PHIẾU học tập văn 9 HKI

Phần 5: Kết thúc văn bản “Chuyện người con gái Nam Xương”, Nguyễn Dữ đã để nhân vật Vũ Nương trở về và nói với chàng Trương rằng: “Đa tạ tình chàng, thiếp chẳng thể trở về nhân gian đư

Ôn tập văn lớp 9

ÔN TẬP VĂN 9 I/ VĂN HỌC TRUNG ĐẠI

Truyền

kỳ mạn lục

-Khẳng định vẻ đẹp tâm hồn truyền thống của người phụ nữ Viêt Nam

- Niềm cảm thương số phận bi kịch của họ dưới chế độ phong kiến

Kết hợp những yếu tố hiện thực và yếu tố kỳ

ảo, hoang đường với cách kể chuyện, xây dựng nhân vật rất thành công

Du (TK 18)

Thể chí (tiểu thuyết lịch sử viết theo lối chương hồi)

- Hình ảnh anh hùng dân tộc Quang Trung Ngyễn Huệ với chiến công thần tốc vĩ đại - đại phá quân Thanh mùa xuân năm

1789

- Sự thảm bại của quân tướng Tôn Sĩ Nghị và số phận bi đát của vua tôi

Lê Chiêu Thống phản nước hại dân

Cách kể chuyện nhanh gọn, chọn lọc sự việc, khắc họa nhân vật chủ yếu qua hành động và lời nói

3 Truyện

Kiều

Nguyễn

Du (TK18- 19)

Truyện thơ nôm lục bát

Cuộc đời và tính cách Nguyễn Du, vai trò lịch

sử và vị trí của ông trong lịch sử văn học

VN

- Giới thiệu tác giả, tác phẩm

- Tóm tắt nội dung cốt truyện, sơ lược giá trị nội dung và nghệ thuật (Sgk)

Truyện thơ nôm lục bát

- Trân trọng ca ngợi vẻ đẹp của chị em Thúy Kiều Vẻ đẹp toàn mỹ của những thiếu nữ phong kiến Qua đó dự

Bút pháp ước lệ cổ điển lấy thiên nhiên làm chuẩn mực để tả

vẻ đẹp con người Khắc họa rõ nét chân

Ôn tập văn lớp 9 Stt T c

p ẩm Tác giả Thể loại Nội dung chính Nghệ thuật chính

cảm về kiếp người tài hoa bạc mệnh

- Thể hiện cảm hứng nhân văn của tác giả

dung chị em Thúy Kiều

Truyện thơ nôm lục bát

Bức tranh thiên nhiên, lễ hội mùa xuân tươi đẹp, trong sáng

Tả cảnh thiên nhiên bằng những từ ngữ, hình ảnh giầu chất tạo hình

Truyện thơ nôm lục bát

Cảnh ngộ cô đơn buồn tủi và tấm lòng thủy chung, hiếu thảo của Thúy Kiều

- Miêu tả nội tâm nhân vật thành công nhất

- Bút pháp tả cảnh ngụ tình tuyệt bút

Truyện thơ nôm

- Vài nét về cuộc đời, sự nghiệp, vai trò của Nguyễn Đình Chiểu trong lịch sử văn học Việt Nam

- Tóm tắt cốt truyện Lục Vân Tiên

- Khát vọng hành đạo giúp đời của tác giả, khắc họa những phẩm chát đẹp đẽ của hai nhân vật: Luc Vân Tiên tài ba, dũng cảm, trọng nghĩa kinh tài; Kiều Nguyệt Nga hiền hậu, nết na, ân tình

- Là một trong những tác phẩm xuất sắc của NĐC được lưu truyền rộng rãi trong nhân dân

- Nghệ thuật kể chuyện với ngôn ngữ giản dị, mộc mạc, giàu màu sắc Nam Bộ

Ôn tập văn lớp 9 PHIẾU ÔN TẬP Văn bản: Chuyện người con g i Nam Xương

I.Tác giả - tác phẩm:

Hoàn cảnh sáng tác Thể loại + chủ đề Ngôi kể, người kể, tác dụng

-Thể loại:

- Chủ đề

-Ngôi kể:

-Tác dụng:

+ + +

II Nội Dung

A

Giá

trị

hiện

thực

1 Chuyện

phản ánh

hiện thực

phong kiến

bất công với

chế độ nam

quyền chà

đạp lên số

phận người

phụ nữ

2 Phản ánh số phận con người chủ yếu qua số phận người phụ nữ: chịu nhiều oan khuất và bế tắc

Ôn tập văn lớp 9

B

Giá

trị

nhân

đạo

1 Ca ngợi

vẻ đẹp của

người phụ

nữ Việt

Nam qua

nhân vật

Vũ Nương

* Vũ Nương là một người vợ thủy chung

- Khi chồng ở nhà:

- Khi tiễn chàng Trương đi lính:

- Những ngày tháng xa chồng:

- Khi bị nghi oan,

- Sống ở thủy cung

* Vũ Nương là một người con dâu hiếu thảo:

* Vũ Nương là một người mẹ yêu t ương con:

* Vũ Nương là người phụ nữ trọng nhân phẩm và tìn ng ĩa:

 Vũ Nương là một người phụ nữ ………, mang trong mình nét đẹp ……… của ……… Việt Nam: Xinh đẹp, nết na, hiền thục lại đảm đang, tháo vát, hiếu thảo, thủy chung và hết lòng vun đắp ……… Nhà văn tỏ thái độ

Ôn tập văn lớp 9

2 Thể hiện

niềm

thương

cảm đối với

số phận

oan nghiệt

của người

phụ nữ và

ước mơ,

khát vọng

về một

cuộc sống

công bằng,

hạnh phúc

cho họ

a Các chi tiết kỳ ảo trong truyện:

- Vũ Nương được cứu sống

- Phan Lang nằm mộng ………

- Phan Lang gặp nạn………., gặp ………., được cứu giúp, gặp lại …………, được sứ giả của Linh Phi rẽ đường nước đưa về …………

- Vũ Nương hiện về trong ……… trên ……… giữa ………,……… rồi lại biến đi mất  Đó là hình ………

………

b.ý nghĩa của các chi tiết kỳ ảo: - yếu tố kì ảo tạo ………

- Khắc họa, hoàn thiện thêm ……… : là người …………

………

………

- Tố cáo xã hội: người tốt chỉ tìm thấy hạnh phúc ở ………

- kết thúc truyện làm dịu đi độ căng trong tâm lí người đọc mà không làm mất đi ………

- Thể hiện ………của nhân dân ta: ở hiền gặp lành, cái thiện bao giờ ………

3 Gián tiếp lên án, tố cáo xã hội phong kiến bất công - Tính bi kịch của cuộc đời, của số phận người phụ nữ (Vũ Nương) vẫn tiềm ẩn ngay trong ………

+ Dù câu chuyện có kết thúc phần nào ………, Vũ Nương đã được sống một cuộc sống khác, ở một thế giới khác, giàu sang, được tôn trọng, yêu thương nhưng tất cả chỉ là ……… như cuộc sống tốt đẹp của người phụ nữ là quá ………., là ……… trong xã hội xưa Dù cho Vũ Nương có trở về trong ……… nhưng cũng chỉ …………

……… và ngậm ngùi từ tạ: “………

………” Đó chính là ……… bởi Vũ Nương mãi mãi không thể trở về chăm sóc ……… như ……… của nàng, hạnh phúc thực sự đâu có thể làm lại được nữa Cái kết tưởng như có hậu nhưng lại đầy xót xa  Điều đó khẳng định niềm ……… đối với ……… trong xã hội phong kiến Tố cáo ………

 Bài học: ………

………

………

C Các nghệ thuật nổi bật 1 Chi tiết cái bóng là một chi tiết nghệ thuật đặc sắc Cái bóng trên tường trong Chuyện người con gái Nam Xương của Nguyễn Dữ có ý nghĩa đặc biệt vì nó tạo nên cách thắt nút, mở nút hết sức bất ngờ - Thắt nút: + Với Vũ Nương:

+ Với bé Đản:

+ Với Trương Sinh:

Ôn tập văn lớp 9

- Mở nút:

Cách thắt nút, mở nút câu chuyện bằng cái bóng

2 Các chi tiết kỳ ảo trong truyện:

3 Ý nghĩa của các chi tiết kỳ ảo:

III ĐỀ LUYỆN: CHUYỆN NGƯỜI CON GÁI NAM XƯƠNG (NGUYỄN DỮ)

Phần 1: (4.0 điểm) Đọc kĩ phần văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

Chàng bèn theo lời, lập một đàn tràng ba ngày đêm ở bến Hoàng Giang Rồi quả thấy Vũ Nương ngồi trên một chiếc kiệu hoa đứng ở giữa dòng, theo sau có đến năm mươi chiếc xe cờ tán, võng lọng rực rỡ đầy sông, lúc ẩn, lúc hiện

Chàng vội gọi, nàng vẫn ở giữa dòng mà nói vọng vào:

- Thiếp cảm ơn đức của Linh Phi, đã thề sống chết không bỏ Đa tạ tình chàng, thiếp chẳngthể trở về nhân gian được nữa

Rồi trong chốc lát, bóng nàng loang loáng mờ nhạt mà biến đi mất

(Theo sách Ngữ văn 9, tập 1, trang 48, NXB Giáo dục, 2014)

1 Đoạn trích trên nằm trong tác phẩm nào? Do ai sáng tác?

2 Chỉ ra một lời dẫn trực tiếp trong đoạn trích trên và chuyển lời dẫn trực tiếp đó thành lời dẫngián tiếp

3 Qua câu nói của Vũ Nương với chồng, em nhận thấy nàng là con người như thế nào?

4 Có ý kiến cho rằng nếu nhà văn để Vũ Nương trở về trần gian sống hạnh phúc với chồng con

Ôn tập văn lớp 9

thìkết truyện sẽ trọn vẹn hơn Hãy trình bày suy nghĩ của em về vấn đề này bằng một đoạn văntổng hợp - phân tích - tổng hợp khoảng 12-15 câu.Trong đoạn có một câu ghép và một câuchứa thành phần khởi ngữ (yêu cầu gạch chân, chú thích rõ)

Phần 2

Thiếp sở dĩ nương tựa vào chàng vì có cái thú vui nghi gia nghi thất Nay đã bình rơi trâm gãy, mây tạnh mưa tan, sen rũ trong ao, liễu tàn trước gió; khóc tuyết bông hoa rụng cuống, kêu xuân cát én lìa đàn, nước thấm buồm xa, đâu còn có thể lại lên núi Vọng Phu kia nữa

(Ngữ văn 9, Tập một, NXB GDVN, 2015, trang 45) a/ Đoạn văn trên được trích từ tác phẩm nào? Ai là tác giá? (0,5 điển) b/ Chỉ ra cặp đại tự xưng hô trong đoạn văn trên (0,5 điểm)

c/ Cụm từ nghi gia nghi thất có nghĩa là gì? (0,5 điểm)

d/ Nêu hàm ý của câu văn: Nay đã bình rơi trâm gãy, mây tạnh mưa tan, sen rũ trong

ao, liễu tàn trước gió; khóc tuyết bông hoa rụng cuống, kêu xuân cát én lìa đàn, nước thấm buồm xa, đâu còn có thể lại lên núi Vọng Phu kia nữa (0,5 điểm)

P ần 3

Sau đây là một phần của cuộc trò chuyện giữa nhân vật Phan Lang và Vũ Nương

trong Chuyện người con gái Nam Xương (Nguyễn Dữ):

“Phan nói:

-Nhà cửa tiên nhân của nương tử, cây cối thành rừng, phần mộ tiên nhân của nương

tử cỏ gai rợp mắt Nương tử dù không nghĩ đến, nhưng tiên nhân còn mong đợi nương

tử thì sao?

