Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và vật chất nhân tạo bao quanh con người. Môi trường có tầm quan trọng đặc biệt đối với đời sống con người và sự phát triển kinh tế văn hóa của đất nước, của nhân loại.Vấn đề ô nhiễm môi trường đang diễn ra liên tục ở tất cả các nước trên thế giới, ô nhiễm môi trường ảnh hưởng tới toàn cầu như tình trạng ô nhiễm không khí, nguồn nước, hạn hán, lũ lụt… xảy ra liên tục mà gần đây nhất như ở Việt Nam nước ta tại khu vực các Tỉnh miền trung vừa rồi do thiên tai mưa bão đã gây ngập lụt trong nhiều ngày liền, một phần là do con người chưa có ý thức trong việc bảo vệ môi trường, còn nạn chặt phá rừng, thải chất độc hại ra môi trường từ các xí nghiệp… chính vì vậy việc bảo vệ môi trường đang là vấn đề cấp bách và đó là nhiệm vụ sống còn của mỗi chúng ta. Giáo dục bảo vệ môi trường là nhiệm vụ quan trọng trong việc đào tạo thế hệ trẻ ở các trường học và càng được quan tâm hơn ngay từ tuổi ấu thơ, nhằm hình thành ngay từ ban đầu cho trẻ kỹ năng, thói quen, hành vi tốt về bảo vệ môi trường.Giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non là cung cấp cho trẻ những hiểu biết ban đầu về môi trường sống của bản thân nói riêng và của con người nói chung, biết cách sống tích cực với môi trường. Mục đích của giáo dục bảo vệ môi trường là hình thành cho trẻ có thói quen tốt biết sắp xếp đồ dùng đồ chơi trong lớp và ngoài trời gọn gàng ngăn nắp, biết bỏ rác đúng nơi qui định, biết chăm sóc cây xanh và chăm sóc con vật nuôi, hình thành cho trẻ có thái độ thiện cảm bảo vệ môi trường, biết được hành vi xấu như vứt rác bừa bãi nơi công cộng, vẽ bẩn lên tường, dẫm đạp lên cây xanh… Vì vậy, cần phải giáo dục cho trẻ ngay từ bậc học mầm non ý thức bảo vệ môi trường là vô cùng quan trọng trong đời sống của trẻ sau này, vì khi trẻ có ý thức bảo vệ môi trường sẽ khắc sâu vào cuộc sống của trẻ, qua đó tạo nền tảng hình thành nhân cách cho trẻ vững chắc sau này. Nhận thức được tầm quan trọng của việc giáo dục bảo vệ môi trường ở bậc học mầm non Tôi đã tự tìm tòi, học hỏi, nghiên cứa để thực hiện “Biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường thông qua các hoạt động hàng ngày cho trẻ mẫu giáo 56 tuổi trong trường mầm non”.
