Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung + Theo em hiểu thì thời vụ gieo trồng là như thế nào?. - Yêu cầu học sinh đọc mục Thời vụ gieo trồng là khoảng thời gian người t
Trang 1BÀI 16: GIEO TRỒNG CÂY NÔNG NGHIỆP
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
- Hiểu được khái niệm về thời vụ và những căn cứ để xác định thời vụ gieo trồng Các vụ gieo trồng chính ở nước ta
- Hiểu được mục đích kiểm tra, xử lí hạt giống và các căn cứ để xác định thời vụ
- Nêu được những yêu cầu kĩ thuật và các phương pháp gieo trồng Phân biệt được các phương pháp đó
2 Kỹ năng:
Hình thành được kỹ năng kiểm tra và xử lí hạt giống
Rèn luyện kỹ năng quan sát, phân tích, trao đổi nhóm
3 Thái độ:
Có ý thức cao trong việc kiểm tra và xử lí hạt giống trước khi gieo trồng.
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH.
1 Giáo viên:
- Hình 27, 28 SGK phóng to
- Bảng con, phiếu học tập
2 Học sinh:
Xem bài trước
III TỔ CHỨC CC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:
1 Ổn định tổ chức lớp: (1phút)
2 Kiểm tra bài cũ: (6phút)
- Nêu các công việc làm đất và tác dụng của từng công việc
- Nêu quy trình bón phân lót
3 Tiến hành bài học:
Trang 2Sau khi làm đất và bón phân lót thì phải gieo trồng Vậy để gieo trồng
có hiệu quả thì ta phải chọn thời vụ và phương pháp gieo như thế nào cho thích hợp? Đây là nội dung của bài học hôm nay
Vào bài mới:
* Hoạt động 1 10(phút) Thời vụ gieo trồng
a/ Phương pháp: Trực quan, nêu và giải quyết vấn đề, hoạt động nhóm
b/ Các bước hoạt động
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
+ Theo em hiểu thì thời vụ
gieo trồng là như thế nào?
+ Em hãy cho một số ví dụ
về thời vụ gieo trồng
- Giáo viên nhấn mạnh
thêm cụm từ “khoảng thời
gian” có nghĩa là thời vụ
gieo trồng được kéo dài
chứ không phải bó hẹp
trong một thời điểm Tùy
theo loại cây trồng mà
khoảng thời gian này dài
hay ngắn
- Yêu cầu học sinh đọc mục
Thời vụ gieo trồng là khoảng thời gian người ta gieo trồng một loại cây nào đó
Học sinh cho ví dụ
- Học sinh lắng nghe
- Học sinh đọc và trả lời:
I Thời vụ gieo trồng:
Mỗi loại cây trồng được gieo trồng vào một khoảng thời gian đó được gọi là thời vụ
1 Căn cứ để xác định thời
vụ gieo trồng:
Để xác định thời vụ gieo
Trang 3Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
1 SGK và trả lời câu hỏi:
+ Căn cứ vào đâu mà người
ta có thể xác định được thời
vụ gieo trồng?
+ Trong các yếu tố trên,
yếu tố nào có tác dụng
quyết định nhất đến thời
vụ? Vì sao?
+ Tại sao lại dựa vào loại
cây trồng để xác định thời
vụ gieo trồng?
+ Tại sao khi xác định
được thời vụ gieo trồng lại
phải căn cứ vào tình hình
phát sinh sâu, bệnh ở địa
phương?
- Giáo viên treo bảng, chia
nhóm và yêu cầu các nhóm
thảo luận để hoàn thành
bảng
+ Hãy cho biết các loại cây
Phải dựa vào các yếu tố: khí hậu, loại cây trồng, tình hình phát sinh sâu, bệnh ở mỗi địa phương
Trong đó yếu tố khí hậu quyết định nhất Vì mỗi loại cây trồng thích hợp với ẩm độ nhất định
Vì mỗi loại cây trồng
có đặc điểm sinh vật học
và yêu cầu ngoại cảnh khác nhau nên thời gian gieo trồng cũng khác nhau
Làm như thế để có thể tránh được những đợt sâu, bệnh phát sinh, gây hại cho cây
- Học sinh quan sát, chia nhóm và thảo luận
- Cử đại diện trả lời, nhóm khác bổ sung
Các vụ gieo trồng
trồng cần phải dựa vào các yếu tố: khí hậu, loại cây trồng, tình hình phát sinh sâu, bệnh ở địa phương
2 Các vụ gieo trồng:
Có 3 vụ gieo trồng trong năm:
- Vụ đông xuân: tháng 11 đến tháng 4, 5 năm sau
Trang 4trồng ứng với thời gian của
các vụ gieo trồng ở địa
phương em?
