TIỂU LUẬN VỀ BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG Ở VIỆT NAM

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VẤN ĐỀ BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG HIỆN NAY Ở NƯỚC TA TIỂU LUẬN CÁC VẤN ĐỀ XÃ HỘI ĐẠI CƯƠNG TP HỒ CHÍ MINH, 2022 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VẤN ĐỀ BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG HIỆN NAY Ở VIỆT NAM TIỂU L.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

VẤN ĐỀ BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG HIỆN NAY

Ở NƯỚC TA TIỂU LUẬN: CÁC VẤN ĐỀ XÃ HỘI ĐẠI CƯƠNG

TP HỒ CHÍ MINH, 2022

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

VẤN ĐỀ BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG HIỆN NAY

Ở VIỆT NAM

TIỂU LUẬN: CÁC VẤN ĐỀ XÃ HỘI ĐẠI CƯƠNG

Giảng viên giảng dạy: Ts Hồ Văn Quốc

TP HỒ CHÍ MINH, 2022 LỜI CẢM ƠN Lời đầu tiên, nhóm chúng em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến thầy Hồ Văn Quốc

và các bạn trong học phần lần này Trong quá trình học tập và tìm hiểu bộ môn ‘Các vấn đề xã hội đương đại’, chúng em đã nhận được sự quan tâm, hướng dẫn tận tình

từ thầy; những ý kiến đóng góp của các bạn trong lớp đã gúp chúng em có được nhiều tích lũy thêm nhiều kiến thức để có các nhìn sâu sắc và hoàn thiện hơn trong cuộc sống Từ những kiến thức thầy giảng dạy, những ý kiến đóng góp của các bạn

đã giúp chúng em hoàn thành bài tiểu luận kết thúc môn này

Thông qua bài tiểu luận, chúng em xin trình bày lại những gì mình đã tìm hiểu, tích lũy về vấn đề bạo lực học đường hiện nay

Có lẽ kiến thức là vô hạn mà sự tiếp nhận kiến thức của mỗi người luôn tồn tại những hạn chế nhất định Do đó, trong quá trình hoàn thành bài tiểu luận khó tránh những thiếu sót Chúng em mong nhận được những góp ý từ thầy để bài tiểu luận được hoàn thiện tốt hơn

Kính chúc thầy sức khỏe, thành công trên con đường sự nghiệp giảng dạy

Chúng em chân thành cảm ơn!

MỤC LỤC

I Mở đầu 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục địch và nhiệm vụ nghiên cứu 3

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

4 Phương pháp nghiên cứu 3

5 Đóng góp khoa học 4

II Nội dung 4

1 Đặt vấn đề 4

2 Khái niệm 5

3 Thực trạng 6

4 Nguyên nhân 7

5 Hậu quả 10

6 Giải pháp 11

III Kết luận 15

IV Tài liệu tham khảo 16

I Mở đầu

1 Lý do chọn đề tài

Bạo lực là vấn đề của con người ở mọi thời đại, mọi quốc gia và mọi nền văn hóa Trong cuộc sống, ở mọi lứa tuổi, mọi ngành nghề đều có nguy cơ bị bạo lực Bạo lực là hành vi cố ý sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực hoặc quyền lực để tự hủy hoại mình, chống lại người khác hoặc một nhóm người, một tập thể cộng đồng làm họ bị tổn thương hoặc có nguy cơ bị tổn thương hoặc tử vong, bị sang chấn tâm thần, ảnh hưởng đến sự phát triển của họ hoặc gây ra các ảnh hưởng khác

