầu HS rút ra kết luận

- HS trao đổi nhómhoàn để nêu đượccác đặc điểm: cộtsống, lồng ngực, sựphân hoá tay vàchân, đặc điểm vềkhớp tay và chân

- Bộ xương người cấu tạohoàn toàn phù hợp với tư thếđứng thẳng và lao động

Hoạt động 2: Sự tiến hoá của hệ cơ người so với hệ cơ thú(10p)

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung

- GV yêu cầu HS đọc

thông tin SGK, quan sát

H 11.4, trao đổi nhóm để

trả lời câu hỏi :

- Hệ cơ ở người tiến hoá

so với hệ cơ thú như thế

- Đại diện các nhómtrình bày, bổ sung

- Rút ra kết luận

Kết luận:

- Cơ nét mặt biểu hiện tìnhcảm của con người

- Cơ vận động lưỡi phát triển

- Cơ tay: phân hoá thànhnhiều nhóm cơ nhỏ phụ tráchcác phần khác nhau Tay cửđộng linh hoạt, đặc điệt làngón cái

- Cơ chân lớn, khoẻ, có thể

Trang 33

gập, duỗi.

* Hoạt động 3: Vệ sinh hệ vận động (8p)

- Yêu cầu HS quan sát H 11.5, trao đổi nhóm để trả lời các câu hỏi:

- Để xương và cơ phát triển cân đối, chúng ta cần làm gì?

- Để chống cong vẹo cột sống, trong lao động và học tập cần chú ý những điểm gì ?

- GV nhận xét và giúp

HS tự rút ra kết luận

- Cá nhân quan sát H11.5

- Liên hệ thực tế, trao đổinhóm để trả lời

- Đại diện nhóm trìnhbày, các nhóm khác bổsung

4 Củng cố: (5 phút)

Khoanh tròn vào dấu - các đặc điểm chỉ có ở người, không có ở động vật.

- Xương sọ lớn hơn xương mặt

- Cột sống cong hình cung

- Lồng ngực nở theo chiều lưng – bụng

- Cơ nét mặt phân hoá

- Cơ nhai phát triển

- Khớp cổ tay kém linh động

- Khớp chậu- đùi có cấu tạo hình cầu, hố khớp sâu

- Xương bàn chân xếp trên một mặt phẳng

- Ngón cái nằm đối diện với 4 ngón kia

5 Dặn dò: (1 phút)

- Học và trả lời câu 1, 2, 3 SGK Tr 39

- Nhắc HS chuẩn bị thực hành như SGK

Ngày soạn : … /…./2019

Trang 34

- Biết cách sơ cứu khi gặp người gãy xương.

- Biết băng cố định xương bị gãy, cụ thể xương cẳng tay, cẳng chân

2 Kỹ năng :

- Rèn kỹ năng thực hành, kỹ năng hoạt động nhóm

- Học sinh biết cách băng bó vết thương và có thể vận dụng trong cuộc sống.

3 Thái độ: - Giáo dục ý thức nghiêm túc, vệ sinh phòng học sau khi thực hành.

4.1 Năng lực:

4.2 Phẩm chất: Tự nghiên cứu, tự tin,có trách nhiệm với bản thân,gia đình, xãhội ,yêu thích bộ môn

II Chuẩn bị.

- GV: Tranh vẽ h 12.1 đến 12.4

Băng hình sơ cứu và băng bó cố định khi gãy xương (nếu có)

- HS: Mỗi nhóm: 2 nẹp tre (nẹp gỗ) bào nhẵn dài 30-40 cm, rộng: 4-5 cm, dày0,6-1 cm, 4 cuộn băng y tế dài 2m (cuộn vải), 4 miếng vải sạch kích thích 20x40 cm

Hoạt động 1: Nguyên nhân gãy xương

- Yêu cầu HS thảo luận nhóm

trả lời câu hỏi :

- Nguyên nhân nào dẫn đến

gãy xương ?

- Vì sao nói khả năng gãy

xương liên quan đến lứa tuổi ?

- HS trao đổi nhóm vànêu được :

+ Do va đập mạnh khi bịngã, tai nạn giao thông

- HS trả lời

- Gãy xương do nhiềunguyên nhân

- Khi bị gãy xương phải

sơ cứu tại chỗ, khôngđược nắn bóp bừa bãi

và chuyển ngay nạn

Trang 35

- Để bảo vệ xương khi tham gia giao thông, em cần chú ý đến điểm gì ?

