Kiến thức: Nắm được yêu cầu của bài văn tả cảnh, bố cục, thứ tự miêu tả, cách xây dựng đoạn văn và lời văn trong bài văn tả cảnh.. HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI Hoạt động của GV
Trang 1Tuần 22 - Bài 21- Tiết 88: Tập làm văn PHƯƠNG PHÁP TẢ CẢNH.
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức: Nắm được yêu cầu của bài văn tả cảnh, bố cục, thứ tự miêu tả, cách
xây dựng đoạn văn và lời văn trong bài văn tả cảnh
2 Phẩm chất: Thích đọc sách, báo, tìm tư liệu trên mạng internet để mở rộng hiểu
biết
3 Năng lực
- Năng lực chung: Tự chủ và tự học, giao tiếp và hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng
tạo
-Năng lực chuyên biệt:
Rèn kĩ năng tìm ý, lập dàn ý cho bài văn tả cảnh Biết viết đoạn văn, bài văn tả cảnh
II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1 Chuẩn bị của giáo viên:
- Kế hoạch dạy học
- Học liệu: bảng phụ, tài liệu tham khảo, phiếu học tập
2 Chuẩn bị của học sinh: Đọc bài và trả lời các câu hỏi
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
HOẠT ĐỘNG 1: MỞ ĐẦU
1 Mục tiêu:
- Tạo tâm thế hứng thú cho HS
- Kích thích HS tìm hiểu về phó từ
2 Phương thức thực hiện:
- Hoạt động cá nhân, cả lớp
3 Sản phẩm hoạt động
- Trình bày miệng
4 Phương án kiểm tra, đánh giá
- Học sinh đánh giá.
- Giáo viên đánh giá.
5 Tiến trình hoạt động:
*Chuyển giao nhiệm vụ
? Nêu rõ những trình tự miêu tả mà em biết? ? Nhắc lại các bước làm 1 bài tập làm văn ở học kì 1?
Trang 2*Thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh: Nghe câu hỏi và trả lời
- Dự kiến sản phẩm:
-Bước 1: tìm hiểu đề
- Bước 2: Lập ý
- Bước 3: Lập dàn ý
- Bước 4: Viết bài
-Bước 5: kiểm tra và sửa lỗi
*Báo cáo kết quả
*Đánh giá kết quả
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá
- Giáo viên nhận xét, đánh giá
GV vào bài: Trong thực tế, có thể em vừa đi tham quan, đi du lịch và được chiêm
ngưỡng một phong cảnh đẹp, em muốn lưu giữ lại kí ức hoặc muốn giới thiệu cho mọi người biết, em đều phải miêu tả Vậy làm thế nào để có được bài miêu tả hay ? Cô sẽ giúp các em tìm hiểu qua bài học hôm nay
HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
Hoạt động của GV&HS Nội dung ghi bảng Hoạt động 1: Phương pháp viết văn tả
cảnh:
* Mục tiêu: HS hiểu được pp viết văn tả cảnh
* Phương thức thực hiện: hoạt động chung,
hoạt động nhóm
* Yêu cầu sản phẩm: Kết quả của nhóm
bằng phiếu học tập, câu trả lời của HS
* Cách tiến hành:
Hoạt động nhóm lớn- kỹ thuật khăn phủ
bàn
1 GV chuyển giao nhiệm vụ:
GV chia 3 nhóm chuẩn bị cho 3 văn bản
HS thảo luận theo nhóm theo các câu hỏi GV
ra
Nhóm 1: Tổ 1
? Văn bản đầu tiên tả hình ảnh ai trong một
I Phương pháp viết văn tả cảnh:
1 Ví dụ:
2 Nhận xét
* Đoạn a: Tả người chống
Trang 3chặng đường của cuộc vượt thác?
? Tại sao có thể nói qua hình ảnh nhân vật, ta
có thể hình dung được những nét tiêu biểu
của cảnh sắc ở khúc sông có nhiều thác dữ?
Nhóm 2: Tổ 2
? Văn bản thứ hai tả quang cảnh gì?
? Người viết đã tả quang cảnh ấy theo một
thứ tự nào?
Nhóm 3: Tổ 3+4
- Văn bản thứ ba là một bài văn miêu tả có ba
phần tương đối chọn vẹn Em hãy chỉ ra và
tóm tắt các ý của mỗi phần
? Từ dàn ý đó hãy nhận xét về thứ tự miêu tả
của tác giả trong đoạn văn?
? Vậy muốn tả cảnh chúng ta cần ghi nhớ
điều gì?
