TÌNH HUỐNG 1: Tóm tắt tình huống: Anh Toàn và chị Mỹ xác lập quan hệ vợ chồng vào ngày 1262010. Có con chung là cháu Yến. Tháng 62014, chị gặp tai nạn chấn thương sọ não dẫn đến không thể nhớ được người thân. Mẹ chị thương, nên đón chị và cháu Yến về chăm sóc. Thời gian đầu anh Toàn có ghé thăm, nhưng sau đó thì không thăm hỏi cũng như chu cấp tiền. Trước tai nạn, chị có dành dụm tiền xây dựng một căn nhà, chồng chị là người trong nom việc xây nhà và trang bị nội thất cho căn nhà đó. Năm 2016, có tin anh Toàn có con chung với người phụ nữ khác và còn đưa họ về sống tại căn nhà đó. Mẹ chị Mỹ còn nghe tin anh Toàn dự dịnh bán căn nhà.
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
-MÔN HỌC:
LUẬT HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH
Bài thảo luận:
Nghĩa vụ và quyền giữa cha mẹ và con
DANH SÁCH THÀNH VIÊN NHÓM 4: HLM GROUP
STT Họ và tên Lớp MSSV
1 Nguyễn Thị Bích Hồng TM42A2 1753801011066
2 Nguyễn Mai Lan Hương TM42A2 1753801011069
3 Huỳnh Ngọc Loan TM42A2 1753801011106
4 Lê Thị Bích Loan TM42A2 1753801011107
5 Nguyễn Thị Thu Mai TM42A2 1753801011113
6 Nguyễn Văn Minh TM42A2 1753801011115
7 Nguyễn Thị Mỹ Mỹ TM42A2 1753801011121
NĂM HỌC:
2018-2019
Trang 2ĐẠI HỌC LUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
LỚP TM42A2
Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
TP Hồ Chí Minh, ngày 30 tháng 10 năm 2018
BIÊN BẢN LÀM VIỆC
1 Thành phần: Thành viên nhóm 4: HLM GROUP
1 Nguyễn Thị Bích Hồng 1753801011066
2 Nguyễn Mai Lan Hương 1753801011069
3 Huỳnh Ngọc Loan 1753801011106
4 Lê Thị Bích Loan 1753801011107
5 Nguyễn Thị Thu Mai 1753801011113
6 Nguyễn Văn Minh 1753801011115
7 Nguyễn Thị Mỹ Mỹ 1753801011121
2 Nội dung làm việc: Thảo luận bài thảo luận môn Luật Hôn nhân và gia đình
3 Nhật ký làm việc
- Lần 1:
+ Thời gian: 11h Thứ bảy ngày 20/10/2018
+ Địa điểm: HLM GROUP
+ Nội dung: Định thời gian làm việc, phân công công việc
+ Số lượng thành viên tham gia: 7/7
- Lần 2:
+ Thời gian: 11h Thứ ba ngày 30/10/2018
+ Địa điểm: Dãy tự học nhà F
+ Nội dung: Họp nhóm kiểm tra kết quả, các thành viên thuyết trình nội dung đã được phân công Cùng thảo luận những vấn đề khó chưa tìm được câu trả lời
+ Số lượng thành viên tham gia: 7/7
- Hạn cuối nộp bài của các thành viên: 23h59’ thứ hai ngày 29/10/2018, các thành viên phải gửi bài làm của mình lên nhóm HLM GROUP hoặc tin nhắn riêng của nhóm trưởng trên mạng xã hội Facebook hoặc qua email của nhóm trưởng mymynho2702@gmail.com
Trang 34 Đánh giá kết quả làm việc
Họ tên Tham gia
nhiệt tình
Chất lượng bài
Nộp bài trễ hạn Ký tên
Nguyễn Thị Bích Hồng A A Không
Nguyễn Mai Lan Hương A A Không
Huỳnh Ngọc Loan A A Không
Lê Thị Bích Loan A A Không
Nguyễn Thị Thu Mai A A Không
Nguyễn Văn Minh A A Không
Nguyễn Thị Mỹ Mỹ A A Không
Nhóm trưởng
Nguyễn Thị Mỹ Mỹ
Trang 4BUỔI THẢO LUẬN THỨ TƯ NGHĨA VỤ VÀ QUYỀN GIỮA CHA MẸ VÀ CON
TÌNH HUỐNG 1:
Tóm tắt tình huống: Anh Toàn và chị Mỹ xác lập quan hệ vợ chồng vào ngày