- Gặp người bị tai nạn giao thông chúng ta có nên nắn chỗ xương gãy không ? Vì sao ?

- GV nhận xét và giúp HS rút

ra kết luận

+ Thực hiện đúng luậtgiao thông

+ Không, vì có thể làmcho đầu xương gãy đụngchạm vào mạch máu vàdây thần kinh, có thể làmrách cơ và da

nhân vào cơ sở y tế

Hoạt động 2: Tập sơ cứu và băng bóHoạt động của giáo viên Hoạt động của học

sinh

Nội dung

- GV có thể sử dụng băng hìnhhoặc nhóm HS làm mẫu hoặccũng có thể dùng tranh H 12.1 =>

h 12.4 giới thiệu phương pháp sơcứu và phương pháp băng cốđịnh

- Yêu cầu các nhóm tiến hành tậpbăng bó

- GV quan sát các nhóm tiến hànhtập băng bó

- GV quan sát, uốn nắn, giúp đỡnhất là nhóm yếu

- Gọi đại diện từng nhóm lênkiểm tra

- Em cần làm gì khi tham gia giao thông, lao động, vui chơi để tránh cho mình và người khác không bị gãy xương ?

- Các nhóm HS theodõi để nắm được cácthao tác

- Từng nhóm tiến hànhlàm:

Mỗi em tập băng bócho bạn (giả định gãyxương cẳng tay, cẳngchân)

- Các nhóm phải trìnhbày được:

+ Thao tác băng bó

+ Sản phẩm làm được

- Đảm bảo an toàngiao thông, tránh đùanghịch vật nhau dẫmchân lên nhau

Phương pháp sơ cứu :

- Đặt nẹp tre, gỗ vàochỗ xương gãy

- Lót vải mềm, gấp dàyvào chỗ đầu xương

- Buộc định vị 2 chỗđầu nẹp và 2 bên chỗxương gãy

* Băng bó cố định

- Với xương cẳng tay :dùng băng quấn chặt từtrong ra cổ tay, sau dâyđeo vòng tay vào cổ

- Với xương chân: băng

từ cổ chân vào Nếu làxương đùi thì dùng nẹptre dài từ sườn đến gótchân và buộc cố định

4 Củng cố :

- GV nhận xét chung giờ thực hành về ưu, nhược điểm

- Cho điểm nhóm làm tốt : Nhắc nhở nhóm làm chưa đạt yêu cầu

5 Dặn dò :

- Viết báo cáo tường trình sơ cứu và băng bó khi gãy xương cẳng tay

Ngày soạn : …./10/2019

Trang 36

- HS phân biệt được các thành phần cấu tạo của máu.

- Trình này được chức năng của máu, nước mô và bạch huyết

- Trình bày được vai trò của môi trường trong cơ thể

2 Kỹ năng : Kỹ năng thu nhận thông tin , kỹ năng hoạt động nhóm

3 Thái độ: Giáo dục học sinh biết cách bảo vệ cơ thể.

4.1 Năng lực:

II Chuẩn bị : Tranh phóng to H 13.1 ; 13.2.

III Tiến trình bài mới :

1 Ổn định lớp:

2 Kiểm tra bài cũ (5 phút):

3 Bài mới: ? Em đã nhìn thấy máu chưa? Máu có đặc điểm gì? máu có vai trò

gì đối với cơ thể sống ? Chúng ta sẽ tìm hiểu trong tiết học này

- Có những loại tế bào máu nào?

- Yêu cầu HS hoàn thành bài tập

điền từ SGK

2 Tìm hiểu chức năng của huyết

tương và hồng cầu:

- Yêu cầu HS nghiên cứu bảng

13 và trả lời câu hỏi:

- Huyết tương gồm những thành

phần nào?

- HS nghiên cứu SGK vàquan sát tranh

- TL câu hỏi

1- huyết tương 2- hồng cầu 3- tiểu cầu

- HS rút ra KL

- HS dựa vào bảng 13 đểtrả lời

1 Tìm hiểu thành phầncấu tạo của máu

- Máu gồm:

+ Huyết tương 55%

+ Tế bào máu: 45%

gồm hồng cầu, bạchcầu, tiểu cầu

2 Tìm hiểu chức năngcủa huyết tương vàhồng cầu

- Trong huyết tương cónước (90%), các chấtdinh dưỡng, hoocmon,

Trang 37

- Yêu cầu HS thảo luận nhóm đểtrả lời các câu hỏi phần  SGK

- Khi cơ thể mất nước nhiều 80%) do tiêu chảy, lao động nặng ra nhiều mồ hôi máu có thể lưu thông dễ dàng trong mạch nữa không? Chức năng của nước đối với máu?

