Bộ đề tinh túy ôn thi THPT quốc gia năm 2017 Vedubook ĐỀ THI THPT QUỐC GIA NĂM 2017 SỐ 1 Môn Ngữ Văn Thời gian làm bài 120 phút PHẦN I ĐỌC HIỂU (3 điểm) Đọc đoạn thơ sau và trả lời các yêu cầu Nắng ch.
Trang 1ĐỀ THI THPT QUỐC GIA NĂM 2017 SỐ 1
Môn: Ngữ Văn Thời gian làm bài: 120 phút PHẦN I ĐỌC HIỂU (3 điểm)
Đọc đoạn thơ sau và trả lời các yêu cầu:
Nắng chia nửa bãi, chiều rồi
Vườn hoang trinh nữ xếp đôi lá rầu
Sợi buồn con nhện giăng mau,
Em ơi! Hãy ngủ anh hầu quạt đây
Lòng anh mở với quạt này, Trăm con chim mộng về bay đầu giường
Ngủ đi em, mộng bình thường!
Ru em sẵn tiếng thuỳ dương mấy bờ
Cây dài bóng xế ngẩn ngơ
-Hồn em đã chín mấy mùa thương đau?
Tay anh em hãy tựa đầu, Cho anh nghe nặng trái sầu rụng rơi
(Huy Cận, Theo Thi nhân Việt Nam- Hoài Thanh Hoài Chân, NXB Giáo dục, 2007)
Câu 1 Chỉ ra phương thức biểu đạt chính của bài thơ
Câu 2 Xác định thành phần biệt lập trong câu thơ: “Em ơi! Hãy ngủ anh hầu quạt đây”
Câu 3 Câu thơ “Vườn hoang trinh nữ xếp đôi lá rầu” sử dụng phép tu từ gì? Phép tu từ đó có tác dụng như
thế nào trong việc khơi gợi cảm xúc thơ?
Câu 4 Nêu cảm nhận của anh/chị về hai câu thơ: Hồn em đã chín mấy mùa thương đau và Cho anh nghe
nặng trái sầu rụng rơi
PHẦN II LÀM VĂN (7 điểm)
Câu 1: (2 điểm)
Ngạn ngữ Nga có câu: Nếu có hai cái bánh mì, tôi sẽ bán đi một cái để mua hoa hồng Cả tâm hồn cũng
cần phải được ăn uống
Bằng một bài văn ngắn (khoảng 600 từ), anh (chị) hãy trình bày suy nghĩ về bài học đặt ra từ câu nói trên
Câu 2: (5 điểm)
Phân tích và so sánh sự trỗi dậy sức sống trong đêm tình mùa xuân và đêm mùa đông cắt dây trói cứu A
Phủ của nhân vật Mị trong phần trích truyện ngắn Vợ chồng A Phủ của nhà văn Tô Hoài
(SGK Ngữ văn 12 Tập hai, NXB Giáo dục)
Trang 2HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT
Phần I Đọc hiểu (3 điểm)
Câu 1 Phương thức biểu đạt chính: biểu cảm (0.25 điểm)
Câu 2 Thành phần gọi-đáp: Em ơi! (0.25 điểm)
Câu 3 Câu thơ Vườn hoang trinh nữ xếp đôi lá rầu sử dụng phép tu từ ẩn dụ chuyển đổi cảm giác lá rầu,
gợi tả không gian buồn lặng lẽ, thiên nhiên cũng nhuốm nỗi buồn lặng thinh của tình người (0,5 điểm)
Câu 4 Hai câu thơ cho thấy khúc ru chuyển sang giai điệu sầu não, hồn em và lòng anh đều thấm đẫm nỗi
niềm sầu đau, ám ảnh cả thời gian và không gian (0,5 điểm)
Phần II Làm văn (7 điểm)
Câu 1 (2 điểm):
1 Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận (0,5 điểm): Trình bày đầy đủ các phần Mở bài, Thân bài, Kết bài Phần
Mở bài biết dẫn dắt hợp lí và nêu được vấn đề; phần Thân bài biết tổ chức thành nhiều đoạn văn liên kết chặt chẽ với nhau cùng làm sáng tỏ vấn đề; phần Kết bài khái quát được vấn đề và thể hiện được nhận thức của cá nhân
2 Xác định đúng vấn đề cần nghị luận (0,5 điểm): bàn về việc chăm sóc cho đời sống tâm hồn, tinh thần
của con người
3 Chia vấn đề cần nghị luận thành các luận điểm phù hợp; hình thành bài văn hoàn chỉnh (1 điểm)
a Mở bài:
Làm thế nào để cuộc đời trôi đi không vô nghĩa? Làm thế nào để con người có thể có được một cuộc sống cân bằng, hạnh phúc? Đó là câu hỏi, là vấn đề quan tâm của con người ở mọi thời đại Để trả lời cho câu hỏi đó,
người Nga có câu: Nếu có hai cái bánh mì, tôi sẽ bán đi một cái để mua hoa hồng Cả tâm hồn cũng cần phải
được ăn uống
b Thân bài
- Giải thích:
+ “Bánh mì” ở đây là ẩn dụ cho những giá trị vật chất thiết yếu của sự sống mỗi con người như: cái ăn, nơi
ở, cái mặc, những tiện nghi phục vụ cho sự sống của mỗi cá nhân Bánh mì là nguyên liệu cho phần thể xác, là điều kiện cần cho sự tồn tại của con người Khi có hai cái bánh mì tức là khi cuộc sống vật chất đã có phần đầy
đủ
+ “Hoa hồng”ở đây biểu trưng cho những giá trị tinh thần, là đời sống tâm hồn, tình cảm của con người trong sự sống với đúng ý nghĩa cao cả của nó Hoa hồng là nguyên liệu cho phần linh hồn, nội tâm, là điều kiện
đủ để cho sự sống của mỗi cá nhân
Nghĩa cả câu: Vật chất và tinh thần cần được cân bằng, hài hoà coi trọng như nhau, đó mới là cách khiến cuộc sống con người hoàn thiện, trọn vẹn Câu nói khuyên con người đừng mải chạy theo những giá trị vật chất
mà “bỏ đói”- không chăm sóc, nuôi dưỡng tâm hồn và đời sống tinh thần của mình
Người dân Nga cũng rất linh hoạt khi đưa ra cách nói “nếu có hai cái bánh mì” thì mới quyết định “bán đi một cái để mua hoa hồng”, tức là khi cuộc sống đầy đủ, những nhu cầu vật chất cơ bản của con người được đáp ứng thì khi ấy việc chăm sóc phần tâm hồn mới có thể dễ dàng và thuận lợi
- Chứng minh tính đúng đắn (hoặc sai lầm; hoặc vừa đúng, vừa sai) của ý kiến bằng việc bày tỏ sự đồng tình (hoặc phản đối; hoặc vừa đồng tình, vừa phản đối) đối với ý kiến Lập luận phải chặt chẽ, có sức thuyết phục: + Theo triết học, con người gồm hai mặt, thể xác và tinh thần, phần con và phần người Tâm hồn chính là phần quan trọng khiến con người được là Người với cái nghĩa đầy đủ nhất Khi những yêu cầu cơ bản đã được đáp ứng, con người cũng cần phải chăm sóc phần tâm hồn, nuôi dưỡng tâm hồn Nếu chỉ dừng lại ở việc chăm lo
Trang 3những giá trị vật chất, con người chỉ mới chỉ tồn tại Để thực sự sống, người ta còn cần phải có một thế giới nội tâm phong phú
+ Đời sống tâm hồn không phải tự sinh ra, tự di dưỡng Tâm hồn con người luôn cần được “ăn uống” nghĩa
là được bồi đắp, chăm sóc Nếu để tâm hồn cằn cỗi, khô héo, nghèo nàn, con người sẽ chỉ là cỗ máy, không khác
gì loài vật Để nuôi dưỡng tâm hồn có rất nhiều cách, người ta có thể hòa mình vào đời sống thiên nhiên, có thể tìm đến những thú vui như đọc sách, thưởng trà, trò chuyện cùng bạn bè…
+ Khi đời sống tinh thần được đáp ứng đầy đủ, nó sẽ tạo nên động lực, sức mạnh giúp con người sáng tạo, sản xuất ra những giá trị vật chất và sống một cuộc sống vui vẻ, thanh thản hơn Đời sống tâm hồn được cân bằng
và đáp ứng, những áp lực của đời sống vật chất cũng sẽ được giảm nhẹ, vơi bớt
