TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT – ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI GIÁ TRỊ CẠNH TRANH ĐỐI VỚI NGƯỜI TIÊU DÙNG, PHÂN TÍCH CỤ THỂ 1 LĨNH VỰC HÀNG HOÁ HỌ VÀ TÊN MSV MÃ HỌC PHẦN BSL2008 1 MỞ ĐẦU Trong cuộc sống ở bất cứ lĩnh.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT – ĐẠI HỌC QUỐC
GIA HÀ NỘI
GIÁ TRỊ CẠNH TRANH ĐỐI VỚI NGƯỜI TIÊU DÙNG, PHÂN TÍCH CỤ THỂ 1 LĨNH
VỰC HÀNG HOÁ
HỌ VÀ TÊN:
MSV:
MÃ HỌC PHẦN: BSL2008 1
Trang 2MỞ ĐẦU
Trong cuộc sống ở bất cứ lĩnh vực nào cũng tồn tại sự cạnh tranh Cạnh tranh tồn tại ở học tập, buôn bán, kinh doanh, Có thể nói cạnh tranh chính là liều thuốc thần kỳ tạo động lực cho sự phát triển kinh tế - xã hội Cạnh tranh là yếu tố cần có để tạo động lực phát triển, đi lên cho chủ thể trong các lĩnh vực khác nhau Nếu không
có cạnh tranh mọi vật, sinh vật, con người, kinh tế, xã hội, sẽ không thể nào tồn tại
và phát triển
Cùng với sự thay đổi của các hình thái kinh tế xã hội trong lịch sử phát triển của xã hội loài người, con người luôn đi tìm động lực phát triển trong các hình thái kinh tế xã hội Và từ đó, cạnh tranh đã được vận dụng như một động lực mới của sự phát triển Ở thời điểm hiện tại cạnh tranh chính là một quy luật của nền kinh tế thị trường
Theo PGS TS Nguyễn Như Phát thì: “Trong nền kinh tế thị trường nếu
quan hệ cung cầu là cốt vật chất, giá cả là diện mạo thì cạnh tranh chính là linh hồn của thị tường.” 1
Qua đó có thể thấy trong lĩnh vực kinh tế, cạnh tranh là yếu tố không thể thiếu,
có vai trò quan trọng trong nền sản xuất hàng hóa và các nền sản xuất kinh doanh khác Cạnh tranh đóng vai trò quan trọng trong nền sản xuất hàng hóa nói riêng và trong nền kinh tế nói riêng, là động lực thúc đẩy sản xuất phát triển, góp phần vào sự phát triển kinh tế
Với tầm quan trọng và những gì mà cạnh tranh đã mang lại, ở bài tiểu luận lần này sẽ làm rõ hơn về câu hỏi: “Những giá trị mà cạnh tranh mang lại cho người tiêu dùng là gì?”
1 Nguyễn Như Phát, ‘Xây dựng pháp luật về cạnh tranh trong điều kiện kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay’, Tạp chí Nhà nước và Pháp luật, số 3/1997, Tr 18.
2
Trang 3CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN VỀ CẠNH TRANH VÀ NGƯỜI TIÊU DÙNG
1.1 Cạnh tranh là gì?
Cạnh tranh là khái niệm rất rộng, xuất hiện trong hầu hết các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội, từ cuộc sống sinh hoạt hằng ngày đến các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hoá, thể thao và có khá nhiều định nghĩa, cách hiểu khác nhau về cạnh tranh
Theo cách hiểu phổ thông thể hiện trong Từ điển ngôn ngữ tiếng Anh,
“competition” (cạnh tranh) là “một sự kiện hoặc một cuộc đua, theo đó các đối thủ ganh đua để giành phần hơn hay ưu thế tuyệt đổi về phía mình”.Theo Từ điển
tiếng Việt, “cạnh tranh” là “ cố gắng giành phần hơn, phần thắng về mình giữa những người, những tổ chức hoạt động nhằm những lợi ích như nhau”
Mặc dù có rất nhiều cách hiểu nhưng cho đến hiện nay các nhà khoa học dường như chưa thỏa mãn với bất cứ khái niệm nào về cạnh tranh Bởi lẽ với tư cách là một hiện tượng xã hội riêng có của nền kinh tế thị trường, cạnh tranh xuất hiện ở mọi lĩnh vực, mọi công đoạn cảu quá trình kinh doanh Do đó cạnh tranh nên được nhìn nhận ở nhiều góc độ khác nhau tùy vào ý định và hướng tiếp cận của nhà khoa học
Trong kinh doanh cạnh tranh được hiểu là: “Được hiểu là hành vi của các
doanh nghiệp (thương nhân) kinh doanh cùng loại hàng hóa (dịch vụ) hoặc các hàng hóa (dịch vụ ) có thể thay thế cho nhau (về mục đích sử dụng, giá cả, đặc tính) nhằm mua, bán, cung ứng được nhiều hàng hóa (dịch vụ) nhất trên cùng một thị trường liên quan.”