12/6/2010 Có con chung là cháu Yến Tháng 6/2014, chị gặp tai nạn chấn thương sọ não dẫn đến không thể nhớ được người thân Mẹ chị thương, nên đón chị và cháu Yến
về chăm sóc Thời gian đầu anh Toàn có ghé thăm, nhưng sau đó thì không thăm hỏi cũng như chu cấp tiền Trước tai nạn, chị có dành dụm tiền xây dựng một căn nhà, chồng chị là người trong nom việc xây nhà và trang bị nội thất cho căn nhà đó Năm
2016, có tin anh Toàn có con chung với người phụ nữ khác và còn đưa họ về sống tại căn nhà đó Mẹ chị Mỹ còn nghe tin anh Toàn dự dịnh bán căn nhà
Tư vấn cho mẹ chị Mỹ để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của chị Mỹ:
Về căn nhà: đây là tài sản chung của hai vợ chồng
Về việc anh Toàn có nhân tình là trái với quy định của pháp luật, vi phạm nguyên tắc hôn nhân một vợ một chồng
Về việc anh Toàn có dự định bán căn nhà của hai vợ chồng cũng không đúng Bởi căn nhà là tài sản chung của hai vợ chồng, là nơi ở duy nhất của vợ chồng Việc bán căn nhà phải có sự thỏa thuận đồng ý của cả hai vợ chồng Anh Toàn chủ ý và tự quyết bán là sai
Anh Toàn cho rằng chồng là người đại diện cho vợ và có quyền quản lý và định đoạt căn nhà là không có căn cứ Chị Mỹ bị tai nạn không nhớ người thân chứ không
bị mất năng lực hành vi dân sự và Tòa cũng không tuyên Bởi vậy, anh Toàn không đại diện cho chị Mỹ
Về nghĩa vụ của anh Toàn đối với cháu Yến: anh không làm tròn nghĩa vụ đối với cháu Yến, sau một khoản thời gian có tới lui thăm hỏi thì anh Toàn đã bỏ mặc và không có chu cấp tiền cho cháu Anh Toàn đã vi phạm tại Điều 69, Điều 71 và Điều
72 của Luật này
Anh Toàn đã có hành vi ngoại tình, có con riêng khi còn trong giai đoạn hôn nhân với chị Mỹ, không làm tròn trách nhiệm và nghĩa vụ của một người chồng và một người cha như đã nói ở trên Để bảo vệ quyền và lợi ích của chị Mỹ, thì mẹ của chị yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn Tuy nhiên, theo tình huống không đủ cơ sở để thực hiện điều đó Vì vậy, chỉ có thể buộc anh M thực hiện đúng nghĩa vụ của mình đối với chị Mỹ và với cháu Yến, phải chăm sóc yêu thương hai mẹ con
TÌNH HUỐNG 2:
Tóm tắt tình huống:
Trang 5Hướng dẫn thủ tục pháp lý:
Cơ quan Công bố/Công khai: Bộ Tư pháp
Cấp thực hiện: Cấp Xã
Lĩnh vực: Hộ tịch
Trình tự thực hiện
Trình tự thực hiện
- Chị T có yêu cầu đăng ký nhận con nộp hồ sơ tại Ủy ban nhân dân cấp xã có thẩm quyền
- Người tiếp nhận có trách nhiệm kiểm tra ngay toàn bộ hồ sơ, xác định tính hợp
lệ của giấy tờ trong hồ sơ do người yêu cầu nộp, xuất trình; đối chiếu thông tin trong
Tờ khai với giấy tờ trong hồ sơ
- Nếu hồ sơ đầy đủ, hợp lệ, người tiếp nhận hồ sơ viết giấy/phiếu tiếp nhận, trong đó ghi rõ ngày, giờ trả kết quả; nếu hồ sơ chưa đầy đủ, hoàn thiện thì hướng dẫn chị T bổ sung, hoàn thiện theo quy định; trường hợp không thể bổ sung, hoàn thiện hồ
sơ ngay thì phải lập thành văn bản hướng dẫn, trong đó nêu rõ loại giấy tờ, nội dung cần bổ sung, hoàn thiện, ký, ghi rõ họ, chữ đệm, tên của người tiếp nhận