+ Nếu chỉ quan tâm đến đời sống vật chất, những ham muốn tiền tài, địa vị con người sẽ dễ rơi vào lối sống ích kỉ, vô cảm, thậm chí bất hạnh, đau khổ…Hoặc cuộc sống sẽ rất nhàm chán, vô vị…
+ Tuy nhiên, không thể phủ nhận vai trò của cuộc sống vật chất Khi cuộc sống vật chất chưa được đáp ứng, con người không thể có đời sống tinh thần phong phú Con người nếu quá coi trọng đời sống tinh thần mà không quan tâm đến nhu cầu vật chất thì sẽ xa rời thực tế, cũng không thể nuôi dưỡng được tâm hồn mình… Ngạn ngữ phương Tây có câu: “Trong bàn ăn, những người làm nghệ thuật nói với nhau về chuyện ngân hàng Trong bàn
ăn, những người làm ngân hàng nói với nhau về nghệ thuật” cũng là vì thế
+ Dẫn chứng: học sinh có thể đưa dẫn chứng đan xen vào các luận điểm Dưới đây là một vài dẫn chứng minh họa:
++ Một số danh ngôn:
+++ Cứ cẩu thả trong cách ăn mặc nếu bạn muốn, nhưng hãy giữ một tâm hồn gọn gàng (Mark Twain) +++ Có lẽ đức hạnh không là gì hơn ngoài sự nhã nhặn của tâm hồn (Balzac)
++ Nhà tỷ phú của Microsoft, Bill Gates là một người rất thích việc đọc sách báo Mỗi đêm trước khi đi ngủ, ông thường dành ra một giờ để đọc sách báo các loại, từ chính trị cho tới sự kiện đời thường Bên cạnh việc cập nhật những thông tin bổ ích, việc đọc sách bảo giúp cho Bill Gates có một đời sống tinh thần phong phú ++ Joel Gascoigne, Giám đốc điều hành bận rộn của hãng Buffer thường thư giãn bằng cách đi bộ Đối với một người bận rộn luôn luôn phải di chuyển, việc đi bộ sau mỗi ngày làm việc khônng giúp Joel rèn luyện sức khỏe mà còn có thể thư giãn một cách tốt nhất Đi bộ và ngắm nhìn khung cảnh thiên nhiên chính là cách để tâm hồn ông cảm thấy thư thái, bình yên
+ Phê phán: trong cuộc sống hiện đại ngày nay, có không ít kẻ mải chạy theo những giá trị vật chất mà không quan tâm đến đời sống tinh thần của mình đang dần bị cạn khô, nghèo nàn Nhiều kẻ chỉ quan tâm đến lợi ích thực dụng mà bỏ hoang đời sống tinh thần Họ vẫn than phiền rằng họ quá bận rộn, không đủ thời gian để đọc sách, ngắm cảnh hay trò chuyện cùng bất cứ ai Những kẻ như vậy sẽ nhanh chóng trở thành một cỗ máy nhàm chán, buồn tẻ
- Bình luận:
+ Nói tóm lại, cần phải hài hoà cả tâm hồn và thể xác, cả đời sống vật chất lẫn đời sống tinh thần, đó mới
là hạnh phúc, cần nhận thức đầy đủ về hai nhu cầu làm nên cuộc sống của mỗi người
+ Tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, không ngừng bồi đắp, nuôi dưỡng thế giới tâm hồn là một trong những yêu cầu hàng đầu trong cuộc sống hiện nay
+ Lao động hết mình để thoả mãn đầy đủ nhu cầu vật chất song cũng không ngừng nâng cao chất lượng đời sống tinh thần phong phú cho bản thân và gia đình
c Kết bài
Ngạn ngữ Nga đã đem đến cho chúng ta một bài học đường đời sâu sắc Cân bằng giữa đời sống vật chất
và đời sống tinh thần là cách để chúng ta có được một cuộc sống trọn vẹn ý nghĩa
Trang 44 Sáng tạo (0,5 điểm): Có nhiều cách diễn đạt độc đáo và sáng tạo (viết câu, sử dụng từ ngữ, hình ảnh và