Còn theo Các Mác trong Chủ nghĩa Tư bản cạnh tranh có thể hiểu là: “Sự
ganh đua, đấu tranh gay gắt giữa các nhà tư bản nhằm giành giật những điều
Trang 4kiện thuận lợi trong sản xuất và tiêu thụ hàng hoá để thu được lợi nhuận siêu ngạch”
Có thể nhìn cạnh tranh dưới nhiều góc độ và nhiều hình thức khác nhau nhưng trong khoa học kinh tế cạnh tranh được hiểu là sự ganh đua giữa các chủ thể kinh doanh trên thị trường nhằm mục đích lôi kéo về phía mình ngày càng nhiều khách hàng
* Đặc điểm của cạnh tranh
- Có sự tham gia của ít nhất hai hoặc nhiều doanh nghiệp, thương nhân cung cấp hoặc có nhu cầu bán, mua, cung ứng về một loại hàng hóa, dịch vụ,
- Những doanh nghiệp, thương nhân này có ít nhất một hoặc một số mục đích đối kháng, sự đạt được mục đích (thành công) của người này tương ứng với sự thất bại của những người còn lại
- Phải tồn tại thị trường chung (cạnh tranh chỉ diễn ra trên cùng một thị trường liên quan)
1.2 Người tiêu dùng là gì?
Theo Điều 3 Luật bảo vệ người tiêu dùng năm 2010 có quy định:
“Người tiêu dùng là người mua, sử dụng hàng hóa, dịch vụ cho mục đích tiêu
dùng, sinh hoạt của cá nhân, gia đình, tổ chức.”
CHƯƠNG 2: GIÁ TRỊ MÀ CẠNH TRANH MANG LẠI CHO NGƯỜI TIÊU
DÙNG
Theo ông Sam Walton – Người sáng lập Walmart và Sam’s Club: “Chỉ có một
ông chủ duy nhất: Khách hàng Và người đó có thể sa thải tất cả mọi người trong công ty từ chủ tịch trở xuống, chỉ bằng cách đơn giản là tiêu tiền của họ ở nơi khác”
4
Trang 52.1 Những giá trị tích cực
Trong môi trường cạnh, người tiêu dùng luôn được đứng ở vị trí trung tâm, luôn được tất cả các doanh nghiệp, các nhà kinh doanh chú ý, quan tâm đến, luôn được các bên tham gia cạnh tranh cung phụng, đón tiếp, quan tâm đến nhu cầu, ý thích Chỉ cần khi các bên tham gia cạnh tranh biết được nhu cầu của người tiêu dùng thì ngay lập tức bằng mọi cách các bên tham gia cạnh tranh sẽ cố gắng đáp ứng một cách tốt nhất mà thị trường có thể cung ứng Bởi lẽ khách hàng là người có quyền bỏ quyết bằng đồng tiền của mình để quyết định luật chơi rằng ai sẽ là người ở lại và ai
sẽ là người phải dời khỏi cuộc cạnh tranh này
Có thể nói đến giá trị đầu tiên mà cạnh tranh mang lại cho người tiêu dùng đó chính là đáp ứng được nhu cầu của người tiêu dùng hay nói cách khác là đảm bảo cho người tiêu dùng cái mà người tiêu dùng mong muốn
Một nguyên lý của thị trường hiện nay khác với thời kỳ bao cấp đó là ở đâu có nhu cầu, có khả năng kiếm được lợi nhuận thì ngay lập tức ở đó sẽ xuất hiện các nhà kinh doanh, nhà kinh doanh luôn tìm đến để đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng một cách tốt nhất có thể
Trên thị trường cạnh tranh giữa các doanh nghiệp càng diễn ra gay gắt thì người được lợi nhất là khách hàng Sự lựa chọn và sức tiêu thụ hàng hoá của người tiêu dùng là thước đo chính xác cho yêu cầu về chất lượng và độ phù hợp của một sản phẩm Cạnh tranh gây tác động liên tục đến giá cả sản phẩm trên thị trường, buộc các doanh nghiệp phải phản ứng tự phát để chọn phương án kinh doanh sao cho chi phí nhỏ hiệu quả cao, chất lượng tốt để lôi kéo khách hàng về với mình Từ đó có thể loại bỏ những khả năng bóc lột người tiêu dùng của nhà kinh doanh mà còn giúp cho người tiêu dùng có thể sử dụng theo ý thích, nhu cầu với giá thành rẻ nhất