- Nếu hồ sơ sau khi đã được hướng dẫn mà không được bổ sung đầy đủ, hoàn thiện thì người tiếp nhận từ chối tiếp nhận hồ sơ và lập văn bản từ chối tiếp nhận hồ
sơ, trong đó ghi rõ lý do từ chối, ký, ghi rõ họ, chữ đệm, tên của người tiếp nhận
- Trong thời hạn 03 ngày, kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, nếu thấy việc nhận con của chị T là đúng và không có tranh chấp, công chức tư pháp - hộ tịch báo cáo Chủ tịch
Ủy ban nhân dân cấp xã Trường hợp Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã đồng ý giải quyết thì công chức tư pháp - hộ tịch ghi vào Sổ đăng ký nhận con, cùng các bên đăng
ký nhận con ký vào Sổ cho chị T Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã ký cấp Trích lục đăng ký con cho chị T
* Lưu ý:
+ Trường hợp người yêu cầu nộp giấy tờ là bản sao được cấp từ sổ gốc hoặc bản sao được chứng thực từ bản chính thì người tiếp nhận hồ sơ không được yêu cầu xuất trình bản chính; nếu người yêu cầu chỉ nộp bản chụp và xuất trình bản chính thì người tiếp nhận hồ sơ kiểm tra, đối chiếu bản chụp với bản chính và ký vào bản chụp xác nhận về việc đã đối chiếu nội dung giấy tờ đó, không được yêu cầu người đi đăng ký nộp bản sao có chứng thực giấy tờ đó
+ Trường hợp pháp luật quy định xuất trình giấy tờ khi đăng ký hộ tịch, người tiếp nhận có trách nhiệm kiểm tra giấy tờ xuất trình, đối chiếu với thông tin trong Tờ khai và trả lại cho người xuất trình, không được yêu cầu người đăng ký hộ tịch nộp
Trang 6thêm bản sao giấy tờ đó Người tiếp nhận có thể chụp 01 bản giấy tờ xuất trình hoặc ghi lại thông tin của giấy tờ xuất trình để lưu hồ sơ
+ Người tiếp nhận có trách nhiệm tiếp nhận đúng, đủ hồ sơ đăng ký hộ tịch theo quy định của pháp luật hộ tịch, không được yêu cầu người đăng ký hộ tịch nộp thêm giấy tờ mà pháp luật hộ tịch không quy định phải nộp
Cách thức thực hiện
Chị T nộp hồ sơ trực tiếp tại Ủy ban nhân dân cấp xã có thẩm quyền
Thành phần hồ sơ
* Giấy tờ phải xuất trình
- Hộ chiếu hoặc chứng minh nhân dân hoặc thẻ căn cước công dân hoặc các giấy
tờ khác có dán ảnh và thông tin cá nhân do cơ quan có thẩm quyền cấp, còn giá trị sử dụng để chứng minh về nhân thân của người có yêu cầu đăng ký nhận cha, mẹ, con
- Giấy tờ chứng minh nơi cư trú để xác định thẩm quyền đăng ký con (trong giai đoạn Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử toàn quốc chưa được xây dựng xong và thực hiện thống nhất trên toàn quốc)
* Giấy tờ phải nộp
- Tờ khai đăng ký nhận con theo mẫu
- Giấy tờ, đồ vật hoặc chứng cứ khác chứng minh quan hệ mẹ, con gồm:
+ Văn bản của cơ quan y tế, cơ quan giám định hoặc cơ quan khác có thẩm quyền xác nhận quan hệ cha con, quan hệ mẹ con
+ Trường hợp không có văn bản nêu trên thì phải có thư từ, phim ảnh, băng, đĩa,
đồ dùng, vật dụng khác chứng minh mối quan hệ cha con, quan hệ mẹ con và văn bản cam đoan của mẹ về việc trẻ em là con, có ít nhất hai người thân thích mẹ làm chứng
Lệ phí Không quá 15.000 đồng
Miễn lệ phí cho người thuộc gia đình có công với cách mạng; người thuộc hộ nghèo; người khuyết tật