2.Thực hiện nhiệm vụ:
- HS: trao đổi lại, thống nhất sản phẩm,
- GV: Quan sát, lựa chọn sản phẩm tốt nhất
- Dự kiến sản phẩm…
Nhóm 1- Tổ 1
Qua hình ảnh DHT, người đọc có thể hình
dung được phần nào cảnh sắc ở khúc sông
nhiều thác dữ Đó là bởi vì người vượt thác
đã phải đem hết gân sức, tinh thần để chiến
đấu cùng thác dữ: Hai hàm răng cắn chặt, cặp
mắt nảy lửa, quai hàm bạnh ra, bắp thịt cuồn
cuộn, như hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh
(Nhờ tả ngoại hình và các động tác)
Nhóm 2: Tổ 2
- Theo trình tự: + Từ dưới mặt sông nhìn lên
bờ
+ Từ gần đến xa
- Trình tự tả như thế là rất hợp lí bởi người tả
đang ngồi trên thuyền xuôi từ kênh ra sông
thuyền vượt thác -> người đọc
có thể hình dung được phần nào cảnh sắc ở khúc sông nhiều thác
dữ
* Đoạn b:
- Đối tượng miêu tả: Quang cảnh dòng sông Năm Căn và rừng
đư-ớc 2 bên bờ
- Trình tự miêu tả:
+ Từ dưới mặt sông nhìn lên bờ + Từ gần đến xa
-> Trình tự tả như thế là rất hợp
lí
* Đoạn c: Bố cục gồm 3 phần:
- MB : Tả khái quát về tác dụng, cấu tạo, mầu sắc của luỹ tre làng
- TB: Tả kĩ 3 vòng của luỹ tre
- KB: Tả măng tre dưới gốc
Trang 4Tất nhiên, cái đập vào mắt người ngồi trước
hết phải là cảnh dồng sông, nước chảy, rồi
mới tới cảnh vật hai bên bờ sông Nếu tả khác
đi, ngược lại chẳng hạn thì người tả cũng phải
ngồi ở chỗ khác đi
- Nhận xét về trình tự miêu tả: Từ khái quát
đến cụ thể, từ ngoài vào trong (trình tự không
gian) Cách tả như vậy cũng rất hợp lí bởi cái
nhìn của người tả là hướng từ bên ngoài Nếu
tả theo trật tự thời gian thì chắc chắn phải tả
khác
Nhóm 3: Tổ 3 + 4
- Nhắc lại bố cục của bài văn tả cảnh
3 Báo cáo kết quả: HS lên bảng trình bày kết
quả chuẩn bị của nhóm, các nhóm khác nghe
4 Đánh giá kết quả
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá
- Giáo viên nhận xét, đánh giá
->Giáo viên chốt kiến thức
Bài 1:
* Mục tiêu: Vận dụng hiểu biết về văn tả
cảnh
* Nhiệm vụ: Hs nghe câu hỏi, làm bài tập
* Phương thức thực hiện: HĐ nhóm cặp đôi
* Yêu cầu sản phẩm: Phiếu học tập; vở ghi.
* Cách tiến hành:
1 GV chuyển giao nhiệm vụ cho HS:
+ Tả quang cảnh lớp học
2 HS tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ:
- Nghe và làm bt
- Trao đổi nhóm cặp
- Dự kiến sản phẩm:
+Từ ngoài-trong
+Vào lớp-hết giờ…
3 Báo cáo kết quả: HS trình bày kết quả
-> Trình tự miêu tả: Từ khái quát đến cụ thể, từ ngoài vào trong (trình tự không gian)
3 Ghi nhớ: (SGK - tr 47)
II Luyện tập phương pháp viết văn tả cảnh và bố cục bài
tả cảnh.
Bài 1:
a Từ ngoài vào trong (Trình tự không gian)
b Từ lúc trống vào lớp đến khi hết giờ
c Kết hợp cả hai trình tự trên
- Những hình ảnh cụ thể tiêu biểu
- Cảnh HS nhận đề, một vài g-ương mặt tiêu biểu
- Cảnh HS chăm chú làm bài,
GV quan sát HS làm bài
- Cảnh bên ngoài lớp học: Sân trường, gió, cây
Bài 2: Tả cảnh sân trường lúc ra
chơi
a Cảnh tả theo trình tự thời gian
Trang 5chuẩn bị của nhóm, các nhóm khác nghe.
4 Đánh giá kết quả
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá
- Giáo viên nhận xét, đánh giá
->Giáo viên chốt kiến thức và ghi bảng
Bài 2:
* Mục tiêu: Tả sân trường lúc ra chơi
* Nhiệm vụ: Hs nghe câu hỏi, làm bài tập
* Phương thức thực hiện: HĐ cá nhân
* Yêu cầu sản phẩm: vở ghi.
* Cách tiến hành:
1 GV chuyển giao nhiệm vụ cho HS:
+ Tả cảnh sân trường lúc ra chơi
2 HS tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ:
- Suy nghĩ, tìm chi tiết cần viết trong bài
3 Báo cáo kết quả: HS lên bảng trình bày kết
quả chuẩn bị của nhóm, các nhóm khác nghe
4 Đánh giá kết quả
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá
- Giáo viên nhận xét, đánh giá
->Giáo viên chốt kiến thức
* Mục tiêu: Tả biển
* Nhiệm vụ: Hs nghe câu hỏi, làm bài tập
* Phương thức thực hiện: HĐ cá nhân
* Yêu cầu sản phẩm: vở ghi.