Nghe đến đây, Vũ Nương ứa nước mắt khóc, rồi quả quyết đổi giọng mà rằng:

-Có lẽ không thể gửi hình ẩn bóng ở đây được mãi, để mang tiếng xấu xa Vả chăng, ngựa Hồ gầm gió bắc, chim Việt đậu cành nam Cảm vì nỗi ấy, tôi tất phải tìm về có ngày.”

(Trích Ngữ Văn 9, tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2017)

1 Phan Lang trò chuyện với Vũ Nương trong hoàn cảnh nào? Từ “tiên nhân” được nhắc tới trong lời của Phan Lang để chỉ những ai?

2 Vì sao khi nghe Phan Lang nói, Vũ Nương “ứa nước mắt khóc” và quả quyết “tôi

tất phải tìm về có ngày”?

3 Em hãy trình bày suy nghĩ khoảng 2/3 trang giấy thi về vai trò của gia đình trong cuộc sống của mỗi chúng ta

P ần 4: Đọc đoạn trích sau đây và thực hiện các yêu cầu sau:

Về đến nhà, chàng la um lên cho hả giận Vợ chàng khóc mà rằng:

- Thiếp vốn con kẻ khó, được nương tựa nhà giàu Sum họp chưa thỏa tình chăn gối, chia phôi vì động việc lửa binh Cách biệt ba năm giữ gìn một tiết Tô son điểm phấn từng đã nguôi lòng, ngõ liễu tường hoa chưa hề bén gót Đâu có sự mất nết hư thân như lời chàng nói Dám xin bày tỏ để cởi mối nghi ngờ Mong chàng đừng một mực nghi oan cho thiếp

Ôn tập văn lớp 9

(Theo Ngữ văn 9, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2016) 1/ Đoạn trích trên nằm trong tác phẩm nào? Tác giả là ai?

2/ Tìm những từ ngữ xưng hô trong đoạn trích trên

3/Chép lại câu văn có thành phần trạng ngữ trong đoạn trích trên Gạch chân thành phần trạng ngữ

4/ Lời thoại trong đoạn trích trên là của nhân vật nào? Việc nhân vật bị nghi oán có liên quan đến hình ảnh nào trong tác phẩm?

5/ Qua lời bày tỏ với chồng, nhân vật trong đoạn trích trên là người như thế nào?

6/ Hãy viết đoạn văn diễn dịch (8-10 câu), trong đó có câu văn chứa thành phần biệt lập cảm thán (gạch chân thành phần biệt lập cảm thán) với câu chủ đề:

Niềm tin là điều quan trọng với con người trong cuộc sống

Phần 5:

Kết thúc văn bản “Chuyện người con gái Nam Xương”, Nguyễn Dữ đã để nhân vật Vũ

Nương trở về và nói với chàng Trương rằng: “Đa tạ tình chàng, thiếp chẳng thể trở về nhân

gian được nữa” Rồi sau đó “Bóng nàng loang loáng mờ nhạt dần mà biến đi mất”

1 Trước đây, Vũ Nương đã từng tâm sự “có thú vui nghi gia nghi thất” nhưng sao nàng lại

không quay trở về nhân gian để sum họp với chồng con? Sự không trở về ấy, giúp em hiểu thêm điều gì về nhân vật?

2 “Chuyện người con gái Nam Xương” có nguồn gốc từ đâu? Theo em, việc Nguyễn Dữ viết

thêm đoạn kết của câu chuyện có ý nghĩa gì?

3 Nỗi bất hạnh của Vũ Nương có một phần do Trương Sinh gây ra Vậy mà lúc trở về, nàng

vẫn nói lời “đa tạ” với Trương Sinh Điều này phần nào thể hiện tấm lòng bao dung độ lượng

của Vũ Nương

Bằng sự hiểu biết của mình, em hãy viết một đoạn văn khoảng 2/3 trang giấy thi để nói lên suy nghĩ của em về tấm lòng bao dung độ lượng của mỗi con người trong cuộc sống

IV NGHỊ LUẬN XÃ HỘI

Từ tác phẩm “Chuyện người con gái Nam Xương” kết hợp với những hiểu biết xã hội, em hãy viết một đoạn văn (2/3 trang giấy thi) trình bày suy nghĩ của em về vai trò của niềm tin trong cuộc sống

Ôn tập văn lớp 9

V THAM KHẢO

CHUYỆN NGƯỜI CON GÁI NAM XƯƠNG (NGUYỄN DỮ)

Phần I (7.0 điểm): Văn bản “C uyện người con g i Nam Xương” của Nguyễn Dữ có đoạn

viết:

- Chàng đi chuyến này, thiếp chẳng dám mong đeo được ấn phong hầu, mặc áo gấm trở về quê cũ, chỉ xin ngày về mang theo hai chữ bình yên, thế là đủ rồi Chỉ e việc quân khó liệu, thế giặc không lường Giặc cuồng còn lẩn lút, quân triều còn gian lao, rồi thế chẻ tre chưa có, mà mùa dưa chin quá kĩ, khiến cho tiện thiếp băn khoăn, mẹ hiền lo lắng Nhìn trăng soi thành cũ lại sửa soạn áo rét, gửi người ai xa, trông liễu rũ bãi hoang, lại thổn thức tâm tình thương người bất thú! Dù có thư tín ngàn hàng, cũng không sợ có cánh hồng bay bổng

1 Nêu chủ đề của tác phẩm

2 Đoạn văn là lời của ai nói với ai? Nó được nói ra trong hoàn cảnh nào?

3 Đoạn trích trên giúp em hiểu thêm nét đẹp nào trong phẩm chất của Vũ Nương?

4 Cho câu văn: Qua văn bản “C uyện người con g i Nam Xương” của Nguyễn Dữ, chúng

ta thấy khi xa chồng Vũ Nương càng bộc lộ nhiều phẩm chất đáng quý

Coi câu văn trên là câu chủ đề, hãy viết tiếp tạo thành đoạn văn Tổng – Phân – Hợp khoảng 12 câu Trong đoạn có sử dụng một câu chứa lời nói dẫn trực tiếp và một phép nối (gạch chân dưới lời dẫn trực tiếp và phép nối)

5 Kể tên hai tác phẩm viết về đề tài người phụ nữ đã được học trong chương trình THCS và ghi

1.Theo em vì sao mà Vũ Nương lại phải chịu kết cục “gieo mình xuống sông mà chết”

2.Viết đoạn văn quy nạp khoảng 12 câu để làm rõ vẻ đẹp của nhân vật Vũ Nương, trong đoạn văn có sử dụng lời dẫn gián tiếp và một câu cảm (gạch chân và chú thích rõ)

3.Tìm và gọi tên thành phần biệt lập trong câu văn số (1)

Ôn tập văn lớp 9 Phần III: Dưới đây là một đoạn trong Chuyện người con g i Nam Xương

Trương tuy con nhà hào phú nhưng không có học, nên tên phải ghi trong sổ lính đi vào loại đầu Buổi ra đi mẹ chàng có dặn rằng:

- Nay con phải tạm ra tòng quân, xa lìa dưới gối Tuy hội công danh từ xưa ít gặp, nhưng trong chỗ bình cách phải biết giữ mình làm trọng, gặp khó nên lui, lười sức mà tiến, đừng nên tham miếng mồi thơm để lỡ mắc vào cạm bẫy Quan cao tước lớn nhường để người ta Có như thế,

mẹ ở nhà mới khỏi lo lắng vì con được

1.Tìm hai từ Hán Việt có trong đoạn trích trên và chỉ ra ý nghĩa của những từ đó

2.Những nét đặc sắc trong cách diễn đạt được thể hiện ở đoạn trích trên là gì?

3.Viết một đoạn văn khoảng 10 câu theo mô hình tổng – phân – hợp, trong đó có sử dụng lời dẫn gián tiếp để nêu bật về giá trị nội dung và nghệ thuật của đoạn trích trên

Phần IV: Dưới đây là một đoạn trong Chuyện người con g i Nam Xương

Đoạn rồi nàng tắm gội chay sạch, ra bến Hoàng Giang, ngửa mặt lên trời mà than rằng:

- Kẻ bạc mệnh này duyên phận hẩm hiu, chồng con rẫy bỏ, điều đâu bay buộc, tiếng chịu nhuốc nhơ, thần sông có linh xin ngài, chứng giám Thiếp nếu đoan trang giữ tiết, trinh bạch gìn lòng, vào nước xin làm ngọc Mị Nương, xuống đất xin làm cỏ Ngu mĩ Nhược lòng chim dạ

cá, lừa chồng dối con, dưới xin làm mồi cho cá tôm, trên xin làm cơm cho diều quạ, và xin chịu khắp mọi người phỉ nhổ

1.Trong đoạn trích, lời thoại trên là độc thoại hay đối thoại? Vì sao?

2.Lời thoại trên được Vũ Nương nói trong hoàn cảnh nào? Qua những lời đó ta hiểu Vũ Nương mong muốn gì? Nàng khẳng định những phẩm chất gì?

3.Viết đoạn văn khoảng 10 câu theo mô hình tổng – phân – hợp, trong đó có sử dụng phép thế

và tình thái từ để nêu cảm nhận của em về những lời thoại trên

Phần V (7 điểm)

“Thiếp sở dĩ nương tựa vào chàng vì có cái thú vui nghi gia nghia thất Nay đã bình rơi trâm gãy, mây tạnh mưa tan, sen rũ trong ao, liễu tàn trước gió; khóc tuyết bông hoa rụng chống, kêu xuân cái én lìa đàn, nước thẳm buồm xa, đay còn có thể lại lên núi Vọng Phu kia nữa.”

1 Giới thiệu ngắn gọn về tác giả Nguyễn Dữ và nêu xuất xứ văn bản “Chuyện người con gái Nam Xương”

2 Giải thích nghĩa của “nghi gia nghi thất” trong đoạn trích Từ đó, em thấy được ước mơ gì của người phụ nữ trong xã hội phong kiến?

3 Việc dùng cấu trúc “Nay đã…đâu còn…” của tác giả trong lời thoại trên nhằm diễn tả điều gì? “Núi Vọng Phu” gợi cho em liên tưởng tới hình ảnh nào trong truyện cổ dân gian?

4 Ghi lại những suy nghĩ của em (khoảng 20 dòng) về sự chung thuỷ - một trong những phẩm chất tiêu biểu làm nên vẻ đẹp rạng ngời của người phụ nữ Việt Nam

Ôn tập văn lớp 9 Phần VI (5 điểm): Trong “C uyện người con g i Nam Xương”, khi trò chuyện với Phan

Lang, Vũ Nương đã nói: “Tôi bị chồng ruồng rẫy, thà già ở chốn làng mây cung nước, chứ còn mặt mũi nào về nhìn thấy người ta nữa.” Nhưng sau đó, Vũ Nương đã quay trở về với “cờ tán, võng lọng, rực rỡ đầy sông”

1 Sự trở về ấy giúp ta hiểu gì về nhân vật? (0,5 điểm)

2 Hình ảnh Vũ Nương hiện ra trên dòng sông được coi là một yếu tố kì ảo Con hãy liệt kê những yếu tố kì ảo khác có trong văn bản và cho biết mục đích của tác giả khi đưa những yếu tố

ấy vào trong câu chuyện?

