giáo án bài khí hậu - địa lý 5 - gv. ng thiên bình

Bài 3: KHÍ HẬUi.mục tiêu Sau bài học, HS có thể: • Trình bày được đặc điểm của khí hậu nhiệt đới gió mùa ở nước ta.. Hoạt động 1 nước ta có khí hậu nhiệt đới gió mùa - GV chia HS thành c

Bài 3: KHÍ HẬU

i.mục tiêu

Sau bài học, HS có thể:

• Trình bày được đặc điểm của khí hậu nhiệt đới gió mùa ở nước ta

• Nhận biết mối quan hệ địa lí giữa địa hình và khí hậu nước ta )một cách đơn giản)

• Chỉ trên lược đồ ranh giới khí hậu giữa hai miền Nam, Bắc

• So sánh và nêu được sự khác nhau của khí hậu giữa hai miền Bắc - Nam

• Nhận biết được ảnh hưởng của khí hậu đến đời sống và sản xuất của nhân dân ta

ii đồ dùng dạy - học

• Bản đồ địa lí tự nhiên Việt Nam

• Các hình minh hoạ trong SGK

• Phiếu học tập của HS

iii các hoạt động dạy - học chủ yếu

Hoạt động dạy Hoạt động học

kiểm tra bài cũ - giới thiệu bài mới

- GV gọi 3 HS lên bảng, yêu cầu trả lời

các câu hỏi về nội dung bài cũ, sau đó

nhận xét và cho điểm HS

- 3 HS lần lượt lên bảng trả lời các câu hỏi sau:

+ Trình bày đặc điểm chính của địa hình nước ta

+ Nêu tên và chỉ một số dãy núi và đồng bằng trên bản đồ địa lí tự nhiên Việt Nam

+ Kể tên một số loại khoáng sản của nước ta và cho biết chúng có ở đâu?

- Giới thiêuh bài:

+ GV hỏi: Hãy kể một số đặc điểm về

khí hậu của nước ta mà em biết

+ GV nêu: Trong bài học hôm nay

chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về khí hậu

của Việt Nam và những ảnh hưởng

của khí hậu đến đời sống và sản xuất

+ Một số HS trả lời nhanh trước lớp theo kinh nghiệm của bản thân Ví dụ: Khí hậu nước ta có 4 mùa, hay mưa, mùa

hạ nóng, mùa đông lạnh, khí hậu miền Bắc khác khí hậu miền Nam,

Hoạt động 1

nước ta có khí hậu nhiệt đới gió mùa

- GV chia HS thành các nhóm nhỏ, phát

phiếu học tập cho từng nhóm và yêu

cầu HS thảo luận để hoàn thành phiếu

(nếu không có điều kiện in phiếu cho

từng nhóm thì GV viết sẵn nội dung

phiếu lên bảng phụ, yêu cầu HS đọc,

thảo luận và ghi kết quả của nhóm

mình vào một tờ giấy)

- HS chia thành các nhóm, mỗi nhóm có

4 em, nhận nhiệm vụ và triển khai thảo luận để hoàn thành phiếu sau:

phiếu học tập

Bài: Khí hậu

Nhóm

Hãy cùng trao đổi với các bạn trong nhóm để hoàn thành các bài tập sau:

1 Chỉ vị trí của Viêtn Nam trên quả địa cầu, sau đó đánh dấu × vào ô 

trước ý đúng

a) Việt Nam nằm trong đới khí hậu:

b) Điểm nổi bật của khí hậu nhiệt đới là:

c) Việt Nam nằm gần hay xa biển?

 Gần biển  Xa biển d) Gió mùa có hoạt động trên lãnh thổ VIệt Nam không?

