Vị trí của Trái Đất trong hệ Mặt Trời... Đo tính các khoảng cách thực... Hỏi 3 cm trên bản đồ tương ứng với bao nhiêu km trên thực tế... Sự chuyển động của Trái Đất quanh Mặ
Trang 1Ngày soạn: Ngày dạy:
Tiết 1:
BÀI MỞ ĐẦU
I Mục tiêu bài học:
4 Định hướng phát triển năng lực:
- Năng lực chung: tự học, giải quyết vấn đề, sử dụng ngôn ngữ, giao tiếp, quảnlí, tính toán…
- Năng lực chuyên biệt: Tư duy tổng hợp
II Chuẩn bị:
* Đối với giáo viên: Bảng phụ
* Đối với học sinh: SGK, Vở ghi, bảng nháp
III Tiến trình lên lớp:
1 Ổn định lớp: (1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ: (4 phút)
Kiểm tra sự chuẩn bị sách vở, dụng cụ học tập
3 Bài mới: ( 35 phút)
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung kiến thức cơ bản Hoạt động 1: Tìm hiểu mục đích
của việc học môn Địa lí ( 5 phút)
- GV gọi Hs đọc thông tin SGKđoạn từ “ Ở tiểu học….đất nước”
Trang 2? Môn Địa lý lớp 6 giúp các em hiểunhững vấn đề gì?
- Hs suy nghĩ trả lờiHS: vị trí trong vũ trụ, hình dáng, kíchthước
? Vậy những thành phần tự nhiên nàocấu tạo nên Trái Đất của chúng ta Hs: Thành phần tự nhiên cấu tạo nênTrái Đất là nước, không khí, sinhvật…
- Gv kết luận, ghi bảng
- Trái Đất –Môi trường sống của con ngườivới các đặc điểm riêng về vị trí trong vũ trụ,hình dáng, kích thước…
- Thành phần tự nhiên cấu tạo nên TráiĐất – đó là đất, đá không khí, nước… cùngnhững đặc điểm riêng của chúng
- Rèn luyện cho H/S kỹ năng về bản đồ,thu thập xử lí thông tin
Hoạt động 3: Tìm hiểu cách học
2/ Cần học môn Địa lý như thế nào?
- Quan sát các sự vật trên tranh ảnh , hìnhvẽ và nhất là trên bản đồ
- Nghiên cứu sách giáo khoa, làm các bàitập về địa lí
- Nghe giảng, suy nghĩ và trả lời các câuhỏi
- Thông qua các chương trình đài báo
? Lấy một số ví dụ cho thấy ứng dụngcủa bản thân đối với môn học này?
Hs liên hệ trả lời: biết được các hiệntượng ngày, đêm, thời tiết
4 Củng cố bài học : (4 phút)
* Cho H/S trả lời 2 câu hỏi trang 4 SGK ở VBT
a Môn địa lí lớp 6 giúp các em hiểu biết được những vấn đề gì?
b §ể học tốt môn địa lí lớp 6, các em cần phải học như thế nào?
* Gv hướng dẫn học sinh vẽ bản đồ tư duy về nội dung chương trình địa lý ởTHCS ( GV vẽ ở bảng phụ)
5 Hướng dẫn học ở nhà: ( 1 phút)
- Làm các bài tập ở vở bài tập
- Đọc nghiên cứu bài 1 “ Vị trí, hình dạng và kích thước của Trái Đất ”+ Biết vị trí của Trái Đất trong hệ Mặt Trời, một số đặc điểm của Trái Đất về hìnhdạng và kích thước.+ Trình bày được một số khái niệm: Kinh tuyến, Vĩ tuyến Biếtquy ước kinh tuyến gốc, vĩ tuyến gốc, kinh tuyến Đông, kinh tuyến Tây
Trang 3Ngày soạn: Ngày dạy:
Tiết 2 – Bài 1:
VỊ TRÍ, HÌNH DẠNG VÀ KÍCH THƯỚC CỦA TRÁI ĐẤT
I Mục tiêu bài học:
2 Kỹ năng:
- Xác định được vị trí của TĐ trong hệ Mặt Trời , xác định các đường: kinh tuyến gốc, vĩ tuyến gốc, kinh tuyến Đông, kinh tuyến Tây trên quả địa cầu
3 Thái độ:
- Giáo dục cho học sinh ý thức bảo vệ hành tinh của mình đang sống
4 Định hướng phát triển năng lực:
- Năng lực chung: tự học, giải quyết vấn đề, sử dụng ngôn ngữ, giao tiếp, quảnlí, tính toán…
- Năng lực chuyên biệt: Tư duy tổng hợp, Sử dụng bản đồ (lược đồ), tranh ảnh,
sơ đồ
II Chuẩn bị:
* Đối với giáo viên: Quả địa cầu, Tranh lưới kinh vĩ tuyến
* Đối với học sinh: SGK, TBĐ
III Tiến trình hoạt động trên lớp:
1 Ổn định lớp: (1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ: (4 phút)
? Môn địa lý lớp 6 đề cập đến những nội dung nào
? Muốn học tốt môn địa lý theo em cần phải học như thế nào
3 Bài mới: ( 35 phút)
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung kiến thức cơ bản
Hoạt động 1: Tìm hiểu vị trí của Trái Đất trong hệ Mặt Trời (9 phút)
G/v y/c Hs quan sát H.1 sgk
Hs quan sát tranh
1 Vị trí của Trái Đất trong hệ Mặt Trời.
QS hình 1 sgk: ?.Hãy kể tên các
hành tinh trong hệ Mặt Trời.(Dành cho
HS yếu, kém)
HS làm việc cá nhân, kể được tên 8
- Trong hệ mặt Trời có 8 hành tinh
Trang 4hành tinh trong hệ Mặt Trời ? Trái Đất nằm ở vị trí thứ mấy (theothứ tự xa dần Mặt Trời)
H/S trả lời: ở vị trí thứ 3
Gv kết luận, ghi bảng
- Trái Đất nằm ở vị trí thứ 3 trong 8 hànhtinh theo thứ tự xa dần Mặt Trời
?Cho biết ý nghĩa của vị trí thứ 3 (theothứ tự xa dần mặt trời của Trái Đất) ( HS K- G)
- Hs suy nghĩ trả lời
- GV giảng thêm: vị trí đó là một trongnhững điều kiệu rất quan trọng để gópphần nên Trái Đất là hành tinh duy nhấtcó sự sống
? Nếu Trái Đất ở vị trí của sao kim hoặcsao hoả thì nó có còn là thiên thể duynhất có sự sống trong hệ Mặt Trờikhông? Tại sao?