3 Khi nhận định về nhân vật chính của tác phẩm “C uyện người con g i Nam Xương” ,

nhiều ý kiến ca ngợi: “Vũ Nương là người vợ một dạ yêu thương, chung thuỷ với chồng, hết lòng vun đắp hạnh phúc gia đình”

Hãy làm sáng tỏ ý kiến trên bằng 1 đoạn văn Tổng – Phân – Hợp có độ dài khoảng 10 câu, gạch chân dưới 1 câu hỏi tu từ

PHẦN VII : Đọc kĩ đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

“Chàng bèn theo lời, lập một đàn tràng ba ngày ba đêm ở bến Hoàng Giang Rồi quả thấy Vũ Nương ngồi trên một chiếc kiệu hoa đứng ở giữa dòng, theo sau có đến 50 chiếc xe cờ tán võng lọng rực rỡ đầy sân lúc ẩn lúc hiện

Chàng vội gọi, nàng vẫn ở giữa dòng mà vọng vào:

Thiếp cảm ơn đức Linh Phi, đã thề sống chết không bỏ Đa tạ tình chàng, thiếp chẳng trở về nhân gian được nữa

1 Đoạn trích trên kể về việc gì?

2.Nhận xét gì lời nói của Vũ Nương trong đoạn trích trên Qua đó, em có cảm nhận gì về phẩm chất của nhân vật (Trình bày bằng 1 đoạn văn khoảng 6 câu)

3 Trước đây, Vũ Nương đã từng tâm sự “có thú vui nghi gia nghi thất” nhưng vì sao nàng lại

không quay trở về nhân gian để sum họp với chồng con? Sự không trở về ấy, giúp em hiểu thêm điều gì về nhân vật?

4.Từ đoạn truyện trên, em có suy nghĩ gì về lòng khoan dung của con người trong cuộc sống

5 Một trong những yếu tố làm nên thành công của “CNCGNX” là việc tác giả đưa thêm

những yếu tố kì ảo Em hãy tìm những yếu tố kì ảo trong truyện Cách thức đưa những yếu tố kì

ảo ấy của tác giả có gì đặc biệt và cho biết tác giả muốn thể hiện điều gì khi đưa ra những yếu tố

kì ảo vào một câu chuyện quen thuộc

Ôn tập văn lớp 9 ĐÁP ÁN PHIẾU ÔN TẬP Văn bản: Chuyện người con g i Nam Xương

cuộc nội chiến kéo dài,

làm đời sống nhân dân vô

-Ngôi kể: Thứ 3 -Tác dụng:

+ Tạo tính chân thực + Không gian truyện được mở rộng

+ Người kể dễ dàng đan xen những suy nghĩ, bình luận làm câu chuyện thêm sinh động…

“Thiếp vốn con kẻ khó được nương tựa nhà giàu)

- Tính cách của Trương Sinh khó đảm bảo cho một cuộc sống vợ chồng hạnh

phúc: “Trương Sinh có tính đa nghi, đối với vợ phòng ngừa quá mức

- Thêm nữa là tâm trạng của chàng khi đi lính trở về nhà cũng có phần nặng nề,

không vui Chàng nói với con cha về, bà mất, lòng cha buồn khổ lắm rồi

- Cách xử sự hồ đồ và độc đoán của Trương Sinh khi gặp tình huống bất ngờ là lời nói của trẻ thơ chứa đầy những dữ kiện đáng ngờ Hành động vũ phu của Trương Sinh đã bức tử Vũ Nương phải chết một cách bi thảm

 Nhân vật Trương Sinh là hiện thân của chế độ phong kiến phụ quyền bất công Sự độc đoán, chuyên quyền đã làm tê liệt lí trí, đã giết chết tình người

- Cái chết của Vũ Nương là sự đầu hàng số phận nhưng lại là điều tất yếu + Ước mong duy nhất của Vũ Nương là “thú vui nghi gia nghi thất” nhưng giờ đây hạnh phúc tan vỡ, chồng con ruồng rẫy, nàng đã mất tất cả nên cuộc sống với nàng chẳng còn ý nghĩa gì

+ Vũ Nương không có chỗ dung thân, bị dồn vào bước đường cùng, đức hạnh trong trắng thủy chung của người phụ nữ đáng thương ấy đã bị nghi ngờ, không giải thích, không minh oan được, nàng đã gạn hỏi, đã phân trần thanh minh bằng những lời rớm máu nhưng Trương Sinh không tin, nàng đành phải

Ôn tập văn lớp 9

chấp nhận số phận sau mọi cố gắng không thành

+ Vũ Nương vốn là người trọng danh tiết giờ đây lại bị vu oan, một nỗi oan rất tày đình Mà với nàng, nỗi oan ấy chính là nỗi nhục không bày tỏ được nên phải tìm đến cái chết để giải oan Với nàng, danh dự còn lớn hơn cả mạng sống thì không thể chung sống với những điều tiếng nhuốc nhơ nỗi đau khổ của nàng đã lên đến tột cùng Hành động tự trẫm mình là hành động quyết liệt để bảo toàn danh dự, có nỗi tuyệt vọng đắng cay, những cũng có sự chỉ đạo của lí trí (D/c: chi tiết “tắm gội sạch” và lời nguyện cầu của nàng không phải là hành động bột phát trong cơn nóng giận như truyện cổ tích miêu tả: “Vũ Nương chạy một mạch ra sông Hoàng Giang đâm đầu xuống nước”)

- Dù cho câu chuyện có cách kết thúc phần nào có hậu, Vũ Nương đã được sống một cuộc sống khác, ở một thế giới khác, giàu sang, được tôn trọng, được yêu thương, dù cho Vũ Nương có trở về trong rực rỡ, uy nghi nhưng cũng chỉ

thấp thoáng, ẩn hiện và ngậm ngùi từ tạ: “Thiếp đa tạ tình chàng, thiếp chẳng thể trở về nhân gian được nữa” Tất cả chỉ là ảo ảnh, người chết không thể

sống lại, hạnh phúc thực sự đâu có thể làm lại được nữa Đó chính là bi kịch

 Bi kịch của Vũ Nương là một lời tố cáo xã hội phong kiến xem trọng quyền uy của kẻ giàu và của người đàn ông trong gia đình, đồng thời bày tỏ niềm cảm thương của tác giả đối với số phận oan nghiệt của người phụ nữ

* Vũ Nương là một người vợ thủy chung

- Khi chồng ở nhà: Hiểu rõ tính chồng hay ghen, đối với vợ lại phòng ngừa quá mức, Vũ Nương hết mực giữ gìn khuôn phép, cư xử dịu dàng, đúng mực, cuộc sống vợ chồng chưa từng xảy ra bất hòa

- Khi tiễn chàng Trương đi lính:

+ Rót chén rượu đầy, nói những lời đưa tiễn ngọt ngào nồng đượm một tình yêu thủy chung

+ Điều mơ ước lớn lao nhất của Vũ Nương không phải là danh vọng mà là

cuộc sống gia đình êm ấm: “Chàng đi chữ bình yên”

+ Nàng xót thương và lo lắng, cảm thông trước những vất vả, gian nan, nguy

hiểm mà chồng sẽ phải chịu đựng nơi chiến trận: “Chỉ e việc mẹ hiền lo lắng”

+ Rồi bày tỏ sự khắc khoải, nhớ nhung da diết của mình: “nhìn trăng soi cánh hồng bay bổng”

- Những ngày tháng xa chồng:

+ Nhớ chồng da diết: nỗi buồn thương nhớ chồng khắc khoải triền miên

theo thời gian: Nỗi buồn cứ dài theo năm tháng

+ Luôn thấy hình bóng chồng bên mình như hình với bóng

- Khi bị nghi oan, nàng nhẫn nhục, cố gắng hàn gắn tình cảm vợ chồng đang có

nguy cơ tan vỡ (Nàng nói về thân phận mình “vốn con kẻ khó được nương tựa nhà giầu”, nàng nói về tình nghĩa vợ chồng là khẳng định tấm lòng thủy chung trong trắng của mình: “Cách biệt ba năm giữ gìn một tiết Tô son điểm phấn từng đã nguôi lòng, ngõ liễu tường hoa chưa hề bén gót Đâu có sự mất nết hư thân như lời chàng nói”; nàng cầu xin chồng đừng nghĩ oan: “Dám xin bày tỏ

để cởi mối nghi ngờ” )

- Sống ở thủy cung nàng vẫn nặng tình với quê hương,với chồng con (D/c: Khi nghe Phan Lang kể về chồng con, nàng rơm rớm nước mắt”, luôn mong có

- Mẹ chồng ốm, nàng thuốc thang, lễ bái, nói lời ngọt ngào khuyên lơn

- Mẹ chồng mất: nàng hết lòng thương xót, lo việc ma chay như với cha mẹ

đẻ (Lời trăng trối của bà mẹ chồng: “Xanh kia quyết chẳng phụ con cũng như con đã chẳng phụ mẹ” là một lời đánh giá khách quan nhân cách và công lao

của Vũ Nương đối với gia đình nhà chồng, đã chứng minh tấm lòng hiếu thảo hết mức của Vũ Nương)

* Vũ Nương là một người mẹ yêu t ương con:

- Yêu thương, chăm sóc con Chỉ cái bóng của mình trên tường để dỗ dành con

* Vũ Nương là người phụ nữ trọng nhân phẩm và tìn ng ĩa:

- Vũ Nương chọn cái chết để tự minh oan cho mình, để bảo vệ nhân phẩm của người phụ nữ (khác với nhân vật Vũ Nương trong truyện cổ tích) Lời than trước khi chết như một lời nguyền, xin thần sông chứng giám nỗi oan khuất và tiết sạch giá trong của nàng, một kẻ “bạc mệnh” đầy đau khổ

- Hình ảnh Vũ Nương trở về trong “lộng lẫy và rực rỡ cờ hoa lúc ẩn lúc hiện giữa dòng sông” là hình ảnh chiến thắng của lòng trong sạch và nỗi oan được

giải

 Vũ Nương là một người phụ nữ hoàn hảo, mang trong mình nét đẹp truyền thống của người phụ nữ Việt Nam: Xinh đẹp, nết na, hiền thục lại đảm đang, tháo vát, hiếu thảo, thủy chung và hết lòng vun đắp hạnh phúc gia đình Nhà văn tỏ thái độ trân trọng ngợi ca nàng

a Các chi tiết kỳ ảo trong truyện:

- Vũ Nương được các nàng tiên dưới biển cứu sống

- Phan Lang nằm mộng rồi thả rùa

- Phan Lang gặp nạn, lạc vào động rùa, gặp Linh Phi, được cứu giúp, gặp lại

Vũ Nương, được sứ giả của Linh Phi rẽ đường nước đưa về dương thế

- Vũ Nương hiện về trong lễ giải oan trên bến Hoàng Giang giữa lung linh, huyền ảo rồi lại biến đi mất

 Đó là hình ảnh đặc sắc nhất, kỳ ảo nhất thể hiện đặc trưng của thể loại truyện kỳ làm truyện thêm sâu sắc, hấp dẫn

b.ý nghĩa của các chi tiết kỳ ảo:

- yếu tố kì ảo tạo màu sắc truyền kì

- Khắc họa, hoàn thiện thêm vẻ đẹp nhân cách của VN: là người nặng tình với quê hương, chồng con, với mộ phần cha mẹ, khao khát được trả lại danh dự

