Kiến thức - Trình bày được những tác hại do sâu, bệnh hại gây ra cho cây trồng về năng suất, chất lượng sp ở các mức độ khác nhau.. - Lấy được vd sâu hại cây trồng cần tiêu diệt và côn
Trang 1BÀI 12: SÂU BỆNH HẠI CÂY TRỒNG
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Trình bày được những tác hại do sâu, bệnh hại gây ra cho cây trồng về năng suất, chất lượng sp ở các mức độ khác nhau
- Xác định được những đặc điểm sinh học cơ bản của côn trùng làm cơ sở để hình thành k/ niệm sâu hại
- X/định được các đặc điểm chung và b/chất của sâu hại qua p/tích những đặc điểm giống và khác nhau giữa côn trùng và sâu hại
- Lấy được vd sâu hại cây trồng cần tiêu diệt và côn trùng có ích cần phát triển
- Chỉ ra được những dấu hiệu cơ bản của k/niệm về bệnh cây và lấy được vd minh hoạ, phân biệt được sâu hại và bệnh hại về nguyên nhân gây hại, biểu hiện bị hại
- Trình bày được một số dấu hiệu cây bị hại ở các bộ phận khác nhau và xđ được nguyên nhân gây ra
2 Kĩ năng
- Nhận dạng được một số loại sâu, bệnh hại cây trồng phổ biến
3 Thái độ
- Có ý thức phòng trừ sâu, bệnh để hạn chế sự gây hại về số lượng, chất lượng
sp trồng trọt
- Có ý thức phát hiện sâu, bệnh hại qua quan sát dấu hiệu bị hại trên lá, thân, hoa, quả của cây, từ đó có biện pháp phòng trừ có hiệu quả
4 Năng lực, phầm chất hướng tới
- Năng lực chung: Năng lực tự học; năng lực giải quyết vấn đề; Năng lực giao tiếp; Năng lực hợp tác; Năng lực sử dụng ngôn ngữ; Năng lực tính toán
- Phẩm chất: Tự lập, tự tin, tự chủ; Có trách nhiệm bản thân và cộng đồng
II PHƯƠNG PHÁP-KĨ THUẬT
Trang 21 Phương pháp
- PP dạy học Gợi mở - vấn đáp, PP thuyết trình, PP hoạt động nhóm, PP công tác độc lập
2 Kĩ thuật dạy học
- Kĩ thật dặt câu hỏi, thuyết trình + Trực quan + ĐTNVĐ
III CHUẨN BỊ
- Chuẩn bị của Thầy: Giáo án, tranh ảnh liên quan đến bài dạy Bảng phụ
- Chuẩn bị của Trò: Dụng cụ học tập, nghiên cứu bài và trả lời câu hỏi
Mẫu vật (nếu có)
IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ :
? Sản xuất giống cây trồng nhằm mục đích gì ? Có những cách nào để tăng
được số lượng cây giống ?
3 Bài mới
Hoạt động 1 : Giới thiệu bài
HOẠT ĐỘNG 1: Khởi động (5’) Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập
của mình.HS khắc sâu kiến thức nội dung bài học
Phương pháp dạy học: thông qua kênh hình bằng TVHD.GV chọn tranh ảnh,
hoặc 1 đoạn phim phù hợp
Định hướng phát triển năng lực: giải quyết vấn đề, năng lực xử lí tình huống,
năng lực giao tiếp, năng lực nhận thức
Trang 3Hình ảnh các em quan sát chính là hậu quả mà sâu bệnh để lại.Trồng trọt, có nhiều nhân tố làm giảm năng suất và chất lượng sản phẩm.Trong đó sâu, bệnh là 2 nhân tố gây hại cây trồng nhiều nhất Để hạn chế sâu, bệnh hại cây trồng, ta cần nắm vững đặc điểm sâu, bệnh hại Bài hôm nay ta nghiên cứu ”Sâu, bệnh hại cây trồng”
HOẠT ĐỘNG 2: Hình thành kiến thức Mục tiêu: - tác hại do sâu, bệnh hại gây ra cho cây trồng về năng suất, chất lượng
sp ở các mức độ khác nhau
- đặc điểm sinh học cơ bản của côn trùng làm cơ sở để hình thành k/ niệm sâu hại
- đặc điểm chung và b/chất của sâu hại qua p/tích những đặc điểm giống và khác nhau giữa côn trùng và sâu hại
Phương pháp dạy học: Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương
pháp thuyết trình
Định hướng phát triển năng lực: giải quyết vấn đề, năng lực hợp tác, năng lực xử
lí tình huống, năng lực giao tiếp, năng lực nhận thức
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
_ Yêu cầu học sinh đọc phần I _ Học sinh đọc và trả I Tác hại của sâu, bệnh:
Trang 4SGK và trả lời các câu hỏi:
+ Sâu, bệnh có ảnh hưởng
như thế nào đến đời sống cây
trồng?