HS trả lời HS khác nhận xét, bổ sung
Gv chuẩn xác KT
Hoạt động 2: Tìm hiểu hình dạng,
kích thước của Trái Đất và hệ thống
kinh vĩ tuyến (26 phút)
2 Hình dạng, kích thước của Trái Đất và hệ thống kinh vĩ tuyến
- Gv giới thiệu quả địa cầu là hình ảnh
mô phỏng của TĐ
? Quan sát ảnh (tr.5) và quả địa cầu, hãycho biết : Trái Đất có hình dạng như thế
nào?
- Hs trả lời: - Hình dạng: hình cầu
?Quan sát H2 cho biết độ dài bán kính và đường xích đạo của Trái Đất là bao nhiêu.( HS Y – K)
HS quan sát tranh và trả lời
? Qua đó nhận xét về kích thước củaTrái Đất
Hs trả lời.Gv kết luận chung
* Hình dạng: Hình cầu
*Kích thước: Rất lớn
Gv treo tranh lưới kinh vĩ tuyến
Dựa vào hình 3 sgk k/h tranh ở bảng:
? Cho biết đường nối liền từ cực B đếncực N là những đường gì? Chúng có đặcđiểm chung nào
Học sinh trả lời ? Kinh tuyến gốc là kinh tuyến bao
* Hệ thống kinh vĩ tuyến
- Kinh tuyến: Là những đường nối từ cựcBắc đến cực Nam có độ dài bằng nhau
Trang 5nhiêu độ.
HS: Kinh tuyến gốc có số độ 00
- Kinh tuyến gốc 00 đi qua đài thiên vănGrinuýt nước Anh
Dựa vào hình 3 sgk k/h tranh ở bảng:
? Những đường tròn song song vớiđường xích đạo là những đường gì?
HS trả lời được: là kinh tuyến 1800
- Gv chuẩn xác KT ghi bảng
-Vĩ tuyến: là những đường vuông góc vớikinh tuyến có đặc điểm song song vớinhau và có độ dài nhỏ dần từ xích đạo vềcực
-Vĩ tuyến gốc 00 là vĩ tuyến lớn nhất cũnggọi là đường xích đạo đánh số 0
-Kinh tuyến đối diện với kinh tuyến gốc là
Hs lên bảng xác định
- G/V giới thiệu trên quả địa cầu có 181Vĩ tuyến Có 360 Kinh tuyến (cách nhau1độ)
-Kinh tuyến Đông: bên phải kinh tuyếngốc, thuộc nữa cầu Đông
-Kinh tuyến Tây: bên trái kinh tuyến gốc,thuộc nữa cầu Tây
4 Cũng cố bài học : (4 phút):
Hệ thống kiến thức toàn bài bằng bản đồ tư duy
5 Hướng dẫn về nhà: (1 phút)
- Làm bài tập ở TBĐ
- Đọc và nghiên cứu trước khái niệm “ bản đồ” ở bài 2 ( Bài 2 giảm tải, không
học) và toàn bộ bài 3: Tìm hiểu xem vì sao có tờ bản đồ lớn, có tờ nhỏ khi vẽ về một
nội dung nào đó…
Trang 6Ngày soạn: Ngày dạy:
Tiết 3 – Bài 3:
TỈ LỆ BẢN ĐỒ
I Mục tiêu bài học:
- Biết cách tính khoảng cách thực tế dựa vào tỉ lệ số và tỉ lệ thước
- Rèn luyện kỹ năng tính tỉ lệ bản đồ
3 Thái độ:
- Học sinh ý thức thái độ học tập nghiêm túc
4 Định hướng phát triển năng lực:
- Năng lực chung: tự học, giải quyết vấn đề, sử dụng ngôn ngữ, giao tiếp, quảnlí, tính toán…
- Năng lực chuyên biệt: Tư duy tổng hợp, Sử dụng bản đồ (lược đồ), tranh ảnh,
sơ đồ
II Chuẩn bị:
* Đối với giáo viên: Máy chiếu
* Đối với học sinh: SGK, TBĐ, bảng nháp
III Tiến trình hoạt động trên lớp:
1.Ổn định lớp: (1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ: (4 phút)
? Thế nào là kinh tuyến, vĩ tuyến, kinh tuyến gốc, vĩ tuyến gốc?
? Xác định bán cầu Bắc, Nam, Đông, Tây, xích đạo trên hình vẽ
3 Bài mới: (35 phút)
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung kiến thức cơ bản
Hoạt động 1:Tìm hiểu khái niệm” bản đồ là gì”(5 phút)
- G/v chiếu giới thiệu 1 số loại bản đồ (BĐKinh tế Vn, BĐ KT vùng BTB )
HS quan sát 1 số loại bản đồ
* Bản đồ là gì?
- Nghiên cứu sgk? Bản đồ là gì?
- HS nghiên cứu sgk trả lời được bản đồ: Là
hình vẽ thu nhỏ tương đối chính xác
- Gv kết luận, ghi bảng
- Bản đồ là hình vẽ thu nhỏ tươngđối chính xác về vùng đất hay toànbộ bề mặt Trái đất lên một mặtphẳng
Trang 7Hoạt động 2: Tìm hiểu ý nghĩa của tỉ lệ
bản đồ (20 phút)
- Gv chiếu 2 bản đồ có cách ghi tỉ lệ khácnhau để giới thiệu vị trí ghi của tỉ lệ bản đồ
1 Ý nghĩa của tỉ lệ bản đồ
? Tỉ lệ bản đồ là gì
- Hs suy nghĩ trả lời
? Yêu cầu hs qs hình 8 và 9 sgk cho biếtđiểm giống nhau và khác nhau của hai bảnđồ này
- Hs qs và trả lời
? Tỉ lệ bản đồ có ý nghĩa như thế nào
Hs n/c nội dung sgk trả lời
- Gv y/c hs đọc ttin SGK, cho biết có mấy
dạng biểu hiện của tỉ lệ bản đồ?( HS Y – K)
- HS: hai dạng là tỉ lệ số và tỉ lệ thước
- Gv giới thiệu về tỉ lệ số và tỉ lệ thước
* Tỉ lệ bản đồ là tỉ số giữa khoảngcách trên bản đồ so với khoảng cáchtương ứng trên thực địa
* Ý nghĩa: Tỉ lệ bản đồ cho biết bảnđồ được thu nhỏ bao nhiêu lần sovới thực địa
* Hai dạng biểu hiện tỉ lệ bản đồ:
- Tỉ lệ số
- Tỉ lệ thướcGiải thích tỉ lệ
1 : 1
100000 25000
? Tử số chỉ giá trị gì
? Mẫu số chỉ giá trị gì
* Cho hs thảo luận nhóm:GV chiếu hình 8, hình 9 sgk:
? Quan sát bản đồ H8; H9 cho biết :
- Mỗi cm trên bản đồ ứng với khoảng cáchbao nhiêu trên thực địa
- Bản đồ nào trong hai bản đồ có tỉ lệ lớnhơn? Tại sao?