Trang 1I ĐẶT VẤN ĐỀ:
Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và vật chất nhân tạo bao quanh con người Môi trường có tầm quan trọng đặc biệt đối với đời sống con người và
sự phát triển kinh tế văn hóa của đất nước, của nhân loại
Vấn đề ô nhiễm môi trường đang diễn ra liên tục ở tất cả các nước trên thế giới, ô nhiễm môi trường ảnh hưởng tới toàn cầu như tình trạng ô nhiễm không khí, nguồn nước, hạn hán, lũ lụt… xảy ra liên tục mà gần đây nhất như ở Việt Nam nước ta tại khu vực các Tỉnh miền trung vừa rồi do thiên tai mưa bão đã gây ngập lụt trong nhiều ngày liền, một phần là do con người chưa có ý thức trong việc bảo vệ môi trường, còn nạn chặt phá rừng, thải chất độc hại ra môi trường từ các xí nghiệp… chính vì vậy việc bảo vệ môi trường đang là vấn đề cấp bách và đó là nhiệm vụ sống còn của mỗi chúng ta Giáo dục bảo vệ môi trường là nhiệm vụ quan trọng trong việc đào tạo thế hệ trẻ ở các trường học và càng được quan tâm hơn ngay từ tuổi ấu thơ, nhằm hình thành ngay từ ban đầu cho trẻ kỹ năng, thói quen, hành vi tốt về bảo vệ môi trường
Giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non là cung cấp cho trẻ những hiểu biết ban đầu về môi trường sống của bản thân nói riêng và của con người nói chung, biết cách sống tích cực với môi trường Mục đích của giáo dục bảo
vệ môi trường là hình thành cho trẻ có thói quen tốt biết sắp xếp đồ dùng đồ chơi trong lớp và ngoài trời gọn gàng ngăn nắp, biết bỏ rác đúng nơi qui định, biết chăm sóc cây xanh và chăm sóc con vật nuôi, hình thành cho trẻ có thái độ thiện cảm bảo vệ môi trường, biết được hành vi xấu như vứt rác bừa bãi nơi công cộng, vẽ bẩn lên tường, dẫm đạp lên cây xanh…
Vì vậy, cần phải giáo dục cho trẻ ngay từ bậc học mầm non ý thức bảo vệ môi trường là vô cùng quan trọng trong đời sống của trẻ sau này, vì khi trẻ có ý thức bảo vệ môi trường sẽ khắc sâu vào cuộc sống của trẻ, qua đó tạo nền tảng hình thành nhân cách cho trẻ vững chắc sau này Nhận thức được tầm quan trọng của việc giáo dục bảo vệ môi trường ở bậc học mầm non Tôi đã tự tìm tòi, học
hỏi, nghiên cứa để thực hiện “Biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường thông qua các hoạt động hàng ngày cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi trong trường mầm non”.
II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
1 Thực trạng:
Trường mầm non Phú Sơn được xây dựng trên khu đất có diện tích rộng và thoáng mát, thuận lợi về nhiều mặt như giao thông, nguồn nước, nguồn điện sáng và có vườn hoa, cây xanh, bóng mát
Môi trường lớp học sạch sẽ, thoáng mát, an toàn, trang thiết bị của trường khá đầy đủ là cơ hội học tập tốt cho trẻ
Tuy nhiên một số cháu còn nhút nhát, rụt rè trước tập thể, chưa tự tin thực hiện
Trang 2bảo vệ mội trường trong và ngoài lớp học như: để đồ không đúng nơi quy định, vứt vỏ bánh kẹo, vỏ sữa ra lớp, sân trường, trèo lên các đồ chơi con vật trong vườn cổ tích, ngắt hoa bẻ cành cây Xuất phát từ thực trạng trên tôi đã áp dụng biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường thông qua các hoạt động hàng ngày cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi trong trường mầm non
2 Biện pháp thực hiện:
2.1 Giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động học:
Mỗi hoạt động học đều có mục đích – yêu cầu riêng, song tôi luôn chú ý lồng ghép giáo dục trẻ bảo vệ môi trường một cách linh hoạt sao cho phù hợp giúp trẻ dễ hiểu , dễ nhớ Mỗi chủ đề có một nội dung khác nhau nhưng đều giúp cho trẻ có ý thức để bảo vệ môi trường
Dựa vào từng hoạt động cụ thể để lồng ghép vào từng phần của hoạt động, hay có thể lồng ghép vào trọng tâm của hoạt động, nhưng với chương trình học của lớp tôi đa phần giáo dục bảo vệ môi trường vào phần củng cố và giáo dục trẻ, nhằm để khắc sâu cho trẻ thói quen hành vi tốt, để cho trẻ biết được nội dung giáo dục môi trường trong bài học này là giáo dục cái gì? Trẻ phải thực hiện như thế nào? Những việc gì nên làm, những việc gì không nên làm Để hoạt động đạt kết quả cao tôi đã dùng các phương pháp khác nhau để kích thích trẻ tham gia hoạt động và ghi nhớ lâu hơn
Ví dụ: *Với hoạt động KPKH: “ Cây xanh và môi trường sống” Tôi cho
trẻ xem một số hình ảnh về cây xanh, sự phát triển của cây xanh, lợi ích của cây xanh Cây lớn lên nhờ những yếu tố nào? Vì sao phải trồng cây? Trồng cây để làm gì? Cây có lợi ích gì cho môi trường, cho cuộc sống?
