Phần một : LỊCH SỬ THẾ GIỚI LỊCH SỬ THẾ GIỚI CẬN ĐẠI TỪ GIỮA THẾNHỮNG CUỘC CÁCH MẠNG TƯ SẢN ĐẦU TIÊN 1/ MỤC TIÊU : 1.1/ Kiến thức : - HS biết được nguyên nhân, diễn biến,tính chất, ý n
Trang 1Phần một : LỊCH SỬ THẾ GIỚI LỊCH SỬ THẾ GIỚI CẬN ĐẠI ( TỪ GIỮA THẾ
NHỮNG CUỘC CÁCH MẠNG TƯ SẢN ĐẦU
TIÊN
1/ MỤC TIÊU :
1.1/ Kiến thức :
- HS biết được nguyên nhân, diễn biến,tính chất, ý nghĩa
lịch sử của cách mạng Hà Lan giữa thế kỉ XVI, cách mạng
Anh giữa thế lỉ XVII, chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc
địa Anh ở Bắc Mĩ và việc thành lập Hợp chúng quốc Mĩ ( Hoa
Kì )
- Hiểu được các khái niệm trong bài, chủ yếu là khái
niệm “ CMTS”
1.2/ Kĩ năng :
- HS thực hiện được : bản đồ, tranh ảnh.
- HS thực hiện thành thạo :trình bày được diễn biến của
cuộc cách mạng Hà Lan
1.3/ Thái độ :
- Thói quen : nhận thức đúng đắn về vai trò của quần
chúng nhân dân trong các cuộc cách mạng
-Tính cách : Nhận thấy CNTB có mặt tiến bộ song vẫn là
chế độ bóc lột thay thế cho chế độ phong kiến
2)NỘI DUNG HỌC TẬP :
+Cách mạng Hà lan thế kỉ XVI+ Sự phát triển của CNTB ở Anh+ Ý nghĩa lịch sử của cách mạng tư sản Anh
3.CHUẨN BỊ :
3.1.Giáo viên: Bản đồ thế giới 3.2.Học sinh : Chuẩn bị bài + Tập + SGK + Vở bài tập
4.TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP :
4.1/ Ổn định tổ chức và kiểm diện : 8A1
8A2
8A3
4.2/ Kiểm tra mi ệng : 4.3/Tiến trình bài học
Trang 2Gv giới thiệu bài thông qua việc giới thiệu chương trình lớp 8.
Hoạt động của giáo viên
và học sinh
Nội dung bài học
Hoạt động 1: cá nhân: Tìm
hiểu về Cách mạng Hà lan
thế kỉ XVI , 10 phút :
- Gv chỉ trên bản đồ vùng đất
Nê-đec-lan?Nê – đec- lan nghĩa là gì ?
Nguyên nhân nào dẫn đến
cuộc cách mạng Hà Lan?
? Em hãy nêu diễn biến cuộc
cách mạng Hà Lan ?
? Nêu ý nghĩa của cuộc cách
mạng Hà Lan ?
Gv: Sau khi giành độc lập, tỉnh
Hà Lan giàu mạnh nhất được
chọn làm thủ đô
I- SỰ BIẾN ĐỔI VỀ KINH TẾ, XÃ HỘI TÂY ÂU TRONG CÁC THẾ KỈ XV- XVII CÁCH MẠNG HÀ LAN THẾ KỈ XVI :
1 Một nền sản xuất mới ra đời : ĐỌC THÊM
2 Cách mạng Hà lan thế
kỉ XVI :
* Nguyên nhân: Nền kinh tế
TBCN ở Nê –đec-lan phát triển mạnhchất châu Âu, nhưng lại bị vương quốcTây Ban Nha thống trị, ra sức ngăn cản
sự phát triển này
- Chính sách cai trị hà khắc của phongkiến Tây Ban Nha ngày càng làm tăngmâu thuẩn dân tộc
* Diễn biến:
- Nhiều cụộc đấu tranh của nhân dânNêđeclan chống lại chính quyền phongkiến Tây Ban Nha đã diễn ra, đỉnh cao lànăm 1566
- Năm 1581, các tỉnh miền BắcNêđeclan đã thành lập Các tỉnh liên hiệp(sau là cộng hịa Hà Lan)
-Năm 1648, chính quyền Tây Ban Nhacơng nhận nền độc lập của Hà Lan Cuộccách mạng kết thúc, Hà Lan được giảiphĩng
-Ý nghĩa :
Là cuộc CMTS đầu tiên trên thế giới đãlật đổ ách thống trị của thực dân Tây BanNha, mở đuờng cho CNTB phát triển
Trang 3Hoạt động 2: Tìm hiểu về
Sự phát triển của CNTB ở
Anh, 15 phút
- Gv dùng lược đồ chỉ nước Anh
và những vùng kinh tế TBCN
phát triển
GV: Đến thế kỉ XVII kinh tế TBCN ở nước
Anh như thế nào?
? Biểu hiện sự phát triển của
CNTB ở Anh ?
HS: Trả lời
?Kinh tế TBCN phát triển đem
đến hậu quả gì ?
Hs: Làm thay đổi thành phần
xã hội, xuất hiện tầng lớp
quý tộc mới và tư sản, nông
dân bị bần cùng hóa
?Vì sao nông dân phải bỏ quê
hương đi nơi khác sinh sống ?
HS: Họ bị mất hết ruộng đất
trở nên nghèo khổ, bị bần
cùng hóa
Hoạt động 2: Tìm hiểu về Ý
nghĩa lịch sử của cách
mạng tư sản Anh, 10 phút
?Nêu kết quả của cách mạng
tư sản Anh thế kỉ XVII ?
?Tại sao cách mạng tư sản Anh
II.- CÁCH MẠNG ANH GIỮA THẾ KỈ XVII :
1.Sự phát triển của CNTB
ở Anh
- Nguyên nhân :+ đĐến thế kỉ XVII, nền kinh tế TBCN
ở Anh đã phát triển mạnh + Ở nơng thơn, nhiều quý tộc phong kiến
đã chuyển sang kinh doanh theo conđường tư bản bằng cách rào đất cướpruộng Họ trở thành tầng lớp quý tộcmới, cịn nơng dân mất đất thì trở nênnghèo khổ
+Trong khi đĩ, chế độ phong kiến tiếptục kìm hãm giai cấp tư sản và quý tộcmới, ngăn cản họ phát triển theo conđường tư bản.Mâu thuẫn giữa tư sản, quýtộc và chế độ phong kiến trở nên gay gắt
2 Tiến trình cách mạng :ĐỌC THÊM
3 Ý nghĩa lịch sử của cách mạng tư sản Anh.
- Cuộc cách mạng tư sản Anh do tầnglớp quý tộc mới liên minh với giai cấp
tư sản lãnh đạo được đơng đảo quầnchúng nhân dân ủng hộ đã gìanh đượcthắng lợi đưa nước Anh phát triển theocon đường TBCN
- Đây là cuộc cách mạng khơng triệt để
vì vẫn cịn ngơi vua.Mặt khác, cáchmạng chỉ đáp ứng được quyền lợi chogiai cấp tư sản và quý tộc mới cịn nhândân khơng được hưởng chút quyền lợigì
Trang 4là cách mạng không triệt để ?
Hs: Lãnh đạo cách mạng là tư
sản và quý tộc mới, nhiều
tàn dư phong kiến không bị
xóa bỏ Nông dân không được
chia ruộng đất mà còn tiếp
tục đẩy đế chỗ bị chiếm và
bị đẩy đến chỗ phá sản
hoàn toàn
4.4/Tổng kết:
1) Biểu hiện sự phát triển của CNTB ở Anh ?
- đĐến thế kỉ XVII, nền kinh tế TBCN ở Anh đã phát triển mạnh với nhiều cơng trường thủ
cơng như luyện kim, làm đồ sứ, dệt len dạ….Trong đĩ, Luân Đơn trở thành trung tâm cơng
nghiệp, thương mại, tài chính lớn nhất nước Anh
2) Vì sao nói cách mạng Anh thế kỉ XVII là cách mạng không
triệt để ?
- Đây là cuộc cách mạng khơng triệt để vì vẫn cịn ngơi vua.Mặt khác, cách mạng chỉ đáp
ứng được quyền lợi cho giai cấp tư sản và quý tộc mới cịn nhân dân khơng được hưởng
chút quyền lợi gì
4 5/ Hướng dẫn học tập :
*Đối với bài học này :
+ Học bài chú ý tiến trình và tính chất của cuộc cách mạng
+ Hoàn thành bảng niên biểu - sự kiện vào vở Chú ýnguyên nhân chính của các cuộc cách mạng Hà Lan, Anh, diễn
biến và kết quả
* Đối với bài học sau : Chuẩn bị bài mới , phần III: Chiến tranh
giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ Chú ý:
Nguyên nhân, diễn biến, kết quả của cuộc chiến tranh
5)PHỤ LỤC :
Trang 5
- HS biết Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh
ở Bắc Mĩ và sự thành lập hợp chủng quốc châu Mĩ
- Hiểu nguyên nhân dẫn đến chiến tranh
1.2/ Kĩ năng:
- HS thực hiện được : sử dụng tranh ảnh, bản đồ lịch sử.
-HS thực hiện thành thạo : Chủ động học tập, và giải
quyết các vấn đề có liên quan bài học
1.3/ Thái độ :
- Thói quen : nhận thức đúng vai trò của quần chúng
nhân dân trong các cuộc cách mạng
- Tính cách : Nhận thức đúng về CNTB có mặt tiến bộ
(là xã hội phát triển cao hơn xã hội phong kiến) và hạn chế
của nó vẫn là chế độ bóc lột thay chế độ phong kiến
2)NỘI DUNG HỌC TẬP :
+ Tình hình các thuộc địa Nguyên nhân của chiến tranh
+ Kết quả và ý nghĩa cuộc chiến tranh giành độc lậpcủa các thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ
3)CHUẨN BỊ :
3.1.Giáo viên : Lược đồ 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ 3.2.Học sinh : Chuẩn bị bài + Tập + SGK + Vở bài tập
4)TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP :
4 1/ Ổn định tổ c hức và kiểm diện :
8A1
8A2
8A3
4.2/ Kiểm tra mi ệng :
1)Vì sao lại có các cuộc cách mạng tư sản ?(7đ)
2)Nêu nguyên nhân dẫn đến cuộc chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa ?(3đ)
ĐÁP ÁN :
1) Giai cấp tư sản có thế lực về kinh tế nhưng không có địa vị
xã hội, bị phong kiến chèn ép nên họ phải vùng dậy đấu
tranh chống lại phong kiến để xây dựng một xã hội tiến bộ
hơn
2) Giữa TK XVIII, nền kinh tế TBCN ở 13 thuộc địa phát triển mạnh, nhưng thực dân Anh
lại tìm mọi cách ngăn cản, kìm hãm như tăng thuế, độc quyền buơn bán trong và ngồi
nước …Vì vậy mâu thuẩn giữa tồn thể nhân dân Bắc Mĩ và g/c TS , chủ nơ với thực dân
Anh trở nên gay gắt
Trang 64.3/Tiến trình bài học :
*Giới thiệu bài: Sau khi Côlômbô tìm ra châu Mĩ, người
Anh đã chiếm Bắc Mĩ lập ra 13 thuộc địa Thế kỉ XVIII đã nổ
ra cuộc chiến tranh của 13 thuộc địa đó….