- Hs làm việc nhóm 4 em, trao đổi , thảo luậnđể trả lời câu hỏi
? Vậy mức độ nội dung của bản đồ phụ
thuộc vào yếu tố gì
KL: Mức độ nội dung của bản đồ phụ thuộcvào tỉ lệ bản đồ
? Muốn bản đồ có mức độ chi tiết cao cần sửdụng loại tỉ lệ nào?
? Tiêu chuẩn phân loại của tỉ lệ bản đồ
- Hs đọc ttin sgk nắm tiêu chuẩn phân loạicủa tỉ lệ bản đồ lớn, nhỏ, trung bình
Gv chốt KT
- Bản đồ có tỉ lệ bản đồ càng lớn, thìsố lượng các đối tượng địa lí đưa lênbản đồ càng nhiều ( mức độ chi tiếtcàng cao)
Hoạt động 2: Tìm hiểu và thực hành đo 2 Đo tính các khoảng cách thực
Trang 8tính các khoảng cách thực địa dựa vào tỉ lệ
thức hoặc tỉ lệ số trên bản đồ (10 phút)
- G/v cho học sinh đọc nội dung mục 2: SGK
- Học sinh đọc nội dung mục 2sgk
địa dựa vào tỉ lệ thức hoặc tỉ lệ số
trên bản đồ
- Dựa vào sgk? Muốn tính khoảng cách trên
thực địa người ta dựa vào những yếu tố
nào?.(Dành cho HS yếu,kém)
Cách tính khoảng cách trên thực địa:
- Đánh dấu giữa hai điểm
- Đo khoảng cách bằng compa
- Gv chiếu cho học sinh cách đo khoảng cáchtrên bản đồ dựa vào tỉ lệ số và tỉ lệ thước
- Học sinh lắng nghe
- Câu hỏi thảo luận 3 phút: Dựa vào hình 8SGK em hãy:
Nhóm 1: Đo và tính khoảng cách thựcđịa theo đường chim bay từ khách sạn HảiVân đến khách sạn Thu Bồn
Nhóm 2: Đo và tính khoảng cách thựcđịa theo đường chim bay từ khách sạn HòaBình đến khách sạn Sông Hàn
Nhóm 3: Đo và tính chiều dài đườngPhan Bội Châu ( từ Trần Quý Cáp đến đườngLý Tự Trọng)
Nhóm 4: Đo và tính chiều dài đườngNguyễn Chí Thanh ( từ Lý Thường Kiệt đếnQuang Trung)
- Hs thảo luận theo phân công, ghi kết quả rabảng nháp
- Gv treo kết quả các nhóm cùng nhận xét,kết luận, cho điểm
4 Cũng cố bài học:(5 phút)
Gv yêu cầu học sinh hệ thống lại kiến thức toàn bài
* Hướng dẫn học sinh làm bài tập 3 ở VBT
- Khoảng cách từ HN - HP là 105 Km Trên 1 bản đồ VN Khoảng cách giữa hai thành phố đó đo được 15 cm
1 : 700.000; lấy 105:15 = 7 Km
5 Hướng dẫn về nhà: (1 phút)
- Trả lời các câu hỏi và làm bài tập cuối bài
- Đọc và nghiên cứu trước bài 4, chú ý: cách xác định phương hướng trên bản đồ,các khái niệm: kinh độ, vĩ độ và tọa độ địa lí
Trang 9Ngày soạn: Ngày dạy:
Tiết 4 – Bài 4:
PHƯƠNG HƯỚNG TRÊN BẢN ĐỒ, KINH ĐỘ, VĨ ĐỘ
VÀ TOẠ ĐỘ ĐỊA LÝ ( Tiết 1)
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức :
- Nắm các quy định về phương hướng trên bản đồ
- Biết thế nào là Kinh độ, Vĩ độ, toạ độ địa lý của 1 điểm
4 Định hướng phát triển năng lực:
- Năng lực chung: tự học, giải quyết vấn đề, sử dụng ngôn ngữ, giao tiếp, quảnlí…
- Năng lực chuyên biệt: Tư duy tổng hợp, Sử dụng bản đồ (lược đồ), tranh ảnh,
sơ đồ, hình vẽ
II Chuẩn bị:
* Đối với giáo viên: - Bản đồ các nước khu vực Đông Nam Á, bảng phụ
* Đối với học sinh: - SGK, TBĐ
III Tiến trình hoạt động trên lớp:
1 Ổn định lớp: (1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ: (4 phút)
? Tỉ lệ Bản đồ là gì? Làm bài tập 2 SGK
? Cho bản đồ có tỉ lệ 1: 500 000, hỏi 4cm trên bản đồ tương ứng với bao nhiêu kmtrên thực địa
3 Bài mới: ( 35 phút)
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung kiến thức cơ bản Hoạt động 1: Tìm hiểu cách xác định
phương hướng trên bản đồ (10 phút)
GV treo bản đồ các nước ĐNA, giới thiệu
1.Phương hướng trên bản đồ
B
TB ĐB
Trang 10các đường kinh, vĩ tuyến trên bản đồ
-Học sinh theo dõi
? Muốn xác định phương hướng trên bảnđồ thì phải dựa vào đâu
- Hs trả lời: dựa vào các đường kinh vĩ
tuyến
- Dựa vào kiến thức đã học, em hãy nhắc
lại khái niệm của kinh tuyến, vĩ tuyến.
(Dành cho HS Y – K))
- Học sinh trả lời được:
- Kinh tuyến là các đường nối cực Bắc ->
- Dựa vào các đường kinh vĩ tuyến để
xác định phương hướng trên bản đồ
Kinh tuyến:
+ Đầu trên: chỉ hướng Bắc+ Đầu dưới: chỉ hướng Nam
- Vĩ tuyến+ Bên phải: chỉ hướng Đông+ Bên trái: chỉ hướng Tây
? Vậy với bản đồ không vẽ kinh, vĩ tuyếnthì xác định như thế nào? ( HS K – G)
Hs đọc ttin SGK trả lời
HS khác nhận xét, bổ sung
Gv chuẩn xác chốt KT
-Bản đồ không có kinh vĩ tuyến thì dựavào mũi tên chỉ hướng Bắc
Hoạt động 2 : Tìm hiểu kinh độ, vĩ độ và
tọa độ địa lí (25 phút)
- Gv treo hình 11 vẽ trên bảng phụ, yêucầu hs chú ý các đường kinh tuyến, vĩ
tuyến, kinh tuyến gốc, vĩ tuyến gốc
200 Kinh tuyến gốc
00
C 100 ?
00xích đạo
- Hs dựa vào kiến thức đã học để xác định
? Hãy tìm điểm C (Trên H11) Đó là chỗ
gặp nhau của kinh tuyến và vĩ tuyến nào?