Sau khi kết thúc giờ học, tôi cho trẻ thực hành trồng cây, chăm sóc cây
Trang 3Hình ảnh 1: Trẻ đang trồng cây.
Trẻ được thực hành, trải nghiệm sẽ giúp trẻ hiểu thêm công việc và ý nghĩa của việc trồng cây Từ đó trẻ cũng có kỹ năng chăm sóc bảo vệ cây và có ý thức cùng tham gia bảo vệ môi trường
Hay là trong chủ đề động vật Cho trẻ tìm hiểu về động vật sống dưới nước
và môi trường sống
Tôi cho trẻ quan sát con cá ở 2 bình nước khác nhau Bình nước sạch và bình nước bẩn, tôi cho trẻ nhận xét về sự tồn tại và môi trường sống của 2 con
cá Từ đó hỏi trẻ phải làm gì để môi trường nước được trong sạch để các loài động vật sống dưới nước như: tôm, cua, cá, ốc… sống tốt hơn
Như vậy tôi giáo dục trẻ biết yêu quý các loài động vật, biết bảo vệ các con vật, bảo vệ môi trường nước, như không được vứt rác, vỏ sữa, bim bim, bánh kẹo bừa bài xuống nước…
* Hoạt động Âm nhạc:
Chủ đề bản thân tôi dạy trẻ hát múa bài “Tay thơm tay ngoan”
Tôi hỏi trẻ đôi bàn tay có công dụng gì? Để bảo vệ đôi bàn tay luôn sạch sẽ thì các con làm như thế nào? Sau khi kết thúc hoạt động học tôi cho trẻ thực hiện thao tác rửa tay và cũng giáo dục trẻ: nước là tài nguyên thiên nhiên vô giá, phải biết sử dụng hợp lý và tiết kiệm
Trang 4Hình ảnh 2: Trẻ đang rửa tay
2.2 Giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động góc:
Hoạt động góc chính là phương tiện giúp trẻ phát triển toàn diện, đặc biệt là hình thành nhân cách cho trẻ sau này Thông qua hoạt động trẻ phản ánh lại cuộc sống môi trường xung quanh trẻ, mô phỏng lại những hành động quen thuộc của người lớn mà trẻ đã thấy, đã biết
Chính vì vậy, khi cho trẻ hoạt động góc tôi hướng dẫn, gợi mở cho trẻ
rõ ràng, chi tiết để trẻ hoạt động tích cực và luôn chuẩn bị đồ dùng đồ chơi phong phú, đa dạng nhằm thu hút trẻ chơi Đặc biệt tôi luôn lưu ý, giao lưu với trẻ động viên trẻ giao lưu với các nhóm chơi giúp trẻ mạnh dạn…
Thông qua đó giáo dục tính ngăn nắp gọn gàng, nhận biết được môi trường đẹp và môi trường xấu, biết chia sẻ hợp tác với bạn bè và những
Trang 5người xung quanh, có phản ứng đúng với các hành vi khi tham gia bảo vệ môi trường
Giáo dục môi trường thông qua hoạt động góc được tiến hành xuyên suốt toàn bộ hoạt động chơi đến thu dọn đồ chơi
Qua trò chơi “Bé tập làm nội trợ” Trẻ tự chế biến các món ăn đơn giản như: khuấy nước cam, cắt hoa quả, chế biến món ăn Tôi chú ý dạy trẻ có ý thức tiết kiệm nước, thu dọn đồ dùng gọn gàng sau khi chế biến
Hình ảnh 3: Bé tập làm nội trợ và cất đồ dùng, đồ chơi
sau khi chơi xong
Ở góc thiên nhiên trẻ được thực hiện các công việc như gieo hạt, trồng
cây, chăm sóc cây, vườn hoa, tưới nước, bắt sâu, nhổ cỏ…
Trang 6Hình ảnh 4: Bé chăm sóc cây ở góc thiên nhiên.
