slide thuyết trình tìm hiểu về nhà xã hội học max weber

Social Studies Subject for Middle School Geography and Colonialism Tìm hiểu về nhà xã hội học Max Weber NHÓM 03 01 02 Nội dung chính Tiểu sử Max Weber Những thành tựu của Max Weber Lý thuyết hành động.

Tìm hiểu về nhà

xã hội học Max

Weber

NHÓM

 Max Weber tên đầy đủ là Maximilian Carl Emil

Weber (1864 - 1920), nhà xã hội học người Đức,

được coi là người sáng lập ngành xã hội học tại

Đức

 Một trong bốn người sáng lập ngành xã hội học

và quản trị công đại dương

 “Max Weber có thể coi là một trong những nhà

xã hội học vĩ đại nhất thế kỷ 20 ” (giáo sư Temasheff)

1 Tiểu sử Max Weber

1.1 Sơ lược về Max Weber

 Ông lớn lên trong bối cảnh đất nước bị chấn động bởi những

chuyển biến mạnh mẽ bắt nguồn từ cuộc Cách mạng Công nghiệp

→ Ảnh hưởng đến nghiên cứu và các tác phẩm sau này của ông 

 Tôn giáo là vấn đề được ông đặc biệt quan tâm nghiên cứu và

đã xuất bản nhiều công trình nghiên cứu so sánh về tôn giáo được tập hợp lại thành sách "Xã hội học tôn giáo“

1.2 Tư tưởng xã hội học chủ yếu

Đối với cuộc tranh luận về phương pháp “Methodenstreit”, Weber đã chỉ ra sự khác

biệt cơ bản giữa khoa học xã hội và khoa học tự nhiên:

 Trước hết, Weber cho rằng đối tượng nghiên cứu của khoa học tự nhiên là các sự kiện vật lý của giới tự nhiên, trong khi đó đối tượng của khoa học xã hội là hoạt động xã hội của con người. 

 Thứ hai, tri thức khoa học tự nhiên là hiểu biết về giới tự nhiên tức là thế giới bên ngoài

 Thứ ba, về mặt phương pháp nghiên cứu, khoa học tự nhiên chỉ cần quan sát các sự kiện của giới tự nhiên và tường thuật lại kết quả quan sát là đủ Trong khi đó, khoa học

xã hội cần vượt ra ngoài phạm vi quan sát để đi sâu lý giải động cơ, quan niệm và thái

độ của các cá nhân

03: Loại hình lý tưởng được xây dựng với tư cách là công cụ lý luận, công cụ khái niệm

nhằm mục đích nghiên cứu một dạng nhất định nào đó của hành động xã hội

 Weber cho rằng xã hội học cần tiến tới hình thành những phương pháp kết

hợp nghiên cứu được cái chung và cái riêng của hiện tượng xã hội và một

trong những phương pháp Weber đưa ra là phương pháp luận “ loại hình lý

tưởng” ( ideal type)

Loại hình lý tưởng - một ví dụ về phương pháp luận xã

hội học 

 Dựa vào mức độ khái quát loại hình lý tưởng, Weber phân biệt 3 dạng loại

hình:

02: Loại hình lý tưởng với tư cách là kết quả khái quát hóa, trừu tượng hóa về những đặc

điểm, tính chất của một sự kiện nào đó

01: Loại hình lý tưởng bắt nguồn từ tình huống xã hội, bối cảnh văn hóa và thời kỳ lịch sử cụ thể.

• Xã hội học Tôn Giáo( Sociology of Religion) (1912)

• Tôn giáo Trung Quốc( The religion of China)

02 Những thành tựu Max Weber đóng góp cho xã hội

học

2 Những thành tựu đóng góp của Max Weber cho xã hội học

2.1 Quan niệm của Weber về xã hội học

 Xã hội học là khoa học về hành động xã hội của con người, khoa học lý giải động

cơ, mục đích, ý nghĩa và các yếu tố ảnh hưởng đến hành động xã hội của con người

 Xã hội học nghiên cứu các kiểu dạng hành động xã hội với các nguyên nhân, hình thức biểu hiện và mối liên hệ của chúng với tình huống xã hội cụ thể của hành động

xã hội

® Định nghĩa: “Hành động xã hội là một hành vi mà chủ thể gắn cho ý nghĩa chủ quan nhất định, động cơ bên trong chủ thể là nguyên nhân của hành động, do vậy có thể nghiên cứu được cái yếu tố chủ quan thúc đẩy hành động”.