Bên cạnh đó, thị trường còn là nơi gặp gỡ giữa nhu cầu của người tiêu dùng và trình độ công nghệ của người sản xuất Và ở đó khi nhu cầu của người tiêu dùng
Trang 6được coi là động lực yếu tố cầu thì trình độ phát triển công nghệ là yếu tố cung Người tiêu dùng bên cạnh phụ thuộc vào khả năng tài chính thì một yếu tố quan trọng quyết định sự lựa chọn của người tiêu dùng chính là mức độ đưa công nghệ
-kỹ thuật vào sản xuất Cạnh tranh còn luôn thúc đẩy các nhà kinh doanh phải sáng tạo ra những sản phẩm tốt hơn, không chỉ đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng mà còn sản phẩm còn phải tốt hơn so với sản phẩm của đối thủ Từ đó nhà kinh doanh phải tìm hiểu, đầu tư áp dựng các ứng dụng khoa học - kỹ thuật tiên tiến để phát triển hơn sản phẩm Và với hiện tại đang sống ở một môi trường có phần ô nhiễm thì nhu cầu của người tiêu dùng là được sử dụng những sản phẩm sạch, tươi, hữu cơ không
bị nhiễm bụi bẩn và những sản phẩm góp phần làm giảm ô nhiễm môi trường Vậy những nhà kinh doanh có thể đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng bằng việc tạo ra những sản phẩm sạch, tươi, nuôi trồng hữu cơ là những sản phẩm được người tiêu dùng lựa chọn Những sản phẩm sáng tạo, ưu việt và với giá thành rẻ hơn sẽ là những sản phẩm được người tiêu dùng lựa chọn để sử dụng
Khi sản phẩm giống nhau thì yếu tố đưa khách hàng đến với sản phẩm của một doanh nghiệp chính là thái độ của người bán hàng Chính cạnh tranh giúp cho người tiêu dùng nhận được những thái độ phục vụ tốt hơn cùng với nhiều chương trình khuyến mãi với giá rẻ
Một giá trị nữa mà cạnh tranh mang lại cho người tiêu dùng là các sản phẩm đến tay người tiêu dùng dễ dàng hơn Khi có quá nhiều sản phẩm thì các nhà sản xuất lại phải suy nghĩ sao cho sản phẩm đến tay người tiêu dùng nhanh nhất và từ đó những đại lý được mở rộng Qua đó, khi đi mua hàng người tiêu dung có thể đến
những nơi gần hơn mà không phải đi quá xa
Vậy có thể nói cạnh tranh rất nhạy bén trong khả năng phát hiện và đáp ứng được những nhu cầu của người tiêu dùng Nhờ có cạnh tranh mà ngày càng ngày nhu cầu của người tiêu dùng càng được đáp ứng một cách triệt để và tối ưu Và sự lựa chọn của khách hàng chính là thước đo chính xác cho yêu cầu về vật chất và sự phù hợp của một sản phẩm đối với người tiêu dùng Không chỉ dừng lại ở đó cạnh tranh
6
Trang 7còn tác động đến giá cả trên thị trường giúp cho người tiêu dùng có thể sử dụng sản phẩm với giá thành rẻ nhất và tốt nhất với những kỹ thuật công nghệ tiên tiến
2.2 Những giá trị tiêu cực