Học sinh là những thiếu niên hoặc thiếu nhi trong độ tuổi đi học (từ 6-18 tuổi) đang được học tại trường tiểu học, trung học cơ sở hoặc trung học phổ thông Học sinh là đối tượng cần được sự giáo dục của cả gia đình và nhà trường tuổi vị thành niên là giai đoạn phát triển cao về thể chất và có nhiều sang chấn, biến đổi trong tâm lý hết sức phức tạp Chính yếu tố tâm lý cũng như thể chất và nhân cách chưa hoàn thiện một cách đầy đủ khiến cho trẻ em trong lứa tuổi này hay bị khủng hoảng

về tâm lý dẫn đến những suy nghĩ và hành động sai lệch

Bạo lực học đường là một phần trong bạo lực của giới trẻ, xảy ra trong khuôn viên nhà trường, trên đường tới trường, hoặc từ trường về hay trong các hoạt động

do nhà trường tổ chức Đó không phải là các lời nói, cử chỉ trêu chọc, thân thiện khi vui đùa giữa các em Bạo lực trong lứa tuổi học đường, tuy không phải là vấn đề mới mẻ nhưng trong các nghiên cứu gần đây cho thấy xu hướng bùng phát mạnh

mẽ, mức độ và tính chất của hành vi này ngày càng nguy hiểm ở Việt Nam Tình

trạng bạo lực học đường đã và đang diễn ra trên khắp thế giới ở tất cả các bậc học khác nhau, trong đó có ở Việt Nam Bạo lực học đường không chỉ xảy ra ở học sinh nam mà còn cả ở học sinh nữ; không chỉ giữa học sinh với học sinh mà còn có bạo lực giữa học sinh với giáo viên và giáo viên với học sinh Các hành vi bạo lực có thể là bạo lực về thể chất (đánh đập, xô đẩy…), bạo lực về lời nói (đe dọa, vu khống) và bạo lực về tinh thần (tẩy chay, xa lánh, nói xấu…)

Theo số liệu thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo được đưa ra trong một cuộc hội thảo vào năm 2019 do Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiêu niên và Nhi đồng (nay là Ủy ban Văn hóa, Giáo dục) phối hợp với Viện Nghiên cứu lập pháp tổ chức thì trung bình trong một năm học, toàn quốc xảy ra khoảng 1.600 vụ học sinh đánh nhau trong và ngoài trường học (bình quân 5 vụ/ngày); khoảng 5.200 học sinh thì có một vụ đánh nhau và 11.000 học sinh thì có một em bị thôi học vì lý

do này

Hiện tượng bạo lực học đường không phải là hiện tượng mới, xong thời gian gần đây hiện tượng này xảy ra liên tục hơn, có chiều hướng gia tăng trong các trường học và bộc lộ tính chất nguy hiểm và nghiêm trọng hơn Những số liệu trên thực sự trở thành hồi chuông cảnh báo cho các gia đình, nhà trường và cả xã hội; nhắc nhở chúng ta cần quan tâm và có biện pháp thích hợp để đẩy lùi vấn nạn này

Vì những lý do trên nên nhóm chúng tôi trọn đề tài “Tình trạng bạo lực học đường của học sinh Việt Nam” làm đề tài nghiên cứu

2 Mục địch và nhiệm vụ nghiên cứu

 Mục đích

Tìm hiểu về thực trạng bạo lực học đường ở Việt Nam và các yếu tố tác động gây ra bạo lực học đường Từ đó đề xuất một số giải pháp để giải quyết vấn nạn bạo lực học đường của giới trẻ Việt Nam

 Nhiệm vụ

Nghiên cứu một số vấn đề lý luận đền đề tài: bạo lực, bạo lực học đường, đặc điểm tuổi học sinh

Tìm hiểu về thực trạng bạo lực học đường ở Việt Nam và các yếu tố tác động đến tình trạng bạo lực học đường

Đề xuất một số giải pháp để giải quyết sự lo lắng của học sinh, gia đình, nhà trường và xã hội đối với vấn nạn bạo lực học đường

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: bạo lực học đường Phạm vi nghiên cứu: học sinh cả nước Việt Nam

4 Phương pháp nghiên cứu

Dựa trên nguyên tắc lý luận và phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật lịch sử

và chủ nghĩa duy vật biện chứng

Phương pháp nghiên cứu cụ thể

Phương pháp thu thập thông tin thứ cấp:

Phương pháp phỏng vấn bằng bảng hỏi ( định lượng):