Hs: Điểm C trên hình 11 là chổ gặp nhau
2 Kinh độ vĩ độ và toạ độ địa lí
- Kinh độ của một địa điểm là khoảngcách tính bằng số độ từ kinh tuyến điqua địa điểm đó đến kinh tuyến gốc
- Vĩ độ của một điểm là khoảng cáchtính bằng số độ từ vĩ tuyến đi qua điểmđó đến vĩ tuyến gốc
Trang 11của kinh tuyến 200T và vĩ tuyến 100B
Gv giảng :
- Khoảng cách từ C đến kinh tuyến gốcxác định kinh độ của điểm C
- Khoảng cách từ điểm C đến xích đạo (vĩ
tuyến gốc) xác định vĩ độ của điểm C
? Vậy kinh độ, vĩ độ của 1 điểm là gì? Toạ
độ địa lí của một điểm là gì?
- Hs trả lời
? Để viết tọa độ địa lí của 1 điểm ta sẽ viết như thế nào ( HS Y – K)
- Hs đọc ttin sgk trả lời
- Gv kết luận chốt KT
* G/v lưu ý để học sinh phân biệt Vĩ
tuyến B -> N, Kinh tuyến Đ -> T
- G/v treo bản đồ, khu vực Đông Nam Á
để học sinh xác định tọa độ địa lý của mộtsố điểm
- Hs xác định tọa độ địa lí của một số điểmtheo yêu cầu của GV
- Gv nhận xét, cho điểm
-Toạ độ địa lí của một điểm chính là
kinh độ, vĩ độ của điểm đó trên bản đồ
4 Củng cố bài học : (4 phút)
- GV cho học sinh luyện tập phần xác định phương hướng?
- Xác định toạ độ địa lý một số điểm dựa vào hình vẽ của giáo viên
- Hướng dẫn HS làm Bt ở VBT
5 Hướng dẫn học ở nhà: (1 phút)
- Trả lời các câu hỏi và làm bài tập ở TBĐ
- Đọc và chuẩn bị trước phần bài tập ở mục 3 (trang 16 SGK) và các bài tập cuối SGK để tiết sau học
Trang 12Ngày soạn: Ngày dạy:
Tiết 5 – Bài 4:
PHƯƠNG HƯỚNG TRÊN BẢN ĐỒ, KINH ĐỘ, VĨ ĐỘ
VÀ TOẠ ĐỘ ĐỊA LÝ ( tiết 2)
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức :
- Nắm các quy định về phương hướng trên bản đồ
- Củng cố các khái niệm về Kinh độ, Vĩ độ, toạ độ địa lý của 1 điểm
4 Định hướng phát triển năng lực:
- Năng lực chung: tự học, giải quyết vấn đề, sử dụng ngôn ngữ, giao tiếp, quảnlí, tính toán…
- Năng lực chuyên biệt: Tư duy tổng hợp, Sử dụng bản đồ (lược đồ), tranh ảnh,
sơ đồ
II Chuẩn bị:
* Đối với giáo viên: - Bảng phụ
* Đối với học sinh: - SGK, TBĐ, bảng nháp
III Tiến trình hoạt động trên lớp
1 Ổn định lớp: (1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ: (4 phút)
Gọi học sinh lên xác định các phương hướng trên hình vẽ
3 Bài mới: (35 phút)
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung kiến thức cơ bản Hoạt động 1: Làm các bài tập của phần
bài tập (20 phút)
* y/c hs quan sát lược đồ sgk:
? Xác định các tuyến bay từ hà Nội đếncác địa điểm khác theo yêu cầu
3 Bài tập
a Các tuyến bay từ Hà Nội đi:
-Viêng Chăn: hướng Tây Nam-Gia cac ta: hướng Nam
-Manila: hướng Đông Nam
Trang 13- Hs qs và xác định
- Gọi hs trình bày Hs khác nhận xét, bổ
sung
- Gv định hướng đúng
*Cho hs hoạt động nhóm: làm các bài tập
b,c sgkCác nhóm tiến hành thảo luận trong 7phút, ghi kết quả ra ở bảng nháp, các ý dễdành cho các bạn yếu trả lời
- Gv theo dõi, giúp đỡ các em yếu cùnghoạt động
Sau đó gọi đại diện lên trình bàyNhóm khác theo dõi, bổ sung
GV kết luận, chốt KT
Hoạt động 2: Thực hành xác định tọa độ địa lí trên bản đồ, hình vẽ của giáo
-Hs làm việc theo hướng dẫn của giáo viên
- Gv nhận xét, cho điểm và sửa sai cho hs
b.Toạ độ địa lí của các điểm A,B,C nhưsau:
1300 Đ A{
100 B
1100 ĐB{
100 B
1300 Đ C{
00
4 Củng cố bài học : (4 phút)
- GV cho học sinh luyện tập phần xác định phương hướng?
- Cho HS xác định toạ độ địa lý một số điểm trên bảng phụ của giáo viên
Hs dưới lớp theo dõi, nhận xét và bổ sung
5 Hướng dẫn học ở nhà: (1 phút)
- Học các câu hỏi và làm bài tập cuối sách giáo khoa
- Đọc và chuẩn bị trước bài 5, chú ý 1 số kí hiệu được sử dụng trên bản đồ
+ Biết thế nào là kí hiệu bản đồ, đặc điểm và sự phân loại kí hiệu được sử dụng trên bản đồ
+ Biết dựa vào bảng chú giải để tìm hiểu đặc điểm các đối tượng địa lí trên bản đồ
Trang 14Ngày soạn: Ngày dạy:
Tiết 6 – Bài 5:
KÍ HIỆU BẢN ĐỒ, CÁCH BIỂU HIỆN ĐỊA HÌNH
TRÊN BẢN ĐỒ
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
- Biết thế nào là kí hiệu bản đồ, đặc điểm và sự phân loại kí hiệu được sử dụng trên bản đồ
- Biết dựa vào bảng chú giải để tìm hiểu đặc điểm các đối tượng địa lí trên bản đồ
- Nắm được cách biểu hiện địa hình trên bản đồ bằng các đường đồng mức
2 Kỹ năng:
- Kỹ năng đọc các kí hiệu trên bản đồ
3 Thái độ:
- Bồi dưỡng cho học sinh về ý thức nhận biết các đối tượng thể hiện trên bản đồ
4 Định hướng phát triển năng lực:
- Năng lực chung: tự học, giải quyết vấn đề, sử dụng ngôn ngữ, giao tiếp, quảnlí…
- Năng lực chuyên biệt: Tư duy tổng hợp, Sử dụng bản đồ (lược đồ), tranh ảnh
II Chuẩn bị:
* Đối với giáo viên: - Máy chiếu
* Đối với học sinh: - SGK, TBĐ
III Tiến trình lên lớp:
1 Ổn định lớp: (1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ: (4 phút)
? Vẽ một hình xác định phương hướng trên bản đồ?