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung bài học
Ho
ạt động 1: Tìm hiểu về tình
hình ,nguyên nhân chiến tranh ở 13
thuộc địa , 15phút
- Gv dùng lược đồ chỉ vùng
đất 13 thuộc địa đó
?Vì sao mâu thuẫn giữa
thuộc địa và chính quốc
nảy sinh?
HS: Trả lời
GV: Để giải quyết mâu thuân đĩ, nhân
dân 13 bang thuộc địa Bắc Mĩ đã làm gì?
HS: Họ đã đứng lên đấu tranh dưới sự
lãnh đạo của giai cấp tư sản, chủ nơ
Ho ạt động 2: Tìm hiểu về Kết
quả và ý nghĩa cuộc
chiến tranh giành độc
lập của các thuộc địa
Anh ở Bắc Mĩ, 15phút
?Cuộc chiến tranh giành
độc lập đạt kết quả gì ?
Hs: 13 thuộc địa Anh ở Bắc
Mĩ được độc lập, một nước
cộng hòa tư sản ra đời
III- CHIẾN TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP CỦA CÁC THUỘC ĐỊA ANH Ở BẮC MĨ.
1.Tình hình các thuộc địa.
Nguyên nhân của chiến tranh.
- Sau khi Cơlơmbơ tìm ra châu Mĩ, ngườiAnh đến Bắc Mĩ ngày một nhiều Đến thế kỉXVIII, họ thiết lập 13 thuộc địa và tiến hànhchính sách cai trị, bĩc lột nhân dân ở đây
- Giữa TK XVIII, nền kinh tế TBCN ở 13thuộc địa phát triển mạnh, nhưng thực dân Anhlại tìm mọi cách ngăn cản, kìm hãm …Vì vậymâu thuẩn giữa tồn thể nhân dân Bắc Mĩ vàg/c TS , chủ nơ với thực dân Anh trở nên gaygắt
- Dưới sự lãnh đạo của g/c TS, chủ nơ, nhândân Bắc Mĩ đã đứng lên đấu tranh lật đổ áchthống trị của thực dân Anh, mở đường choCNTB tự do phát triển
2 Diễn biến của cuộc chiến tranh:ĐỌC THÊM
3 Kết quả và ý nghĩa cuộc chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ.
- Kết quả :
- Anh thừa nhận độc lập củacác thuộc địa và hợp chúng quốc Mĩ rađời Năm 1787, Mĩ ban hành hiến pháp quyđịnh Mĩ là nước cộng hịa liên bang đứng đầu
là Tổng thống
Trang 7Gv tổ chức cho Hs thảo
luận : Vì sao gọi cuộc
chiến tranh giành độc
lập này là cuộc cách
mạng tư sản ?
Hs thảo luận trình bày: Mục
tiêu của chiến tranh là
giành độc lập Ngoài ra nó
còn tạo điều kiện thuận
lợi cho sự phát triển của
CNTB ở Bắc Mĩ Do đó thực
chất là cuộc cách mạng tư
sản
?Nêu ý nghĩa của cuộc
cách mạng tư sản Anh ?
HS: Trả lời
GV: Chiến tranh giành độc lập 13 bang
thuộc địa của Bắc Mĩ cĩ phải là cuộc
cách mạng tư sản triệt để khơng? Vì sao?
HS: Trả lời
-Ý nghĩa :
- Giai phĩng nhân dân Bắc Mĩ khởi ách đơ hộcủa chủ nghĩa thực dân, làm kinh tế tư bản chủnghĩa phát triển
-Cuộc cách mạng này khơng triệt để vì chỉ cĩgiai cấp tư sản, chủ nơ được hưởng quyền lợicịn nhân dân lao động khơng được hưởngquyền lợi gì
4.4/Tổng kết :
1)Nguyên nhân dẫn đến cuộc chiến tranh giành độc lập
của các thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ ?
a Chống việc cướp đoạt tài nguyên
b Ngăn cản sự phát triển của CNTB ở thuộc địa củathực dân Anh
c Cả hai ý kiến trên (x)2)Kết quả và ý nghĩa cuộc chiená tranh giành độc lậpcủa các thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ ?
-Anh thừa nhận độc lập của các thuộc địa, mộtnước cộng hỏa tư sản được thành lập Mở đường cho kinh tế
TB phát triển mạnh mẽ, đây đồng thời là cuộc cách mạng tư
sản
4.5/ Hướng dẫn học tập :
*Đối với bài học này : Học bài Trả lời câu hỏi SGK và hoàn
thành các bài tập của bài trong vở bài tập Chú ý nguyên
nhân, diễn biến, kết quả, ý nghĩa cuộc chiến tranh giành
độc lập
* Đối với bài học sau :Chuẩn bị bài 2: CÁCH MẠNG TƯ SẢN
PHÁP ( 1789- 1794 ) Chú ý: Nước Pháp trước cách mạng và
diễn biến ban đầu của cuộc cách mạng
5)PHỤ LỤC :
Trang 81.1/ Kiến thức :
- HSø biết những tiền đề dẫn đến cuộc cách mạng tư
sản Pháp 1789 Những sự kiện cơ bản về diễn biến của cách
mạng qua các giai đoạn Vai trò của nhân dân trong việc đưa
đến thắng lợi và phát triển của cách mạng
- Hiểu ý nghĩa lịch sử của cách mạng tư sản Pháp.
1.2/ Kĩ năng :
-HS thực hiện được : Sử dụng bản đồ, lập niên biểu,
bảng thống kê
- HS thực hiện thành thạo :Phân tích so sánh các sự kiện,
liên hệ kiến thức đang học với cuộc sống
2)NỘI DUNG HỌC TẬP :
+Tình hình kinh tế nước Pháp trước cách mạng+Tình hình chính trị -xã hội
+Đấu tranh trên mặt trận tư tưởng+Mở đầu thắng lợi của cách mạng
3)CHUẨN BỊ :
3.1 Giáo viên: Tranh tình cảnh người nông dân Pháp trước
cách mạng, lược đồ nước Pháp
3.2.Học sinh : Chuẩn bị bài, vở bài tập
4)TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:
Trang 92) Giữa thế kỉ XVIII, nền nơng nghiệp Pháp vẫn lạc hậu, cơng cụ canh tác rất thơsơ( dùng cày cuốc)nên năng suất thấp.Nạn mất mùa, đĩi kém thường xuyên xảy ra ,đời sống nơng dân rất khổ cực
- Cơng thương nghiệp : kinh tế TBCN tuy đã phát triển nhưng lại bị chế độ phong kiến
cản trở ,kìm hãm Nước Pháp chưa cĩ sự thống nhất về đơn vị đo lường và tiền tệ
3/Tiến trình bài học :
Giới thiệu bài: Cách mạng tư sản đã thành công ở một
số nước và đang tiếp tục nổ ra, trong đó có nước Pháp đạt
đến đỉnh cao Vì sao cách mạng nổ ra và phát triển ở Pháp?
Cách mạng Pháp đã trải qua những giai đoạn nào ? Ýù nghĩa
lịch sử ra sao ? Đó là nội dung của bài học hôm nay
Hoạt động của giáo viên và
Gv gọi Hs đọc phần 1,2,3 SGK bài 2
Chia Hs làm 3 nhóm thảo luận các
câu hỏi sau, 20phút :
Nhóm 1 : Nêu tình hình kinh tế
nước Pháp trước cách mạng ?
- Hs thảo luận, đại diện trình bày,
các thành viên bổ sung và nhóm
khác nhận xét bổ sung
- Gv kết luận chốt ý:
Nhóm 2 : Nêu tình hình chính trị,
xã hội ?
- Hs thảo luận, đại diện trình bày,
các thành viên bổ sung và nhóm
khác nhận xét bổ sung
- Gv kết luận chốt ý:
TRƯỚC CÁCH MẠNG :
1 Tình hình kinh tế nước Pháp trước cách mạng.
- Giữa thế kỉ XVIII, nền nơngnghiệp Pháp vẫn lạc hậu, cơng cụcanh tác rất thơ sơ( dùng càycuốc)nên năng suất thấp.Nạn mấtmùa, đĩi kém thường xuyên xảy ra, đời sống nơng dân rất khổ cực
- Cơng thương nghiệp : kinh tếTBCN tuy đã phát triển nhưng lại
bị chế độ phong kiến cản trở ,kìmhãm Nước Pháp chưa cĩ sự thốngnhất về đơn vị đo lường và tiền tệ
2 Tình hình chính trị xã hội.
Trước cách mạng, Pháp vẫn lànước quân chủ chuyên chế do vuaLu-I XVI đứng đầu Xã hộitồn tại 3 đẳng cấp: Tănglữ, quý tộc và đẳngcấp thứ 3, mâu thuẩn vớinhau rất gay gắt
- Tăng lữ và quý tộc cĩ trong taymọi quyền lợi, khơng phải đĩngthuế Trong khi đĩ, đẳng cấp thứ
Trang 10Nhóm 3 : Cuộc đấu tranh tư
tưởng diễn ra như thế nào trước
cách mạng Pháp ?
- Hs thảo luận, đại diện trình bày,
các thành viên bổ sung và nhóm
khác nhận xét bổ sung
- Gv kết luận chốt ý:
Gv sử dụng sơ đồ 3 đẳng cấp của
xã hội Pháp và H5 Gv hướng dẫn
các em tìm hiểu kênh hình: Dưới
cùng là người nông dân đang chống
cái cuốc, trên lưng phía trước là
tầng lớp tăng lữ, phía sau là quý
tộc Ở dưới đất có chim chóc,
chuột phá hoại ngoài ra họ còn phải
đóng nhiều thứ thuế
->2 đẳng cấp trên có đặc quyền,
đặc lợi, không phải đóng thuế ( 10
% dân số ), đẳng cấp thứ 3 ( 90 % )
phải đóng thuế, không có quyền lợi
chính trị Gv kết luận
Hoạt động 2: Tìm hiểu về mở
đầu thắng lợi của cách mạng ,
10 phút :
? Nguyên nhân nào làm cho cách
ba gồm tư sản, nơng dân và dânnghèo thành thị khơng cĩ quyềnlợi gì, phải đĩng nhiều thứ thuế -Mâu thuẩn giữa đằng cấp thứ bavới tăng lữ và quý tộc ngày cànggay gắt
- Vì vậy, dưới sự lãnh đạo của giaicấp tư sản, nơng dân Pháp hănghái tham gia cách mạng để lật đổchế độ phong kiến
3 Đấu tranh trên mặt trận tư tưởng.