(70 Thành phần chất trong huyết tương gợi ý gì về chức năng của nó?

- Y/c HS tìm hiểu thông tinSGK, thảo luận nhóm

- Vì sao máu từ phổi về tim rồi tới tế bào có màu đỏ tươi còn máu từ các tế bào về tim rồi tới phổi có màu đỏ thẫm?

- HS trao đổi nhóm, bổsung và nêu được :

+ Cơ thể mất nước, máu

sẽ đặc lại, khó lưu thông

+ Hồng cầu có bin có đặc tính kết hợpđược với oxi và khí CO2

hêmoglô Thảo luận trả lời

kháng thể, muốikhoáng, các chất thải

- Huyết tương có chứcnăng:

+ Duy trì máu ở thểlỏng để lưu thông dễdàng

+ Vận chuyển các chấtdinh dưỡng, các chấtcần thiết và các chấtthải

- Hồng cầu có Hb cókhả năng kết hợp với O2

Hoạt động 2: Môi trường trong cơ thể (10 phút)

- GV giới thiệu tranh H 13.2 :

- Yêu cầu HS quan sát tranh vàthảo luận nhóm, trả lời câu hỏi :

- Các tế bào cơ, não của cơ thể có thể trực tiếp trao đổi chất với môi trường ngoài được không ?

- Sự trao đổi chất của tế bào trong cơ thể với môi trường ngoài phải gián tiếp thông qua yếu tố nào ?

- Vậy môi trường trong gồm những thành phần nào ?

- HS trao đổi nhóm vànêu được :

+ Không, vì các tế bàonày nằm sâu trong cơthể, không thể liên hệtrực tiếp với MT ngoài

+ Sự trao đổi chất của tếbào trong cơ thể với môitrường ngoài gián thiếpqua máu, nước mô vàbạch huyết (môi trườngtrong cơ thể)

- HS rút ra kết luận

- Môi trường bên tronggồm ; Máu, nước mô,bạch huyết

- Môi trường trong giúp

tế bào thường xuyênliên hệ với môi trườngngoài trong quá trìnhtrao đổi chất

4.Củng cố: HS đọc KL và mục em có biết HD HS làm bài tập 2,4

5 Dặn dò: Học và trả lời câu 1, 2, 3, 4 SGK

Ngày soạn : …/10/2019

Trang 38

Ngày dạy: … /10/2019

Tiết 14: BẠCH CẦU – MIỄN DỊCH

I Mục tiêu : Sau khi học xong bài này,học sinh phải:

1 Kiến thức:

- HS nắm được 3 hàng rào bảo vệ cơ thể khỏi tác nhân gây nhiễm

- Trình bày được khái niệm miễn dịch

- Phân biệt được miễn dịch tự nhiên và miễn dịch nhân tạo

2 Kỹ năng: Kỹ năng làm việc nhóm,kỹ năng vận dụng thực tế.

II Chuẩn bị:

- Tranh phóng to các hình 14.1 đến 14.4 SGK

III Tiến trình lên lớp:

1 Ổn định tổ chức:

2 Kiểm tra bài cũ: ( 5 phút)

- Thành phần cấu tạo của máu? Nêu chức năng của huyết tương và hồng cầu?

- Môi trường trong cơ thể gồm những thành phần nào? Chúng có mối quan hệvới nhau như thế nào?

3 Bài mới:

VB: Khi bị dẫm phải gai, hiện tượng cơ thể sau đó như thế nào?

- HS trình bày quá trình từ khi bị gai đâm tới khi khỏi

- GV: Cơ chế của quá trình này là gì?

không hạt, đơn nhân

(limpho bào, bạch cầu mô

nô)

+ Nhóm 2 : Bạch cầu có

hạt, đa nhân, đa thuỳ

Căn cứ vào sự bắt màu

* Hoạt động 1 :

- HS liên hệ đến kiến bàitrước và nêu 5 loại bạchcầu

1 Các hoạt động chủ yếucủa bạch cầu:

Trang 39

người ta chia ra thành :Bạch cầu trung tính, bạchcầu ưa axit, ưa kiềm

? Vi khuẩn, virut xâm nhập vào cơ thể, bạch cầu tạo mấy hàng rào bảo vệ ?