- Tố cáo xã hội: người tốt chỉ tìm thấy hạnh phúc ở một thế giới khác mà thôi

- Thức tỉnh người đọc: tất cả những gì tốt đẹp trên kia chỉ là ảo ảnh chập chờn

và mau chóng tan biến Chia li là vĩnh viễn bởi người chết rồi không thể nào sống lại

- Dù vậy kết thúc truyện làm dịu đi độ căng trong tâm lí người đọc mà không làm mất đi tính bi kịch của thiên truyện

- Thể hiện ước mơ, về lẽ công bằng ở đời của nhân dân ta: ở hiền gặp lành, cái

thiện bao giờ cũng thắng cái ác (Hình ảnh VN trở về trong một không gian rực

rỡ và tràn đầy ánh sáng như một sự đền bù cho cuộc đời, số phận bất hạnh của một người phụ nữ thua thiệt, người con gái nết na xinh đẹp cuối cùng cũng được giải oan, được bù đắp)

rỡ uy nghi nhưng cũng chỉ thấp thoáng, ẩn hiện và ngậm ngùi từ tạ: “Thiếp đa

tạ tình chàng, thiếp chẳng thể trở về nhân gian được nữa” Đó chính là bi kịch

bởi Vũ Nương mãi mãi không thể trở về chăm sóc gia đình, chồng con như ước nguyện của nàng, hạnh phúc thực sự đâu có thể làm lại được nữa Cái kết tưởng như có hậu nhưng lại đầy xót xa

 Điều đó khẳng định niềm thương cảm của tác giả đối với số phận bi thảm của người phụ nữ trong xã hội phong kiến Tố cáo chế độ nam quyền độc đoán đã không cho người phụ nữ quyền hưởng hạnh phúc

 Bài học: Phải có niềm tin với những người thân yêu, bởi nếu thiếu nó thì

sẽ rất khó đắp xây hạnh phúc gia đình, phải biết trân trọng nâng niu những

Cái bóng trên tường trong Chuyện người con gái Nam Xương của Nguyễn Dữ

có ý nghĩa đặc biệt vì nó tạo nên cách thắt nút, mở nút hết sức bất ngờ

- Thắt nút:

+ Với Vũ Nương: cái bóng in trên tường mà hằng đêm nàng vẫn chỉ cho con thể hiện nỗi nhớ chồng khắc khoải và không muốn con mình thiếu vắng bóng hình người cha mà mong muốn cho con được sống trong cảnh đoàn viên

+ Với bé Đản: cái bóng trên tường nín thin thít không bao giờ bế nó chính là người cha đêm nào cũng về

+ Với Trương Sinh: cái bóng trên tường qua lời nói của con mẹ Đản đi cũng đi,

mẹ Đản ngồi cũng ngồi đã làm Trương Sinh nảy sinh sự nghi ngờ mẹ Đản

không chung thuỷ, nảy sinh thái độ ghen tuông để mắng nhiếc đuổi nàng đi

- Mở nút:

+ Nhờ cái bóng trên tường mà bé Đản trỏ vào và nói cha Đản lại về kia kìa

khiến Trương Sinh hiểu được nỗi oan của vợ, hoá giải toàn bộ nghi ngờ và nỗi oan ức về Vũ Nương

Cách thắt nút, mở nút câu chuyện bằng cái bóng, người đọc thấy cái chết của Vũ Nương oan ức, thấy giá trị tố cáo xã hội phong kiến nam quyền

2 Các chi

tiết kỳ ảo

trong

truyện:

- Vũ Nương được các nàng tiên dưới biển cứu sống

- Phan Lang nằm mộng rồi thả rùa

- Phan Lang gặp nạn, lạc vào động rùa, gặp Linh Phi, được cứu giúp, gặp lại

Vũ Nương, được sứ giả của Linh Phi rẽ đường nước đưa về dương thế

- Vũ Nương hiện về trong lễ giải oan trên bến Hoàng Giang giữa lung linh, huyền ảo rồi lại biến đi mất

 Đó là hình ảnh đặc sắc nhất, kỳ ảo nhất thể hiện đặc trưng của thể loại truyện kỳ làm truyện thêm sâu sắc, hấp dẫn

3 Ý nghĩa

của các chi

tiết kỳ ảo:

- yếu tố kì ảo tạo màu sắc truyền kì

- Khắc họa, hoàn thiện thêm vẻ đẹp nhân cách của VN: là người nặng tình với quê hương, chồng con, với mộ phần cha mẹ, khao khát được trả lại danh dự

- Tố cáo xã hội: người tốt chỉ tìm thấy hạnh phúc ở một thế giới khác mà thôi

Phần 1 Yêu cầu về nội dung kiến thức và kĩ năng Điểm

1 Đoạn trích trên nằm trong tác phẩm “ Người con gái Nam Xương” Tác giả:

Nguyễn Dữ

0.5

2 - Chỉ ra một lời dẫn trực tiếp trong đoạn trích trên: 0.5 điểm

+ Thiếp cảm ơn đức của Linh Phi, đã thề sống chết không bỏ Đa tạ tình chàng, thiếp chẳng thể trở về nhân gian được nữa

+ Chuyển lời dẫn trực tiếp đó thành lời dẫn gián tiếp: Chàng vội gọi, nàng vẫn dứng giữa dòng mà nói vọng vào rằng nàng cảm ơn đức của Linh Phi đã thề sống chết không bỏ Nàng đa tạ tình chàng nhưng nàng chẳng thể trở về nhân gian được nữa

(Chấp nhận cách diễn đạt linh hoạt của học sinh chỉ cần đảm bảo ý chính

và chuyển cách ngôi, thay đổi hình thức câu cho phù hợp)

4 Có ý kiến cho rằng: ở phần kết thúc truyện nếu nhà văn để Vũ Nương trở về

trần gian sống hạnh phúc với chồng con thì câu chuyện sẽ trọn vẹn hơn Hãy trình bày suy nghĩ của em về vấn đề này bằng một đoạn văn tổng hợp – phân tích – tổng hợp khoảng 12-15 câu Trong đoạn có một câu ghép và một câu chứa thành phần khởi ngữ ( yêu cầu gạch chân, chú thích rõ)

- Về ý kiến được nêu trong đề: Để Vũ Nương trở lại trần gian sông hạnh phúc bên chồng con là cách kết thúc quen thuộc trong truyện dân gian thể hiện mong ước ở hiền gặp lành, người tốt được đáp dền xứng đáng Điều này thể hiện tinh thần nhân đạo của dân tộc ta từ xa xưa Cách kết thúc đó cũng có thể chấp nhận được

- Tuy nhiên, cách kết thúc câu chuyện của Nguyễn Dữ mang lại những ý

0.5

1.5

Ôn tập văn lớp 9

nghĩa sâu xa hơn:

+ Kết thúc đó phần nào vẫn thể hiện được quan niệm của người xưa: người tốt đẹp như Vũ Nương không thể chết trong tủi hờn, oan trái, nàng có một cuộc sống thanh thản, không buồn lo oan khuất nơi động rùa Nàng cũng đã được trở về trần gian để cởi bỏ mối oan tình, khẳng định sự trong sạch, thủy chung

+ Tuy nhiên, nguyễn Dữ lựa chọn cách kết thúc khiến câu chuyện không hoàn toàn mất đi màu sắc bi kịch khi để Vũ Nương không thể trở lại cuộc sống trần gian Ông muốn chúng ta hiểu rằng khi xã hội phong kiến trọng nam khinh nữ còn tồn tại bao bất cong ngang trái, khi chiến tranh phi nghĩa vẫn còn thì Vũ Nương có trở lại hạnh phúc của nàng cũng khó bền lâu Xã hội đó không cho những người như Vũ Nương cơ hội hạnh phúc Kết thúc này cho thấy cái nhìn hiện thực sâu sắc của nhà văn

Trong đoạn có một câu ghép và một câu chứa thành phần khởi ngữ (yêu cầu gạch chân, chú thích rõ)

d) Nàng đã nói lên nỗi đau đớn thất vọng khi không hiểu sao mình bị nghi oan, bị đối

xử bất công Đồng thời đó còn là sự tuyệt vọng đến cùng cực khi khao khát của cả đời nàng vun đắp đã tan vỡ Tình yêu không còn Cả nỗi đau khỏ chờ chồng đến hoá đá như trước đây cũng không còn có thể làm được nữa

P ần 3

1.Hoàn cảnh Phan Lang trò chuyện với Vũ Nương: Phan Lang gặp nạn được Linh Phi cứu và đưa xuống thủy cung, tại đây Phan Lang đã nhận ra Vũ Nương là người cùng làng và hỏi han Vũ Nương

 Từ “Tiên nhân”

- Từ “tiên nhân” đầu: chỉ ông cha, tổ tiên

- Từ “tiên nhân” sau: chỉ Trương Sinh

2.Vũ Nương quả quyết tìm về bởi: Nàng vẫn còn lo lắng chuyện gia đình, mồ mả tổ tiên; Vẫn yêu thương và nhớ mong chồng con; Vẫn mong muốn được rửa sạch mối oan khuất của mình, lấy lại danh dự, nhân phẩm trong sạch

3.Vai trò của gia đình trong cuộc sống của chúng ta:

 Giải thích vấn đề:

Ôn tập văn lớp 9

- Gia đình là một trong ba môi trường của xã hội, quyết định trực tiếp tới mặt tự nhiên

và xã hội trong mỗi con người Là nơi để các thành viên sống chân thành với nhau, san

sẻ lòng yêu thương, niềm vui, là điểm dựa vững chắc nhất những lúc chúng ta gặp khó khăn, hay thất bại trong cuộc sống

- Gia đình là những người cùng chung sống dưới một mái nhà, gắn bó với nhau bằng quan hệ hôn nhân và huyết thống, thường gồm có ông bà, cha mẹ, con cái và cháu chắt

 Vai trò của gia đình:

- Gia đình là nơi ta được sinh ra, được nuôi dưỡng trưởng thành

- Gia đình là nơi đầu tiên giúp ta hình thành nhân cách

- Gia đình là nơi bao bọc, che chở cho mỗi con người

- Gia đình là cái nôi, là chốn bình yên cho ta trở về sau những giông bão của cuộc đời

- Gia đình là nguồn động lực, nguồn cổ vũ động viên giúp ta không ngừng phấn đấu

- Gia đình là nơi nâng đỡ, giúp ta vươn đến những ước mơ của cuộc đời

->Gia đình có ý nghĩa, vai trò vô cùng quan trọng trong cuộc đời mỗi con người

->Gia đình còn là hạt nhân, tế bào của xã hội Gia đình vững chắc và bình yên là nơi nuôi dưỡng những con người có ích cho xã hội

 Mỗi người con phải có trách nhiệm đối với gia đình: luôn yêu thương, kính trọng ông bà, cha mẹ Chăm sóc, phụng dưỡng khi ông bà cha mẹ già yếu

 Phản đề: Bên cạnh đó vẫn có những người chưa nhận ra được ý nghĩa và có ý thức trân trọng, gìn giữ gia đình, thậm chí là có hành động đi ngược lại điều đó: bất hiếu, đánh đập ông bà, cha mẹ, đây là hành vi đáng lên án và loại bỏ