-Thời kì này đại diện cho trào lưutriết học ánh sáng Pháp làMông-te-xki-ơ, Vôn-te,Rút- xôđã ủng hộ tư tưởngtiến bộ của giai cấp tư sản ,kịchliệt tố cáo và lên án chế độ quânchủ chuyên chế của Lu-I-XVI
-Cuộc đấu tranh trên lĩnh vực tưtưởng đã thúc đẩy cách mạng sớmbùng nổ
II- CÁCH MẠNG BÙNG NỔ :
1 Sự khủng hoảng của chế độ quân
chế :GIẢM TẢI
2 Mở đầu thắng lợi của cách mạng :
Trang 11mạng bùng nổ ?
Hs trình bày theo SGK
đã làm cho mâu thuẫn giữa nhà
vua và đẳng cấp thứ 3 lên đế tột
đỉnh Đây chính là nguyên nhân trực
tiếp dẫn đến cách mạng
Gv dùng hình 9 để nói về cuộc đấu
tranh của nhân dân đã đưa cách
mạng đến thắng lợi
?Vì sao việc đánh chiếm pháo
đài-nhà tù Baxti đã mở đầu cho thắng
lợi của cách mạng ?
Hs: Chế độ quân chủ chuyên chế
bị giáng một đòn quan trọng đầu
tiên, cách mạng bước đầu thắng lợi,
tiếp tục phát triển
-Ngày 14.7.1789, dưới sựlãnh đạo của phái lập hiến, quầnchúng nhân dân kéo đến tấn cơng
và chiếm pháo đài –nhà ngục xti.Họ đốt các văn tự, khế ướccủaphong kiến và làm chủ các cơquan quan trọng của thành phố
Ba-4.4/ Tổng kết :
1) Nguyên nhân bùng nổ của cách mạng tư sản Pháp?
- Do ăn chơi xa xỉ, vua Lu-I –XVI phải vay của tư sản 5 tỉ livrơ Số tiền nợ này vua
khơng cĩ khả năng trả nên đã liên tiếp tăng thuế.Mâu thuẩn giữa nơng dân với chế độ
phong kiến vì thế càng trở nên sâu sắc
2)Vì sao việc đánh chiếm pháo đài- nhà tù Baxti đã mở đầu
cho thắng lợi của cách mạng ?( Chế độ quân chủ chuyên
chế bị giáng một đòn quan trọng đầu tiên, cách mạng bước
đầu thắng lợi, tiếp tục phát triển.)
4.5/ Hướng dẫn học tập :
*Đối với bài học này : Học bài, chú ý phần II
* Đối với bài học sau : Chuẩn bị tiếp phần III-SỰ PHÁT TRIỂN
CỦA CÁCH MẠNG
-Tuyên ngôn-Hiến pháp 1791.Cách mạng chia mấy giaiđoạn.?
-Sự thoả hiệp của giai cấp tư sản với phong kiến thểhiện ở điểm nào?
-Hành động của nhân dân Pháp như thế nào khi tổquốc lâm nguy?
-Thái độ của phái Gi-rông-Đanh và phái Gia-cô-Banh?
Trang 12CÁCH MẠNG TƯ SẢN
PHÁP
(1789- 1794 ) (tiếp theo)
1)MỤC TIÊU :
1.1/ Kiến thức:
- HS biết được những sự kiện cơ bản về diễn biến của cuộc
cách mạng qua các giai đoạn Vai trò của quần chúng nhân
dân và sự phát triển của cách mạng
- Hiểu ý nghĩa lịch sử của cuộc cách mạng.
- Thói quen, tính cách : HS thấy được tính chất hạn chế của
cách mạng tư sản Pháp,rút ra bài học kinh nghiệm qua cuộc
cách mạng tư sản Pháp 1794
2)NỘI DUNG HỌC TẬP :
+ Chế độ quân chủ lập hiến (từ ngày 14-7-1789_ 1792
10-8-+ Chuyên chính dân chủ cách mạng Gia-Cô-Banh (2-6-1793_
3.2.HS: Tìm hiểu nội dung SGK, kênh hình, chuẩn bị bài
theo lời dặn của GV ở tiết 3
4)TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP :
4 1/ Ổn định tổ chức và kiểm diện : 4.2/ Kiểm tra mi ệng :
1) Nguyên nhân nào dẫn đến sự bùng nổ của cáchmạng tư sản Pháp ?(8đ)
2) Nêu vai trò của quần chúng nhân dân trong các cuộc
cách mạng tư sản Pháp?(2đđ)
ĐÁP ÁN :
1) Năm 1774 tình hình kinh tế-chính trị-xã hội Pháp
ngày càng suy yếu, nông dân nổi dậy đấu tranh ở nhiều nơi
Hội nghị 3 đẳng cấp (5-5-1789 ở Véc-Xai) đã dẫn đến mâu
thuẫn giữa nhà vua với đẳng cấp thứ 3 lên tột đỉnh là do
thái độ ngoan cố của nhà vua đã dẫn đến cách mạng bùng
nổ
2) Quần chúng nhân dân là lực lượng chủ yếu đưa cách mạng đạt đến đỉnh cao với nền
chuyên chính dân chủ Gia-cobanh
4.3/Tiến trình bài học :
Trang 13Giới thiệu bài : Thắng lợi của cuộc khởi nghĩa ngày 14/7/1789 đã phá ngục Baxti mở đầu cho sự thắng lợi Sau đó
cách mạng tư sản Pháp phát triển như thế nào ? Chúng ta tìm
hiểu qua tiết học hôm nay.
Hoạt động củagiáo viên và
Hoạt động 1 : Tìm hiểu về Chế
độ quân chủ lập hiến (từ
ngày 14-7-1789_ 10-8-1792)
GV : Sau ngày 14-7-1789 cách
mạng nhanh chóng lan rộng ra cả
nước,giai cấp tư sản lợi dụng sức
mạnh của quần chúng để nắm
chính quyền,hạn chế quyền lực
của nhà vua và xoa dịu quần
chúng
?Sau khi lên nắm quyền, giai cấp tư
sản đã làm gì ?
GV cho HS đọc nội dung tuyên
ngôn
?Trước những sự việc đó, nhà vua
có hành động gì ?
HS:Liên kết với các phần tử
phản động trong nước và cầu
cứu nước Áo-Phổ chống lại cách
mạng
?Hành động đóù giống với Vị vua
nào ở nước ta mà các em đã học
ở lớp 7 ? (Cõng rắn cắn gà nhà)
HS:Vua Lê Chiêu Thống và
- Sau khi giành thắng lợi, pháilập hiến lên nắm quyền và họ đãlàm được 2 việc quan trọng đốivới cách mạng :
+ Thơng qua tuyên ngơn nhânquyền và dân quyền, nêu caokhẩu hiệu: tự do, bình đẳng bácái
+Ban hành hiến pháp , xác lậpchế độ quân chủ lập hiến
Theo đĩ, vua khơng được nắmquyền mà là quốc hội.Vì vậy,Lu-I-XVI đã liên kết với lực lượngphản cách mạng trong nước,cầucứu bên ngồi để giành lại chínhquyền
?Trước tình hình ngoại xâm và nội
phản thì nhân dân Pháp đã làm
gì ? Kết quả ?
GV : Sau khi phái lập hiến bị lật
- 4/1792, liên minh hai nướcÁo-Phổ cùng bọn phản động ởPháp chống phá cách mạng Pháilập hiến đã khơng kiên quyếtchống lại, tình hình đất nước trởnên lâm nguy
Trang 14đổ, chính quyền chuyển sang tay
giai cấp tư sản công thương nghiệp
gọi là phái Ghi-Rông-Đanh
21/9/1792 Quốc hội mới được bầu
theo chế độ phổ thông đầu
phiếu, thành lập nền cộng hoà
đầu tiên của nước Pháp
?Kết quả này có cao hơn giai đoạn
trước không ? Thể hiện ở những
điểm nào ?
2 Bước đầu của nền Cộng hoà 21/9/1792_2/6/1793:GIA
ÛM TẢI
Hoạt động 2 : Tìm hiểu về
Chuyên chính dân chủ cách
mạng Gia-Cô-Banh (2-6-1793_
27-7-1794), 10 phút :
GV sau khi lật đổ phái Ghi rông
đanh,phái Gia-cô-banh lên nắm
quyền, đứng đầu là Rô pexpie
- GV giới thiệu về Rôpexpie là
người kiên quyết cách mạng,
không chịu khuất phục trước kẻ
thù
?Chính quyền cách mạng đã làm gì
trước tình hình thù trong và giặc
ngoài ?
HS : Ban hành nhiều chính sách
tiến bộ…( SGK/16.)
? Sau khi đánh thắng được thù trong
,giặc ngoài thì tình hình phái Gia cô
banh như thế nào ?
HS: Nội bộ chia rẽ, không được
nhân dân ủng hộ
GV: 27-7-1794 tư sản phản cách
mạng đảo chính, Rôpexpie bị bắt
và bị xử tử
? Vì sao bọn tư sản phản cách
mạng tiến hành cuộc đảo chính ?
HS : Ngăn chặn cách mạng
tiếp tục phát triển vì sợ đụng
chạm đến quyền lợi của họ
? Nguyên nhân dẫn đến sự thất
bại của phái Gia cô banh ?
HS: Mâu thuẫn nội bộ, nhân
3.Chuyên chính dân chủ cách mạng Gia- Cô-Banh (2-6-1793_
27-7-1794):
-Sau khi lật đổ phái Gi-rơng –đanh, phái Gia-co-banh được sựủng hộ của nhân dân lên nắmchính quyền, thiết lập nềnchuyên chính dân chủ do Rơ-be-xpi-e đứng đầu Chính quyềncách mạng đã thi hành nhiềubiện pháp để trừng trị bọn phảncách mạng, giải quyết những yêucầu của nân dân…
- Phái Gia-cơbanh cũng ban hànhlệnh tổng động viên, xây dựngquân đội cách mạng hùng mạnhnhờ đĩ đã đánh bại bọn ngoạixâm và nội phản
- Do nội bộ chia rẽ, nhân dân lạikhơng ủng hộ như trước nên phái
tư sản phản cách mạng đã tiến
Trang 15dân xa rời vì không đáp ứng
quyền lợi như đã hứa
Hoạt động 3 : Tìm hiểu về Ý
nghĩa của cuộc cách mạng , 10
phút :
- Gv yêu cầu HS thảo luận lớp
nội dung :
? Vì sao nói cuộc cách mạng tư sản
Pháp là cuộc cách mạng Tư sản
triệt để nhất ?