Bắc
Trang 15
Hoạt động 1: Tìm hiểu các loại kí hiệu
trên bản đồ (22 phút)
- GV chiếu bản đồ tự nhiên, kinh tế vùngBắc Trung Bộ và hướng dẫn học sinhquan sát các kí hiệu và nhận xét
- Hs nhận xét: có nhiều kiểu kí hiệu
? Kí hiệu bản đồ là gì
- Hs suy nghĩ trả lời
? Nhận xét các kí hiệu với hình dạng thực tế của đối tượng ( HS Y – K)
- HY – K trả lời HS Kh nhận xét, bổ
sung
1 Các loại ký hiệu trên bản đồ
- Kí hiệu bản đồ là những hình vẽ, màu
sắc, mang tính quy ước để thể hiện cácđối tượng địa lý trên bản đồ
? Vậy muốn hiểu được kí hiệu đó quyước cho điều gì thì dựa vào đâu (HSKhá)
Hs : bảng chú giải
- Gv giới thiệu bảng chú giải trên bản đồ
-Bảng chú giải giải thích nội dung và ý
nghĩa của kí hiệu
Dựa vào sgk? Cho biết ý nghĩa thể hiệncác loại ký hiệu? ( HS K – G)
?Quan sát H14 hãy kể tên một số đốitượng địa lý được biểu hiện bằng các loạikí hiệu
? Qs bđ kinh tế vùng BTB, Em hãy kể
tên một số kí hiệu được sử dụng trên bảnđồ thuộc 3 loại kí hiệu trên
Hs kể Hs khác nhận xét
Gv kết luận
? Quan sát hình 15, có mấy dạng kí hiệu.
( HS Y – K)
Hs trả lời, hs khác nhận xét
Gv kết luận, ghi bảng
Gv chiếu bản đồ Khoáng sản Việt Nam,gọi hs lên bảng xách định các dạng kí
hiệu đã học
Hs chỉ bản đồ, dưới lớp theo dõi, nhậnxét
Gv chốt lại ở bản đồ
* Có 3 loại ký hiệu:
- Ký hiệu điểm
- Ký hiệu đường
- Ký hiệu diện tích
* Ba dạng kí hiệu:
- Ký hiệu hình học
- Ký hiệu chữ
- Ký hiệu tượng hình
Hoạt động 2 : Tìm hiểu cách biểu hiện
địa hình trên bản đồ (12 phút)
2 Cách biểu hiện địa hình trên bản đồ
- Gv chiếu bản đồ TN vùng BTB giớithiệu cách biểu hiện độ cao địa hình bằngmàu sắc
Trang 16Ngoài ra còn thể hiện đường đồng mức.
? Vậy đường đồng mức là gì.( HS Y – K)
Hs n/c sgk trả lời: đường nối những điểmcùng độ cao
? Dựa vào kiến thức đã học, cho biết cácđường đồng mức thuộc loại kí hiệu nào
(Hs Kh – G)
* Thảo luận nhóm (5 phút)
- Quan sát H16 cho biết:
- Độ cao của địa hình trên bản đồ đượcbiểu hiện bằng đường đồng mức hoặcthang màu
? Mỗi lát cắt cách nhau bao nhiêu m?
? Dựa vào khoảng cách các đường đồngmức ở hai sườn núi phía Đông và phíaTây hãy cho biết sườn nào có độ dốc lớnhơn?
- Đường đồng mức là đường nối nhữngđiểm có cùng độ cao
- Hs thảo luận theo nhóm
- Học sinh đại diện nhóm trình bày
Nhóm khác nhận xét bổ sungGiáo viên chuẩn xác ý kiến Hs chuyểntải KT vào vở
Chú ý: GV giới thiệu quy ước dùng thangmàu biểu hiện độ cao, độ sâu
GV lưu ý HS: Các đường đồng mức và
đường đẳng sâu cùng dạng kí hiệu, songbiểu hiện ngược nhau
Ví dụ: - Độ cao dùng số dương: 100m;
4 Củng cố bài học : (4 phút)
* Hướng dẫn học sinh vẽ bản đồ tư duy về nội dung bài học(Gv chiếu ở màn hình cho HS tham khảo)
* Hướng dẫn hs làm BT ở TBĐ
5 Hướng dẫn học ở nhà: (1 phút)
- Học bài và trả lời các câu hỏi cuối bài
Trang 17- Ôn lại những kiến thức đã học từ tiết 1 đến tiết 6 để tiết sau ôn tập.
+ Củng cố các kiến thức đã học về vị trí, hình dạng, kích thước của Trái Đất, hệ
thống kinh vĩ tuyến
+ Nắm được các khái niệm kinh vĩ độ, tọa độ địa lý, các loại kí hiệu thể hiện trênbản đồ
+ Trình bày được ý nghĩa của tỉ lệ bản đồ, kí hiệu bản đồ
Tiết 7: ÔN TẬP
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
- Củng cố các kiến thức đã học về vị trí, hình dạng, kích thước của Trái Đất, hệ
thống kinh vĩ tuyến
- Biết được các khái niệm kinh vĩ độ, tọa độ địa lý, các loại kí hiệu thể hiện trênbản đồ
- Trình bày được ý nghĩa của tỉ lệ bản đồ, kí hiệu bản đồ
2 Kỹ năng:
Rèn luyện kĩ năng quan sát tranh ảnh, xác định kinh tuyến, vĩ tuyến, các hướngchính, toạ độ địa lý, tính khoảng cách trên thực tế dựa vào tỉ lệ bản đồ
3 Thái độ:
Thái độ yêu thích môn học, học tập nghiêm túc
4 Định hướng phát triển năng lực:
- Năng lực chung: tự học, giải quyết vấn đề, sử dụng ngôn ngữ, giao tiếp, quảnlí…
- Năng lực chuyên biệt: Tư duy tổng hợp, Sử dụng bản đồ (lược đồ), tranh ảnh
II Chuẩn bị:
* Đối với giáo viên: - Bảng phụ
- Quả địa cầu
* Đối với học sinh: - SGK, TBĐ
III Tiến trình lên lớp:
1 Ổn định lớp: (1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ: Không kiểm tra kết hợp với ôn tập
3 Bài mới: (40 phút) Hoạt động 1: Tìm hiểu chung về Trái Đất (10 phút)
Gv giới thiệu quả địa cầu, hệ thống kinh vĩ tuyến trên QĐC Y/c Hs nghiên cứu SGK kết hợp quan sát quả địa cầu, hệ thống lại kiến thức đã học
về Trái Đất bằng bản đồ tư duy: ( Ưu tiên hs yếu – kém trả lời)
? Trái Đất nằm ở vị trí thứ mấy trong hệ Mặt Trời, hình dạng và kích thước của TráiĐất như thế nào
Trang 18? Thế nào là kinh tuyến, vĩ tuyến.