 Liên hệ bản thân

Phần 4

1.Đoạn trích trên nằm trong tác phẩm “Chuyện người con gái Nam Xương” (Truyền kì

mạn lục) Tác giả là Nguyễn Dữ

2.Những từ ngữ xưng hô trong đoạn trích gồm có: chàng, thiếp

3.Câu văn có thành phần trạng ngữ là: Về đến nhà, chàng la um lên cho hả giận

4.Lời thoại trong đoạn trích trên là của nhân vật Vũ Nương Việc nhân vật bị nghi oan

có liên quan đến hình ảnh chiếc bóng trong tác phẩm

5.Qua lời bày tỏ với chồng, nhân vật Vũ Nương hiện lên là người thủy chung son sắt

nhưng bị nghi oan

6.* Yêu cầu về hình thức

- Đoạn văn diễn dịch (8 đến 10 câu)

- Trình bày rõ ràng, không mắc lỗi dùng từ, đặt câu

- Có câu văn chứa thành phần biệt lập cảm thán (gạch chân thành phần biệt lập cảm thán)

* Yêu cầu về nội dung: Bài làm của học sinh đảm bảo các ý chính sau:

- Giải thích: Niềm tin: sự tin tưởng -> Niềm tin có vai trò quan trọng trong cuộc sống con người

- Biểu hiện của niềm tin:

+ Tin vào người khác: tin khả năng, tấm lòng, tình yêu thương của họ -> Chính niềm tin ấy sẽ tạo cho họ sức mạnh, là biểu hiện của tình yêu thương, là sợi dây gắn kết trong các mối quan hệ

+ Tin chính bản thân mình -> khám phá khả năng của bản thân, làm được những điều không tưởng, thực hiện được những ước mơ, dự định khó chạm tới

(Có dẫn chứng minh họa cụ thể, ví dụ niềm tin giữa những người cùng hợp tác đầu tư, niềm tin giữa những người thân trong gia đình)

+ Vì lời hứa với Linh Phi sống chết cũng ko bỏ

+ Vì XHPK hà khắc ko dung nạp những người như Vũ Nương

- Hiểu về nhân vật: Là con người sống thủy chung, nghĩa tình, có trước

+ Thể hiện tính chất truyền kì của câu chuyện

+ Tạo kết thúc có hậu, thể hiện ước mơ ngàn đời của nhân dân về một

xh công bằng

+ Làm hoàn chỉnh vẻ đẹp của Vũ Nương

+ Tính bi kịch vẫn tiềm ẩn trong cacsi lung linh kì ảo của câu chuyện

0.5đ 1đ

3

- Kiểu câu: Câu đặc biệt

- Tác dụng: Nó vang lên như một phát hiện, một lời khẳng định, một tiếng gọi trầm xúc động từ trong tim, lắng đọng trong

0.25đ 0.75đ

- Giải thích ngắn gọn khái niệm bao dung độ lượng

- Kể một vài biểu hiện trong cuộc sống

- Nêu ý nghĩa của bao dung độ lượng

- Phê phán những con người thiếu tấm lòng bao dung

- Liên hệ bản thân

2đ

IV NGHỊ LUẬN XÃ HỘI

Từ tác phẩm “Chuyện người con gái Nam Xương” kết hợp với những hiểu biết xã hội, em hãy viết một đoạn văn (2/3 trang giấy thi) trình bày suy nghĩ của em về vai trò của niềm tin trong cuộc sống

Gợi ý

Niềm tin là nguồn động lực to lớn, nguồn sức mạnh diệu kì, và nó thực sự đóng một

vai trò vô cùng quan trọng trong cuộc sống của mỗi con người Trước hết, chúng ta cần hiểu lòng tin hay niềm tin trong cuộc sống là gì? Đó chính là sự hi vọng, sự tin tưởng, hiểu

rõ và đánh giá đúng năng lực, hiểu biết của bản thân hay sự tin tưởng vào những người xung

quanh nữa Lòng tin có rất nhiều biểu hiện đa dạng trong cuộc sống Đó là khi, dù ta phải

trải qua những khó khăn, gian khổ, những vấp ngã trong học tập hay trong công việc thì ta vẫn không hề bỏ cuộc, luôn tin rằng mình sẽ vượt qua và mình sẽ làm được Hay niềm tin còn được thể hiện trong các mối quan hệ với những người xung quanh, ta tin tưởng vào

những người tốt, mà không hề nghi ngờ, nghĩ xấu về họ Vậy, tại sao chúng ta cần có lòng tin trong cuộc sống? Bởi vì, lòng tin chính là món quà ý nghĩa và quí giá nhất mà chúng ta

đã nhận được từ Thượng Đế, lòng tin cho chúng ta đủ sự cam đảm, tiếp thêm cho chúng ta ý chí nghị lực để vượt qua những khó khăn, thủ thách, để đạt được những ước mơ, hoài bão

Trong năm vừa qua, chúng ta đã nhắc nhiều đến đội tuyển bóng đá U23 Việt Nam, với chiến thắng vươn ra tầm châu lục; mặc dù các anh phải thi đấu với những đội tuyển rất mạnh như Irag, Uzbekistan…nhưng với niềm tin mãnh liệt vào khả năng chiến thắng cùng với sự nỗ lực hết mình, các anh đã đem về chiến thắng vinh quang cho đất nước là giải Á quân châu lục

Không chỉ có vậy, khi chúng ta có lòng tin vào người khác, chúng ta sẽ dễ dàng cảm thông, thấu hiểu họ nhiều hơn, tạo nên một sợi dây gắn bó bền chặt trong các mối quan hệ, yêu

thương nhiều hơn và cho đi cũng nhiều hơn nữa Ngay sau vụ khủng bố kinh hoàng tại Paris ngày 13/11/2015, khoảng 200.000 cư dân Paris đã chia sẻ từ khóa “Cửa mở đấy” trên mạng

cần nên tránh xa Bản thân em là một học sinh lớp 9, em nhận thây rằng trong cuộc sống chúng ta thực sự cần phải có lòng tin không chỉ với bản thân, mà còn đối với những người tốt xung quanh Dù phải đối mặt với những khó khăn, thử thách, em vẫn luôn cố gắng hết mình

để vượt qua và không bao giờ đánh mất niềm tin vào bản thân Bởi em hiểu “Một người đã

đánh mất niềm tin vào bản thân thì sẽ còn đánh mất nhiều thứ quí giá khác nữa”!

- Mở ……… ở doanh trấn, chia quân làm ………

 Tôn Sĩ Nghị và ……… sợ mất mật, vội vã cùng nhau ………

II NỘI DUNG:

1 Hình ản người anh hùng dân tộc

Quang Trung- Nguyễn Huệ

2.Sự thảm bại của quân tướng nhà Thanh và số phận bi đ t của vua tôi Lê Chiêu Thống

a Hành động mạnh mẽ quyết đoán:

- Nhận tin giặc chiếm Thăng Long, ông ………

- Sự thảm bại của quân tướng nhà Thanh

b Trí tuệ sáng suốt và nhạy bén trước thời cuộc

- Sáng suốt trong việc lên ngôi: ………

c.Quang Trung là người có tầm nhìn xa trông rộng:

- Mới khởi binh đánh giặc,chưa giành được tấc đất nào ,vua Quang

Trung đã nói chắc như đinh đóng cột ………

d Vị tướng có tài thao lược hơn người (tài dụng binh như thần)

- Cuộc hành quân thần tốc do QT chỉ huy đến nay vẫn còn làm

chúng ta kinh ngạc Vừa hành quân, vừa đánh giặc mà QT hoạch

+ Lê Chiêu Thống phải chịu đựng ………

………

………

+ Kết cục phải chịu chung

……… của kẻ ……….: vội

vã cùng ……… đưa thái hậu ra ngoài, chạy

bán sống bán chết, luôn mấy ngày không ăn Đuổi kịp

Bài tập2 : Trong hồi thứ 14 có đoạn viết “ …Vua Quang Trung lại truyền lấy sáu chục tấm

ván….máu chảy thành suối, quân Thanh đại bại”

a Nhận xét nghệ thuật đặc sắc của đoạn trích trên?

b Đoạn trích trên cho em hiểu gì về người anh hùng dân tộc Quang Trung - Nguyễn Huệ?

Bài tập 3: Sự thảm bại của quân tướng nhà Thanh và số phận bi đát của vua tôi Lê Chiêu Thống

được miêu tả như thế nào? Cùng là miêu tả hai cuộc tháo chạy nhưng cách miêu tả khác nhau ra

sao?

Bài tập 4: Viết đoạn văn khoảng 10 câu theo kiểu qui nạp, trình bày cảm nhận của em về trí tuệ

nhạy bén, sáng suốt của người anh hùng Quang Trung - Nguyễn Huệ thể hiện trong đoạn trích

hồi thứ 14 của “ Hoàng Lê nhất thống chí” Trong đoạn văn có sử dụng cách dẫn trực tiếp và

cách dẫn gián tiếp?

IV Đề Luyện

Phần 1: (4 điểm)

Trong “Hồi thứ 14” “Hoàng Lê nhất thống chí”, sự thảm bại của quân tướng nhà Thanh và số

phận bi đát của vua tôi Lê Chiêu Thống được miêu tả như thế nào?

1 Hãy tìm những chi tiết miêu tả đó

2 Cùng là miêu tả hai cuộc tháo chạy nhưng cách miêu tả khác nhau ra sao?

3 Qua phần trích này, em có nhận xét gì về về lối văn trần thuật của tác giả?

Phần 2: (4 điểm) Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi bên dưới:

“Quân Thanh sang xâm lấn nước ta, hiện ở Thăng Long, các ngươi đã biết chưa? Trong khoảng vũ trụ, đất nào sao ấy, đều đã phân biệt rõ ràng, phương Nam, phương Bắc chia nhau mà cai trị Người phương Bắc không phải nòi giống nước ta, bụng dạ ắt khác Từ đời nhà Hán đến nay, chúng đã mấy phen cướp bóc nước ta, giết hại nhân dân, vơ vét của cải, người mình không thể chịu nổi, ai cũng muốn đuổi chúng đi Đời Hán có Trưng Nữ Vương, đời Tống có Đinh Tiên Hoàng, Lê Đại Hành, đời Nguyên có Trần Hưng Đạo, đời Minh có Lê Thái Tổ, các ngài không nỡ ngồi nhìn chúng làm điều tàn bạo, nên đã thuận lòng người, dấy nghĩa quân, đều chỉ đánh một trận là thắng và đuổi được chúng về phương Bắc Ở các thời ấy, Bắc, Nam riêng biệt, bờ cõi lặng yên, các vua truyền ngôi lâu dài Từ đời nhà Đinh tới đây, dân ta không đến nỗi khổ như hồi nội thuộc xưa kia Mọi việc lợi, hại, được, mất ấy đều là chuyện cũ rành rành của các triều đại trước Nay người Thanh lại sang, mưu đồ lấy nước Nam ta đặt thành quận huyện, không biết trông gương mấy đời Tống, Nguyên, Minh ngày xưa Vì vậy, ta phải kéo quân ra đánh

Ôn tập văn lớp 9

đuổi chúng Các ngươi đều là những kẻ có lương tri, lương năng, hãy nên cùng ta đồng tâm hiệp lực, để dựng nên công lớn Chớ có quen theo thói cũ, ăn ở hai lòng, nếu như việc phát giác ra, sẽ

bị giết chết ngay tức khắc, không tha một ai, chớ bảo là ta không nói trước!”

(Ngô gia văn phái, Hoàng Lê nhất thống chí)

1 Những lời nói trên là của ai? Nói ra ở đâu?

2 Nội dung đoạn văn trên gồm mấy ý? Đó là những ý gì?

3 Đọc đoạn văn trên em thấy giống thể loại nào trong văn học trung đại?