để xử tử(28/7/1789)-Cách mạng kết thúc vào cuốithế kỉXVIII
4.Ý nghĩa:
-Lật đổ được chế độphong kiến, đưa giaicấp tư sản lên nắmquyền, xĩa bỏ nhiều trở ngạitrên con đường phát triển củaTBCN.Quần chúng nhân dân làlực lượng chủ yếu đưa cáchmạng đạt đến đỉnh cao với nềnchuyên chính dân chủ Gia-co-banh
- Tuy CMTS Pháp cuối thế kỉXVIII được coi là CMTS triệt đểnhất nhưng nĩ vẫn chưa đáp ứngđược đầy đủ quyền lợi cho nhândân, vẫn khơng hồn tồn xĩa bỏđược chế độ phong kiến, chỉ cĩgiai cấp tư sản là được hưởnglợi
4.4/Tổng kết :
1)Nêu vai trò của quần chúng nhân dân trong các cuộc
cách mạng tư sản Pháp?
Quần chúng nhân dân là lực lượng chủ yếu đưa cách mạng đạt đến đỉnh cao với nền
chuyên chính dân chủ Gia-cobanh
4.5/ Hướng dẫn học tập :
* Đối với bài học này : Học bài chú ý phần 1 và phần 2 Làm
hoàn chỉnh VBTLS
* Đối với bài học sau :Chuẩn bị bài 3: Chủ nghĩa tư bản được
xác lập trên phạm vi thế giới
+Vì sao máy móc được sử dụng nhiều trong ngành giao thông
Trang 16+ HS hiểu chủ nghĩa tư bản xác lập trên phạm vi toàn thế giới qua việc hình thành
và thắng lợi của các cuộc cách mạng của châu Âu - Mĩ
Trang 17Hoạt động 2
+ HS biết sự xuất hiện của 2 giai cấp tư sản và vơ sản
+ HS hiểu mối quan hệ của 2 giai cấp này
1 2/ Kĩ năng :
+ HS thực hiện được : khai thác kênh chữ, kênh hình SGK.
+ HS thực hiện thành thạo : phân tích các sự kiện để rút
ra kết luận, liên hệ thực tế
1.3/ Thái độ:
+Thói quen: nhận thức Sự áp bức bóc lột là bản chất
của chủ nghĩa tư bản đã gây nên sự đau khổ cho nhân dân
lao động trên toàn thế giới
+Tính cách : nhận thức bằng khả năng lao động sáng
tạo,nhân dân đã thực sự trở thành chủ nhân của những
thành tựu to lớn về kĩ thuật-sản xuất của nhân loại
2)NỘI DUNG HỌC TẬP :
+ Cách mạng công nghiệp ở Anh
+ Hệ quả của cách mạng Công nghiệp
3)CHUẨN BỊ :
3.1.GV:Tìm hiểu nội dung các hình ở SGK 3.2.HS: Chuẩn bị bài, nghiên cứu các hình ởSGK/18,19,20,21
4)TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP :
4.1/ Ổn định tổ chức và kiểm diện :
4.2/ Kiểm tra mi ệng :
1)Nêu vai trò của quần chúng nhân dân trong các cuộc cách
mạng tư sản Pháp?(7đđ)
2) Trong các phát minh,phát minh nào là quan trọng vì sao ?(3đđ)
ĐÁP ÁN :
1) Quần chúng nhân dân là lực lượng chủ yếu đưa cách mạng đạt đến đỉnh cao với nền
chuyên chính dân chủ Gia-cobanh
2) Năm 1785 Eùt-Mơn-Crai-Tơ phát minh ra máy dệt vải chạy
bằng hơi nước là quan trọng nhất Vì lần đầu tiên biết ứng
dụng thành tựu kĩ thuật và chế tạo ra máy dệt vải chạy
bằng hơi nước, làm cho năng suất tăng 40 lần
4.3/Tiến trình bài học :
*Giới thiệu bài : Cuối thế kỉ XVIII đầu thế kỉ XIX, các nước châu Âu đã có những bước tiến trong lĩnh vực sản
xuất Đó chính là cuộc cách mạng nhằm cơ khí hoá nền sản
xuất để thay thế cho sản xuất thủ công, thực chất đây là
cuộc cách mạng khoa học kĩ thuật với mục đích tạo ra năng
suất lao động cao hơn để làm cơ sở cho 1 chế độ mới, chế độ
chủ nghĩa tư bản Cụ thể cuộc cách mạng công nghiệp đã
diễn ra như thế nào ? Và diễn ra ở đâu ? Chúng ta cùng tìm
hiểu bài.
Hoạt động của giáo viên Nội dung bài học
Trang 18và học sinh
Hoạt động 1 : Tìm hiểu về
Cách mạng công nghiệp
ở Anh, 20 phút :
GV giải thích khái niệm
“Cách mạng công nghiệp”
?Tại sao cách mạng công
nghiệp lại diễn ra trước tiên
ở Anh trong ngành dệt ?
GV cho HS quan sát H12,H13
SGK/18,19
? Qua 2 bức tranh trên thì
cách sản xuất và năng
suất lao động khác nhau như
thế nào ?
HS : Máy kéo sợi thủ công
đòi hỏi nhiều nhân công
nhưng cho năng suất
thấp.Còn máy kéo sợi
Gien-ni ít nhân công nhưng năng
suất tăng 8 lần
Thảo luận nhóm đôi nội
dung : Theo em điều gì sẽ xảy
ra khi máy kéo sợi Gien-ni
được sử dụng phổ biến rộng
rãi ?
HS:Năng suất lao động trong
ngành dệt tăng rất nhanh,
những nhà tư sản sẽ tiếp
tục cải tiến ,phát minh ra
máy móc
?Em hãy kể tên những phát
minh quan trọng va øtác dụng
của nó ?
HS:Năm 1769 Ac-crai-tơ phát
minh ra máy kéo sợi chạy
bằng sức nước.Đến năm
1785 Eùt-mơn-Các-rai chế tạo
ra máy dệt chạy bằng sức
đầu tiên => năng suất tăng
40 lần Năm 1784 Giêm-Oát
phát minh ra máy hơi
nước,sau đó các ngành
I/CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP.
1.Cách mạng công nghiệp ở Anh.
-Từ những năm 60 của thế kỉ XVIII,Anh
là nước đầu tiên trên thế giới tiến hànhcách mạng cơng nghiệp với việc phátminh ra máy mĩc trong ngành dệt
- 1764, Giêm Ha-gri-vơ sáng chế ra máykéo sợi Gien-ni, nâng cao năng suất gấp
8 lần Năm 1789, Ác-crai-tơ phát minh ramáy kéo sợi chạy bằng sức nước
- 1785, Ác-crai-tơ chế tạo thành cơngmáy dệt chạy bằng sức nước nâng cao
Trang 19khác củng sử dụng máy
móc
GV kết luận : nước Anh được
gọi là “công xưởng của thế
giới” và liên hệ đến công
cuộc công nghiệp hoá, hiện
đại hoá đất nước ta hiện
nay
Hoạt động 2 : Tìm hiểu về
Hệ quả của cách mạng
Công nghiệp, 10 phút :
? Cuộc cách mạng công
nghiệp đem lại hệ quả quan
trọng như thế nào ?
vải bằng tay nhưng cĩ hạn chế là phảixây dựng nhà máy gần những khúc sơngchảy xiết, về mùa đơng nước đĩng băngnên máy khơng khơng hoạt động được
- Đặc biệt năm 1784 Giêm Oát đã phátminh ra máy hơi nước khắc phục đượctất cả những nhược điểm của máy mĩctrước đây, thúc đẩy nhiều ngành kinh tếkhác ra đời như dệt, luyện kim
-Nhờ cách mạng cơng nghiệp, Anh sớmdiễn ra quá trình chuyển biến từ sản xuấtnhỏ, thủ cơng sang sản xuất lớn bằngmáy mĩc, là nước đầu tiên tiến hànhcơng nghiệp hĩa Từ một nước nơngnghiệp, Anh đã trở thành nước cơngnghiệp phát triển nhất thế giới, là cơngxưởng của thế giới
2.Cách mạng công
Đức:GIẢM TẢI 3.Hệ quả của cách mạng Công nghiệp
- Làm thay đổi bộ mặt của các nước tư
bản , hình thành các trung tâm kinh tế,thành phố lớn
- Xã hội hình thành 2 giai cấp tư sản và
vơ sản Hai giai cấp này mâu thuẫn vớinhau trong xã hội tư bản
4.4/ Tổng kết :
1)Ghi tên các phát minh và người phát minh vào ô trống
Thờigian
Phát minh Người phát minh
1764 1769 1874
Máy kéo sợi Gien-ni
Máy kéo sợi chạy bằng sức nước
Máy hơi nước
Máy dệt vải
Giêm- Ha- Gri- Vơ
Ac- Crai- Tơ
Giêm-Oát
Eùt- Mơn-Các-Rai
Trang 2017852)Trong các phát minh đó, phát minh nào là quan trọng vì sao ?
TL : Năm 1785 Eùt-Mơn-Crai-Tơ phát minh ra máy dệt vải
chạy bằng hơi nước là quan trọng nhất Vì lần đầu tiên biết
ứng dụng thành tựu kĩ thuật và chế tạo ra máy dệt vải chạy
bằng hơi nước, làm cho năng suất tăng 40 lần
4.5/ Hướng dẫn học tập :
*Đối với bài học này :Học bài chỉ ra những phát minh của nhà khoa học
* Đối với bài học sau :Chuẩn bị bài 3, phần II : Chủ nghĩa tư bản
được xác lập trên phạm vi thế giới
+Vì sao nói các cuộc đấu tranh thống nhất ở Italia-Đức-Nga
đều là CNTB ?
+Lập bảng thống kê các quốc gia tư sản ở khu vực Mĩ la tinh
theo thứ tự niên đại
+Vì sao CNTB phát triển thúc đẩy các nước tư bản đi xâm
chiếm thuộc địa?