các yếu tố biểu cảm,…) ; thể hiện được quan điểm và thái độ riêng, sâu sắc nhưng không trái với chuẩn mực đạo đức và pháp luật
5 Chính tả, dùng từ, đặt câu (0,5 điểm)
Câu 2 (5 điểm):
1 Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận
- Trình bày đầy đủ các phần Mở bài, Thân bài, Kết bài Phần Mở bài biết dẫn dắt hợp lý và nêu được vấn đề; phần Thân bài biết tổ chức thành nhiều đoạn văn liên kết chặt chẽ với nhau cùng làm sáng tỏ vấn đề; phần Kết bài khái quát được vấn đề và thể hiện được ấn tượng, cảm xúc sâu đậm của cá nhân
2 Xác định đúng vấn đề cần nghị luận
- Phân tích và so sánh sự trỗi dậy sức sống trong đêm tình mùa xuân và đêm mùa đông cắt dây trói cứu A
Phủ của nhân vật Mị trong phần trích truyện ngắn Vợ chồng A Phủ của nhà văn Tô Hoài
3 Chia vấn đề cần nghị luận thành các luận điểm phù hợp, hình thành bài văn hoàn chỉnh
a Mở bài:
- Tô Hoài là nhà văn có sức sáng tạo dồi dào nhất trong làng văn chương Việt Nam Trước Cách mạng, nhà
văn nổi tiếng với những câu chuyện về loài vật như Ổ chuột, Dế mèn phiêu lưu ký Sau Cách mạng nhà văn đã
để lại rất nhiều dấu ấn về những tác phẩm viết về đề tài miền núi như Truyện Tây Bắc, Miền Tây Trong tập Truyện Tây Bắc, nổi tiếng nhất là truyện Vợ chồng A Phủ Tác phẩm để lại dư âm trong lòng người đọc không
chỉ là cảnh sắc thiên nhiên núi rừng Tây Bắc với đêm tình mùa xuân của tuổi trẻ dập dìu tiếng sáo mà còn làm xúc động tâm hồn người đọc bởi sức sống tiềm tàng, mãnh liệt của nhân vật Mị - người con gái Mèo đã đứng lên đấu tranh với giai cấp thống trị miền núi, thoát khỏi kiếp đời nô lệ tủi nhục để trở thành con người tự do
- Trong tác phẩm Vợ chồng A Phủ, Tô Hoài đã miêu tả sự trỗi dậy trong sức sống của Mị không chỉ ở đêm
tình mùa xuân dập dìu tiếng sáo mà còn ở đêm mùa đông khi Mị cắt dây trói cho A Phủ Hai chi tiết này đã khẳng định được sức sống tiềm tàng của nhân vật Mị, chúng đan lồng vào nhau làm nên sức hấp dẫn cho tác phẩm
b Thân bài:
- Sự trỗi dậy sức sống của Mị trong đêm tình mùa xuân:
+ Ngoại cảnh: Mùa xuân ở Hồng Ngài rộn rã âm thanh và màu sắc Đó là tiếng cười của trẻ con, màu vàng ửng của cỏ gianh và gió rét dữ dội, là màu đỏ của những chiếc váy hoa phơi trên những mỏm đá xòe ra như những
con bướm sặc sỡ và chắc chắn không thể thiếu được tiếng sáo gọi bạn yêu lửng lơ bay ngoài đường Chính những
hình ảnh và âm thanh ấy như một cơn gió thổi tung đám tàn tro đang vây quanh cuộc đời Mị Đặc biệt qua nghệ thuật trần thuật và miêu tả đặc sắc, Tô Hoài đã mang đến cho người đọc một linh hồn đang cựa quậy hồi sinh đằng sau lớp xác giá băng Chính tiếng sáo đã tác động đến Mị, góp phần thức tỉnh một tâm hồn nguội lạnh Tiếng sáo như sợi dây vô hình nối Mị với quá khứ và hiện tại làm sống dậy trong Mị một kí ức tươi đẹp
+ Diễn biến:
++ Chất xúc tác: Tiếng sáo làm Mị mạnh mẽ hơn, Mị thoát khỏi cái lớp xác vô hồn ấy bằng một hành động
"nổi loạn nhân tính" Mị tìm đến rượu, nhưng không phải để tìm vui mà là để giải sầu: Mị uống ực từng bát rồi