4 Hai câu cuối: “Các ngươi đều là những kẻ có lương tri, lương năng, hãy nên cùng ta đồng tâm hiệp lực, để dựng nên công lớn Chớ có quen theo thói cũ, ăn ở hai lòng, nếu như việc phát giác

ra, sẽ bị giết chết ngay tức khắc, không tha một ai, chớ bảo là ta không nói trước!” khiến em liên

tưởng đến những lời văn trong văn bản văn học trung đại nào đã học? Do ai viết? Viết nhằm mục đích gì?

Phần 3: (3 điểm) Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi bên dưới:

Đời Hán có Trưng Nữ Vương, đời Tống có Đinh Tiên Hoàng, Lê Đại Hành, đời Nguyên

có Trần Hưng Đạo, đời Minh có Lê Thái Tổ, các ngài không nỡ ngồi nhìn chúng làm điều tàn bạo, nên đã thuận lòng người, dấy nghĩa quân, đều chỉ đánh một trận là thắng và đuổi được chúng về phương Bắc Ở các thời ấy, Bắc, Nam riêng biệt, bờ cõi lặng yên, các vua truyền ngôi lâu dài Từ đời nhà Đinh tới đây, dân ta không đến nỗi khổ như hồi nội thuộc xưa kia Mọi việc lợi, hại, được, mất ấy đều là chuyện cũ rành rành của các triều đại trước Nay người Thanh lại sang, mưu đồ lấy nước Nam ta đặt thành quận huyện, không biết trông gương mấy đời Tống, Nguyên, Minh ngày xưa Vì vậy, ta phải kéo quân ra đánh đuổi chúng Các ngươi đều là những

kẻ có lương tri, lương năng, hãy nên cùng ta đồng tâm hiệp lực, để dựng nên công lớn Chớ có quen theo thói cũ, ăn ở hai lòng, nếu như việc phát giác ra, sẽ bị giết chết ngay tức khắc, không tha một ai, chớ bảo là ta không nói trước!”

(Ngô gia văn phái, Hoàng Lê nhất thống chí)

1 Những lời nói trên là của ai? Nói ra ở đâu?

2 Nội dung đoạn văn trên gồm mấy ý? Đó là những ý gì?

3 Hai câu cuối: “Các ngươi đều là những kẻ có lương tri, lương năng, hãy nên cùng ta đồng tâm hiệp lực, để dựng nên công lớn Chớ có quen theo thói cũ, ăn ở hai lòng, nếu như việc phát giác ra, sẽ bị giết chết ngay tức khắc, không tha một ai, chớ bảo là ta không nói trước!” khiến

em liên tưởng đến những lời văn trong văn bản văn học trung đại nào đã học? Do ai viết? Viết nhằm mục đích gì?

Ôn tập văn lớp 9 Phần 4 (3 điểm) Cho đoạn văn sau:

"Lần này ta ra, thân hành cầm quân, phương lược đánh đã có sẵn Chẳng qua mười ngày nữa có thể đáng đuổi quân Thanh Nhưng nghĩ chúng là nước lớn gấp mười nước mình, sau khi bị thua một trận, ắt lấy làm thẹn mà lo mưu báo thù Như thế thì việc binh đao không bao giờ dứt, không phải là phúc cho dân, nỡ nào mà làm như vậy Đến lúc ấy chỉ có người khéo nói mới dẹp nổi việc binh đao, không phải Ngô Thì Nhậm thì không ai làm được Chờ mười lăm năm nữa, cho ta được yên ổn mà nuôi dưỡng lực lượng, bấy giờ nước giàu quân mạnh, thì ta có gì sợ chúng?"

(Trích Hồi thứ mười bốn, Hoàng Lê nhất thống chí - Ngô gia văn phái)

1 Đoạn văn trên là lời của nhân vật nào? (0,5 điểm)

Lời nói đó đã thể hiện được những phẩm chất nào của nhân vật ấy? (1,5 điểm)

2 Giải thích ý nghĩa nhan đề tác phẩm "Hoàng Lê nhất thống chí" (0,5 điểm)

3 Kể tên một tác phẩm văn xuôi viết bằng chữ Hán của văn học Trung Đại mà tên thể loại được ghi ngay trong tác phẩm (0,5 điểm)

Phần 5 ( 5 điểm )

Thật là “ Tướng ở trên trời xuống, quân chui dưới đất “

Câu 1: Lời đánh giá trên được rút ra từ tác phẩm nào? Của ai ?

Câu 2: Nhân vật “tướng” được nói đến trong câu là ai ? hãy tóm tắt cuộc tấn công

thần tốc của vị tướng đó Làm sáng tỏ lời đánh giá xác đáng ấy ( 10 – 12 câu )

Câu 3: Phân tích ngữ pháp câu văn trên

Phần 6 Đọc đoạn trích sau:

“Hôm sau vua Quang Trung hạ lệnh tiến quân Các quân đều nghiêm chỉnh đội ngũ mà đi Khi đến núi Tam Điệp, Sở và Lân ra đón, đều mang gươm trên lưng mà xin chịu tội

Vua Quang Trung nói:

- Các ngươi đem thân thờ ta, đã làm đến chức tướng soái Ta giao cho toàn hạt cả 11 thừa tuyên, lại cho tùy tiện làm việc Vậy mà giặc đến không đánh nổi một trận, mới nghe tiếng đã chạy trước Binh pháp dạy rằng: “Quân thua chém tướng” Tội của các ngươi đều đáng chết một vạn lần Song ta nghĩ các ngươi đều là hạng võ dũng, chỉ biết gặp giặc là đánh, đến như việc tùy cơ ứng biến thì không có tài Cho nên ta để

Ôn tập văn lớp 9

Ngô Thì Nhậm ở đây làm việc với với các ngươi chính là lo về điều đó Bắc Hà mới yên, lòng người chưa phục, Thăng Long lại là nơi bị đánh cả bốn mặt, không có sông núi để nương tựa Năm trước ta ra đánh đất ấy, chúa Trịnh quả nhiên không chống nổi, đó là chứng cỡ rõ ràng Các ngươi đóng quân trơ trọi ở đấy, quân Thanh kéo sang, người trong kinh kì làm nội ứng cho chúng, thì các ngươi làm sao mà cử động được? Các ngươi đã biết nín nhịn để tránh mũi nhọn của chúng, chia ra chặn giữ các nơi hiểm yếu, bên trong thì kích thích lòng quân, bên ngoài thì làm cho giặc kiêu căng,

kế ấy cũng rất đúng Khi mới nghe nói ta đã đoán là do Ngô Thì Nhậm chủ mưu, sau hỏi Văn Tuyết thì quả đúng là như vậy.”

(Trích Hồi thứ mười bốn, Hoàng Lê nhất thống chí, Ngô gia văn phái, Ngữ văn 9, tập một, NXB Giáo dục)

1 Giải thích ý nghĩa của từ “võ dũng”

2 Đoạn văn trên là lời của nhân vật nào, nói trong hoàn cảnh nào? Qua đoạn văn đó, ta thấy được những nét đẹp nào của nhân vật ấy?

3 Hãy chỉ ra một câu nghi vấn trong đoạn trích trên Cho biết câu nghi vấn đó dùng để thực hiện hành động nói nào? Đó là cách dùng trực tiếp hay gián tiếp?

4 Có một câu nói như sau: “ Xử những việc khó xử càng khoan dung, xử người khó xử

càng nên trung hậu” Em hãy viết một đoạn văn khoảng 2/3 trang giấy thi, trình bày suy

nghĩ của em về câu nói trên

Trích Ngữ văn 9, tập 1, trang 68, NXB Giáo dục)

1 Văn bản Hoàng Lê nhất thống chí- Hồi thứ 14 trích trong tác phẩm nào? Hãy giải

thích nhan đề tác phẩm? (0.5 điểm)

2 Đoạn văn trên đã kể lại kết quả trận đánh nào? Diễn ra vào thời gian nào? Ghi lại cách tổ chức trận đánh đó? Qua đó, em hiểu gì về hình ảnh người chỉ huy? (2.0 điểm)

3 Nước Nam là đất nước có chủ quyền nên:

…”Giặc dữ cớ sao phạm tới đây Chúng mày nhất định phải tan vỡ.”

(Trích Sông núi nước Nam- Khuyết danh)

Ôn tập văn lớp 9

Sự thất bại của quân Thanh cũng là điều tất yếu Dựa vào văn bản Hoàng Lê nhất thống chí- Hồi thứ 14, hãy viết một đoạn văn theo phép lập luận tổng hợp- phân tích- tổng hợp khoảng 12 câu làm rõ sự thảm bại của quân tướng nhà Thanh và số phận bi đát của vua tôi Lê Chiêu Thống Trong đoạn có sử dụng một thuật ngữ, một phép liên kết câu (gạch chân và chú thích rõ) (3.5 điểm)

Phần 8 Cho đoạn trích sau:

“….Vua Quang Trung lại nói:

- Lần này ta ra, thân hành cầm quân, phương lược tiến đánh đã có tính sẵn Chẳng qua mươi ngày có thể đuổi được người Thanh Nhưng nghĩ chúng là nước lớn gấp mười nước mình, sau khi bị thua một trận, ắt lấy làm thẹn mà lo mưu báo thù Như thế thì việc binh đao không bao giờ dứt, không phải là phúc cho dân, nỡ nào mà làm như vậy Đến lúc ấy chỉ có người khéo lời lẽ mới dẹp nổi việc binh đao, không phải Ngô

Thì Nhậm thì không ai làm được Chờ mười năm nữa, cho ta được yên ổn mà nuôi

dưỡng lực lượng, bấy giờ nước giàu quân mạnh, thì ta có sợ gì chúng? ”

(Ngô gia văn phái, Hoàng

Lê nhất thống chí)

1 Nêu hoàn cảnh sáng tác của văn bản

2 Xét về mục đích nói, câu in đậm trong đoạn trích thuộc kiểu câu nào?

3 Qua đoạn trích, em hiểu gì về nhân vật vua Quang Trung?

4 Từ lời nói của vua Quang Trung trong đoạn trích, kết hợp với những hiểu biết xã hội của em, hãy viết đoạn văn nghị luận xã hội khoảng ¾ trang giấy thi trình bày suy nghĩ của em về tình hữu nghị, hợp tác trong giai đoạn hiện nay

ĐỀ THAM KHẢO HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ Phần I

1 Phân tích tính hàm súc trong 2 vế đối mở đầu của hồi thứ 14:

Đánh Ngọc Hồi, quân Thanh bị thua trận

Bỏ Thăng Long, Chiêu Thống trốn thoát ra ngoài

2 Vì sao các tác giả vốn trung thành với nhà Lê lại viết rất thực và hay về vua Quang Trung?

3 Trên đường trốn chạy, khi người thổ hào làm cơm giết gà thết đãi vua “Vua sai bưng một mâm lên mời thái hậu, còn mình thì cùng ăn với bọn Quýnh, Hiến ở mâm dưới” có ý nghĩa gì?

4 Ngòi bút của tác giả khi miêu tả hai cuộc tháo chạy có gì khác biệt? Vì sao?

Ôn tập văn lớp 9

5 Điểm giống nhau giữa lời phủ dụ của Vua Quang Trung với các tác phẩm “Nam quốc sơn hà”

và “Bình Ngô đại cáo” có ý nghĩa nghệ thuật gì?