5) PHỤ LỤC :
CHỦ NGHĨA TƯ BẢN
ĐƯỢC XÁC LẬP TRÊN PHẠM VI THẾ GIỚI (Tiếp theo)
+ HS thực hiện thành thạo : Biết phân tích các sự kiện
để rút ra kết luận, liên hệ thực tế
1 3/ Thái độ:
+ Thói quen : biết Sự áp bức bóc lột là bản chất của
chủ nghĩa tư bản đã gây nên sự đau khổ cho nhân dân lao
động trên toàn thế giới
Trang 21+ Tính cách : Bằng khả năng lao động sáng tạo,nhân dânđã thực sự trở thành chủ nhân của những thành tựu to lớn
về kĩ thuật-sản xuất của nhân loại
2) NỘI DUNG HỌC TẬP :
+ Sự xâm lược của tư bản phương Tây đối với các nước
Á, Phi
3)CHUẨN BỊ :
3.1Giáo viên : Lược đồ thế giới 3.2.Học sinh : Chuẩn bị bài ,Vở bài tập
4)TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP :
4 1/ Ổn định tổ chức và kiểm diện : 4.2/ Kiểm tra mi ệng
1)Trình bày hệ quả của các cuộc cách mạng côngnghiệp ?(7đ)
2) Vì sao phương Đông, châu Phi lại trở thành đối tượng
xâm lược của thực dân phương Tây ?(3đ)
ĐÁP ÁN :
1) Làm thay đổi bộ mặt của các nước tư bản như nâng cao năng
suất lao động, hình thành các trung tâm kinh tế, thành phố lớn
- Xã hội hình thành 2 giai cấp tư sản và giai cấp vô sản mâu
thuẩn với nhau dẫn đến các cuộc đấu tranh giai cấp trong xã hội tư bản
2)
- Đất rộng, người đông, tài nguyên dồi dào
4.3/Tiến trình bài học :
một số cuộc CMTS ở châu Aâu và Bắc Mĩ Sang thế kỉ XIX, do
sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế TBCN, phong trào dân tộc,
dân chủ ở các nước châu Âu và châu Mĩ ngày càng dâng
cao, tấn công mạnh mẽ vào thành trì của chế độ phong kiến,
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động 1: cá nhân: Tìm hiểu sự xâm
lược của Tư bản phương Tây
đối với các nước Á, Phi, 30
phút
?Vì sao các nước phương Tây
đẩy mạnh xâm chiếm thuộc địa
2 Sự xâm lược của Tư bản phương Tây đối với các nước Á, Phi.
-Từ khi tiến hành cách mạng cơngnghiệp, nhu cầu về nguyên liệu, thịtrường của các nước tư bản Anh vàPháp trở nên cấp thiết khiến chính
Trang 22
?Đối tượng xâm lược của các
nước tư bản phương Tây ?
?Vì sao phương Đông, châu Phi lại
trở thành đối tượng xâm lược ?
- Hs: Đất rộng, người đông,
tài nguyên dồi dào
- GV xác định vị trí các nước xâm lược
trên bản đồ thế giới
- Gv nhận xét hướng dẫn HS
liên hệ thực tế tới các nước ở
khu vực Đông Nam Á nói chung
và Việt Nam nói riêng chịu sự
thống trị của Pháp
phủ các nước này đẩy mạnh việcxâm lược đối với phương Đơng đặcbiệt là Ấn Độ, Trung Quốc và khuvực Đơng Nam Á
-Tại châu Phi, các nước Anh, Pháp,Đức, I-ta-li-a…cũng ráo riết đẩymạnh xâu xé, biến tồn bộ châu lụcnày thành thuộc địa của mình
-Kết quả : cuối thế kỉ XIX- đầu XX,hầu hết các nước ở châu Á, châu Phiđều trở thành thuộc địa hoặc phụthuộc của chủ nghĩa thực dânphương Tây
4.4/Tổng kết :
1)Vì sao các nước Tư bản phương Tây đẩy mạnh sự xâm lược
đối với các nước Á, Phi ?
-Từ khi tiến hành cách mạng cơng nghiệp, nhu cầu về nguyên liệu, thị trường của các nước
tư bản Anh và Pháp trở nên cấp thiết khiến chính phủ các nước này đẩy mạnh việc xâm
lược đối với phương Đơng đặc biệt là Ấn Độ, Trung Quốc và khu vực Đơng Nam Á
2)Đến giữa thế kỉ XIX, các nước tư bản phương Tây đẩy mạnh xâm lược thuộc địa chủ yếu
nhằm :
A mở rộng lãnh thổ
B khai hĩa văn minh cho các nước khác
C tranh giành thị trường, nguồn tài nguyên, nhân lực.(x)
D thỏa mãn nhu cầu thống trị thế giới của giai cấp tư sản
3)Hướng dẫn học sinh làm vở bài tập
4.5/ Hướng dẫn học tập :
*Đối với bài học này : Học bài, trả lời câu hỏi của bài trong
SGK và hoàn thành các bài tập Chú ý các cuộc cách mạng
tư sản thế kỉ XIX và nguyên nhân, kết quả của quá trình
xâm chiếm thuộc địa của các nước tư bản phương Tây
* Đối với bài học sau: Chuẩn bị bài 4: PHONG TRÀO CÔNG
NHÂN VÀ SỰ RA ĐỜI CỦA CHỦ NGHĨA MÁC Chú ý phong
trào công nhân nửa đầu thế kỉ XIX
5) PHỤ LỤC :
Trang 23
1.1/ Kiến thức :
Hoạt động 1
- Học sinh biết nguyên nhân dẫn đến phong trào công
nhân, hình thức đấu tranh ban đầu: đập phá máy móc Kết
quả của phong trào
_ Học sinh hiểu ý nghĩa của phong trào đập phá máy mĩc
1.2/ Kĩ năng :
-HS thực hiện được : Phân tích, nhận định về quá trình
phát triển của phong trào công nhân đầu thế kỉ XIX
- HS thực hiện thành thạo : liên hệ với thực tế về chế
độ lao động
- Học sinh biết nguyên nhân phong trào cơng nhân trong giai đoạn 1830- 1840
- Học sinh hiểu ý nghĩa của phong trào cơng nhân trong giai đoạn nàyá
1.2/ Kĩ năng :
-HS thực hiện được : Phân tích, nhận định về quá trình
phát triển của phong trào công nhân đầu thế kỉ XIX
- HS thực hiện thành thạo : liên hệ với thực tế về chế
độ lao động
2)NỘI DUNG HỌC TẬP :
+ Phong trào đập phá máy mĩc và bãi cơng
+ Phong trào công nhân trong những năm 1830-1840
3)CHUẨN BỊ :
3.1.Giáo viên: Lược đồ hành chính châu Âu + Hình 24,25
SGK phóng to
3.2.Học sinh: Chuẩn bị bài , Vở bài tập.
4)TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP :
4.
1/ Ổn định tổ chức và kiểm diện :
Trang 24nước tư bản Anh và Pháp trở nên cấp thiết khiến chính phủ các nước này đẩy mạnh việc
xâm lược đối với phương Đơng đặc biệt là Ấn Độ, Trung Quốc và khu vực Đơng Nam Á
2) Tiền lương thấp, lao động nhiều giờ, chưa có ý thức đấu
tranh
4.3/Tiến trình bài học :
*Giới thiệu bài: Giai cấp vô sản ra đời cùng giai cấp tư
sản nhưng bị áp bức, bóc lột ngày càng nặng nề, mâu
thuẫn giữa vô sản và tư sản ngày càng gay gắt làm bùng
lên cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản, tuy họ chưa có ý
thức được sứ mệnh lịch sử của mình Để rõ hơn chúng ta vào
bài 4.
Hoạt động của giáo viên
Ho
ạt động 1 : cá nhân :Tìm hiểu về
phong trào đập phá máy
móc và bãi công, 20 phút :
- Sự phát triển của lịch sử xã
hội loài người đã chứng minh
quy luật có áp bức thì có đấu
tranh
?Vì sao ngay khi mới ra đời, giai
cấp công nhân đã đấu tranh
chống lại CNTB ?
?Gv hướng dẫn học sinh xem
hình 24 và yêu cầu các em
hãy mô tả lại cuộc sống của
công nhân Anh ?
Hs : Trẻ em phải lao động nặng
nhọc
Gv mở rộng: Công nhân nam
nữ kể cả trẻ em dưới 6 tuổi
phải làm thuê trong những
điều kiện rất khắc nghiệt Nơi
sản xuất nóng bức vào mùa
I/ PHONG TRÀO CÔNG NHÂN NỬA ĐẦU THẾ
đã nổi dậy đấu tranh
Trang 25hè, lạnh giá vào mùa đông,
môi trường bị ô nhiễm đặc
biệt là ở các xưởng dệt
bông có rất nhiều bụi, rất hại
phổi Sức khỏe của công
nhân giảm sút nhanh chóng
đặc biệt là phụ nữ và trẻ em
mắc bệnh hiểm nghèo : Chân
đi vòng kiềng, đau cột sống, …
nên thường chết yểu hoặc
tuổi thọ rất thấp không quá
40 tuổi
Gv gọi H đọc phần chữ nhỏ
SGK
Gv hướng dẫn Hs thảo luận : ?
Vì sao giới chủ lại thích sử dụng
lao động trẻ em?
Hs: Tiền lương thấp, lao động
nhiều giờ, chưa có ý thức đấu
tranh
?Qua hình 24, em có suy nghĩ gì
về quyền trẻ em hôm nay ?
?Bị áp bức bóc lột, công
nhân đã đấu tranh chống CNTB
Nhưng họ đấu tranh bằng hình
thức nào ?
Hs: Đập phá công xưởng, máy
móc và bãi công
?Hành động đó thể hiện
nhận thức của người công
nhân như thế nào ?
Hs : Họ cho rằng máy móc làm
họ khổ cực, nhận thức của họ
còn non yếu, sai lầm
- Việc đập phá máy móc
không đưa đến thành công
trong cuộc đấu tranh chống lại
tư bản Muốn cuộc đấu tranh
chống lại tư bản thắng lợi
công nhân phải làm gì?
Hs: Phải đoàn kết lại và tổ
chức Công đoàn được thành
lập
?Vậy vai trò của Công đoàn ?
Gv hướng dẫn Hs liên hệ thực
-Hình thức đấu tranh đầu tiên là đậpphá máy mĩc, đốt cơng xưởng Cuộc đấutranh nổ ra ở Anh, sau đĩ là Pháp, Đức,Bỉ,…
-Đến đầu thế kỉ XIX, cơng nhân đãchuyển sang đấu tranh với hình thức bãicơng địi tăng lương và giảm giờ làm,thành lập các cơng đồn để bảo vệ mình
2 Phong trào công nhân trong những năm 1830-
1840 :
Trang 26tế tới tổ chức Công đoàn
hiện nay
Ho
ạt động 1 : Tìm hiểu về Phong
trào công nhân trong
những năm 1830-1840 :
10 phút :
-Sự phát triển của CNTB đã
đưa đến nhiều thành phố, trung
tâm kinh tế ra đời, xã hội có
những mâu thuẫn giữa tư sản
và vô sản ngày càng gay gắt
làm cho cuộc đấu tranh của
công nhân ngày càng quyết
liệt
Gv dùng lược đồ châu Âu xác
định các nước có phong trào
công nhân phát triển thời gian
này
?Nêu những phong trào tiêu
biểu của công nhân Pháp,
Đức, Anh ?