* Giáo viên chốt lại kiến
thức và giảng: Các tỉnh
miền Bắc còn có vụ đông
từ tháng 10 -12 gieo trồng
các loại rau, màu, khoai
tây, đậu tương,…
- Giáo viên cho hs tự rút ra
kết luận
Thời gian và cây trồng
+ Vụ đông xuân: tháng 11 – 4, 5 năm sau, thường trồng luá, ngô, rau, khoai,
… + Vụ hè thu: từ tháng 4 –
7, thường trồng luá, ngô, khoai
+ Vụ mùa : 6 -11 trồng lúa, rau
- Học sinh lắng nghe
- Học sinh tự rút ra kết luận
- Vụ hè thu: từ tháng 4 đến tháng 7
- Vụ mùa: từ tháng 6 đến tháng 11
* Hoạt động 2 : 9(phút) Kiểm tra và xử lí hạt giống
a/ Phương pháp: Trực quan, nêu và giải quyết vấn đề
b/ Các bước hoạt động
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
- Yêu cầu học sinh đọc mục
I.1 và hỏi:
+ Kiểm tra hạt giống để làm
gì?
- Học sinh đọc và trả lời:
Nhằm đảm bảo hạt giống có chất lượng tốt đủ tiêu chuẩn đem gieo
II Kiểm tra và xử lí hạt giống:
1 Mục đích kiểm tra hạt giống:
Nhằm đảm bảo hạt giống
Trang 5Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
+ Theo em kiểm tra hạt
giống theo tiêu chí nào?
- Giáo viên bổ sung và
giảng thêm Tiêu chí 6 thì
không can vì không phải cứ
hạt to là giống tốt
- Giáo viên cho hs tự rút ra
kết luận
- Yêu cầu học sinh đọc mục
I.2 và hỏi:
+ Xử lí hạt giống nhằm mục
đích gì?
+ Có bao nhiêu phương
pháp xử lí hạt giống? Đặc
điểm của từng phương
pháp?
Theo các tiêu chí:
+ Tỷ lệ nảy mầm cao
+ Không có sâu, bệnh
+ Độ ẩm thấp
+ Không lẫn giống khác
và hạt cỏ dại
+ Sức nảy mầm mạnh
+ Kích thước hạt to
- Học sinh lắng nghe
- Học sinh tự rút ra kết luận
- Học sinh đọc và trả lời:
Nhằm mục đích: vừa kích thích hạt nảy mầm nhanh, vừa diệt trừ sâu bệnh có ở hạt
Có 2 cách xử lí hạt giống:
+ Xử lí bằng nhiệt độ ngâm hạt trong nước ấm ở nhiệt độ, thời gian khác nhau tuỳ từng loại cây
có chất lượng đủ tiêu chuẩn đem gieo
2 Mục đích và phương pháp xử lí hạt giống:
Xử lí hạt giống bằng nhiệt độ và hóa chất làm cho hạt nẩy mầm nhanh và diệt trừ sâu, bệnh hại
Trang 6- Giáo viên cho hs tự rút ra
kết luận
trồng
+ Xử lí bằng hoá chất: là cách trộn hạt với hoá chất hoặc ngâm hạt trong dung dịch chứa hoá chất, thời gian, tỉ lệ giữa khối lượng hạt với hoá chất và nồng
độ hoá chất khác nhau tuỳ theo từng loại hạt giống
- Học sinh tự rút ra kết luận
* Hoạt động 3 12(phút) Phương pháp gieo trồng
a/ Trực quan, nêu và giải quyết vấn đề, hoạt động nhóm
b/ Các bước hoạt động
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
- Yêu cầu 1 học sinh đọc to
mục III.1 và hỏi:
+ Gieo trồng cần đảm bảo
những yêu cầu kĩ thuật nào?
+ Thế nào là đảm bảo về
mật độ?
- 1 học sinh đọc to và trả lời:
Phải đảm bảo các yêu cầu về thời vụ, mật độ, khoảng cách và độ nông sâu
Là số lượng cây, số hạt gieo trồng trên 1 đơn vị diện tích nhất định Mật
độ gieo trồng theo giống cây, loại cây, thời vụ và
III Phương pháp gieo trồng:
1 Yêu cầu kĩ thuật:
Gieo trồng phải đảm bảo các yêu cầu về thời vụ, mật độ, khoảng cách và độ nông sâu
Trang 7Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
+ Thế nào là đảm bảo về
khoảng cách?
+ Thế nào là đảm bảo về độ
nông sâu?
- Giáo viên hoàn thiện kiến
thức cho học sinh
- Giáo viên treo tranh
27,28 , yêu cầu học sinh
quan sát và hỏi:
+ Ở nhà em thường thấy
người ta gieo trồng bằng
cách nào? Cho ví dụ
+ Theo em có mấy phương
pháp gieo trồng?