6 Viết một đoạn văn khoảng 10 câu theo cách lập luận tổng - phân - hợp trình bày cảm nhận của

em về hình tượng người anh hung Quang Trung - Nguyễn Huệ trong tác phẩm “Hoàng Lê nhất thống chí” (Hồi thứ 14) Trong đoạn văn có một câu sử dụng thành phần biệt lập cảm thán và một câu sử dụng phép nối để liên kết câu

Phần II Một văn bản trong chương trình ngữ văn 9 có đoạn văn viết:

“Quân Thanh sang xâm lấn nước ta, hiện ở Thăng Long, các ngươi đã biết chưa? Trong khoảng vũ trụ, đất nào sao ấy, đều đã phân biệt rõ ràng, phương Nam, phương Bắc chia nhau mà cai trị Người phương Bắc không phải nòi giống nước ta bụng dạ ắt khác…”

Câu 1: Nội dung của lời nói trên là gì?

Câu 2: Kể tên một văn bản đã được học trong chương trình ngữ văn THCS cũng có nội dung giống với câu văn trên Chép hai câu trong bài có nội dung tương tự

Câu 3: Đoạn trích trên là lời nói của ai nói với ai? Nói trong hoàn cảnh nào và nhằm mục đích gì? Câu 4: Xét theo mục đích nói, câu văn: “Quân Thanh sang xâm lấn nước ta, hiện ở Thăng Long, các ngươi đã biết chưa?” thuộc kiểu câu gì?

Câu 5: Tinh thần yêu nước chống ngoại xâm là một trong những truyền thống quý báu của dân tộc ta

a) Em hãy viết một đoạn văn có độ dài khoảng nữa trang giấy thi trình bày suy nghĩ của em về truyền thống tốt đẹp đó của dân tộc

b) Từ đoạn trích trên, với những hiểu biết về xã hội, em hãy viết một đoạn văn khoảng 10 câu theo mô hình quy nạp trình bày suy nghĩ của mình về hình ảnh những người chiến sỹ đang ngày đêm bảo vệ biển đảo thiêng liêng của Tổ Quốc

Ôn tập văn lớp 9

ĐÁP ÁN PHIẾU ÔN TẬP Văn bản: Hoàng Lê nhất thống chí

xã hội Việt Nam Chế

độ phong kiến Việt Nam khủng hoảng trầm trọng, bão táp phong trào nông dân nổ ra ở khắp nơi, tiêu biểu là phong trào Tây Sơn

- Thể loại:

Viết theo thể chí- một lối văn ghi chép sự vật, sự việc, con người

mở rộng + Người kể dễ dàng đan xen những suy nghĩ, bình luận làm câu chuyện thêm sinh động…

- Hỏi ý kiến La Sơn phu tử Nguyễn Thiếp về việc đánh giặc

- Kén thêm lính, cứ ba suất đinh thì lấy một người

- Mở cuộc duyệt binh lớn ở doanh trấn, chia quân làm bốn doanh

- Truyền lời dụ nói về mục đích việc hành quân ra Bắc

 Ngày 30 đến Tam Điệp:

- Tha tội Sở và Lân

- Khen Ngô Thì Nhậm có kế sách hay

- Mở tiệc khao quân, chia quân làm 5 đạo, hẹn mùng 7 Tết vào Thăng Long ăn mừng

 Ngày 3/1/1789: hạ đồn Hà Hồi

 Mờ sáng mùng 5/1/1789: đánh đồn Ngọc Hồi, quân Thanh đại bại Giữa trưa hôm ấy, Quang Trung tiến binh đến Thăng Long, rồi kéo vào thành

 Tôn Sĩ Nghị và vua Lê sợ mất mật, vội vã cùng nhau chạy trốn

II Nội dung:

1 Hình ản người anh hùng dân tộc

Quang Trung- Nguyễn Huệ

2.Sự thảm bại của quân tướng nhà Thanh và số phận bi đ t của vua tôi Lê Chiêu Thống

Ôn tập văn lớp 9

a Hành động mạnh mẽ quyết đoán:

Nhận tin giặc chiếm Thăng Long, ông không hề nao núng định

thân chinh cầm quân đi ngay

Trong vòng hơn một tháng (từ 24 tháng 11 đến 30- tháng chạp),

Nguyễn Huệ đã làm được nhiều việc lớn: tế cáo trời đất lên ngôi

hoàng đế, tự mình đốc suất lại đại binh ra Bắc

b Trí tuệ sáng suốt và nhạy bén trước thời cuộc

- Sáng suốt trong việc lên ngôi: để yên kẻ phản trắc và giữ lấy lòng

người, tập hợp sức mạnh đoàn kết để đánh đuổi giặc Thanh

- Sáng suốt trong việc phân tích tình hình tương quan giữa ta và

địch

+ Lời dụ tướng sĩ trước lúc lên đường ở Nghệ An có thể xem như

một bài hịch ngắn gọn mà ý tứ thật phong phú, sâu xa, có tác động

kích thích lòng yêu nước và truyền thống quật cường của dân tộc

- Sáng suốt trong việc xét đoán, dùng người

+ Ông rất hiểu việc rút quân của hai vị tướng giỏi nên Sở và Lân

vừa là để bảo toàn lực lượng, vừa gây cho địch sự chủ quan nên

không bị trừng phạt mà còn được ngợi khen

+ Ông đánh giá rất cao Ngô Thì Nhậm và sử dụng như một vị

quân sư đa mưu túc trí Ông đã tính đến việc dùng Nhậm là người

biết dùng lời khéo léo để dẹp việc binh đao

c.Quang Trung là người có tầm nhìn xa trông rộng

- Mới khởi binh đánh giặc,chưa giành được tấc đất nào ,vua Quang

Trung đã nói chắc như đinh đóng cột phương lược tiến đánh đã có

tính sẵn

- Đang ngồi trên lưng ngựa, QT đã nói với Nhậm về quyết sách

ngoại giao và kế hoạch 10 năm tới khi ta hòa bình Nếu chờ 10 năm

nữa ta được yên ổn mà nuôi dưỡng lực lượng, bấy giờ nước giàu

quân mạnh thì ta có sợ gì chúng

d QT là vị tướng có tài thao lược hơn người (tài dụng binh như

thần)

- Cuộc hành quân thần tốc do QT chỉ huy đến nay vẫn còn làm

chúng ta kinh ngạc Vừa hành quân, vừa đánh giặc mà QT hoạch

định kế hoạch từ 25 tháng chạp đến mùng 7 tháng giêng sẽ vào ăn

Tết ở Thăng Long, trong thực tế đã vượt mức 2 ngày

- Hành quân xa, liên tục như vậy nhưng đội quân vẫn chỉnh tề cũng

do tài tổ chức của người cầm quân

+ Đêm 30: vượt sông Gián tiêu diệt đồn tiền tiên để đảm bảo bí

mật

+ Đêm mùng 3: hạ đồn Hà Hồi bằng lối đánh nghi binh

+ Mờ sáng mùng 5: hạ đồn Ngọc Hồi bằng tấm ván bọn rơm tẩm

nước

+ Trưa mùng 5: vào thành Thăng Long ngay

e Hìn ản vị vua lẫm liệt trong c iến trận

- Vua QT thân chinh cầm quân không phải chỉ trên danh nghĩa.Ông

+ Quân thì lúc lâm trận ai nấy đều rụng rời sợ hãi xin

ra hàng hoặc bỏ chạy tán loạn, giày xéo lên nhau mà chết; đến nỗi nước sông Nhị

Hà vì thế mà tắc nghẽn không chảy được nữa

- Số phận thảm bại của bọn vua tôi phản nước hại dân:

+ Lê Chiêu Thống phải chịu đựng nỗi sỉ nhục của kẻ đi cầu cạnh van xin, không còn đâu tư cách bậc quân vương

+ Kết cục phải chịu chung số phận bi thảm của kẻ vong quốc: vội vã cùng mấy bề tôi thân tín đưa thái hậu ra ngoài, chạy bán sống bán

chết, luôn mấy ngày không

ăn Đuổi kịp được Tôn Sĩ Nghị chỉ còn biết nhìn nhau than thở, oán giận chảy nước mắt

→ Lối kể chuyện xen kẽ miêu tả sinh động, cụ thể, gây ấn tượng mạnh

Ôn tập văn lớp 9

- Khí thế đội quân làm cho kẻ thù khiếp vía và hình ảnh người anh

hùng cũng được khắc họa lẫm liệt: Trong cảnh khói tỏa mù trời,

cách gang tấc không thấy gì, nổi bật hình ảnh nhà vua cưỡi voi đi

đốc thúc với tấm áo bào màu đỏ đã sạm đen khói súng

→ Hình ảnh người anh hùng được khắc họa khá đậm nét với tính

cách mạnh mẽ, trí tuệ sáng suốt, nhạy bén, tài dùng binh như thần,

là người tổ chức và là linh hồn của chiến công vĩ đại

 Các tác giả là những người tiến bộ, họ đã vượt lên khỏi định kiến giai cấp, vượt ra khỏi chỗ đứng giai cấp để phản ánh về Quang Trung-Nguyễn Huệ

 Các tác giả là những người yêu nước, họ tự hào về chiến thắng vĩ đại của dân tộc, không thể không nhắc tới Quang Trung, là linh hồn và tổng chỉ huy của cuộc chiến đấu

Bài tập 2: Trong hồi thứ 14 có đoạn viết “ …Vua Quang Trung lại truyền lấy sáu chục tấm

ván….máu chảy thành suối, quân Thanh đại bại”

a Nhận xét nghệ thuật đặc sắc của đoạn trích trên?

b Đoạn trích trên cho em hiểu gì về người anh hùng dân tộc Quang Trung - Nguyễn Huệ?

Gợi ý:

a Nghệ thuật đặc sắc : Trần thuật theo diễn biến sự việc; trần thuật xen lẫn miêu tả: tả việc làm -tả hình ảnh Quang Trung, tả quân sĩ Quang Trung, tả quân Thanh, tả không gian chung của trận đánh

b Đoạn trích cho ta hiểu :

- Nguyễn Huệ là người có tài thao lược, sáng tạo ra phương tiện độc đáo để chiến đấu

- Là vị tướng có tài tổ chức trận đánh: bố trí quân lính, lúc thì sử dụng binh khí, lúc thì đánh giáp lá cà

- Quang Trung không những là một vị tướng có tài mà còn là một người anh hùng trực tiếp xông pha chiến trận từ lúc bắt đầu trận đánh cho đến khi trận đánh kết thúc

Bài tập 3: Sự thảm bại của quân tướng nhà Thanh và số phận bi đát của vua tôi Lê Chiêu Thống

được miêu tả như thế nào? Cùng là miêu tả hai cuộc tháo chạy nhưng cách miêu tả khác nhau ra

sao?