- Gv bổ sung nhấn mạnh về
phong trào, đặc biệt là phong
trào Hiến Chương ở Anh qua
hình 25 : “ Công nhân Anh kí tên
vào bản kiến nghị đòi quyền
tổng tuyển cử phổ thông
Bản kiến nghị với 3 triệu chữ
kí được 20 công nhân khiêng
trong chiếc hòm to, theo sau là
hàng ngàn người gửi lên Nghị
viện Nhân dân chào đón hân
hoan, nhưng Nghị viện không
chấp nhận Qua đó chứng tỏ
phong trào có tính quần chúng
rộng lớn, tính tổ chức và tính
mục tiêu chính trị rõ nét
?Phong trào công nhân châu
Aâu (1830-1840) có điểm chung
gì khác với phong trào công
-Cuộc đầu tranh của cơng nhân thànhphố Li-ơng (Pháp) năm 1831, cơng nhândệt ở Li-ơng (Pháp) khởi nghĩa địi tănglương giảm giờ làm.Họ nêu cao khẩuhiệu sống trong lao động, chết trongchiến đấu Cuộc khởi nghĩa cuối cùng bịgiới chủ đàn áp
-1844, cơng nhân dệt vùng Sơ-lê-din(Đức) khởi nghĩa chống lại sự hà khắccủa giới chủ
-Phong trào hiến chương ở Anh: từ
1836-1847 nước Anh diễn ra phong trào hiếnchương cĩ quy mơ, tổ chức và mang tínhchính trị rõ rệt
- Các cuộc đấu tranh của cơng nhân ởPháp, Đức, Anh cuối cùng đều thất bạinhưng đã đánh dấu sự trưởng thành củaphong trào cơng nhân quốc tế, tạo điềukiện cho sự ra đời của lí luận cách mạngsau này
Trang 27nhân trước đó ?
?Nêu kết quả và ý nghĩa của
phong trào công nhân trong giai
đoạn này
?Vì sao phong trào công nhân
diễn ra mạnh mẽ nhưng không
thu được thắng lợi ?
4.4/Tổng kết :
1)Chọn câu đúng nhất về sự thất bại của phong tràocông nhân nửa đầu thế kỉ XIX ?
a Do thiếu lương thực, vũ khí
b Chưa xác định được kẻ thù
c Thiếu đường lối chính trị đúng đắn và chưa có tổchức lãnh đạo (x)
d Giai cấp tư sản còn mạnh, dễ dàng đàn áp phongtrào
2)Nêu nguyên nhân, hình thức,kết quả của phong tràođập phá máy móc ?
TL : Do bị áp bức, bóc lột nặng nề công nhân vùng dậyđấu tranh: đập phá máy móc, đốt công xưởng, bãi công,
biểu tình… và tiến tới thành lập Công đoàn
4.5/ Hướng dẫn học tập :
*Đối với bài học này :Học thuộc bài, trả lời câu hỏi của bài
trong SGK và hoàn thành các bài tập vào vở bài tập Chú ý
nguyên nhân dẫn đến phong trào đấu tranh của giai cấp công
nhân, kết quả và ý nghĩa của phong trào
* Đối với bài học sau: : Chuẩn bị phần II: SỰ RA ĐỜI CỦA CHỦ
NGHĨA MÁC Chú ý: Tuyên ngôn của Đảng cộng sản và
phong trào công nhân từ 1848-1870 Quốc tế thứ nhất Vai trò
của Mác và AêngGhen
- Học sinh biết tiểu sử của Mác và Ăng Ghen
- Hiểu vị trí và vai trị của Mác và Ăng Ghen trong sự phát triển của lịch sử thế
giớiá
1.2/ Kĩ năng :
Trang 28- HS thực hiện được : Phân tích, nhận định về quá trình
phát triển của phong trào công nhân đầu thế kỉ XIX
- HS thực hiện thành thạo : liên hệ với thực tế về chế
độ lao động
1.3/ Thái độ :
- Thói quen, tính cách : Giáo dục tinh thần đoàn kết đấu
tranh chống áp bức, bóc lột của giai cấp công nhân
2)NỘI DUNG HỌC TẬP : Hướng dẫn đọc thêm tìm hiểu về Mác và Ăng -ghen
3)CHUẨN BỊ :
3.1.Giáo viên : Tranh chân dung Mác và AêngGhen
3.2 H ọc sinh : Chuẩn bị bài
4)TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP :
1)- Đều bị thất bại do thiếu đường lối chính trị đúng đắn và
thiếu tổ chức lãnh đạo Tuy nhiên nó đã đánh dấu bước
trưởng thành của phong trào công nhân quốc tế
2) -Mác sinh năm 1818, tại Tơriơ Đỗ Tiến sĩ triết học năm 23
tuổi Năm 1843, Mác sang Pháp vừa nghiên cứu vừa hoạt
động trong phong trào công nhân Pháp
-AêngGhen sinh năm 1820, tại thành phố Bácmen Năm 1842
ông sang Anh và đi sâu tìm hiểu phong trào công nhân
4.3/Tiến trình bài học :
*Giới thiệu bài :Phong trào công nhân trong nửa đầu thế kỉ
XIX, tuy nhiên phát triển mạnh nhưng chưa giành được thắng lợi
là do thiếu lý luận cách mạng và thiếu tổ chức cách mạng
lãnh đạo Mác và AêngGhen là những người đã đưa đến cho
giai cấp công nhân vũ khí lý luận trong cuộc đấu tranh chống
giai cấp tư sản.
Hoạt động của giáo viên và
học sinh
Nội dung bài học
Hoạt đông 1: H ướng dẫn học sinh đọc
thêm tìm hiểu về M ác và Ă ng ghen
Gv treo chân dung của Mác và
AêngGhen:
?Em hãy trình bày hiểu biết của
mình về Mác?
-Mác sinh năm 1818, tại Tơriơ Đỗ
Tiến sĩ triết học năm 23 tuổi.
Năm 1843, Mác sang Pháp vừa
II/ SỰ RA ĐỜI CỦA CHỦ NGHĨA MÁC :
1/ Mác và AêngGhen :
Trang 29
nghiên cứu vừa hoạt động trong
phong trào công nhân Pháp.
?Em hãy trình bày hiểu biết cùa
mình về Aêng ghen?
-AêngGhen sinh năm 1820, tại
thành phố Bácmen Năm 1842
ông sang Anh và đi sâu tìm hiểu
phong trào công nhân.
Hs thảo luận: Điểm giống nhau
nổi bật trong tư tưởng của Mác
và AêngGhen là gì ?
-Nhận thức rõ bản chất của
chế độ TBCN là bóc lột và nỗi
thống khổ của giai cấp công
nhân và nhân dân lao động
Cùng đứng về phía giai cấp
công nhân và có tư tưởng đấu
tranh chống lại xã hội tư bản
bất công, xây dụng một xã
hội bình đẳng
Hoạt động 2:H ướng dẫn học sinh đọc
thêm tìm hiểu về đồng minh những người
c ộng sản và t u yên ngơn của Đ ảng cộng sản :
Gv diễn giảng: “Đồng minh
những người cộng sản” kế
thừa “Đồng minh những người
chính nghĩa”, là chính đảng độc
lập đầu tiên của vô sản quốc
tế
?“ Tuyên ngôn của Đảng cộng
sản” ra đời trong hoàn cảnh
nào? Nội dung chủ yếu của
nó?
“Đồng minh những người cộng
sản” là tổ chức chính đảng độc
lập đầu tiên của vô sản quốc
tế
“Tuyên ngôn của Đảng cộng
sản
Hoạt động 3:H ướng dẫn học sinh đọc
thêm tìm hiểu về phong trào cơng nhân từ
1848-1870 và sự thành lập Quốc tế thứ nhất :
- GV nhắc lại một số nét chính
2/ “Đồng minh những
người cộng sản” và
“Tuyên ngôn của Đảng cộng sản”
3/ Phong trào công nhân từ năm 1848 đến năm 1870 Quốc tế thứ nhất.
Trang 30về phong trào công nhân nửa
đầu thế kỉ XIX Đây là phong
trào mang tính chất tự phát
?Phong trào công nhân từ
1848-1870 có nét gì nổi bật ?
?Hãy tường thuật buổi lễ thành
lập ?
-Trình bày cuộc đấu tranh trong
quốc tế thứ nhất của phái
Pru-đông, Chủ nghĩa công đoàn Anh,
phái Lat-xan, phái Ba-cu-nin
chống lại Chủ nghĩa Mác, nguy
hại cho phong trào công nhân
?Vai trò của Mác đối với quốc
tế thứ nhất ?
-Mác chuẩn bị cho sự thành
lập, tham gia thành lập Đứng
đầu ban lãnh đạo, chống những
tư tưởng sai lệch, thông qua
những nghị quyết đúng đắn Do
đó Mác được xem là linh hồn
của quốc tế thứ nhất
4.4 Tổng kết :
1)Tư tưởng của Mác và AêngGhen ?
a Đấu tranh chống chế độ tư bản
b Xây dựng một xã hội tốt đẹp
c Cả 2 câu trên đều đúng (x) 2)Người soạn thảo cương lĩnh Đồng minh những người
cộng sản (Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản tháng 2/ 1848)
là :
A.Giêm-Oát C.Oa-sinh -tơn
B.C.Mác và Ph.Aêng-ghen.(x) D.Lê-nin
4.5/ Hướng dẫn học tập :
*Đối với bài học này : Xem lại bài, trả lời câu hỏi của bài trong
SGK và hoàn thành các bài tập còn lại vào vở bài tập
* Đối với bài học sau :Chuẩn bị bài mới: Các nước tư bản chủ
nghĩa cuối thế kỉ XIX- đầu thế kỉ XX Chú ý Công xãPari- Hoàn cảnh ra đời và sự thành lập
Trang 31Bài 5
Tiết : 9
Tuần 5
Chương II : CÁC NƯỚC TƯ BẢN CHỦ YẾU CUỐI THẾ KỈ XIX ĐẦU THẾ KỈ XXBài 5 CÔNG XÃ PARI 1871
1)MỤC TIÊU : 1.1/ Kiến thức:
- Giúp học sinh hiểu hoàn cảnh ra đời của công xã
- Biết những nét chính về diễn biến cuộc khởi nghĩa
ngày 18/3/1871
1.2/ Kĩ năng :
- HS thực hiện được : trình bày, phân tích sự kiện lịch sử
- HS thực hiện thành thạo :vẽ được sơ đồ bộ máy công
xã
1.3/ Thái độ :
- Thói quen, tính cách : Năng lực lãnh đạo, quản lí nhànước của giai cấp vô sản Chủ nghĩa anh hùng cách mạng
Lòng căm thù đối với giai cấp bóc lột tàn ác
2)NỘI DUNG HỌC TẬP:
+Hoàn cảnh ra đời của Công xã+Cuộc khởi nghĩa ngày 18.3.1871 Sự thành lập Công xã
3)CHUẨN BỊ :
3.1.Gv: Sơ đồ Công xã Pari 3.2.Hs: Chuẩn bị bài + SGK + Tập + Vở bài tập
4)TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP :
4.1/ Ổn định tổ chức và kiểm diện :
4.2/ Kiểm tra mi ệng : 4.3/Tiến trình bài học :
Giới thiệu bài : Từ khi có chủ nghĩa Mác và Quốc tế
thứ nhất, phong trào công nhân quốc tế có sự phát triển
nhảy vọt Tiêu biểu nhất là công xã Pari cuối thế kỉ XIX.