Đây là phương pháp điều tra chủ yếu được sử dụng với đối tượng là học sinh độ tuổi vị thành niên đang theo học tại tất cả trường trên đất nước Bảng hỏi được xây dựng cho 150 khách thể, được kết cấu thành 4 phần với nội dung chủ yếu xoay quanh các vấn đề dư luận xã hội về hành vi bạo lực trong trường học đang biểu diện

và diễn ra qua những hình thức nào, nguyên nhân chủ yếu dẫn đến hành vi bạo lực, tác động của hành vi bạo lực đó đến bản thân học sinh, gia đình, nhà trường và toàn

xã hội, những giải pháp phòng chống bạo lực học đường

Phương pháp phỏng vấn sâu (định tính) :

Phỏng vấn trực diện dựa trên gợi ý phỏng vấn sâu, dùng băng ghi âm sau đó phân tích Với 1 số trường hợp nhạy cảm ta có thể ghi chép nhanh, sử dụng các kí tự khi ghi chép, chú trọng các thông tin mang tính nóng, đặc trưng, tiêu biểu của khách thể Thời lượng tiến hành phỏng vấn từ 30 đến 40 phút Liên hệ phỏng vấn theo kiểu mạng xã hội

Phương pháp quan sát

5 Đóng góp khoa học

Làm rõ hơn về quan niệm bạo lực học đường.

Làm rõ hơn những nhân tố ảnh hưởng đến bạo lực học đường cũng như thực trạng của bạo lực học đường hiện nay

Đề xuất một số giải pháp đem lại tư duy nhìn nhận về bạo lực học đường để hạn chế những mặt có hại của nó

II Nội dung

1 Đặt vấn đề

Tuổi học trò được xem là lứa tuổi tươi đẹp và hồn nhiên nhất Ở mỗi thời kỳ trong đời sống con người, sự phát triển về thể chất và tâm lý và cả nhân cách có quy luật riêng Tuổi vị thành niên là lứa tuổi thiếu niên nhưng đây là giai đoạn phát triển rất cao về thể chất và có những biến chuyển tâm lý hết sức phức tạp Chính yếu tố tâm lý cũng như thể chất và nhân cách chưa hoàn thiện một cách đầy đủ này khiến cho trẻ em trong lứa tuổi vị thành niên hay bị khủng hoảng về tâm lý, dần đến những suy nghĩ và hành động sai lệch

Giáo dục là một trong những quốc sách hàng đầu của Nhà nước, việc phát triển nguồn nhân lực vừa là mục tiêu vừa là động lực của sự phát triển kinh tế- xã hội Điều đó có ý nghĩa hết sức quan trọng, vậy mà nạn bạo lực học đường ngày càng ra tăng với số lượng chóng mặt điều đó ảnh hưởng rất lớn đến quá trình đào tạo và phát triển con người của đất nước Chốn học đường thường được xem là môi trường

an toàn nhưng giờ đây đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi tình trạng học sinh hành

xử theo kiểu xã hội đen Nạn bạo lực học đường đang khiến nhiều người lo ngại Là ranh giữa những hành động côn đồ và tội phạm là rất mong manh Vấn nạn này đã

khiến các ngành chức năng hết sức quan tâm, nỗi lo lắng của gia đình, và cả một thế

hệ tương lai của đất nước

Vì vậy thì việc khẩn trương đưa ra các giải pháp của các ngành chức năng, nhà trường, gia đình và toàn thể xã hội vào vấn nạn bạo lực học đường là hết sức cần thiết Thế nên nhóm tác giả quyết định chọn đề tài: “ VẤN ĐỀ BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG HIỆN NAY Ở VIỆT NAM” để tìm hiểu rõ hơn về nguyên nhân cũng như thực trạng và đóng góp một số giải pháp phòng chống và hạn chế nạn bạo lực học đường