? Thế nào là kinh tuyến gốc, vĩ tuyến gốc
Hs làm việc cá nhân, dựa vào kiến thức đã học hoàn thành nội dung yêu cầu của GV
Gv treo một số kết quả của Hs, nhận xét, kết luận và cho điểm
Hoạt động 2: Tìm hiểu nội về bản đồ: (10 phút)
Cho Hs làm việc các nhân trả lời các câu hỏi: ( ưu tiên hs yếu, kém trả lời)
? Bản đồ là gì? Tỉ lệ bản đồ là gì? Có mấy cách biểu hiện tỉ lệ bản đồ?
? Kinh độ là gì? Vĩ độ là gì? Tọa độ địa lý là gì?
? Có mấy loại kí hiệu bản đồ? Cho ví dụ?
Hs làm việc cá nhân trả lời các câu hỏi theo yêu cầu
Gv chốt kiến thức, ghi bảng
Hoạt động 3: Thực hành: (20 phút)
Y/c hs làm việc cá nhân:
? Xác định các phương hướng trên bản đồ dựa vào hình vẽ ở bảng phụ của Gv
? Tính khoảng cách trên thực tế dựa vào tỉ lệ bản đồ
Cho bản đồ có tỉ lệ 1: 3 000 000 Hỏi 3 cm trên bản đồ tương ứng với bao nhiêu km trên thực tế
Hs làm việc cá nhân hoàn thành nội dung Cho Hs làm việc theo bàn – 3 phút, trình bày nội dung:
? Xác định tọa độ địa lý của một số điểm trên hình vẽ ở bảng phụ
Hs làm việc theo bàn, gv theo dõi, giúp đỡ học sinh, chú ý quan tâm học sinh yếuĐại diện nhóm bàn trình bày ở bảng lớp, hs dưới lớp nhận xét, bổ sung cho nhau
Gv sửa sai, kết luận
4/Củng cố bài học: (4 phút)
- Hệ thống lại kiến thức của bài ôn tập, chốt một số nội dung trọng tâm
5/ Dặn dò: (4 phút)
- Ôn lại các kiến thức đã ôn tập để chuẩn bị cho tiết sau kiểm tra
Trang 19Ngày ra đề: Ngày kiểm tra:
Tiết 8 : KIỂM TRA 1 TIẾT
Thời gian: 45 phút
I Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Nắm vững hệ thống kinh vĩ tuyến, các loại kí hiệu bản đồ
- Trình bày được ý nghĩa của tỉ lệ bản đồ, công dụng của các đường kinh vĩ tuyến
2 Kỹ năng:
- Kỹ năng xác định phương hướng, toạ độ địa lí của một số điểm trên hình vẽ
- Kỹ năng xác định khoảng cách trên thực tế dựa vào tỉ lệ bản đồ
II Đề ra:
A KHUNG MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA 1 TIẾT ĐỊA 6
Cấp độ
Chủ đề
Cấp độ thấp Cấp độ cao
Chủ đề 1
Kinh tuyến, vĩ
tuyến
Kí hiệu bản đồ
Khái niệm kinh tuyến, vĩ tuyến.
Biết các loại kí
Số câu: 1 Số điểm: 2,5 đ Tỉ lê: 25 %
Số câu: 0,5 Số điểm: 1,5 đ Tỉ lê: 15 %
Số câu: 0,5 Số điểm: 1,0đ Tỉ lê: 10 %
Chủ đề 2
Tỉ lệ bản đồ
Ý nghĩa của tỉ lệ
Số câu: 1 Số điểm: 1,5 đ Tỉ lê: 15 %
Số câu: 1 Số điểm: 1,5 đ Tỉ lê: 15 %
Xác định tọa độ
địa lý của 1 số
điểm
Số câu: 2 Số điểm: 4, 5đ Tỉ lê: 45 %
Số câu: 1 Số điểm:1, 5đ Tỉ lê: 15 %
Số câu: 1 Số điểm: 3,0đ Tỉ lê: 30 %
Tổng số câu: 5 Tổng số điểm: 10đ Tỉ lệ: 100%
Số câu: 1,5 Số điểm: 3,0 đ Tỉ lê: 30 %
Số câu: 1,5 Số điểm: 2,5 đ Tỉ lê: 25 %
Số câu: 1 Số điểm: 3,0 đ Tỉ lê: 30 %
Số câu:1 Số điểm: 1,5 đ Tỉ lê: 15 %
Trang 20C
A{ B{ C{
Câu 5: ( 1,5 điểm) Dựa vào bản đồ có tỉ lệ 1: 500 000, vậy 2 cm trên bản đồ tương ứng với bao
nhiêu km trên thực địa?
Trang 21Câu 5: ( 1, 5 điểm)
Dựa vào bản đồ có tỉ lệ 1: 400 000, vậy 5 cm trên bản đồ tương ứng với bao nhiêu km trên thực địa?