+ Em hãy Trình bày một vài
ví dụ về ảnh hưởng của sâu
bệnh hại đến năng suất và
chất lượng nông sản mà em
biết hay thấy ở địa phương
_ Giáo viên nhận xét, bổ sung
_ Giáo viên giảng thêm:
+ Sâu bệnh hại có ảnh hưởng
đến sinh trưởng, phát triển của
cây: cây trồng bị biến dạng,
chậm phát triển, màu sắc biến
đổi
+ Khi bị sâu bệnh phá hại,
năng suất cây trồng giảm
mạnh
+ Khi bị sâu bệnh phá hại,
chất lượng nông sản giảm
lời:
Sâu, bệnh có ảnh hưởng xấu đến đời sống cây trồng Khi bị sâu, bệnh phá hại, cây trồng sinh trưởng, phát triển kém, năng suất và chất lượng nông sản giảm thậm chí không cho thu hoạch
_ Học sinh cho ví dụ:
_ Học sinh lắng nghe
_ Học sinh ghi bài
Sâu, bệnh ảnh hưởng xấu đến sinh trưởng phát triển của cây trồng và làm giảm năng suất, chất lượng nông sản
Trang 5_ Tiểu kết, ghi bảng.
_Yêu cầu học sinh đọc mục
II.1 và trả lời các câu hỏi:
+ Côn trùng là gì?
+ Vòng đời của côn trùng
được tính như thế nào?
+ Trong vòng đời , côn trùng
trải qua các giai đoạn sinh
trưởng, phát triển nào?
+ Biến thái của côn trùng là
gì?
_ Yêu cầu học sinh chia
nhóm, quan sát kĩ hình 18,19
và Trình bày những điểm
khác nhau giữa biến thái hoàn
toàn và biến thái không hoàn
toàn?
_ Học sinh đọc thông tin
và trả lời:
Côn trùng là lớp động vật thuộc ngành Chân khớp, cơ thể chia làm 3 phần: đầu, ngực, bụng
Ngực mang 3 đôi chân
và thường có 2 đôi cánh, đầu có 1 đôi râu
Vòng đời của côn trùng là khoảng thời gian
từ giai đoạn trứng đến giai đoạn trưởng thành
và lại đẻ trứng
Qua các giai đoạn:
trứng – sâu non – nhộng – trưởng thành hoặc trứng – sâu non – trưởng thành
Biến thái là sự thay đổi cấu tạo, hình thái cuả côn trùng trong vòng đời
_ Học sinh chia nhóm và thảo luận , Trình bày ra
III Khái niệm về côn trùng và bệnh cây:
1 Khái niệm về côn trùng:
Côn trùng là lớp động vật thuộc ngành Chân khớp, cơ thể chia làm 3 phần: đầu, ngực, bụng Ngực mang 3 đôi chân và thường có 2 đôi cánh, đầu
có 1 đôi râu
Biến thái của côn trùng
là sự thay đổi cấu tạo, hình thái của côn trùng trong vòng đời
Có 2 loại biến thái: + Biến thái hoàn toàn + Biến thái không hoàn toàn
Trang 6_ Giáo viên giảng giải thêm
khái niệm về côn trùng
_ Tiểu kết, ghi bảng
_ Yêu cầu học sinh đọc thông
tin mục II và hỏi:
+ Thế nào là bệnh cây?
+ Hãy cho một số ví dụ về
bệnh cây
_ Giáo viên nhận xét, bổ sung,
ghi bảng
_ Giáo viên treo tranh, đem
những mẫu cây bị bệnh cho
học sinh quan sát, thảo luận
nhóm và hỏi:
+ Ở những cây bị sâu, bệnh
phá hại ta thường gặp những
dấu hiệu gì?