say Mị uống như nuốt căm hận vào lòng Sự bất bình thường ấy đã nói lên tất cả Sức chịu đựng có hạn, đã đến
lúc cần bùng cháy
++ Khi say: Rượu và tiếng sáo chính là chất men say đánh thức phần đời đã mất của Mị, giờ đây Mị không còn lặng câm nữa mà đã hồi sinh Tiếng sáo như sợi dây vô hình nối mị với quá khứ và hiện tại làm sống dậy trong Mị một kí ức tươi đẹp Nói đúng hơn nó đánh thức cái tài hoa trong Mị Mị thổi sáo hay, thổi lá giỏi có biết bao nhiêu người mê ngày đêm thổi sáo đi theo Mị Quá khứ đẹp nhưng đối lập với một hiện tại buồn mênh mang
Mị ngồi nhẩm thầm lời của người đang thổi sáo:
Trang 5“Mày có con trai con gái rồi
Mày đi làm nương
Ta chưa có con trai con gái
Ta đi tìm người yêu”
Mị đang sống về ngày trước và không gì có thể ngăn được niềm vui sướng của Mị lòng Mị đột nhiên vui
sướng như những đêm Tết ngày trước Còn gì hạnh phúc bằng khi mình tìm lại được chính mình? Tô Hoài đã
thâm nhập vào mê cung tâm trạng của người phụ nữ này và bằng lòng cảm thông yêu thương sâu sắc, nhà văn đã làm người đọc thực sự xúc động trước những biến đổi về tâm lý của Mị Con rùa nuôi trong xó cửa ấy đã không còn lùi lũi nữa rồi Nó đã phá vỡ cái bức tường vô cảm kia để khát khao tìm ra thiên đường mùa xuân của tuổi
trẻ, của hạnh phúc Mị nhận thức được chính mình, đó chính là ý thức về tuổi trẻ Mị thấy mình còn trẻ: Mị trẻ
lắm Mị hãy còn trẻ Mị muốn đi chơi Còn trẻ nghĩa là còn sức sống, còn khao khát sống, còn muốn yêu thương
Đúng là một cảm xúc bi kịch: nhận ra mình còn trẻ khi mà tuổi xuân bị tước đoạt rồi và sống trong hoàn cảnh đáng thương này thì đúng là bi kịch Nhưng dù đó là bi kịch thì Mị vẫn vui sướng vì dù sao Mị vẫn còn là chính mình với trái tim đầy khát vọng
++ Khi A Sử về: Nhưng đớn đau thay, cùng với cảm xúc tìm lại được chính mình là một nỗi tủi thân Tủi thân khi nghĩ về thực tại Mị đã có chồng nhưng người chồng ấy không tình yêu, không hạnh phúc Còn gì đau khổ bằng lấy một người mà mình không có tình yêu Còn gì đau khổ bằng phải sống với một kẻ vũ phu chỉ xem mình là món đồ chơi và bị khinh rẻ như súc nô Mị lại tưởng đến nắm lá ngón, Mị ước ao có nắm lá ngón trong tay lúc này Mị sẽ ăn cho chết ngay chứ không buồn nhớ lại nữa, nhớ lại nước mắt chỉ ứa ra Muốn chết để giải thoát nỗi đọa đày, muốn chết để thoát khỏi bi kịch, điều này dễ thông cảm nhưng hơn hết Tô Hoài đã mang đến cho người đọc sự lột xác của Mị Muốn chết chính là biểu hiện của sức sống Khi Mị đã hồi sinh, khó có thể nào chấp nhận được thực tại cay đắng này
++ Hành động của Mị: Khi mà tiếng sáo gọi bạn yêu ngoài kia đang réo gọi, khi mà cả thiên đường hạnh phúc của mùa xuân phía sau ô cửa nhỏ kia đang nồng nàn, thôi thúc trái tim Mị Mị không thể ngồi yên được nữa
Mị phải đứng dậy thôi! Mị hành động trong lặng lẽ Lặng lẽ nhưng mãnh liệt Mị đã thắp lên ngọn đèn trong căn phòng u ám, đặc cóng muộn phiền Ngọn đèn như xua tan đi tất cả cái bóng tối u ám đang bao quanh cuộc đời