Thời hạn giải quyết: 03 ngày làm việc Trường hợp cần phải xác minh thì thời hạn giải quyết không quá 08 ngày làm việc
Đối tượng thực hiện: Cá nhân
Cơ quan thực hiện: Ủy ban nhân dân cấp xã
Cơ quan có thẩm quyền quyết định: Ủy ban nhân dân cấp xã
Địa chỉ tiếp nhận hồ sơ: Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú của người nhận hoặc người được nhận là cha, mẹ, con
Trang 7Kết quả thực hiện: Giấy khai sinh; trích lục đăng ký nhận cha, mẹ, con
Yêu cầu hoặc điều kiện để thực hiện TTHC
- Bên nhận và bên được nhận là cha, mẹ, con đều còn sống;
- Trường hợp nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng, không đăng ký kết hôn, sinh con, người con sống cùng với người cha, khi người cha làm thủ tục nhận con
mà không liên hệ được với người mẹ thì không cần có ý kiến của người mẹ trong Tờ khai đăng ký nhận cha, mẹ, con
Cô T có thể nhận lại đứa con của mình không? Tại sao?
Cô T có thể nhận lại con của mình Vì:
Theo pháp luật, nếu cả cha và mẹ của đứa trẻ đều thừa nhận đứa trẻ là con thì người mẹ đương nhiên là mẹ của đứa trẻ theo quy định của pháp luật, được ghi tên người mẹ trong giấy khai sinh mà không phải làm thủ tục nhận con, nếu người đó không được thừa nhận là mẹ đứa trẻ thì cô ta vẫn có thể yêu cầu Tòa án xác định mình
là mẹ đứa trẻ theo Điều 89 Luật HNGĐ:
“1 Người không được nhận là cha, mẹ của một người có thể yêu cầu Tòa án xác định người đó là con mình
2 Người được nhận là cha, mẹ của một người có thể yêu cầu Tòa án xác định người đó không phải là con mình”
Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định, người có quyền yêu cầu xác định cha, mẹ, con gồm:
Cha, mẹ, con đã thành niên không bị mất năng lực hành vi dân sự có quyền yêu cầu cơ quan đăng ký hộ tịch xác định con, cha, mẹ cho mình trong trường hợp Cơ quan đăng ký hộ tịch xác định cha, mẹ, con theo quy định của pháp luật về hộ tịch trong trường hợp không có tranh chấp
Cha, mẹ, con, theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự, có quyền yêu cầu Tòa án xác định con, cha, mẹ cho mình trong trường hợp Tòa án giải quyết việc xác định cha, mẹ, con trong trường hợp có tranh chấp hoặc người được yêu cầu xác định
là cha, mẹ, con đã chết và trường hợp có yêu cầu về việc xác định cha, mẹ, con mà người có yêu cầu chết thì người thân thích của người này có quyền yêu cầu Tòa án xác định cha, mẹ, con cho người yêu cầu đã chết
Do đó, chị T hoàn toàn có thể được xác định là mẹ đứa bé nếu có sự thừa nhận của chị T và con của chị, hoặc nếu không được thừa nhận thì chị T có thể đưa ra các bằng chứng chứng minh mình là mẹ đứa bé để yêu cầu Tòa án xác định con Trong trường hợp này, nếu người mẹ đưa ra bản kết luận giám định ADN chứng minh hai người đó có quan hệ huyết thống thì TAND sẽ ra quyết định công nhận quan, hệ mẹ con Quyết định của TAND có tính cưỡng chế thi hành nên anh H không có quyền
Trang 8ngăn cản chị T nhận con ruột của mình Người giám định nhận được quyết định trưng cầu giám định phải tiến hành giám định theo quy định của pháp luật