điều kiện thời tiết
Là khoảng cách giữa các cây trồng với nhau trên diện tích canh tác
Khoảng cách này cũng thay đổi theo giống cây, loại đất, thời vụ và thời tiết
Độ nông sâu khác nhau tuỳ theo loại cây Những hạt có kích thước lớn thì gieo sâu hơn, hạt bé gieo nông Trung bình hạt gieo
từ 2 -5cm
- Học sinh tự rút ra kết luận
- Học sinh quan sát và trả lời:
Thường thấy gieo bằng hạt hoặc trồng cây con Ví dụ: cây đậu thì gieo bằng hạt, còn ớt thì trồng bằng cây con,…
Có 2 phương pháp gieo trồng:
2 Phương pháp gieo trồng:
Có 2 phương pháp:
- Gieo trồng bằng hạt
- Gieo trồng bằng cây con
a Gieo bằng hạt:
- Thường áp dụng đối với
Trang 8+ Quan sát hình 27 và cho
biết cách gieo hạt trên hình?
+ Phương pháp gieo bằng
hạt thường áp dụng cho loại
cây trồng nào? Vd
+ Hãy nêu lên ưu và nhược
điểm của cách gieo hạt
- Giáo viên chốt lại kiến
thức, ghi bảng
- Giáo viên treo hình 28,
yêu cầu học sinh quan sát
và hỏi:
+ Phương pháp trồng cây
con thường áp dụng cho
những loại cây trồng nào?
+ Em hãy kể ra vài loại cây
trồng ngắn ngày và dài
ngày
+ Gieo bằng hạt
+ Trồng cây con
Hình (a) : gieo vãi, (b):
gieo hàng, (c): theo hốc
Áp dụng đối với cây trồng ngắn ngày Ví dụ:
lúa, ngô, đổ rau
Gieo vãi:
+ Ưu: nhanh, ít tốn công
+ Nhược: số lượng hạt nhiều, chăm sóc khó khăn
_ Gieo hàng, hốc:
+ Ưu: tiết kiệm hạt giống, chăm sóc dễ dàng
+ Nhược: tốn nhiều công
- Học sinh ghi bài
- Học sinh quan sát và trả lời:
Áp dụng rộng rãi với nhiều loại cây trồng ngắn ngày và dài ngày
Cây ngắn ngày: lúa, rau, ớt, cải,…
cây trồng ngắn ngày (lúa, ngô, đổ rau )
- Có 3 cách gieo hạt:
+ Gieo vãi + Gieo theo hàng
+ Gieo theo hốc
b Trồng bằng cây con:
- Thường áp dụng rộng rãi với nhiều loại cây trồng ngắn ngày và dài ngày
- Ngoài 2 phương pháp gieo trồng trên, người ta còn tiến hành trồng bằng
củ, cành, hom
Trang 9Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
+ Ngoài 2 phương pháp nêu
trên, người ta còn tiến hành
trồng bằng phương pháp
nào nửa không? (hình 28a,
28b)
+ Em hãy cho một số ví dụ
về cách trồng cây
- Giáo viên hoàn thiện lại
kiến thức, cho học sinh ghi
bảng
+ Cây dài ngày: xoài, mít, mãng cầu,…
Còn trồng bằng cũ (28a), cành, hom (28b)
- Học sinh cho ví dụ
+Trồng bằng cũ: hành, tỏi, khoai tây…
+ Trồng bằng cành, hom:
rau muống, mía, khoai lang…
- Học sinh tự kết luận
4 Tổng kết- hướng dẫn học tập
4.1 Tổng kết- củng cố: (5phút)
- Thời vụ là gì? Căn cứ vào đâu để xác định thời vụ gieo trồng? Kể các vụ gieo trồng chính trong năm
- Xử lí hạt giống nhằm mục đích gì? Hãy nêu các phương pháp xử lí hạt giống Kể các đặc điểm của từng biện pháp
- Chọn câu trả lời đúng:
1 Yếu tố nào sau đây quyết định nhất đến thời vụ cây trồng:
a) Loại cây trồng
b) Khí hậu
c) Sâu gây hại cây trồng
d) Bệnh gây hại cây trồng
Trang 10a) Diệt trừ sâu bệnh có trong hạt.
b) Tiết kiệm hạt giống khi gieo trồng
c) Kích thích hạt nẩy mầm nhanh chóng
d) Cả 2 câu a và c
Đáp án: 1.b; 2d
4.2 Hướng dẫn học tập – dặn dò: (1phút)
- Nhận xét về thái độ học tập của học sinh
- Dặn dò: Về nhà học bài, trả lời các câu hỏi cuối bài và xem trước bài 19 Các biện pháp chăm sóc cây trồng