2 Khái niệm

Bạo Lực: Là việc đe dọa hay dùng sức mạnh thể chất hay quyền lực đối với bản thân, người khác hoặc đối với nhóm người hay một cộng đồng người mà gây ra hay làm gia tăng khả năng gây ra tổn thương, tử vong, tổn hại về tâm lý, ảnh hưởng đến

sự phát triển hay gây ra sự mất mát cho những người bị hại

Bạo lực học đường: đó là những hành vi xâm phạm có chủ ý, có ý đồ, thường gây hậu quả nghiêm trọng và xảy ra trong phạm vi nhà trường, nếu nhìn từ góc độ lấy học sinh làm trung tâm thì bạo lực học đường là sự xâm hại của học sinh đối với học sinh, sự xâm hại của học sinh đối với người bên ngoài nhà trường và ngược lại,

là sự xâm hại của giáo viên đối với học sinh và ngược lại…Bạo lực ấy xâm phạm đến sức khoẻ hoặc danh dự của người bị hại, hoặc xâm phạm đến tính mạng và

nhân phẩm của người bị hại Bạo lực không chỉ xảy ra trong phạm vi nhà trường mà nhiều khi xảy ra bên ngoài nhà trường

3 Thực trạng

Hiện nay theo thống kê của các nhà nghiên cứu thì Việt Nam đang là một trong những nước đứng đầu về tỷ lệ bạo lực học đường và đang có dấu hiệu gia tăng và chưa có dấu hiệu dừng lại Những vụ bạo lực học đường không chỉ gia tăng về số lượng mà còn gia tăng về mức độ nguy hiểm của nó

Đáng chú ỳ là những hành vi bạo lực học đường chủ yếu bắt nguồn từ những xô xát rất nhỏ nhặt nhưng lại trở thành nghiêm trọng Tình trạng bạo lực học đường không chỉ xuất hiện ở một cá nhân, một trường hợp mà đã lan rộng đến môi trường của nhiều trường học và mọi nơi từ nông thôn cho đến thành thị

Về đối tượng của bạo lực học đường cũng có sự đa dạng và phức tạp, diễn ra tại các cấp bậc từ tiểu học cho đến đại học Bạo lực học đường không chỉ xảy ra ở những đối tượng là nam giới mà còn cả ở nữ giới (Đặc biệt đối với cấp bậc THCS

và THPT) ; không chỉ giữa học sinh với học sinh mà còn có bạo lực giữa học sinh với giáo viên và giáo viên với học sinh

Theo một số thông tin, dữ liệu của Bộ giáo dục và đào tạo, trung bình chỉ trong khoảng thời gian một năm học xuất hiện khoảng 1600 vụ bạo lực học đường trong phạm vi trong và ở ngoài nhà trường Theo thống kê này thì cứ khoảng 5200 học sinh thì lại có 1 vụ đánh nhau và khoảng 11000 học sinh lại có một em phải nghỉ học vì đánh nhau

Trong đó thì có hơn 75% các trường hợp bạo lực có đối tượng là ở học sinh và sinh viên Hiện nay thì tình trạng này đang có dấu hiệu trẻ hóa và mức độ ngày càng nghiêm trọng

Ở Việt Nam bạo lực học đường không chỉ diễn ra ở hình thức đánh nhau tác động đến thể chất mà còn nhiều hành vi tấn công về mặt tinh thần như hâm dọa, chửi rủa,

… Điều này có thể làm ảnh hưởng tới quá trình phát triển hoàn chỉnh của học sinh sau này

4 Nguyên nhân

4.1 Từ chính bản thân học sinh

Đầu tiên, nguyên nhân dẫn đến tình trạng bạo lực ở môi trường học tập đó là do sự thay đổi tâm sinh lý của của học sinh giai đoạn

từ khoảng 12 đến 17 tuổi Đây là một giai đoạn phát triển quan trọng về tâm lý cũng như sinh lý của một con người Vì vậy, đây cũng là một độ tuổi vô cùng nhạy cảm