+ Nhìn vào hình cho biết hình
nào cây bị sâu và hình nào cây
bị bệnh
+ Khi cây bị sâu, bệnh phá hại
thường có những biến đổi về
màu sắc, cấu tạo, trạng thái
như thế nào?
sự khác nhau:
+ Biến thái hoàn toàn phải trải qua 4 giai đoạn:
trứng – sâu non – nhộng – trưởng thành
+ Biến thái không hoàn toàn chỉ trải qua 3 giai đoạn: trứng – sâu non-trưởng thành
_ Học sinh lắng nghe
_ Học sinh ghi bài
_ Học sinh đọc và trả lời:
Bệnh cây là trạng thái không bình thường về chức năng sinh lí, cấu tạo và hình thái cả cây dưới tác động của VSV gây bệnh và điều kiện sống không bình thường
_ Học sinh cho một số ví dụ
_ Học sinh ghi bài
_ Học sinh thảo luận
2 Khái niệm về bệnh cây:
Bệnh cây là trạng thái không bình thường của cây do VSV gây hại hoặc điều kiện sống bất lợi gây nên
3 Một số dấu hiệu của cây trồng bị sâu, bệnh phá hại:
Khi bị sâu bệnh phá hại màu sắc, cấu tạo, hình thái các bộ phận của cây
bị thay đổi
Trang 7_ Giáo viên chốt lại kiến thức
cho học sinh
_ Tiểu kết, ghi bảng
nhóm và trả lời:
Thường có những biến đổi về màu sắc, hình thái,cấu tạo…
_ Đại diện nhóm trả lời, nhóm khác bổ sung
_ Yêu cầu Trình bày được:
+ Bị sâu: a,b,h
+ Bệnh: c,d,e,g
Cây trồng thường thay đổi:
+ Cấu tạo hình thái: biến dạng lá, quả, gãy cành, thối cũ, thân cành sần sùi
+ Màu sắc: trên lá, quả
có đốm nâu, đen, vàng…
+ Trạng thái: cây bị héo rũ
_ Học sinh lắng nghe
_ Học sinh ghi bài
HOẠT ĐỘNG 3: Hoạt động luyện tập (10') Mục tiêu: Luyện tập củng cố nội dung bài học
Phương pháp dạy học: Giao bài tập
Định hướng phát triển năng lực: giải quyết vấn đề, năng lực giao tiếp, năng lực
Trang 8nhận thức.
I Hãy chọn câu trả lời đúng:
1 Điều nào sau đây đúng với côn trùng:
a Động vật chân khớp
b Vòng đời trải qua các giai đoạn sinh trưởng, phát triển khác nhau
c Có 2 kiểu biến thái là biến thái hoàn toàn và biến thái không hoàn toàn
d Tất cả các câu trên
2 Những biểu hiện khi cây trồng bị sâu bệnh phá hại là:
a Màu sắc trên lá, quả thay đổi
b Hình thái lá, quả biến dạng
c Cây bị héo rũ
d Cả 3 câu a, b, c
II Phân biệt biến thái hoàn toàn và không hoàn toàn
Biến thái không hoàn toàn Biến thái hoàn toàn
Đáp án: I (Đ).1.d 2.d
II – Biến thái không hoàn toàn trải qua 3 giai đoạn (sâu non, trứng, sâu
trưởng thành ), ở giai đoạn sâu trưởng thành chúng phá hoại mạnh nhất
- Biến thái hoàn toàn trải qua 4 giai đoạn (nhộng, sâu non , trứng,sâu trưởng thành), ở giai đoạn sâu non chúng phá hoại mạnh nhất
HOẠT ĐỘNG 4: Hoạt động vận dụng (8’) Mục tiêu: Vận dụng làm bài tập
Phương pháp dạy học: dạy học nêu và giải quyết vấn đề
Định hướng phát triển năng lực: giải quyết vấn đề, năng lực hợp tác, năng lực xử
lí tình huống, năng lực giao tiếp, năng lực nhận thức, tư duy sáng tạo
Lấy ví dụ về những dấu hiệu của một loại cây bị sâu, bệnh phá hoại mà em biết
HOẠT ĐỘNG 5: Hoạt động tìm tòi và mở rộng (2’)
Trang 9Mục tiêu: Tìm tòi và mở rộng kiến thức, khái quát lại toàn bộ nội dung kiến thức đã
học
Phương pháp dạy học: Giao nhiệm vụ
Định hướng phát triển năng lực: tự chủ-tự học, tìm hiểu tự nhiên và xã hội, giải
quyết vấn đề
Vẽ sơ đồ tư duy khái quát lại nội dung bài học
- Tìm hiểu qua cha, mẹ hoặc hình ảnh về các cách phá hoại của sâu, bệnh hại cây trồng nói chung, ghi vào vở bài tập để đến lớp thảo luận
- Sưu tầm những cây trồng bị sâu bệnh phá hoại
4 Hướng dẫn dặn dò
Trang 10- Trả lời câu hỏi sách giáo khoa.
- Tìm hiểu, thống kê các biện pháp phòng trừ sâu, bệnh hại cây trồng ở địa phương em đang sử dụng
- Xem trước bài 13