Tiếp cận chẩn đoán và xử trí tăng calci máu cấp tính

Tiếp cận cường cận giáp nguyên phát Tiếp cận chẩn đoán và xử trí tăng calci máu cấp tính Bs Trần Viết Thắng Bộ môn Nội tiết Đại học Y Dược TPHCM VAI TRÒ CỦA CALCIUM TRONG CƠ THỂ • Điều hoà kích thích.

VAI TRÒ CỦA CALCIUM TRONG CƠ

THỂ

• Điều hoà kích thích thần kinh cơ

• Tham gia đông máu

• Vận chuyển một số chất qua màng

• Hoạt hóa một số enzym

• Giải phóng các hormon và chất dẫn truyền thần kinh

• Khoáng hoá xương

PHÂN BỐ CALCIUM TRONG CƠ THỂ

Phần lớn CALCI tồn tại ở dạng

HYDROXYAPATITE

(Ca 10 [PO 4 ] 6 [OH] 2 ) tại xương.

Điều

Cần điều trị khẩn cấp

Cơ chế tăng calci máu

• Tăng tiêu hủy xương

• Tăng tái hấp thu calci

• Giảm thải calci niệu

• Tăng hấp thu calci từ ruột

Nguyên nhân tăng calci máu

90% tăng calci máu là do cường cận giáp

nguyên phát hay liên quan đến ung thư

Tăng calci máu cấp tính

Thuật ngữ

• Acute hypercalcemia, Hypercalcemic crisis

• Parathyroid crisis - Parathyroid storm

• Parathyrotoxicosis

• Calci máu > 14 mg/dL (3.5 mmol/L) kèmvới tổn thương các cơ quan

• Có thể chẩn đoán ở bệnh nhân có triệu

chứng nặng dù mức độ tăng calci máu íthơn

Nguyên nhân tăng calci máu cấp tính

• Thường gặp ở bệnh nhân tăng calci

máu do bệnh lý ác tính

• Ít gặp hơn: cường cận giáp nguyên

phát

– Yếu tố khởi phát: tiêu chảy, nôn ói, bất

động, ăn, uống thức ăn chứa nhiều calci

– Bướu tuyến cận giáp lớn/ ung thư tuyến

cận giáp

Nguy cơ bị tăng calci máu cấp

J Surg Res 2017 Jul 12

Do calci làm tăng tiết gastrin ở dạ dày

Triệu chứng tăng calci máu

Surgery 2010;148:807-13

Điều trị tăng calci máu cấp

• Mục tiêu:

– Giảm tiêu hủy xương

– Tăng thải calci

– Sau đó giải quyết nguyên nhân nếu có thể được

Oh’s Intensive Care Manual, 6 th ed B Venkatesh; Chapter 54 Acute Calcium Disorders

– Mục tiêu: nước tiểu 2L /ngày

– Mức độ giảm calci máu khi bù dịch: 1.6 – 2.4 mg/dL

Điều trị nội khoa

• Lợi tiểu:

– Thường được dùng phối hợp với bù dịch

– Ức chế tái hấp thu calci

– Liều dùng: 40 – 80 mg, có thể lên đến 500 mg

• Hiệu quả trong tăng calci máu do:

– Đa u tủy, lymphoma

– Tăng vitamin D, đa u hạt

• Prednisone 1 -2 mg/ngày

• Hydrocortison 200 – 300 mg/ngày x 5-7 ngày

J Clin Oncol 19:558-567

Clin J Am Soc Nephrol 7: 1722–1729, 2012

Điều Trị Tăng Calci Máu Cấp Tính

2 - 4 lít/ngày, mục tiêu nước tiểu > 2 lít/ngày

40mg tới 80mg, có thể tới 200mg/ngày Bisphosphonate

kiểm soát được bằng dịch

truyền và lợi tiểu

60mg tới 90mg, TTM trong 2 giờ

15 phút

chóng và giảm đau 4– 8 UI/kg TB hay TDD mổi 6 – 12h

Endocr Relat Cancer, 2005, 12, 549-583.

Điều trị nguyên nhân tăng

calci máu

Phẫu thuật trong vòng 48g

Kết luận

• Tăng calci máu cấp tính là một bệnhhiếm gặp

• Phát hiện sớm và điều trị tích cực cóthể giúp làm giảm tử vong

Xin chân thành cám ơn !

The American Journal of Medicine (2015) 128, 239-245