2.3 Giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động ngoài trời:
Hoạt động ngoài trời là hoạt động cần phải đảm bảo tính tích cực hoạt động của trẻ làm giàu và củng cố kiến thức cho trẻ về môi trường xung quanh, giáo dục cho trẻ những thói quen hành vi với mình nơi công cộng
Đặc biệt trường tôi có khung cảnh, khuôn viên sân trường đẹp, rộng rãi, có môi trường cây xanh, cây cảnh, vườn cổ tích và có sân chơi… Rất thuận lợi cho trẻ hoạt động và khám phá với thiên nhiên Thông qua hoạt động ngoài trời hàng ngày, tôi cho trẻ được quan sát và lao động ngoài trời như: Quan sát cây cối, các loại hoa, nhặt lá rụng, lau đồ chơi ngoài trời… giúp cho trẻ biết chăm sóc và bảo
vệ cây, không ngắt lá bẻ cành, có ý thức tự lao động vừa sức như nhặt lá rụng ngoài sân trường, lau dọn vệ sinh đồ chơi ngoài trời
Trang 7Ví dụ: Cho trẻ quan sát cây xanh ở trong vườn trường: gợi ý để trẻ nói lên
những gì mà trẻ thấy, đặc điểm của cây xanh, lợi ích của chúng như thế nào? Làm thế nào để cây tươi tốt? Nếu không tưới nước và nhổ cỏ cho cây chuyện gì
sẽ xảy ra? Vì sao? Với những câu hỏi đó trẻ sẽ đưa ra ý kiến của mình từ đó trẻ thể hiện tính độc lập cá nhân, mạnh bạo hơn, tự tin hơn, đồng thời kích thích được tính ham hiểu biết của trẻ Khi trẻ được tham gia hoạt động kiến thức sẽ được khắc sâu những kiến thức mà mình đã học Đó sẽ là nền tảng để trở thành một tuyên truyền viên tốt về chăm sóc và bảo vệ cây cũng như môi trường xung quanh trẻ
Hình ảnh 5: Trẻ nhặt lá cây, nhổ cỏ và bỏ rác vào thùng rác.
Tôi luôn hướng dẫn trẻ vào sự việc thật gần gũi để trẻ thấy được sự phong phú đa dạng, sống động của môi trường bên ngoài, qua đó giáo dục trẻ biết yêu quí thiên nhiên gần gũi thân thiện với môi trường, mong muốn được tham gia bảo vệ môi trường, rèn trẻ có kỹ năng giữ gìn bảo vệ môi trường
Tôi thường xuyên củng cố kiến thức bảo vệ môi trường để trẻ có thói quen ghi nhớ có ý thức về bảo vệ môi trường trong nhà trường, gia đình, xã hội
Trang 82.4 Giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ 5-6 tuổi thông qua tổ chức giờ
ăn, giờ ngủ:
Đây là hoạt động nhằm hình thành các nề nếp, thói quen trong sinh hoạt hàng ngày của trẻ Như trong giờ ăn tôi nhắc nhở trẻ biết kê bàn ngay ngắn, biết lấy đĩa, khăn lau tay Trước khi ăn biết rửa tay sạch sẽ Trong khi ăn không nói chuyện riêng, ăn hết khẩu phần, không làm rơi vãi cơm, thức ăn ra bàn, ra sàn nhà, khi ho biết lấy tay che miệng Nếu cơm hay thức ăn rơi vãi biết nhặt bỏ vào đĩa, biết bỏ bát đĩa vào đúng nơi quy định, ngăn nắp, gọn gàng, biết lấy khăn mặt của mình để rửa mặt và sử dụng cốc uống nước riêng có ký hiệu của mình
để dùng, nhắc trẻ tiết kiệm nước như uống từng nào lấy nước từng đó, không lấy quá nhiều để thừa gây lãng phí nước Trong giờ ngủ trẻ biết lấy gối, biết xếp quần áo để ngăn nắp, đúng nơi
Hình ảnh 6: Trẻ lau dọn bàn ghế, cất bát sau khi ăn xong.