Trang 32Hoạt động của giáo viên và
học sinh
Nội dung bài học
Hoạt động 1: cá nhân: Tìm hiểu sự
thành lập cơng xã Pari, 10 phút :
?Công xã Pari ra đời trong hoàn
cảnh nào ?
?Mục đích của Pháp, Phổ khi gây
chiến tranh ?
-Pháp gây chiến tranh bên ngoài
để tăng cường đàn áp phong
trào đấu tranh của công nhân
trong nước, lấn chiếm đất đai ở
vùng phía Tây nước Đức và
ngăn cản thống nhất Đức
-Phổ nhằm gạt bỏ trở ngại chủ
yếu trong việc hoàn thành thống
nhất Đức, củng cố quyền lực
của Phổ và đàn áp phong trào
dân chủ trong nước
?Kết quả của chiến tranh ?
-Pháp thất bại
?Thái độ của nhân dân Pari đối
với thất bại đó ntn ?
-Nhân dân bất bình, căm tức,
đã đứng lên lật đổ chính quyền
thành lập chính phủ lâm thời tư
sản
?Thái độ của chính phủ và
nhân dân như thế nào đối với
nước Pháp sau 4.9.1870 ?
-Chính phủ tư sản Pháp đầu
hàng, sợ nhân dân được vũ
trang hơn sợ quân Đức xâm lược
Nhân dân chống lại sự đầu
hàng của tư sản, kiên quyết
chiến đấu bảo vệ Tổ quốc
Hoạt động 2 : Tìm hiểu Cuộc
khởi nghĩa ngày 18.3.1871 Sự
thành lập Công xã
Dùng lược đồ Công xã Pari trình
bày diễn biến cuộc khởi nghĩa
nagỳ 18.3.1871
Phụ nữ và trẻ em ngồi lên
I/ SỰ THÀNH LẬP CÔNG XÃ:
1/ Hoàn cảnh ra đời của Công xã:
-Để giảm bớt mâu thuẩn trongnước và ngăn cản sự phát triển củanước Đức thống nhất, Pháp tuyênchiến với Phổ, song chiến tranh đãgây cho Pháp nhiều khĩ khăn
- 2/9/1870, hồng đế Na-po-lê-ongIII cùng tồn bộ 10 vạn quân chủlực bị quân Phổ bắt làm tù binh
Nhân cơ hội này,4/9/1870, nhândân Pa-ri đứng lên khởi nghĩa
- Chính quyền của Na-po-lê-ong III
bị lật đổ nhưng giai cấp tư sản đãcướp mất thành qủa cách mạngcủaquần chúng nhân dân, thành lậpchính phủ lâm thời tư sản mang tênchính phủ vệ quốc
-Khi quân Phổ kéo vào nước Pháp
và bao vây Pa-ri, chính phủ tư sảnhèn nhát, vội vàng xin đình chiến
Trước tình hình đĩ, quần chúngnhân dân lại một lần nữa đứng lênchiến đấu bảo vệ tổ quốc
2/Cuộc khởi nghĩa ngày 18.3.1871 Sự thành lập Công xã.
- Khi mâu thuẩn giữa chính phủ tưsản(ở Vecxai) với nhân dân ngày
Trang 33nòng đại bác khi quân của Chi-e
lên đỉnh đồi
?Sau cuộc khởi nghĩa ngày
18.3.1871, chính quyền thuộc về
tay ai ?
-Uỷ ban trung uơng quốc dân
quân ( đại diện cho nhân dân
Pari ) “đảm nhận vai trò chính
phủ lâm thời”
? Sự phản bội của giai cấp tư
sản và vai trò của quần chúng
trong đấu tranh cách mạng, tinh
chất cuộc khởi nghĩa ?
-Cuộc khởi nghĩa ngày 18.3.1871
là cuộc cách mạng vô sản đầu
tiên đã lật đổ chính quyền của
giai cấp tư sản
Gv tạo cho Hs biểu tượng về ngày
bầu cử Hội đồng Công xã
ngày 26.3.1871 là ngày hội của
quần chúng
mưu bắt hết các ủy viên của ủy bantrung ương(đại diện cho nhân dân)-Ngày 18.3.1871, Chi-e choquân đánh úp đồi MôngMác(Bắc Pa-ri)là nơi tập trungđại bác của quốc dân quân nhưngcuối cùng chúng đã thất bại Âmmưu chiếm đồi Mơng Mác khơngthành, Chi-e phải cho quân chạy vềVec-xai Nhân dân nhanh chĩnglàm chủ Pa-ri và đảm nhiệm vai trịchính phủ lâm thời
-26/3/1871, nhân dân Pa-ri tiếnhành bầu cử Hội đồng cơng xã theonguyên tắc phổ thơng đầu phiếu
ĐỌC THÊM
III/ NỘI CHIẾN Ở PHÁP Ý NGHĨA LỊCH SỬ CỦA CÔNG XÃ PARI: ĐỌC THÊM
4.4 Tổng kết :
1)Dùng lược đồ Công xã Pari trình bày diễn biến cuộc khởi
nghĩa ngày 18.3.1871 ? kết quả ?
- Ngày 18.3.1871, Chi-e cho quân đánh úp đồi Mông Mác(Bắc Pa-ri)là nơi
tập trung đại bác của quốc dân quân nhưng cuối cùng chúng đã thất bại Âm mưu chiếm
đồi Mơng Mác khơng thành, Chi-e phải cho quân chạy về Vec-xai Nhân dân nhanh chĩng
làm chủ Pa-ri và đảm nhiệm vai trị chính phủ lâm thời
- 26/3/1871, nhân dân Pa-ri tiến hành bầu cử Hội đồng cơng xã theo nguyên tắc phổ
thơng đầu phiếu Những người trúng cử phần đơng là cơng nhân và trí thức –đại diện cho
nhân dân lao động Pa-ri
4.5/ Hướng dẫn học tập :
* Đối với bài học này : Học bài Trả lời câu hỏi của bài trong
SGK và hoàn thành các bài tập vào vở bài tập Chú ý:
Hoàn cảnh ra đời của Công xã
* Đối với bài học sau : Chuẩn bị bài mới: Bài 6: Các nước Anh,
Pháp, Đức, Mĩ…
Chú ý: Tình hình các nước Anh, Pháp, Đức, Mĩ cuối thế kỉ XIXđầu thế kỉ XX?
Trang 34Hoạt Động 1:
1.1/ Kiến thức :
- HS biết tình hình nước Anh cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX
- HS hiểu bản chất đế quốc của Anh
1.2/Kĩ năng :
- HS thực hiện được : nhận định ,phân tích sự kiện kịch sử
- HS thực hiện thành thạo : Đánh giá sự kiện, nhận xét
1.3/ Thái độ :
- Thói quen : Nhận thức rõ về bản chất của CNTB
- Tính cách : Đề cao ý thức cảnh giác phản cách mạng,đấu tranh chống các thế lực gây chiến bảo vệ hòa bình
Hoạt Động 2:
1.1/ Kiến thức :
- HS biết tình hình nước Pháp cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX
- HS hiểu bản chất đế quốc của Pháp
1.2/Kĩ năng :
- HS thực hiện được : nhận định ,phân tích sự kiện kịch sử
- HS thực hiện thành thạo : Đánh giá sự kiện, nhận xét
1.3/ Thái độ :
- Thói quen : Nhận thức rõ về bản chất của CNTB
- Tính cách : Đề cao ý thức cảnh giác phản cách mạng,đấu tranh chống các thế lực gây chiến bảo vệ hòa bình
2)NỘI DUNG HỌC TẬP : Tình hình đế quốc Anh, Pháp
3)CHUẨN BỊ :
3.1.Giáo viên :Biểu đồ so sánh sự phát triển kinh tế của
các nước đế quốc cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX
3.2.Học sinh :Chuẩn bị bài +Tập + SGK + Vở bài tập.
4)TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP :
4.1/ Ổn định tổ chức và kiểm diện : 8a1
Trang 352) Sau cuộc cách mạng công nghiệp, tình hình nước Anh
như thế nào ?(2đ)
ĐÁP ÁN : 1) Ngày 18.3.1871, Chi-e cho quân đánh úp đồi Mông Mác(Bắc Pa-ri)là nơi
tập trung đại bác của quốc dân quân nhưng cuối cùng chúng đã thất bại Âm mưu chiếm
đồi Mơng Mác khơng thành, Chi-e phải cho quân chạy về Vec-xai Nhân dân nhanh chĩng
làm chủ Pa-ri và đảm nhiệm vai trị chính phủ lâm thời
2) Về kinh tế : Trước 1870 Anh đứng đầu thế giới về sx công
nghiệp nhưng từ sau 1870 Anh mất dần vị trí này và tụt xuống
hàng thứ 3 thế giới (sau Mĩ và Đức)
- Tuy mất vai trò bá chủ thế giới về công nghiệp nhưng Anh vẫn
đứng đầu về xuất khẩu tư bản, thương mại, thuộc địa, nhiều
công ty độc quyền về công nghiệp và tài chính ra đời, chi phối
toàn bộ nền kinh tế
4.
3/Tiến trình bài học :
Hoạt động của giáo
Hoạt động 1: Tìm hi ểu tình
hình nước Anh cuối thế kỉ XIX, 15
phút :
?Sau cuộc cách mạng công
nghiệp, tình hình nước Anh
như thế nào ?
?Cuối thế kỉ XIX, tình hình
nước Anh thay đổi như thế
nào ?
?Vì sao Tư sản Anh chú trọng
đầu tư vào các nước
thuộc địa ?
-Vì đầu tư vào thuộc địa ít
vốn, thu lãi nhanh ( mua
nguyên liệu rẻ, hàng hóa
bán giá cao )
?Về chính trị ở nước Anh ?
Do chính sách đẩy mạnh
xâm lược thuộc địa nên
thuộc địa Anh rộng 33 triệu
Km2, được gọi là “ Đế quốc
Mặt trời không bao giờ
lặn”.
?Vì sao Lênin gọi là “ Chủ
nghĩa đế quốc thực dân” ?