 Có gió mùa hoạt động  Không có gió mùa hoạt động e) Tác động của biển và gió mùa đến khí hậu Việt Nam là:

 Có mưa nhiều, gió mưa thay đổi theo mùa

 Mát mẻ quanh năm

 Mưa quanh năm

2 Xem lược đồ khí hậu Việt Nam, sau đó nối mỗi ý ở cột A với ý ở cột B sao cho thích hợp:

- GV theo dõi HS làm việc và giúp đỡ

các nhóm gặp khó khăn

- Nêu khó khăn và nhờ GV giúp đỡ (nếu

-GV yêu cầu 2 nhóm HS lên bảng trình

bày kết quả thảo luận, mỗi nhóm trình

bày theo 1 bài tập GV theo dõi HS

báo cáo và sửa chữa hoàn thành câu

trả lời của HS

- GV nhận xét kết quả làm việc của HS

tuyên dương các nhóm làm việc tốt

- GV tổ chức cho HS dựa vào phiếu học

tập thi trình bày đặc điểm khí hậu

nhiệt đới gió mùa của Việt Nam

- GV nhận xét phần trình bày của các

HS, khen ngợi HS được cả lớp bình

chọn

có)

- 2 nhóm HS lên bảng và trình bày kết quả thảo luận, các nhóm khác theo dõi và bổ xung ý kiến (nếu cần) Đáp án:

1 a) Nhiệt đới b) Nóng c) Gần biển

d) Có gió mùa hoạt động e) Có mưa nhiều, gió mưa thay đổi theo mùa

2 (1) nối với (b)

(2) nối với (a) với (c)

- Khoảng 3 HS lần lượt thi trước lớp, có

sử dụng quả địa cầu và lược đồ khí hậu Việt Nam trong khi trình bày HS

cả lớp theo dõi, nhận xét và bổ xung ý kiến cho bạn, sau đó bình chọn bạn trình bày hay, đúng nhất

- GV kết luận: Nước ta nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa nên nói chung là

nóng, có nhiều mưa và gió, mưa thay đổi theo mùa.

Hoạt động 2

khí hậu các miền có sự khác nhau

- GV yêu cầu 2 HS ngồi cạnh nhau cùng - HS nhận nhiệm vụ và cùng nhau thực

đọc SGK, xem lược đồ khí hậu Việt

Nam để thực hiện các nhiệm vụ sau:

+ Chỉ trên lược đồ ranh giới khí hậu

giữa miền Bắc và miền Nam nước ta

+ Dựa vào bảng số liệu, hãy nhận xét về

sự chênh lệch nhiệt độ trung bình giữa

tháng 1 và tháng 7 của Hà Nội và

Thành phố Hồ Chí Minh

+ Miền Bắc có những hướng gió nào

hoạt động? ảnh hưởng của hướng gió

đến khí hậu miền Bắc?

+ Miền Nam có những hướng gió nào

hoạt động? ảnh hưởng của hướng gió

đến khí hậu miền Nam?

+ Chỉ trên lược đồ miền khí hậu có mùa

đông lạnh và miền khí hậu có nóng

quanh năm

- GV gọi một số HS lên bảng trình bày

kết quả thảo luận theo yêu cầu: Nước

ta có mấy miền khí hậu, nêu đặc điểm

chủ yếu của từng miền khí hậu?

hiện

Kết quả làm việc tốt là:

+ Chỉ vị trí và nêu: Dãy núi Bạch Mã là ranh giới khí hậu giữa miền Bắc và miền Nam nước ta

+ Nhiệt độ trung bình vào tháng 1 của

Hà Nội thấp hơn nhiều so với của Thành phố Hồ Chí Minh

+ Nhiệt độ trung bình vào thành 7 của

Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh gần bằng nhau

+ Vào khoảng tháng 1, ở miền Bắc có gió mùa đông bắc tạo ra khí hậu mùa đông, trời lạnh, ít mưa

+ Vào khoảng tháng 7, ở miền Bắc có gió mùa đông nam tạo ra khí hậu mùa

hạ, trời nóng và nhiều mưa

+ ở miền Nam vào khoảng tháng 1 có gió đông nam, tháng 7 có gió tây nam, khí hậu nóng quanh năm, có một mùa mưa và một mùa khô

+ Dùng que chỉ, chỉ theo đường bao quanh của từng miền khí hậu

- 3 HS lần lượt lên bảng, vừa chỉ trên lược đồ, vừa nêu đặc điểm của từng miền khí hậu HS cả lớp theo dõi, nhận xét và bổ xung ý kiến

- GV theo dõi, sửa chữa hoàn chỉnh câu

trả lời cho HS

- GV hỏi HS cả lớp: Nếu lãnh thổ nước

ta không trải dài từ Bắc vào Nam thì

khí hậu có thay đổi theo miền không?