Như vậy, khi có yêu cầu Tòa án lấy mẫu thử để xét nghiệm ADN, mà gia đình nhà anh H khi nhận được quyết định trưng cầu giám định không hợp tác sẽ có hình thức cưỡng chế nhất định Với lý do, người giám định nhận được quyết định trưng cầu giám định phải tiến hành giám định theo quy định của pháp luật Đây là một quy định bắt buộc đối với người giám định nhận được quyết định trưng cầu giám định
Với chi phí thử ADN, người yêu cầu cần có một sự thỏa thuận với người bị yêu
về chi phí thử ADN Nếu người bị yêu cầu không chịu về chi phí thử AND, thì theo nguyên tắc, người yêu cầu trưng cầu giám định phải chi trả mọi chi phí trong giám định
TÌNH HUỐNG 3:
Có 3 hướng giải quyết, dựa vào hoàn cảnh thực tế của gia đình ông Khánh và bà Mai để chọn cách phù hợp nhất:
Thứ nhất, vợ chồng ông Khánh và bà Mai có nhu cầu được chăm sóc đặc biệt là
trong giai đoạn tuổi già sắp đến Vì vậy nên ông bà cần có một buổi họp gia đình, có
cả những người con ở nước ngoài, để bày tỏ mong muốn của mình Bởi lẽ con cái có nghĩa vụ chăm sóc phụng dưỡng cha mẹ già Áp dụng khoản 2 Điều 70 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 quy định về quyền và nghĩa vụ của con
Thứ hai, khoản 4 Điều 70 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 có nêu “Con đã
thành niên có quyền tự do lựa chọn nghề nghiệp, nơi cư trú , học tập, nâng cao trình
độ văn hóa, xã hội theo nguyệ vọng và khả năng của mình” Vì thế cho nên, ông Khánh, bà Mai cần xem xét nguyện vọng của vợ chồng anh Dũng, chị Na rằng họ có muốn ra ở riêng hay không Hoặc có thể yêu cầu vợ chồng anh Dũng, chị Na ra ở riêng vì ông bà là chủ sở hữu căn nhà Vả lại theo khoản 4 Điều 70 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 thì con khi sống chung có nghĩa vụ tham gia công việc gia đình, tạo thu nhập cho gia đình, nhưng anh Dũng thì không Hơn nữa, theo Điều 80 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 thì chị Na cũng có nghĩa vụ quan tâm, chăm sóc cha
mẹ chồng nhưng chị không thực hiện
Thứ ba, vì một điều kiện thuận lợi là nhà rồng nên vợ chồng ông Khánh, bà Mai
có thể chủ động yêu cầu vợ chồng chị Minh đến ở chung với ông Khánh, bà Mai để đáp ứng nguyện vọng của ông bà, và cũng là nghĩa vụ của con cái đối với cha mẹ Bên cạnh đó, căm nhà chị Minh đang ở có thể cho thuê để tăng thêm thu nhập
TÌNH HUỐNG 4:
Tóm tắt tình huống: Xuân, Kiên, Khánh, Liên cùng sinh năm 2010, chung lớp
1A Năm 2016, thời gian nghỉ giải lao giữa buổi học, Khánh rượt đuổi đánh Kiên không may thước gỗ theo đà ném của Khánh bay vào mắt trái của Liên Thiệt hại:
Trang 9cháu Liên mất hoàn toàn thị lực mắt trái, không chỉ vậy việc mắt trái bị hỏng còn ảnh hưởng lớn đến diện mạo, hình thức bên ngoài của cháu Các bên là cha mẹ cháu, cha
mẹ cháu Khánh và nhà trường không thể thỏa thuận được việc bồi thường thiệt hại cho cháu Liên (1 tỷ)
Theo các anh (chị), Tòa án giải quyết vụ việc trên như thế nào? Tại sao?