Bên cạnh những giá trị tích cực thì chính cạnh tranh cũng mang lại cho người tiêu dùng một số điều tiêu cực Vì người tiêu dùng là người có quyền tối coa bỏ phiếu để quyết định cuộc chơi Vì vậy để tồn tại, các doanh nghiệp luôn tìm mọi cách, mọi thủ đoạn để lôi kéo khách hàng về phía mình Trên thực tế, có nhiều trường hợp, hành vi của doanh nghiệp còn là sự xâm phạm, bóc lột khách hàng như: có nhiều trường hợp lợi dụng sự thiếu hiểu biết của khách hàng các doanh nghiệp bán các hàng hóa kém chất lượng, khi phát hiện người tiêu dùng không thể khiếu nại vì giao dịch đã hoàn thành trên cơ sở tự nguyện; có nhiều trường hợp cung cấp thiếu, bao che
sự khiếm khuyết của sản phẩm;
Cái gì cũng có hai mặt của nó và cạnh tranh cũng vậy Bên cạnh những giá trị tốt mang lại cho người tiêu dùng thì cạnh tranh cũng có những hạn chế nhất định
CHƯƠNG 3: THỊ TRƯỜNG CẠNH TRANH BỘT GIẶT TẠI VIỆT NAM VÀ
GIÁ TRỊ MANG LẠI CHO NGƯỜI TIÊU DÙNG
3.1 Thị trường cạnh tranh bột giặt tại Việt Nam
Chăm sóc cá nhân và gia đình luôn là một trong những lĩnh vực lớn và hấp dẫn nhất tại Việt Nam với giá trị trị trường là những con số khổng lồ khoảng 3,1 tỷ USD Trong đó, bột giặt là một trong những mặt hàng thiết yếu Bột giặt là một loại hàng hóa tiêu dùng có mức tăng trưởng ổn định với đa dnagj nhãn hàng, những năm gần đây thị trường bột giặt gần như chỉ được nhắc tên với một vài nhãn hiệu lớn Có thể
Trang 8thấy các nhãn hiệu ngoại chiếm được lòng tin rất lớn của người tiêu dùng Việt Nguyên nhân có thể là do chiến lược kinh doanh, nghiên cứu khách hàng, nhiều chủng loại, mẫu mã bột giặt, truyền thông rộng rãi
Cụ thể, theo con số thống kê gần nhất, dẫn đầu thị phần ngành hàng bột giặt là các thương hiệu đa quốc gia: Unilever (54,9% thị phần), Procter & Gamble (16,0%)
… Thương hiệu Việt chiếm thị phần khiêm tốn: Đại Việt Hương (11,6%), LIX (2,7%), Vico (2,4%), NETCO (1,5%) Trong đó, các thương hiệu chất tẩy rửa nội địa chủ yếu phổ biến ở khu vực nông thôn, còn nhãn hàng đa quốc gia chiếm lĩnh khu vực thành thị
Số liệu gần đây cho thấy ngành hàng bột giặt năm 2019 tăng khoảng 5-6% cả ở thành thị và nông thôn Top 3 dẫn đầu thị phần ngành bột giặt là Omo, Ariel và Lix ở những thành phố lớn, còn ở nông thôn là Omo, Aba, Ariel Sự tăng trưởng này chủ yếu là do phân khúc nước giặt tăng trưởng rất tốt ở mức hai con số còn liên tực thu hút người mua Thay vào đó phân khúc bột giặt lại có xu hướng giảm nhẹ
Và trận chiến quảng cáo, maketing đối với mặt hàng bột giặt, người tiêu dùng cũng dễ dàng nhận thấy sự cạnh tranh dường như diễn ra khá khốc liệt, bám đuổi nhau từng tý một của các nhãn hàng Cứ hễ hãng này có sản phẩm mới cải tiến thì bên kia cũng có ngay để đáp lại Dễ thấy nhất trong việc quảng cáo và tiếp thị, các nhãn hàng chen kín nhau dày đặc trên khung giờ vàng trên các phương tiện truyền thông
Ví dụ giữa hai nhãn hàng nổi tiếng là Omo và Tide nếu Tide có Tide 3X siêu scahsj thì Omo cũng có Omo đánh bay vết bẩn; Tide có hương Downy thì Omo có hương Comfort; nếu Omo matic dành cho máy giặt thì tide cũng có tide Super matic tương
tự