Có thể khẳng định đây là giai đoạn hình thành nhân cách con người Vì thế mà nó được xem là một giai đoạn khá nhạy cảm, tâm

lý không được ổn định và có xu hướng với một cái tôi vị kỷ

Giai đoạn này chỉ một một tác động tiêu cực nào đó từ bên ngoài cũng khiến cho các em có xu hướng học theo Cũng vì thế

mà tâm lý cũng dễ mang hơi hướng bạo lực hơn Vì vậy, cần phải

hết sức tập trung để có thể giáo dục tâm sinh lý cho trẻ trong giai đoạn này

4.2 Từ phía nhà trường

Tiếp theo, nguyên nhân gây bạo lực ở trường có thể kể đến cũng một phần là do chế độ giáo dục ở nhà trường Nhìn chung, việc giáo dục trong nhà trường con mang đậm tính hàn lâm, nặng

về những phần kiến thức văn hóa, ít có tính ứng dụng và cũng như quên đi việc giáo dục nhân cách cho học sinh

Mặt khác, việc nhà trường đang có xu hướng đi sai lệch so với giá trị ban đầu bởi vì chạy theo những vật chất cũng như sự thực dụng trong cuộc sống Như vậy, đây cũng là một dấu hiệu đáng báo động góp phần gia tăng bạo lực học đường ở trường học

4.3 Từ phía gia đình

Ngoài bản thân học sinh và nhà trường thì một phần nguyên nhân cũng là do gia đình Với độ tuổi đang thay đổi tâm sinh lý nên nếu gia đình bạn có vấn đề như bị quát tháo hay bạo hành gia đình cũng sẽ ảnh hưởng một cách sâu sắc đến tâm lý người con, dẫn đến tình trạng đáng buồn trên

Hiện nay, vấn đề gia đình cũng đang vô cùng nhức nhối ảnh hưởng đến tình trạng bạo lực ở trường rất nhiều Sở dĩ như vậy là

do phụ huynh ít quan tâm đến con cái, vì áp lực cuộc sống hay trút giận lên chính đứa con của mình Hay thậm chí là bị vấn nạn bạo hành gia đình

Và chính những hành động tưởng chừng như nhỏ nhoi ấy đã vô tình gieo những nhận thức tiêu cực vào tâm lý và tính cách của con cái mình, từ đó mà ảnh hưởng xấu đến quá trình phát triển nhân cách của con Tình trạng này cũng đã có dấu hiệu gia tăng nhanh chóng cùng với bạo lực học đường

4.4 Từ phía xã hội

Một nguyên nhân đặc biệt gây nên tình trạng bạo lực ở trường

đó là từ phía xã hội Vậy vấn đề xã hội ở đây là như thế nào? Đó là ảnh hưởng bởi môi trường văn hóa bạo lực như trong các bộ phim ảnh, sách báo và các trò chơi, game mang xu hướng bạo lực…

Những hình ảnh ấy ngày càng tràn lan trên mạng và không được kiểm duyệt đàng hoàng dẫn đến những đối tượng ở độ tuổi vị thành niên này bị tò mò và tiếp xúc với những loại hình ấy Từ đó

mà sinh ra tâm lý bạo hành học đường ở ngoài đời

5 Hậu quả

5.1 Ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý

Nghiên cứu dưới góc độ tâm lý thấy rằng, bạo lực học đường ảnh hưởng tiêu cực đến các mối quan hệ của các học sinh là nạn nhân Nhìn chung, tâm lý sợ hãi, lo âu, bất an, uất ức và bị ám ảnh

là những trạng thái phổ biến mà hầu hết các em học sinh bị bạo lực đã phải trải qua Các em học sinh là nạn nhân thường có những biểu hiện rối nhiễu hành vi, mất tự tin, lo sợ khi đến trường dẫn đến lầm lì, ít nói, luôn ở trong trạng thái lo lắng, ngại tiếp xúc với mọi người… dẫn đến sức học giảm sút, ngại đến trường, thậm chí phát sinh các vấn đề về thần kinh Có em trở nên trầm cảm, tự ti,

lo sợ và có những trường hợp đã tìm đến cái chết để giải thoát chính mình