C HƯỚNG DẪN CHẤM Đề I
Câu 1: ( 2,5 điểm)
HS trả lời được:
- Kinh tuyến là đường nối liền hai điểm cực Bắc và cực Nam trên bề mặt quả Địa Cầuvà có độ dài bằng nhau (0,75 điểm )
- Vĩ tuyến là những vòng tròn trên quả Địa Cầu vuông góc với các đường kinh tuyếnvà có độ dài nhỏ dần về 2 cực (0,75 điểm)
- Công dụng của các đường kinh tuyến, vĩ tuyến: Dựa vào các đường kinh, vĩ tuyếnngười ta có thể xác định được mọi địa điểm trên bề mặt Trái Đất ( 1, 0 điểm)
Câu 2: (1,5điểm)
Điền các hướng vào hình ( mỗi hướng đúng được 0,25 điểm)
Đông Bắc Bắc Đông
Tây Bắc Đông Nam Tây Nam
Tây Nam
Câu 3: ( 1,5 điểm)
Ý nghĩa của tỉ lệ bản đồ:
- Dựa vào tỉ lệ bản đồ ta có thể biết được khoảng cách trên bản đồ đã thu nhỏ baonhiêu lần so với kích thước thực của chúng trên thực địa ( 0,75 điểm)
- Tỉ lệ bản đồ càng lớn thì mức độ chi tiết của bản đồ càng cao ( 0,75 điểm)
Dựa vào tỉ lệ bản đồ 1: 500 000
Ta thấy 1cm trên bản đồ tương ứng 500 000cm trên thực địa (0,75đ)Vậy 2cm trên bản đồ = 2 x 500 000 = 1 000 000 cm trên thực địa = 10 km trên thựcđịa (0,75đ)
Đề II:
Câu 1: (2,5 điểm)
- Các loại kí hiệu thường sử dụng để thể hiện các đối tượng địa lí:
+ Kí hiệu điểm ( 0,5 điểm) + Kí hiệu đường ( 0,5 điểm)+ Kí hiệu diện tích (0,5 điểm)
Trang 22- Ý nghĩa của bảng chú giải: giúp chúng ta hiểu được nội dung và ý nghĩa của các kí
hiệu được sử dụng trên bản đồ ( 1,0 điểm)
Ý nghĩa của tỉ lệ bản đồ:
- Dựa vào tỉ lệ bản đồ ta có thể biết được khoảng cách trên bản đồ đã thu nhỏ baonhiêu lần so với kích thước thực của chúng trên thực địa ( 0,75 điểm)
- Tỉ lệ bản đồ càng lớn thì mức độ chi tiết của bản đồ càng cao ( 0,75 điểm)
Câu 4: (1,5điểm)
Điền các hướng vào hình ( mỗi hướng đúng được 0,25 điểm)
Tây Bắc Bắc Tây
Tây Nam Đông Bắc
Đông Nam
Câu 5 : (1,5 điểm)
Dựa vào tỉ lệ bản đồ 1: 400 000
Ta thấy 1cm trên bản đồ tương ứng 400 000cm trên thực địa (0,75đ)Vậy 5 cm trên bản đồ = 5 x 400 000 = 2 000 000 cm trên thực địa = 20 km trên thựcđịa (0,75đ)
IV Kết quả
Lớp Tổng số Điểm K+G Điểm Y - K Điểm TB↑
SL % SL % SL %6A
- Nhiều em trình bày rõ ràng, sạch sẽ
Tuyên dương các em:
Phê bình các em: ……… chưa chịu khó học tập
3 Biện pháp khắc phục:
- Gv trả bài cho hs biết được chổ sai
- Chữa lại bài kiểm tra cho cả lớp cùng theo dõi
Trang 23- Cho các em học sinh yếu kém làm lại bài kiểm tra và lấy điểm hệ số 1 nếu kếtquả cao
Tiết 9 – Bài 7:
SỰ VẬN ĐỘNG TỰ QUAY QUANH TRỤC CỦA TRÁI ĐẤT
VÀ CÁC HỆ QUẢ
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
- Biết được sự chuyển động tự quay một trục tưởng tượng của Trái Đất, hướngchuyển động của Trái đất từ Tây- Đông, thời gian tự quay một vòng quanh trục củaTrái Đất là 24 giờ
- Trình bày một số hệ quả của sự vận động Trái Đất quanh trục
2 Kỹ năng:
- Biết dùng quả địa cầu, chứng minh hiện tượng ngày đêm kế tiếp nhau trên TráiĐất
3 Thái độ:
Ý thức bảo vệ Trái đất và các hệ quả của nó
Giảm tải: Câu hỏi 1 phần câu hỏi và bài tập không yêu cầu học sinh trả lời
4 Định hướng phát triển năng lực:
- Năng lực chung: tự học, giải quyết vấn đề, sử dụng ngôn ngữ, giao tiếp, quảnlí, tính toán…
- Năng lực chuyên biệt: Tư duy tổng hợp, Sử dụng tranh ảnh, sơ đồ
II Chuẩn bị:
* Đối với giáo viên: - Máy chiếu
* Đối với học sinh: - SGK, TBĐ
III Tiến trình lên lớp:
1 Ổn định lớp: (1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ: (4 phút)
GV nhận xét bài kiểm tra, nêu những ưu điểm và khuyết điểm của bài làm học sinh
3 Bài mới: (35 phút)
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung kiến thức cơ bản Hoạt động 1: Tìm hiểu sự vận động của
Trái Đất quanh trục (20 phút)
1 Sự vận động của Trái Đất quanh trục
- GV giới thiệu quả Địa Cầu mô hình thu
Trang 24nhỏ Trục nghiêng là trục tự quay, nghiêng
660 33' trên mặt phẳng quỷ đạo
- Học sinh lắng nghe
- Gv chiếu tranh TĐ tự quay quanh trục
Hướng dẫn Học sinh kết hợp quan sát H19SGK, tranh ở bảng và ttin SGK:
Cho biết Trái Đất tự quay quanh trục theo huớng nào? (Dành cho HS Y – K)
? Thời gian Trái Đất tự quay quanh trục mộtngày đêm được quy ước là bao nhiêu giờ
- Học sinh y – k trả lời Hs K – G nhận xét,bổ sung
- Gv chuẩn xác kiến thức
- Hướng tự quay quanh trục của TráiĐất từ Tây sang Đông
- Thời gian tự quay 1 vòng 24h (1ngày đêm)
*Thảo luận nhóm – 4 phút
- Dựa vào sgk, hình 20, cho biết:
? Cùng một lúc trên Trái Đất có bao nhiêugiờ khác nhau? Mỗi khu vực (múi giờ) chênhnhau bao nhiêu giờ? mỗi khu vực giờ rộngbao nhiêu KT?
- Hs làm việc theo nhóm
- Đại diện nhóm trình bày Nhóm khác nhậnxét, bổ sung
- Gv đánh giá, chuẩn xác KT
- Bề mặt Trái Đất thành 24 khu vựcgiờ, mỗi khu vực có một giờ riêng,đó là giờ khu vực
- Giờ Gốc (GMT): Khu vực có kinhtuyến gốc đi qua chính giữa làm chokhu vực giờ gốc đánh số 0 (Còn gọilà giờ quốc tế)
- Dựa vào hình sgk? Cho biết khi khu vựcgiờ gốc là 12h thì ở nước ta là mấy giờ? ởBắc Kinh, Matxitcova là mấy giờ?
- Học sinh nghiên cứu trả lời được:
Nước ta 19 hBắc Kinh 20hMacxitcơva 15 h
? Giờ phía Đông và giờ phía Tây có sự chênhlệch nhau như thế nào?
- Học sinh nghiên cứu trả lời được: PhíaĐông nhanh hơn 1 giờ, Phía Tây chậm hơn 1giờ
- GV KL, chốt KT: Kinh tuyến 1800 là
đường đổi ngày quốc tế
- Phía Đông có giờ sớm hơn phíaTây
- Kinh tuyến 1800 là đường đổi ngàyquốc tế
Hoạt động 2: Tìm hiểu hệ quả sự vận động tự quay quanh trục của Trái đất.