Sở dĩ Unilever chiếm lĩnh thị trường bột giặt Việt Nam vì nhãn hàng có rất nhiều sản phẩm đa dạng đáp ứng mọi phân khúc khách hàng như bột giặt, nước giặt Omo ở phân khúc đắt tiền, Viso ở phân khúc trung bình thì Surf ở phân khúc rẻ Cuộc chiến bột giặt đang tung bột ngầu trắng xóa nhằm thu hút khách hàng là vậy, vì thế, khó có nhãn hàng nào có thể vượt qua được Unilever
8
Trang 93.2 Gía trị mang lại cho người tiêu dùng
Thứ nhất, chính sự cạnh tranh trên thị trường bột giặt giúp đáp ứng được hết
nhu cầu sử dụng bột giặt của người tiêu dùng Các nhãn hàng đều có những phân khúc giá từ cao đến trung bình và thấp giúp cho chính người tiêu dùng có thể lựa chọn phù hợp với tài chính Bên cạnh đó việc phân chia đóng góp thành nhiều loại từ lớn, vừa, bé cũng giúp người dùng thuận tiện hơn trong việc mua sắm phù hợp với mục đích sử dụng của người tiêu dùng
Thứ hai, cạnh tranh giúp các nhãn hàng thấu hiểu được việc chuyển đổi công
nghệ Hiện nay, việc sử dụng máy giặt là phần lớn nên các nhãn hàng đã cho ra mắt những loại nước giặt phù hợp với giặt máy Khi một nhãn hàng có nước giặt thì các nhãn hàng khác cũng cho ra mắt nước giặt Nên người dùng cũng có nhiêù sự lựa chọn hơn cho cả nước giặt quần áo mà không lo sợ thích dùng bột giặt này mà lại không có nước giặt
Thứ ba, bột giặt là một sản phẩm không thể thiếu trong mỗi gia đình khi thu
nhập tăng và nhu cầu thay đổi thì người tiêu dùng không chỉ tìm đến các loại bột giặt chỉ sạch vết bẩn mà cần tìm những loại bột giặt có mùi hương, mềm vải và thân thiện
da Và nhu cầu sử dụng nước xả vải càng lớn nhưng lại không muốn tốn kém Hiểu được ý muốn của người tiêu dùng thì các nhãn hàng đã áp dụng công nghệ “hai trong một” Và cũng như thế cứ một nhãn hàng có sản phẩm mới thì nhãn hàng khác cũng
có
Thứ tư, trong tình thế cứ một sản phẩm nào mới ra mắt sẽ có sản phẩm của
doanh nghiệp khác chào đời; phương thức quảng cáo không quá khác biệt; các điểm bán, đại lý không ngừng được mở rộng tới tận vùng sâu vùng xa thì việc có 300.000 điểm bán lẻ truyền thống và hơn 3.000 điểm bán lẻ hiện đại thuộc hệ thống VinMart/ VinMart+ Vì vậy các sản phẩm đến tay khách hàng một cách dễ dàng hơn mà không cần đi mua xa
Trang 10Thứ năm, vì có quá nhiều nhãn hàng nên maketing luôn được chú trọng Và
từ đấy rất nhiều chương trình khuyến mãi ra đời giúp người tiêu dùng giảm được một phần phí
Thứ sáu, chính cạnh tranh sẽ mang lại một rủi ro cho người tiêu dùng đó là sẽ
có nhiều người lợi dụng sự thiếu hiểu biết của người tiêu dùng để làm ra những loại bột giặt, nước giặt kém chất lượng Và khi người tiêu dùng sử dụng thì mới biết nhưng không thể kiện vì không rõ những đối tượng đó là ai
KẾT LUẬN
Cạnh tranh cũng giống như các yếu tố khác Nó cũng có hai mặt, mặt tích cực thì mang lại cho người tiêu dùng thỏa mãn được nhu cầu và được sử dụng những sản phẩm phù hợp với tài chính với giá rẻ nhất Còn mặt tiêu cực là sẽ có những nhà sản xuất lợi dụng sự thiếu hiểu biết của người tiêu dùng để lợi dụng vì những lợi ích cá nhân Vậy nên là một người tiêu dùng bạn hãy lựa chọn sản phẩm thật thông minh, đúng đắn phù hợp với nhu cầu và với tài chính của bản thân
10