Mị Ngọn đèn thắp sáng tâm hồn Mị, đốt cháy cả nỗi khát khao vượt ra khỏi bức tường địa ngục để đến với thế giới ngoài kia đang dập dìu tiếng sáo Tô Hoài đã diễn tả thật sâu sắc cái khát vọng cháy bỏng ấy của Mị bằng một đoạn văn ngắn nhưng giàu nỗi cảm thông chia sẻ Câu văn ngắn, nhịp gấp thể hiện sự trỗi dậy mãnh liệt của
nhân vật: Mị quấn lại tóc Mị với tay lấy cái váy hoa vắt ở phía trong vách
++ Khi A Sử trói Mị: Đớn đau thay, sự độc ác tàn nhẫn của giai cấp thống trị miền núi đã dập tắt đi cái khát vọng và sự trỗi dậy đó của Mị A Sử đã nhẫn tâm trói Mị bằng một thúng sợi đay, tóc Mị xõa xuống hắn cuốn luôn tóc Mị lên cột làm cho Mị không cúi không nghiêng đầu được nữa Nhưng lúc này đây, Mị đâu còn sống bằng thể xác nữa mà Mị đang thực sự đang sống bằng tâm hồn A Sử trói được thể xác của Mị nhưng không thể nào trói được tâm hồn của Mị Bởi tâm hồn Mị đã vượt ra khỏi cái lỗ vuông bằng bàn tay kia để sống cùng đêm
tình của tuổi trẻ Thể xác Mị nằm đây, giữa bốn bức tường câm lặng nhưng hồn Mị đang đi theo những cuộc chơi
những đám chơi Tâm hồn Mị ngập đầy tiếng sáo, ăm ắp những kỷ niệm đẹp tươi Có lúc tiếng sáo nhập cả vào
hồn Mị làm Mị bừng lên như ngọn lửa gặp cơn gió lớn: Mị vùng bước đi Hành động này cho thấy Mị không hề
biết mình đang bị trói (hoặc có thể biết bị trói nhưng đã quên vì sức sống của tâm hồn lớn hơn nỗi đau thể xác)
Nhưng rồi tay chân đau không cựa được lại đưa Mị về với hiện thực cay đắng: Mị thổn thức nghĩ mình không
bằng con ngựa Nhưng sức sống ấy vẫn âm ỉ cháy dù đau đớn, tủi nhục Suốt đêm, Mị lúc mê lúc tỉnh Lúc mê
thì sống trong hơi rượu tỏa cùng tiếng sáo mênh mang gọi bạn tình Lúc tỉnh thì nồng nàn tha thiết nhớ Có một
chi tiết rất đắt khi nhà văn kết thúc diễn biến tâm trạng của Mị trong đêm tình mùa xuân là chi tiết: Mị tỉnh dậy
Trang 6và nhớ lại câu chuyện người đàn bà bị chồng trói chết trong căn nhà này Và Mị đã sợ, sợ chết: Mị cựa quậy xem
thử mình còn sống hay đã chết Sợ chết là biểu hiện của lòng ham sống Sức sống trong con người khốn khổ ấy
đã không lụi tàn mà ngược lại vẫn mãnh liệt như những đợt sóng ngầm gầm gào trong lòng đại dương tưởng như không gì có thể dập tắt nổi
Như vậy, sức sống mãnh liệt, tiềm ẩn đằng sau vẻ bề ngoài cam chịu, câm nín của Mị đã trỗi dậy mạnh mẽ khi gặp điều kiện thuận lợi Nhưng nó đã bị vùi lấp phũ phàng bởi hành động tàn ác, lạnh lung của A Sử
- Sức sống trỗi dậy của Mị trong đêm mùa đông:
+ Ngoại cảnh: Đó là những đêm mùa đông trên núi cao dài và buồn Mị thức dậy và sống cùng ngọn lửa
Mị đến bên bếp lửa, thổi lửa hơ tay Đã mấy đêm A Phủ bị trói ở gần bếp lửa nhưng Mị vẫn thản nhiên thổi lửa,
hơ tay Chuyện có người bị đánh, bị trói đã là chuyện thường tình ở nhà thống lý, nó không còn gây chú ý cho
Mị
+ Diễn biến:
++ Mị vẫn câm lặng trong nỗi cô đơn Lửa cũng cô đơn Hai kẻ cô đơn ấy sưởi ấm cho nhau Nhìn thấy A
Phủ bị trói đứng như thế, Mị cũng bình thản, bình thản một cách lạ lùng đến nhẫn tâm Phải chăng Sống lâu trong