- 1 HS nêu ý kiến, HS cả lớp theo dõi,

bổ sung ý kiến và đi đến thống nhất: Nếu lãnh thổ nước ta không trải dài từ Bắc vào Nam thì khí hậu sẽ không thay đổi theo miền

- GV giảng thêm: Khí hậu nước ta có sự khác biệt giữa hai miền Nam, Bắc còn do ảnh hưởng của dãy núi Bạch Mã Dãy núi này kéo dài ra đến biển, nằm giữa hai thành phố Huế và Đà Nẵng tạo thành một bức tường chắn gió Khi gió mùa đông bắc thổi tới đây, ít khi vượt qua được dãy núi này Vì vậy, phía bắc của núi (miền Bắc) có mùa đông lạnh còn phía nam của dãy Bạch Mã (miền Nam) lại nóng quanh năm Cũng vì thếdãy núi này được coi là ranh giới khí hậu giữa hai miền Bắc - Nam nước ta

- GV kết luận: Khí hậu nước ta có sự khác biệt giữa miền Bắc và Miền Nam Miền

Bắc có mùa đông lạnh, mưa phùn; miền Nam nóng quanh năm với mùa mưa và mùa khô rõ rệt.

Hoạt động 3

ảnh hưởng của khí hậu đến đời sống và sản xuất

- GV tổ chức cho HS cả lớp cùng trao

đổi trả lời các câu hỏi sau:

+ Khí hậu nóng và mưa nhiều giúp gì

cho sự phát triển cây cối ở nước ta

+ Tại sao nói nước ta có thể trồng được

nhiều loại cây khác nhau? (Gợi ý:

Mỗi loại cây có yêu cầu về khí hậu

khác nhau Khí hậu nước ta lại thay

đổi theo mùa, theo vùng sẽ ảnh hưởng

- HS nghe câu hỏi của GV, suy nghĩ và xung phong phát biểu ý kiến:

+ Khí hậu nóng, mưa nhiều giúp cây cối

dễ phát triển

+ Vì mỗi loại cây có yêu cầu về khí hậu khác nhau nên sự thay đổi của khí hậu theo mùa và theo vùng giúp nhân dân

ta có thể trồng được nhiều loại cây

thế nào đến các loại cây?)

+ Vào mùa mưa, khí hậu nước ta thường

sảy ra hiện tượng? Có hại gì với đời

sống và sản xuất của nhân dân?

+ Mùa khô kéo dài gây hại gì cho sản

xuất và đời sống?

- GV theo dõi và sửa chữa các câu trả lời

cho HS sau mỗi lần phát biểu

+ Vào mùa mưa, lượng mưa nhiều gây

ra bão, lũ lụt; gây thiệt hại về người

và của cho nhân dân

+ Mùa khô kéo dài làm hạn hán, thiếu nước cho đời sống và sản xuất

- GV kết luận: Khí hậu nóng ẩm, mưa nhiều giúp cây cối phát triển nhanh, xanh

tốt quanh năm Sự thay đổi khí hậu theo vùng, theo miền đóng góp tích cực cho việc đa dạng hoá cây trồng Tuy nhiên hằng năm, khí hậu cũng gây ra những trận bão, lũ lụt, hạn hán làm ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống và sản xuất của nhân dân ta.

củng cố, dặn dò

- GV tổng kết các nội dung chính của khí hậu Việt Nam theo sơ đồ (1)

- Nhận xét tiết học, dặn dò HS về nhà thực hành: Trình bày khí hậu Việt Nam trên lược đồ, chuẩn bị bài sau

sơ đồ 1

Việt Nam

Nằm trong

vùng nhiệt

đới

- Gần biển

- Trong vùng có gió mùa

Trải dài từ Bắc vào Nam

Khí hậu nhiệt đới

gió mùa

Khí hậu thay đổi theo vùng

- Cây cối xanh tốt quanh năm, trồng được nhiều loại cây

- Có bão, lũ lụt, hạn hán ảnh hưởng đến đời sống và sản xuất của nhân dân