Trả lời
+ Dựa vào Khoản 1 Điều 604 Bộ luật Dân sự năm 2005 “người nào có lỗi vô ý
hay cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe, tài sản, quyền và lợi ích hợp pháp của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường ” và 3 điều kiện phát sinh trách
nhiệm bồi thường về hành vi vi phạm, thiệt hại, quan hệ nhân quả phát sinh trách nhiệm bồi thường
+ Dựa Khoản 1 Điều 621 Bộ luật Dân sự năm 2005 “người dưới mười lăm tuổi
trong thời gian học tại trường mà gây thiệt hại thì trường học phải bồi thường thiệt hại xảy ra” Khánh lúc này 6 tuổi, đang trong thời gian học tại trường, gây thiệt hại
cho bạn Liên nhà trường phải bồi thường
+ Dựa Điều 609 Bộ luật Dân sự năm 20051 thì gia đình cháu Liên có thể yêu cầu bồi thường: thiệt hại về sức khỏe gồm: chi phí cứu chữa, phục hồi sức khỏe và chức năng mắt bị mất, điều trị, chi phí hợp lý phần thu nhập thực tế bị mất của người chăm sóc người bị thiệt hại, và thiệt hại về tinh thần theo mức các bên thỏa thuận, nếu không thể thỏa thuận được thì mức bồi thường này không quá 30 tháng lương tối thiểu
do Nhà nước quy định
Ở đây tình huống chưa rõ khoản tiền 1 tỷ là bồi thường tổn thất về tinh thần hay chung cả 2 về sức khỏe và tinh thần, mà các bên không thể thỏa thuận được Nếu cha
mẹ Liên đòi cả 2 khoản tiền thì đầu tiên xác định tất cả chi phí điều trị, phục hồi, thuê luật sư, bồi dưỡng, cho người chăm sóc và người bị thiệt hại Thứ hai, 2 bên không thỏa thuận được mức bồi thường tổn thất tinh thần thì không quá 30 tháng lương tối thiểu do Nhà nước quy định
TÌNH HUỐNG 5:
Tòa án sẽ giải quyết tình huống trên theo quy định tại khoản 2 điều 81 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:
2 Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con
Trang 10
Vì vậy, việc đưa trẻ em ra nước ngoài để có điều kiện tốt hơn về giáo dục, y tế là một việc làm phù hợp pháp luật Hơn nữa, pháp luật Việt Nam quy định việc xuất cảnh của trẻ em dưới 14 tuổi chỉ cần có giấy tờ xác nhận có sự đồng ý của bố hoặc mẹ hoặc người đỡ đầu hợp pháp Do đó, trong trường hợp này, chị B hoàn toàn có quyền đưa con ra nước ngoài mà không cần có sự đồng ý của anh A
Mặt khác, theo Luật Hôn nhân và gia đình 2014 và tình huống của anh hiện nay, khi xét xử vụ án ly hôn, anh chị đã thỏa thuận về quyền nuôi con Về nguyên tắc người có quyền nuôi con được phép mang con ra nước ngoài phải xin ý kiến của người kia Các bên có quyền khởi kiện ra tòa về vấn đề này và tòa có thể quyết định thay đổi người nuôi con, giao con cho người ở Việt Nam Nếu anh B cảm thấy việc chị đưa cháu đi định cư nước ngoài không tốt cho sự phát triển của cháu, anh B có thể khởi kiện yêu cầu Tòa án thay đổi người nuôi con