? Sự thực bào là gì ?

? Những loại bạch cầu nào tham gia vào thực bào ?

? Tế bào B đã chống lại các kháng nguyên bằng cách nào ?

? Thế nào là kháng nguyên, kháng thể ; sự tương tác giữa kháng nguyên và kháng thể theo

cơ chế nào ?

? Tế bào T đã phá huỷ các tế bào cơ thể nhiễm

vi khuẩn, virut bằng cách nào ?

- Yêu cầu HS liên hệ thực

tế : Giải thích hiện tượng

mụn ở tay sưng tấy rồi khỏi ?Hiện tượng nổi hạch khi bị viêm ?

- GV lưu ý : bạch cầu ưaaxit và ưa kiềm cũngtham gia vào vô hiệu hoá

vi khuẩn, virut nhưng vớimức độ ít hơn

* Hoạt động 2:

- Yêu cầu HS đọc thôngtin SGK và trả lời câuhỏi :

? Hiện nay trẻ em đã được tiêm phòng bệnh

- HS quan sát kĩ H 14.1 ;14.3 và 14.4 kết hợp đọcthông tin SGK thảo luậnnhóm để trả lời câu hỏi

- HS liên hệ nêu được :+ Do hoạt động của bạchcầu : dồn đến chỗ vếtthương để tiêu diệt vikhuẩn

- HS rút ra KL ghi vở

* Hoạt động 2:

- HS dựa vào thông tin SGK

để trả lời, sau đó rút ra kếtluận

- HS liên hệ thực tế và trảlời

- Khi vi khuẩn, virut xâmnhập vào cơ thể, các bạchcầu bảo vệ cơ thể bằngcách tạo nên 3 hàng ràobảo vệ :

+ Sự thực bào : bạch cầutrung tính và bạch cầu mô

nô (đại thực bào) bắt vànuốt các vi khuẩn, virutvào trong tế bào rồi tiêuhoá chúng

+ Limpho B tiết ra khángthể vô hiệu hoá khángnguyên

+ Limpho T phá huỷ các

tế bào cơ thể bị nhiễm vikhuẩn, virut bằng cách tiết

ra các prôtêin đặc hiệu(kháng thể) làm tan màng

tế bào bị nhiễm để vô hiệuhoá kháng nguyên

2 Miễn dịch :

- Miễn dịch là khả năng

cơ thể không bị mắc 1bệnh nào đó mặc dù sống

ở môi trường có vi khuẩn,virut gây bệnh

- Có 2 loại miễn dịch :+ Miễn dịch tự nhiên : Tự

cơ thể có khả năng khôngmắc 1 số bệnh (miễn dịchbẩm sinh) hoặc sau 1 lầnmắc bệnh ấy (miễn dịch

Trang 40

nào ? Hiệu quả ra sao ?

tập nhiễm)

+ Miễn dịch nhân tạo : docon người tạo ra cho cơthể bằng tiêm chủngphòng bệnh hoặc tiêmhuyết thanh

4 Kiểm tra đánh giá: (5phút)

Khoanh tròn vào chữ cái đầu câu trả lời đúng :

Câu 1 : Hãy chọn 2 loại bạch cầu tham gia vào quá trình thực bào :

a Bạch cầu trung tính b Bạch cầu ưa axit c Bạch cầu ưa kiềm

d Bạch cầu đơn nhân e Limpho bào

Câu 2 ; Tế bào limpho T phá huỷ tế bào cơ thể bị nhiễm bệnh bằng cách nào ?

a Tiết men phá huỷ màng b Dùng phân tử prôtêin đặc hiệu c Dùng chân giả

tiêu diệt

5 Hướng dẫn về nhà:1 phút

- Đọc mục “Em có biết” về Hội chứng suy giảm miễn dịch



Ngày soạn : 10/10/2019

Tiêu đề	Giáo án Sinh học 8
Trường học	Tổ Khoa học tự nhiên
Chuyên ngành	Sinh học
Thể loại	giáo án
Năm xuất bản	2020 - 2021

Định dạng
Số trang	100
Dung lượng	693,12 KB

Giáo án sinh học 8 học kỳ 1 full trọn bộ mới nhất

Tiết 27: TIấU HểA Ở DẠ DÀY

Kiểm tra bài cũ: (3 phỳt)