Gợi ý:

 Sự thảm bại của quân tướng nhà Thanh:

- Quân Thanh không chống nổi bỏ chạy toán loạn giày xéo lên….đại bại

- Tôn Sĩ Nghị sợ mất mật………hướng bắc mà chạy

- Quân sĩ các doanh trại nghe tin đều hoảng hồn,tan tác bỏ chạy…… tắc nghẽn không chảy được nữa

Ôn tập văn lớp 9

→ Miêu tả chính xác chân dung kẻ cướp nước Cả đội quân trước đây hùng hổ, huênh hoang, ngạo mạn thì giờ đây xộc xệch, bấn loạn, dẫm đạp lên nhau mà chạy trốn Quả là sự thảm bại nhục nhã

 Số phận bi đát của vua tôi Lê Chiêu Thống:

- Vua Lê……ra ngoài, cả bọn chạy……….sang bờ bắc

- Vua Lê và những người tùy tùng……….mệt lử

- Gặp một người thổ hào……… tạm nghỉ

- Vua sai………mâm dưới

- Người thổ hào vội vã………….xấu hổ

→ Đường đường là vua của một nước nhưng tự biến mình thành kẻ thù của cả dân tộc → cuối cùng đã phải trả giá

 Đoạn văn miêu tả sự tháo chạy của quân tướng nhà Thanh, nhịp điệu nhanh, mạnh hối hả Ngòi bút miêu tả khách quan nhưng hàm chứa trong đó vẻ hả hê sung sướng của những người thắng trận trước sự thảm bại của lũ cướp nước Miêu tả vua tôi Lê Chiêu Thống thì nhịp kể chậm hơn với những âm hưởng ngậm ngùi chua xót Sở dĩ có sự khác biệt đó bởi là một cựu thần nhà Lê, tác giả không khỏi ngậm ngùi chua xót trước ngày tàn của triều Lê

+ tướng: “sợ mất mật, ngựa không kịp đóng yên, người không

kịp mặc áo giáp, chuồn trước qua cầu phao”

+ quân: khi lâm trận “rụng rời sợ hãi” xin ra hàng; “bỏ chạy tán

loạn, giày xéo lên nhau”, “tranh nhau qua cầu sang sông, xô đẩy

nhau” đến nnỗi nước sông Nhị Hà tắc nghẽn

- Vua tôi Lê Chiêu Thống:

+ trong thành: đi cầu cạnh, van xin quân Thanh

+ ngoài thành: “chạy bán sống bán chết”, “cướp thuyền dân để

qua sông”, “luôn mấy ngày không ăn”

+ gặp TSN: “nhìn nhau than thở, oán giận chảy nước mắt”

+ sang đất Tàu: cạo đầu, tết tóc, ăn mặc giống người Mãn

Thanh, chết nơi quê người

Ôn tập văn lớp 9

+ nhịp điệu chậm hơn

+ tả tỉ mỉ những giọt nước mắt thương cảm của người thổ hào,

nước mắt tủi hổ của vua tôi LCT, âm hưởng ngậm ngùi, chua

+ các sự kiện lịch sử được ghi lại trung thực, cụ thể; diễn biến

được mô tả gấp gáp, khẩn trương

+ vừa miêu tả không khí chung, vừa chú ý từng hành động, lời

nói của nhân vật

- Thể hiện được tình cảm của người kể đối với đối tượng được

trần thuật

0,25 đ 0,25 đ

- Lời nói của vua Quang Trung

- Nói ở Nghệ an (lời phủ dụ quân sĩ)

0,5 đ 0,5 đ

2

(1,5 đ)

Nội dung có 5 ý:

- Xác định chủ quyền độc lập của ta

- Nêu tội ác và âm mưu của người phương Bắc với dân tộc ta

- Nêu truyền thống đánh giặc ngoại xâm của dân tộc ta

- Âm mưu chiếm nước ta của nhà Thanh

- Kêu gọi đồng tâm hiệp lực trong chiến đấu và trung thành với vua

Quang Trung

0,25 đ 0,25 đ 0,25 đ 0,25 đ 0,25 đ 0,25 đ

4

(1 đ)

- Văn bản: “Hịch tướng sĩ” của Trần Quốc Tuấn

- Mục đích: kêu gọi binh sĩ học tập “Binh thư yếu lược” để đánh

giặc Nguyên - Mông

0,5 đ 0,5 đ

2

(1 đ)

Nội dung có 3 ý:

- Nêu truyền thống đánh giặc ngoại xâm của dân tộc ta

- Âm mưu chiếm nước ta của nhà Thanh

- Kêu gọi đồng tâm hiệp lực trong chiến đấu và trung thành với vua

Quang Trung

0,25 đ 0,25 đ 0,25 đ 0,25 đ

3

(1 đ)

- Văn bản: “Hịch tướng sĩ” của Trần Quốc Tuấn

- Mục đích: kêu gọi binh sĩ học tập “Binh thư yếu lược” để đánh

giặc Nguyên – Mông

0,5 đ 0,5 đ

2, Ý nghĩa nhan đề :

Hoàng Lê nhất thống chí : ghi chép về sự thống nhất của vương triều nhà Lê (Không yêu cầu học sinh giải nghĩa của từ) (0,5 điểm)

3, Kể tên tác phẩm văn xuôi viết bằng chữ Hán: (0,5 điểm)

- Truyền Kì mạn lục, Vũ trung tùy bút,

(học sinh chỉ cần nêu tên một tác phẩm)

Phần 5

Câu 1: Lời đánh giá trên được rút ra từ hồi thứ 14 trích “Hoàng Lê Nhất Thống Chí”

của Ngô Gia Văn Phái

Câu 2: Nhân vật “ tướng” được nói trong câu chuyện là vua Quang Trung – Nguyễn

Huệ

Tóm tắt cuộc tấn công thần tốc của Quang Trung – Nguyễn Huệ

Ôn tập văn lớp 9

Được tin cấp báo quân Thanh đã chiêm thành Thăng Long, Bắc Bình Vương Nguyễn Huệ lập tức lên ngôi hoàng đế và thân chinh cầm quân dẹp giặc Nhà vua tổ chức lực lượng chia làm hai đạo quân thủy – bộ ,ngày 25 tháng chạp tiến quân thần tốc từ Phú Xuân – Huế ra Thăng Long Ngày 29 tháng chạp ra tới Nghệ An,tuyển thêm quân mở cuộc duyệt binh,an ủi quân lính,truyền lời dụ ngày 30 tháng chạp đến núi Tam Điệp

mở tiệc khao quân,hẹn mồng 7 tháng giêng mở tiệc ăn mừng tại Thăng Long Ngay đêm đó,nghĩa quân tiếp tục hành quân Rạng sáng mồng 3 tết bí mật bao vây đồn Hạ Hồi ,lấy Hạ Hồi trong chớp nhoáng Rạng sáng ngày mồng 5 tấn công đền Ngọc Hồi,giặc thua,tướng Sầm Nghi Đống thắt cổ tự tử thuận đà quân ta tiến vào thăng long đúng trưa mùng 5 tết Quân giặc hoảng sợ chay tán loạn,xéo lên nhau mà chết Tôn Sĩ Nghị sợ mất mật chạy lên biên giới Vua tôi Lê Chiêu Thống cũng tìm đường tháo quân, gặp Tôn Sĩ Nghị ở biên giới

Câu 3: Thật là,” tướng / ở trên trời xuống, quân / chui dưới đất lên”

- Lời của nhân vật vua Quang Trung nói với các tướng sĩ ở Tam Điệp

- Đoạn trích thể hiện được trí tuệ sáng suốt nhạy bén trong việc xét đoán và dùng người (hiểu sở trường, sở đoản của các tướng sĩ, khen chê đúng người, đúng việc)

- Sự khoan dung độ lượng với bế tôi, tầm nhìn xa trông rộng, tài năng quân sự của vua Quang Trung

3

(0.75 đ)

- Câu nghi vấn trong đoạn trích trên: “Các ngươi đóng quân trơ trọi ở đấy, quân Thanh kéo sang, người trong kinh kì làm nội ứng cho chúng, thì các người làm sao mà cử động được?”

Ôn tập văn lớp 9

- Diễn đạt lưu loát…

* Nội dung: HS có thể trình bày theo nhiều cách nhưng phải thể hiện được những suy nghĩ của bản thân về vai trò ý nghĩa của lòng khoan dung Cần đảm bảo các ý:

1 Giải thích câu nói:

- Việc khó xử: Là việc khó khăn khiến cho người khác phải suy nghĩ

- Người khó: Là người đòi hỏi nhiều để có thể hài lòng

- Khoan dung: Là rộng lòng tha thứ cho người có lỗi lầm

- Trung hậu: Là người có những tình cảm tốt đẹp và chân thành, trước sau như một, trong quan hệ đối xử với mọi người

- Nhắc nhở mọi người cần biết rộng lòng tha thứ cho người khác với tình cảm chân thành

2 Biểu hiện: HS có thể lấy các biểu hiện khác nhau về lòng khoan dung, trung hậu (trong văn học và cuộc sống, đặc biệt là lòng khoan dung của người VN)

3 Đánh giá câu nói:

- Khoan dung là tha thứ cho người khác và cũng là tha thứ cho chính bản thân mình

- Khoan dung làm cho mối quan hệ giữa con người với con người gắn

bó, yêu thương

- Tình cảm khoan dung, trung hậu sẽ có sức cảm hóa lớn, khơi gợi trong con người những giá trị tốt đẹp Đây cũng là một trong những biểu hiện của lòng nhân ái

- Khoan dung, trung hậu còn là truyền thống đạo lí tốt đẹp của người Việt Nam Tuy nhiên không nên hiểu khoan dung, trung hậu là dễ dãi, cho qua, dung túng những điều sai trái mà khoan dung, trung hậu là biết tha thứ cho người người khác để tạo cơ hội giúp họ sửa chữa

4 Liên hệ và rút ra bài học nhận thức

Phần 7

Ôn tập văn lớp 9

1

(0.5 điểm)

- VB Hoàng Lê… trích trong tác phẩm HLNTC

- Nhan đề tác phẩm: ghi chép sự thống nhất của vương triều nhà Lê, giai đoạn TS diệt Trịnh, trao trả Bắc Hà cho vua Lê

2

(2 điểm)

- Đoạn văn kể lại kết quả trận đánh đồn Ngọc Hồi

- Thời gian: Mờ sáng ngày mùng 5 tháng giêng năm Kỉ Dậu (5.1.1789)

+ Đánh: Trực tiếp cưỡi voi đi đốc thúc

Khi trời trở gió nam, sai đội khiêng ván vừa che vừa xông thẳng lên Khi gươm giáo hai bên chạm nhau, sai quăng ván, dùng dao ngắn chém bừa

Lùa voi cho giày đạp

* Hiểu: QT là người:

- Có tài thao lược, dùng binh như thần

- Lẫm liệt trong chiến trận

- Thời điểm: Ba mươi năm cuối TK 18 và mấy năm đầu TK 19

- Hoàn cảnh lịch sử: Chế độ PK khủng hoảng trầm trọng, bão táp phong trào nông dân nổ ra khắp nơi, tiêu biểu là phong trào nông dân

Ôn tập văn lớp 9 điểm) TS

- Là người có tầm nhìn xa, trông rộng

- Là người có trí tuệ sáng suốt trong việc dùng người

* Nội dung (1.5 điểm) Đoạn văn làm nổi bật các ý sau:

- Khái niệm: Hữu nghị là quan hệ bạn bè thân thiết giữa nước này với nước khác; hợp tác là làm việc cùng nhau theo một mục tiêu chung, cùng giải quyết những vấn đề khó khăn

- Những biểu hiện trong giai đoạn hiện nay:

+ Quan hệ giữa VN và các nước Asean + Quan hệ giữa những nước vốn là kẻ thù của VN + Quan hệ giữa các nước khác với nhau

Ôn tập văn lớp 9

PHIẾU ÔN TẬP TRUYỆN KIỀU Đoạn trích: Chị em Thúy Kiều I.1.Tìm hiểu chung :

Vị trí đoạn trích: Thể t ơ Bố cục Nội dung chính

Vân xem trang trọng khác vời,

1 Vẻ đẹp chung: (4 câu đầu và 4 câu cuối)

2 Nhân vật Thúy Vân: (4 câu thơ giữa)

- Câu thơ đầu giới thiệu khái quát đặc điểm nhân vật Thúy

Vân: “Vân xem trang trọng khác vời” là vẻ đẹp ………