Mĩ và Đức)
- Tuy mất vai trò bá chủ thế giới
về công nghiệp nhưng Anh vẫnđứng đầu về xuất khẩu tưbản ,thương mại ,thuộc địa, -Nhiều công ty độc quyền về
ra đời, chi phối toàn bộ nềnkinh tế
+Chính trị : Anh là nước quân chủ lậphiến, 2 đảng bảo thủ và tự dothay nhau cầm quyền bảo vệquyền lợi cho giai cấp tư sản
+Về đối ngoại : Anh ưu tiên và đẩy mạnhchính sách xâm chiếm thuộc địa
Chính vì vậy, Lê-nin gọi chủ nghĩa đế quốcAnh là CNĐQ thực dân
Trang 36-Chủ nghĩa đế quốc Anh
xâm chiếm và bóc lột
một hệ thống thuộc địa
rộng lớm nhất thế giới
Hoạt động 2: Tìm hi ểu tình
hình nước Pháp cuối thế kỉ XIX, 15
phút :
?Vì sao kinh tế Pháp phát
triển chậm lại ?
-Thua trận, phải bồi thường
chiến phí, nghèo tài
nguyên
? Sang đầu thế kỉ XX, kinh
tế Pháp có gì đáng chú
ý ?
-So sánh để thấy thực dân
Anh đầu tư chủ yếu vào
các thuộc địa, còn Pháp lại
cho các nước nghèo vay
( số liệu SGk/40 )vì vậy
Lênin gọi CNĐQ Pháp là “
Chủ nghĩa đế quốc cho vay
lãi”.
?Về chính trị ở nước Pháp
có gì nổi bật ?
Gv dùng lược đồ chỉ hệ
thống thuộc địa của Pháp
đứng thứ hai sau Anh
2/ Pháp :
+Kinh tế :Trước 1870, côngnghiệp Pháp đứng thứ 2 thế giớinhưng từ sau 1870 trở đi Pháp tụtxuống hàng thứ 4 thế giới
-TB Pháp vẫn phát triển mạnh,nhiều công ty độc quyền rađời chi phối nền kinh tế Phápđặc biệt trong lĩnh vực ngânhàng .Pháp cho các nước TBchậm tiến vay với lãi xuất caonên Lê nin gọi CNĐQ Pháp làCNĐQ cho vay lãi
+ Chính trị :
- Sau 1870 nền cộng hoà thứ 3được thành lập thi hành chínhsách đàn áp nhân dân ,tíchcực xâm lược thuộc địa ->cóhệ thống thuộc địa rộng thứ 2thế giới
Trang 37a Anh
b Pháp A chủ nghĩa đế quốc quânphiệt hiếu chiến
B chủ nghĩa đế quốc thựcdân
C chủ nghĩa đế quốc cho vaylãi
2)Tình hình chính trị ở nước Anh như thế nào ?
-Chính trị : Anh là nước quân chủ lập hiến, 2 đảng bảo thủ và tự
do thay nhau cầm quyền bảo vệ quyền lợi cho giai cấp tư sản
4.5/ Hướng dẫn học tập :
Đối với bài học này : Học bài Trả lời các câu hỏi của bàitrong SGK và hoàn thành các bài tập còn lại trong Vở bài
tập Chú ý tình hình kinh tế và đặc điểm của các nước đế
quốc
* Đối với bài học sau :Chuẩn bị phần 3,4: Đức, Mĩ +Các công ti độc quyền Đức ra đời trong điều kiện kinh tế như
thế nào ?
+Các cơng ty độc quyền của Mĩ được hình thành trong tình hình kinh tế như thế nào ?
+ Tại sao nĩi Mĩ là xứ sở của các ơng vua cơng nghiệp ?
- HS biết tình hình của Đức cuối thế kỉ XIX, đầu thế kỉ XX
- HS hiểu chủ nghĩa đế quốc của Đức
1.2/ Kĩ năng:
- HS thực hiện được : phân tích sự kiện kịch sử để tìm hiểu
đặc điểm, vị trí lịch sử của chủ nghĩa đế quốc
- HS thực hiện thành thạo : Sưu tầm tài liệu, hồ sơ học tập
về các nước đế quốc vào cuối thế kỉ XIX, đầu thế kỉ XX
1.3/ Thái độ :
- Thói quen : Nhận thức rõ về bản chất của CNTB
- Tính cách : Đề cao ý thức cảnh giác phản cách mạng,
đấu tranh chống các thế lực gây chiến bảo vệ hòa bình
HOẠT ĐỘNG 2:
Trang 381.1/ Kiến thức :
- HS biết tình hình của Mĩ cuối thế kỉ XIX, đầu thế kỉ XX
- HS hiểu chủ nghĩa đế quốc của Mĩ
1.2/ Kĩ năng:
- HS thực hiện được : phân tích sự kiện kịch sử để tìm hiểu
đặc điểm, vị trí lịch sử của chủ nghĩa đế quốc
- HS thực hiện thành thạo : Sưu tầm tài liệu, hồ sơ học tập
về các nước đế quốc vào cuối thế kỉ XIX, đầu thế kỉ XX
1.3/ Thái độ :
- Thói quen : Nhận thức rõ về bản chất của CNTB
- Tính cách : Đề cao ý thức cảnh giác phản cách mạng,
đấu tranh chống các thế lực gây chiến bảo vệ hòa bình
2)NỘI DUNG HỌC TẬP : Tình hình Đức, Mĩ
3)CHUẨN BỊ :
3.1 GV : Tư liệu, tranh ảnh về kinh tế chính trị của các nước tư
bản trong giai đoạn này
3.2 HS: Chuẩn bị bài , Vở bài tập
4)TỔ CHỨC CÁC HOẠT DỘNG HỌC TẬP :
4.1/ Ổn định tổ chức và kiểm diện : 8a1
Pháp
2)Nêu đặc điểm của chủ nghĩa Anh, Pháp ? 5đ
3) Tình hình kinh tế Mĩ cuối TK XIX đầu TK XX ? Nguyên
nhân? 2đ
ĐÁP ÁN :
1)
2) -Anh: Chủ nghĩa đế quốc thực dân- xâm chiếm và bóc
lột hệ thống thuộc địa rộng lớn Pháp : Chủ nghĩa đế quốc
cho vay lãi- cho các nước nghèo , chậm phát triển vay lấy lãi
cao
3) Trước 1870, TB Mĩ đứng thứ 4 /TG sau Anh, Pháp, Đức.Từ 1870 trở
đi ,công nghiệp Mĩ phát triển mạnh vươn lên vị trí số 1 thế giới Sản
phẩm công nghiệp Mĩ luôn gấp đôi Anh và gấp ½ các nước
Tây Aâu gộp lại
4.3/Ti ến trình bài học :
Hoạt động của giáo Nội dung bài học
Trang 39viên và học sinh Hoạt động 1: 15phút,
Tìm hiểu về nước Đức :
?Các công ti độc quyền
Đức ra đời trong điều kiện
kinh tế như thế nào ?
?Tình hình chính trị ở Đức ?
-Thể chế Liên bang, quyền
lực nằm
trong tay quý tộc địa chủ
và tư sản độc quyền
-Nhấn mạnh chính sách đối
nội và đối ngoại phản
động của nhà nước Đức
Hoạt động 2: 15phút,
tìm hiểu tình hình nươc
Mĩ:
Thảo luận nhóm (3 nhóm)
nội dung :
Nhóm 1,2 : Tình hình kinh tế
Mĩ cuối TK XIX đầu TK XX ?
Nguyên nhân ?
Nhóm 3,4 : Tại sao nói Mĩ
là xứ sở của các “ông
Vua công nghiệp” ?
3/ Đức :
a Kinh tế
-Trước 1870, công nghiệp đứngthứ 3 thế giới (sau Anh, Pháp ) nhưng saunăm 1870 ,công nghiệp Đức pháttriển nhanh vượt qua Anh và Phápđứng thứ 2 trên thế giới sau Mĩ
-Sự phát triển mạnh của côngnghiệp Đức dẫn đến việc tậptrung TB cao độ Nhiều công tyđộc quyền ra đời nhất là vềluyện kim ,than đá ,sắt thép …chi phối nền kinh tế Đức
*Chính trị-Là nước quân chủ lập hiếntheo thể chế liên bang, thi hànhchính sách đối nội ,đối ngoạihết sức phản động ->CNĐQquân phiệt hiếu chiến
4/ Mĩ :
a/ Kinh tế
-Trước 1870, TB Mĩ đứng thứ 4/TG sau Anh, Pháp, Đức.Từ 1870 trở
đi ,công nghiệp Mĩ phát triểnmạnh vươn lên vị trí số 1 thế giới Sảnphẩm công nghiệp Mĩ luôn gấpđôi Anh và gấp ½ các nướcTây Aâu gộp lại
-Công nghiệp phát triển mạnhdẫn đến sự tập trung TB caođộ ,nhiều công ty độc quyền ở
Mĩ ra đời như vua dầu mỏ phe- lơ, vua thép Mooc- gan, vuaôtô Pho…đã chi phối toàn bộ
Trang 40Rốc-Nhóm 5,6 : Chế độ chính
trị của Mĩ như thế nào ?
-Hướng dẫn Hs liên hệ
chế dộ chính trị của Mĩ
hiện nay
?Chính sách đối ngoại của
Mĩ ?
-Bành trướng khu vực Thái
Bình Dương, gây chiến tranh
với Tây Ban Nha để giành
thuộc địa Can thiệp vào
khu vực Trung nam Mĩ bằng
sức mạnh vũ lực và đồng
Đôla Mĩ
-Dùng lược đồ chỉ những
vùng Mĩ tiến hành xâm
b/ Chính trị:
- Mĩ theo chế độ cộng hoàđứng đầu là Tổng thống do haiĐảng Cộng hòa và Đảng DânChủ thay nhau cầm quyền, thihành chính sách đối nội, đốingoại chỉ phục vụ quyền lợicủa g/c TS
-Mĩ tăng cường bành trướng ở khu vực TháiBình Dương, gây chiến tranh với Tây Ban Nha
để tranh giành thuộc địa, dùng vũ lực và đồng
đơ la để can thiệp vào khu vực Mĩ La Tinh
4
4.T ổng kết :
1)Kinh tế Mĩ cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX cĩ điểm gì nổi bật ?
-Trước 1870, TB Mĩ đứng thứ 4 /TG sau Anh, Pháp, Đức.Từ 1870
trở đi ,công nghiệp Mĩ phát triển mạnh vươn lên vị trí số 1 thế
giới Sản phẩm công nghiệp Mĩ luôn gấp đôi Anh và gấp ½
các nước Tây Aâu gộp lại
4.5/ Hướng dẫn học t ập :
*Đối với bài học này :Học bài Hoàn thành các bài tập trong
vở bài tập Chú ý nền kinh tế, chính trị của Mĩ Sự hình
thành các công ti độc quyền và quá trình xâm chiếm thuộc