Trang 9Hình ảnh 7: Trẻ cất gối gọn gàng, ngăn nắp vào tủ.
Kết quả trẻ có ý thức gọn gàng ngăn nắp và có ý thức xây dựng bảo vệ môi trường chung
3 Kết quả đạt được:
Qua thời gian thực hiện biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ như trên tôi chắc chắn sẽ đạt được kết quả như sau:
* Đối với trẻ:
- Khích lệ được trí tưởng tượng sự tò mò của trẻ Trẻ học hứng thú hơn không những trong hoạt động học mà trong các hoạt động khác cũng thu hút được nhiều trẻ hơn
- Trẻ có kỹ năng thói quen tốt bảo vệ môi trường như ăn bánh kẹo biết bỏ giấy, vỏ vào thùng rác, biết đi vệ sinh đúng chỗ, biết tiết kiệm nước và biết phân biệt hành động đúng , sai đối với môi trường
- Trẻ yêu lao động và tạo ra cái đẹp
Trang 10- Có ý thức giữ gìn bảo vệ môi trường ở lớp học, ở trường, gia đình và nơi
công cộng
* Đối với bản thân:
- Bản thân tôi đã nắm bắt được mục đích, vai trò và tầm quan trọng của việc giáo dục trẻ bảo vệ môi trường
- Biết vận dụng linh hoạt các phương pháp, biện pháp giáo dục trẻ bảo vệ môi trường qua các hoạt động một cách có hiệu quả
III Kết luận - Bài học kinh nghiệm.
Giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non là cung cấp cho trẻ những hiểu biết ban đầu về môi trường, biết cách sống tích cực với môi trường.Việc xây dựng và bảo vệ môi trường được tiến hành thường xuyên, liên tục đã đem lại một số hiệu quả nhất định trong việc giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ Môi trường thiên nhiên ở trường có xanh- sạch - đẹp sẽ là môi trường gần gũi thân thiện nhất, tạo điều kiện cho giáo viên hướng dẫn tổ chức cho trẻ vui chơi, hoạt động tích cực với thế giới xung quanh, qua đó hình thành và phát triển thể chất, tinh thần cho trẻ
Để giáo dục cho trẻ biết bảo vệ môi trường trong trường mầm non đạt hiệu quả cao bản thân tôi đã rút ra được bài học kinh nghiệm sau:
- Luôn nêu cao tinh thần học tập mỗi thầy cô giáo là tấm gương cho trẻ noi theo Tôi luôn chú ý đến những hành vi, cử chỉ của mình, luôn thực hiện những hành động cụ thể để trẻ học tập và cùng thực hiện
- Nắm vững phương pháp, biện pháp và các hình thức giáo dục trẻ một cách hợp lí, linh hoạt và tạo được hứng thú cho trẻ Có kế hoạch cụ thể trong quá trình hoạt động sao cho phù hợp với chủ đề và phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ, chú ý đến đặc điểm nhận thức cá nhân của trẻ
- Luôn tạo môi trường giáo dục mới lạ, lồng ghép tích hợp vào các hoạt động một cách logic, chuyển qua các phần học phù hợp để thu hút sự thích thú, tích cực tham gia hoạt động của trẻ
Trên đây là biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ 5-6 tuổi tại trường mầm non của tôi Trong quá trình thực hiện không tránh khỏi những khiếm khuyết rất mong được sự góp ý của ban giám khảo để biện pháp giáo dục trẻ bảo vệ môi trường của tôi đạt kết quả cao hơn
Trang 11Tôi xin chân thành cảm ơn!
Xác nhận của hiệu trưởng
Nguyễn Thị Liên
Bỉm Sơn, Ngày 06 tháng 11 năm 2020
Người thực hiện
Trần Thị Thắm