Trang 25đèn minh hoạ hiện tượng ngày đêm
HS quan sát kỹ
? Cho biết diện tích được chiếu sáng gọi là
gì?.(Dành cho HS Y – K)
Học sinh trả lời được: Ban ngày
? Cho biết diện tích không đựơc chiếu sáng
gọi là gì?.(Dành cho HS Y – K)
- Học sinh trả lời được: Ban đêm
- Khắp các nơi trên Trái đất lần lượtđều có ngày và đêm
- Nghiên cứu bài đọc thêm +Diện tích được Mặt Trời chiếu
sáng gọi là ngày+Diện tích nằm trong bóng tối gọi là
đêm
* Thảo luận bàn 2 em:
- Hình 22 cho biết ở Bắc bán cầu các vậtchuyển theo hướng từ P-N; O-S bị lệch vềphía bên phải hay bên trái (gợi ý P ->Nhướng bị lệch của vật chuyển động từ xíchđạo ->cực; hướng nào? (ĐB-TN); O -> S từ -
> xích đạo hướng nào?(TN-ĐB)
-Sự chuyển động của Trái Đất quanhtrục làm cho các vật chuyển độngtrên bề mặt Trái đất bị lệch hướng
? Vật chuyển động nhìn theo hướng chuyểnđộng thì lệch hướng nào ở hai nửa Cầu
Học sinh đại diện trả lờiGiáo viên nhận xét kết luận
4 Củng cố bài học : (4 phút)
* Tính giờ của Nhật bản, Mỹ, Pháp, Ấn Độ nếu giờ gốc là 7 h 20'
* Hướng dẫn hs lập bản đồ tư duy, hệ thống lại kiến thức bài học:
5 Hướng dẫn học ở nhà: (1 phút)
NCN A B
Trang 26- Trả lời các câu hỏi ở TBĐ
- Đọc và chuẩn bị trước bài 8, tìm hiểu xem 1 năm có bao nhiêu ngày? Vì sao lại có các mùa khác nhau?
Tiết 10 – Bài 8:
SỰ CHUYỂN ĐỘNG CỦA TRÁI ĐẤT QUANH MẶT TRỜI
I Mục tiêu bài học:
Yêu thiên nhiên và giải thích được hiện tượng mùa ở hai nữa cầu
Giảm tải: Câu hỏi 2 phần câu hỏi và bài tập không yêu cầu HS trả lời
4 Định hướng phát triển năng lực:
- Năng lực chung: tự học, giải quyết vấn đề, sử dụng ngôn ngữ, giao tiếp, quản lí…
- Năng lực chuyên biệt: Tư duy tổng hợp ,Sử dụng tranh ảnh, sơ đồ, bảng kiến thức
II Chuẩn bị:
* Đối với giáo viên: Tranh vẽ sự chuyển động của Trái Đất quanh mặt trời
* Đối với học sinh: SGK, TBĐ
III Tiến trình lên lớp:
1 Ổn định lớp: ( 1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ: (4 phút)
Trái Đất chuyển động quanh trục theo hướng nào? Hệ quả ?
3 Bài mới: (35 phút)
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung kiến thức cơ bản Hoạt động 1: Tìm hiểu sự chuyển động
của Trái Đất quanh Mặt Trời (15 phút)
- Gv treo tranh h23 phóng to cho biết: TĐcó nhiều chuyển động, ngoài chuyển động
tự quay quanh trục còn chuyển động quay
1 Sự chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời.
- Trái Đất chuyển động quanh Mặt Trờitheo hướng từ Tây sang Đông trên quỹ
Trang 27quanh MTrời theo quỹ đạo elip gần tròn.
? Vậy sự chuyển động của TĐ quanh MặtTrời theo hướng nào
- Học sinh nghiên cứu trả lời được : Theohướng từ T-Đ trên quỹ đạo có hình e lípgần tròn
đạo có hình elíp gần tròn
- Dựa vào sgk? Thời gian vận động quanh trục của Trái Đất một vòng là bao nhiêu?
- Học sinh nghiên cứu và bằng thực tế trả
lời được : 365 ngày 6 giờ
- Thời gian Trái đất chuyển động 1 vòngtrên quỹ đạo là 365 ngày 6 giờ
?Dựa vào H 23 và tranh phóng to, cho biếtkhi chuyển động trên quỹ đạo, trục nghiêngvà hướng tự quay của Trái Đất như thế
Hoạt động 2: Tìm hiểu hiện tượng các
mùa (20 phút)
2 Hiện tượng các mùa
Thảo luận nhóm (5 phút)Mỗi nhóm hoàn thành KT theo bảng sau:
Trang 28- Học sinh đại diện trả lời
- Gv nhận xét kết quả làm việc của mỗinhóm
? Nguyên nhân sinh ra hiện tượng mùa
Hs trả lời
? Qua đó em có nhận xét gì về sự phân bố
nhiệt và ánh sáng ở 2 nữa bán cầu
- Hs suy nghĩ trả lời
- Gv KL, chốt kiến thức
- Do trục TĐ nghiêng và không đổihướng khi chuyền động nên có lúcngả nữa cầu bắc, có lúc ngả nữa cầunam về phái MT sinh ra các mùa
Kết luận: Sự phân bố ánh sáng ,lượng nhiệt và cách tính mùa ở hainữa cầu Bắc và Nam trái ngượcnhau
*Lưu ý HS:
+Xuân phân, Thu phân, Hạ chí, Đông Chí
Ngày Tiết Đị điểm bán
c
̀‘u
Trái đất ngã gần nhất, chếch xa nhất MT
Lượng ánh sáng
- Nhận nhiều
- Nhận ít
Nóng (Hạ) Lạnh (Đông
Xuân phân Thu Phân
Nửa cầu Bắc Nửa cầu
hướng về MT như nhau
MT chiếu thẳng gốc đường X
chuyển nóng sang lạnh lượng
21/3-AS và
nhiệt nhận - chuyển từ
hư n a
Xuân phân Thu Phân
Nửa cầu Bắc Nửa cầu Nam
NT nt
nt nt
- Mùa lạnh chuyển nóng
- Mùa nóng chuyển lạnh
Trang 29là những tiết chỉ thời gian giữa các mùaxuân, Hạ, Thu, Đông
+Lập xuân, lập hạ, lập thu, lập đông là
nhưng tiết thời gian bắt đầu một mùa mới
- Liên hệ mùa ở Việt Nam
4 Củng cố bài học : (4 phút)
* Trả lời 1 số câu hỏi trắc nghiệm
*GV yêu cầu hs hệ thống kiến thức toàn bài bằng bản đồ tư duy:
5 Hướng dẫn học ở nhà: ( 1 phút)
- Học các câu hỏi cuối bài, làm bài tập ở TBĐ
- Đọc và chuẩn bị trước bài mới Tìm hiểu xem vì sao mùa đông mau tối, mùa hè
mau sáng
Tiết 11 – Bài 9:
HIỆN TƯỢNG NGÀY ĐÊM DÀI NGẮN THEO MÙA
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
- Học sinh biết được hiện tượng ngày đêm chệnh lệch giữa các mùa là hệ quả của
sự vận động trái đất quanh mặt trời
- Các khái niệm về các đường chí tuyến Bắc, chí tuyến Nam, vòng cực Bắc, Vòngcực Nam
2 Kỹ năng:
Biết cách sử dụng tranh ảnh để giải thích hiện tượng ngày đêm dài ngắn khácnhau