* Cách tiến hành:
1 GV chuyển giao nhiệm vụ cho HS:
+ Nếu tả cảnh biển, các em tả ntn?
2 HS tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ:
- Suy nghĩ, tìm chi tiết cần viết trong bài
3 Báo cáo kết quả: HS lên bảng trình bày kết
quả chuẩn bị của nhóm, các nhóm khác nghe
4 Đánh giá kết quả
- Học sinh nhận xét, bổ sung, đánh giá
- Giáo viên nhận xét, đánh giá
- Tả khái quát đến cụ thể
- Trống hết tiết 2, báo giờ ra chơi
đã đến
- HS từ các lớp ùa ra sân trường
- Cảnh HS chơi đùa
- Các trò chơi quen thuộc
- Trống vào lớp, HS về lớp
- Cảm xúc của người viết
b Cách tả theo trình tự ko gian:
- Các trò chơi giữa sân trường, các góc sân
- Một trò chơi đặc sắc, mới lạ, sôi động
HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP
Bài 3: dàn ý chi tiết bài Biển đẹp
a Mở bài: Giới thiệu tiêu đề biển đẹp
b Thân bài:
- Cảnh biển đẹp trong mọi thời điểm khác nhau
- Buổi sớm nắng sáng
- Buổi chiều gió mùa đông bắc
- Ngày mưa rào
- Buổi sớm nắng mờ
- Buổi chiều lạmh
- Buổi chiều nắng tàn , mát dịu
- Buổi trưa xế
- Biển, trời đổi màu
c Kết bài: nhận xét vì sao biển đẹp
Trang 6->Giáo viên chốt kt
HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG
* Mục tiêu: HS biết vận dụng kiến thức đã
học áp dụng vào cuộc sống thực tiễn
* Nhiệm vụ: HS vận dụng kiến thức đã học
về văn bản để trả lời câu hỏi của GV
* Phương thức thực hiện: HĐ cá nhân
* Sản phẩm: Câu trả lời của HS
* Cách tiến hành:
1 Gv chuyển giao nhiệm vụ cho HS:
? Tập quan sát và nói bằng lời những điều em
thấy khi miêu tả quang cảnh thôn xóm nơi em
ở vào lúc sáng sớm?
2 HS tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ.
+ Nghe yêu cầu.+ Trình bày cá nhân
+ Dự kiến sản phẩm: ông mặt trời, ánh nắng,
tiếng chim, tiếng cười nói
HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG
* Mục tiêu: HS mở rộng vốn kiến thức đã học
* Nhiệm vụ: Về nhà tìm hiểu, liên hệ
* Phương thức hoạt động: cá nhân
* Yêu cầu sản phẩm: câu trả lời của HS vào trong vở.
* Cách tiến hành:
1 GV chuyển giao nhiệm vụ cho HS:
Khi nào em miêu tả theo thứ tự từ xa đến gần và khi nào em miêu tả từ khái quát đến cụ thể?
2 HS tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ:
+ Đọc yêu cầu.
+ Về nhà suy nghĩ trả lời
HOẠT ĐỘNG 5: TÌM TÒI, SÁNG TẠO
* Mục tiêu: HS mở rộng vốn kiến thức đã học
* Nhiệm vụ: Về nhà tìm hiểu, liên hệ
* Phương thức hoạt động: cá nhân
* Yêu cầu sản phẩm: câu trả lời của HS vào trong vở.
* Cách tiến hành:
Trang 71 GV chuyển giao nhiệm vụ cho HS:
Đề bài: Hãy tả hàng phượng vĩ và tiếng ve vào một ngày hè
2 HS tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ:
* Bài viết số 5 ở nhà
Em hãy miêu tả lại quang cảnh sân trường em trong giờ ra chơi
Đáp án và biểu điểm :
a, Mở bài : Giới thiệu chung về vai trò của giờ ra chơi ( 0,5 đ )
b, Thân bài : Tả chi tiết :
- Tiếng trống trường vang lên cảnh hs các lớp ùa ra sân ( 1đ )
- Các trò chơi quen thuộc : nhảy dây , đá cầu , ( 2đ )
- Cảnh sinh hoạt giữa giờ ra chơi : ( 3 đ )
- Quang cảnh chung trên sân trường ( 2đ )
- Tiếng trống kết thúc giờ chơi
c, Kết bài : Cảm nghĩ , nhận xét của em về giờ ra chơi ( 0,5 đ )
* Yêu cầu : Bài viết phải có đủ bố cục 3 phần M, T, K
- Trình bày sạch sẽ , khoa học , mạch lạc
- Chữ viết sạch đẹp không sai lỗi câu từ , lỗi chính tả
- Cho điểm thưởng
- Thiếu bố cục trừ 1đ
- Sai 3 lỗi chính tả trừ 0,5 đ , điểm trừ không quá 1 đ
Kí duyệt