cái khổ Mị quen khổ rồi nên Mị không còn nhận ra nỗi khổ của người khác Chỉ đến khi ngọn lửa bập bùng sáng
lên, Mị trông thấy dòng nước mắt của A Phủ bò xuống hai hõm má đã xám đen lại thì Mị mới bừng tỉnh Khi dấu
hiệu của sự chết đã xuất hiện trên khuôn mặt của người nô lệ ấy thì trái tim Mị mới bừng tỉnh, lòng thương người
trong Mị mới trỗi dậy Chính dòng nước mắt lấp lánh ấy đã làm tan chảy lớp băng giá lạnh trong lòng Mị Lúc
này đây, Mị mới thấm thía được nỗi cùng cực của kiếp người Thương người, Mị lại thương mình Mị hình dung lại chuỗi ngày ê chề dài dằng dặc của cuộc đời mình A Phủ sao mà giống Mị thế…
++ Mị nhận thức được căn nguyên nỗi khổ của mình và những người đồng cảnh ngộ Mị căm phẫn khi nhớ
lại người đàn bà bị trói chết trong căn nhà này Mị càng căm phẫn càng uất hận: chúng nó thật độc ác Nhớ đến những chuyện ngày trước, trở về với hiện tại, Mị đau khổ cay đắng cho thân phận của mình: Ta là thân đàn bà
chúng nó đẵ bắt ta về trình ma nhà nó rồi thì chỉ còn biết đợi ngày rũ xương ở đây thôi Nhưng Mị không có
quyền bỏ mặc người khác Lý trí mách bảo Mị rằng, phải cứu A Phủ Trái tim nhân ái của Mị đã thôi thúc Mị phải hành động
++ Hành động của Mị: Mị giằng xé dữ dội giữa mạng sống của mình và người đồng cảnh ngộ Có thể Mị cứu được A Phủ nhưng chính Mị sẽ lại phải chết trên cái cọc ấy Nhưng Mị nào đâu thấy sợ, bởi giờ đây, lòng thương người đã lớn hơn tất cả mọi nỗi sợ hãi Mị táo bạo, Mị quyết liệt, Mị nổi loạn Chính hành động cắt đứt sợi dây trói đã phần nào cho thấy vẻ đẹp sức sống của Mị Đó chính là sức sống của cô gái Mèo dám dứng lên đương đầu với lũ ác thú Dù còn là mang tính tự phát nhưng đó là dấu hiệu dự báo cho thấy được sự bừng tỉnh của những nô lệ đang đi theo tiếng gọi của cách mạng Có ai ngờ được rằng Mị cắt đứt dây trói cho A Phủ cũng
là vô tình cắt đi sợi dây oan nghiệt trói buộc cuộc đời mình Mị đã làm một việc động trời nhưng đó là tất yếu Cái giây phút Mị đứng lặng trong bóng tối là Mị sống trong sự ngổn ngang trăm mối Lòng Mị rối bời với câu hỏi: chạy theo A Phủ hay ở đây chờ chết? Cuối cùng tiếng gọi của tự do và sức sống tiềm tàng đã thôi thúc Mị phải sống và Mị vụt chạy theo A Phủ Những bước chân của hai con người khốn khổ ấy băng qua đêm tối như đạp đổ uy quyền, thần quyền của bọn lãnh chúa phong kiến đương thời đã đè nặng tâm hồn họ biết bao nhiêu năm
qua Lời nói Mị nói sau bao nhiêu năm câm nín: A Phủ Cho tôi đi! Ở đây thì chết mất là câu nói thể hiện niềm
khao khát sống và khát khao tự do đến mãnh liệt Và tiếng gọi tự do đang vẫy gọi họ phía trước, nơi họ đến là Phiềng Sa vùng đất hứa còn Hồng Ngài hôm nay còn chăng là những ngày buồn đau, tủi nhục
Như vậy, sau khi bị A sử trói, ngọn lửa sức sống trong Mị không hề tắt, nó chỉ lui đi với sức nóng được ủ bên dưới lớp tro tàn Gặp điều kiện thuận lợi, ngọn lửa ấy lại bùng cháy dữ dội, thiêu đốt vòng dây trói số phận tạo ra bước ngoặt cuộc đời lớn lao cho nhân vật
Trang 7- So sánh:
+ Nét tương đồng:
++ Sự trỗi dậy của sức sống ở cả hai lần của Mị đều có cơ sở, tiền đề là bản tính mạnh mẽ, không dễ chấp nhận số phận, không buông xuôi thân phận con rùa lùi lũi trong xó cửa Trong tâm hồn Mị lúc nào cũng có một niềm khát sống mãnh liệt, thoát ra khỏi kiếp trâu ngựa nơi nhà thống lý
++ Sự trỗi dậy sức sống ở cả hai lần của Mị đều là thoát ra khỏi trạng thái vô cảm thường ngày, đều là do ngọn lửa của sức sống tiềm tàng bùng cháy lên khi gặp điều kiện thuận lợi
+ Nét khác biệt:
++ Yếu tố tác động: lần thứ nhất Mị nhận được sự tác động theo chiều hướng tích cực từ ngoại cảnh là đêm tình mùa xuân Lần thứ hai thì không có sự hỗ trợ này
++ Lần thứ hai sức sống trỗi dậy mạnh mẽ, mãnh liệt hơn chứng tỏ sức sống nội tại trong Mị đã đủ mạnh
để có thể tạo ra một sự thay đổi đột biến trong cuộc đời số phận nhân vật
++ Ở lần trỗi dậy thứ nhất, bản thân Mị chỉ định giải thoát cho mình trong chốc lát bằng việc đi chơi Nhưng
ở lần trỗi dậy thứ hai, cô đã trở nên mạnh mẽ, quyết liệt hơn, dám nghĩ đến một sự thay đổi lớn lao, trọng đại: giải thoát mình ra khỏi sự ràng buộc của cả thần quyền và cường quyền Với hành động cắt dây trói cho A Phủ
và chạy theo anh, Mị đã chiến thắng cả bản thân
- Đánh giá:
+ Hai lần trỗi dậy sức sống có ý nghĩa quan trọng trong việc Tô Hoài khắc họa hình tượng nhân vật Mị trong tác phẩm, đồng thời cũng có vai trò đặc biệt trong việc thể hiện tư tưởng chủ đề của tác phẩm
+ Thành công của nhà văn khi miêu tả sự trỗi dậy trong sức sống của nhân vật đó chính là nhờ vào nghệ thuật trần thuật hấp dẫn Cách dựng cảnh sinh động Cách lột tả nội tâm nhân vật nhiều bất ngờ thú vị Ngôn ngữ mộc mạc giản dị Tất cả đã tạo nên giá trị nhân văn sâu sắc của tác phẩm, góp phần mang đến cho người đọc sự xúc động mãnh liệt trước số phận của đồng bào miền núi Tây Bắc dưới ách thống trị của bọn chủ nô và lũ Tây đồn
c Kết bài:
- Vợ chồng A Phủ đã để lại trong lòng người đọc vẻ đẹp của lòng nhân đạo, tình yêu thương đồng cảm sâu sắc với những kiếp người nghèo khổ Qua nhân vật Mị nhà văn đã làm hiện lên vẻ đẹp của một sức sống tiềm tàng mãnh liệt của người phụ nữ miền núi nói riêng và người phụ nữ Việt Nam nói chung
- Sức sống tiềm tàng của nhân vật Mị giúp nhà văn khẳng định được sức mạnh của tâm hồn con người Việt Nam và chân lí muôn đời: ở đâu có áp bức bất công thì ở đó có sự đấu tranh để chống lại nó dù đó là sự vùng lên một cách tự phát như Mị Đây chính là cuộc đấu tranh đi lên từ tự phát đến tự giác theo ánh sáng của cách mạng
Đó là giá trị nhân văn ngời sáng của tác phẩm
4 Sáng tạo
- Có nhiều cách diễn đạt độc đáo và sáng tạo (viết câu, sử dụng từ ngữ, hình ảnh và các yếu tố biểu cảm,… ); văn viết giàu cảm xúc; thể hiện khả năng cảm thụ văn học tốt; có quan điểm và thái độ riêng sâu sắc nhưng không trái với chuẩn mực đạo đức và pháp luật
5 Chính tả, dùng từ, đặt câu