Theo ông, những hành động nào có động cơ, mục đích thì mới được coi là hành động

xã hội, bao giờ cũng có sự tham gia của yếu tố ý thức, dù mức độ có thể khác nhau.Ông quan niệm phải đi sâu giải nghĩa cái bên trong hành động xã hội của con người, bên trong con người

Weber đã sắp xếp hành động thành bốn loại gắn với các ý nghĩa chủ quan, cụ thể:

1 Hành động duy lý công cụ 2 Hành động duy lý giá trị

3 Hành động xúc cảm

2.2.1 Hành động duy lý công cụ

 Là hành động theo đó cá nhân tính toán,

sử dụng các phương tiện và công cụ để

 Theo Max Weber, hành động duy lý công

cụ đóng vai trò mô hình mà theo đó các

loại hành vi được hình thành và xây dựng

trên cơ sở những hoàn cảnh cụ thể

 2.2.2 Hành động duy lý giá trị

 Là hành động theo đó cá nhân thể hiện tín ngưỡng và niềm tin tôn giáo hay đạo đức, hướng tới các giá trị xã hội

 Hành động duy lý giá trị được thể hiện bởi niềm tin của chủ thể vào các giá trị đã được hình thành trong đời sống

 Không có sự cân nhắc, xem xét, phân tích mối quan hệ giữa công cụ, phương tiện

và mục đích hành động

2.2.4 Hành động truyền thống

Là hành động được thực hiện phù hợp với các tập tục được truyền từ đời này sang đời khác mà không bị phê phán

Để một hành động trở thành hành động xã hội, cần có các tiêu chí:

Tiêu chí 1: Tác nhân (cá nhân hay tập thể) thực hiện hành động cần ở trong

tư thế chủ động, tích cực tức là không ở trong thế bị động

Tiêu chí 2: Hành động mà tác nhân thực hiện mang ý nghĩa với chính tác nhân ấy và có ý nghĩa với người khác đón nhận hệ quả của nó

Tiêu chí 3: Hành động của tác nhân phải định hướng đến người khác trong quá trình thực hiện nó

2.3 Phương pháp luận: Loại hình lý tưởng

 Loại hình lý tưởng là một phương pháp luận nghiên cứu đặc biệt nhằm làm nổi bật những khía cạnh, những đặc điểm và tính chất nhất định thuộc về bản chất hiện thực đời sống xã hội

 Weber phân loại dạng loại hình lý tưởng như sau:

• Loại hình lý tưởng – sự kiện

• Loại hình lý tưởng – khái niệm

• Loại hình lý tưởng lý thuyết

2.4 Bàn về bất bình đẳng

 Ông không coi mọi cấu trúc xã hội đều bất bình đẳng như trong một xã hội có giai cấp

 Ông nhấn mạnh rằng quyền lực kinh tế có thể là kết quả nắm giữ quyền lực dựa vào các nền tảng khác

 Theo ông, có người giàu nhưng không có học vấn hoặc giáo dục để nắm vững địa vị cao trong xã hội; ngược lại, địa vị có thể tạo nên cơ sở của quyền lực chính trị

 Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của thị trường chứ không phải tái sản xuất như là cơ sở kinh tế của giai cấp

 Nguyên nhân đầu tiên của bất bình đẳng trong xã hội tư bản là khác biệt về khả năng thị trường

 Xã hội học của ông là xã hội học chủ quan Ông không chủ trương giải thích nhân quả hiện tượng xã hội mà là đi tìm xác suất.

Ngoài ra, ông còn phân tích sâu sắc giới quan liêu như một kiểu tổ chức xã hội. 

Lý thuyết hành

động xã hội

03

3 Lý thuyết hành động xã hội của Max Weber

3.1 Lịch sử ra đời của lý thuyết hành động

 V Pareto nhà xã hội học người Ý, là người đầu tiên đưa ra khái niệm hành động xã hội. 

 Người có công lớn nhất trong lý thuyết hành động xã hội là Max Weber

 Ông cho rằng kết quả của nhận thức (thông hiểu) khách thể mới chỉ ở mức độ giải thích nhân quả đặc biệt rõ ràng, do đó giả thiết chỉ trở thành quan niệm khoa học khi nó được kiểm chứng bằng những phương pháp khoa học khách quan Sự nhận thức có vai trò trợ giúp trong lý thuyêt xã hội của M.Weber, theo ông nhận thức là nguồn mạch của giả thuyết, trên cơ sở đó việc giải thích hành vi một cách khách quan được xây dựng. 

 M.Weber đi giải thích và nghiên cứu xã hội qua “tính hợp lý” của nó Chính M.Weber là người đầu tiên sử dụng thuật ngữ xã hội học nhận thức để chỉ một lĩnh vực nghiên cứu xã hội quan trọng,

 Chỉ coi nhận thức là một nguồn gốc để tiến tới việc giải thích mọi hợp lý của đời sống xã hội

Lý luận hành động xã hội của M.Weber được bổ sung và cải tiến bởi hai nhân vật chính rất nổi tiếng trong xã hội học thế kỷ 20 là F.Znaniecki (người Ba Lan 1882 – 1958) và T.Parson (Mỹ 1902 – 1979) Ngày nay lý luận hành động xã hội đã trở thành một phạm trù cơ bản của của lý luận xã hội học để giải thích xã hội cách thức gia nhập của cá nhân vào đời sống xã hội, cũng như các mối quan hệ xã hội phức tạp luôn đan xen vào nhau, chế ước lẫn nhau, là cơ sở tạo ra cơ cấu xã hội. 

Trong TRIẾT HỌC: Hành động xã hội là

một hình thức hoặc cách thức giải quyết

các mâu thuẫn, các vấn đề xã hội, nó

được tạo ra bởi các phong trào xã hội,

các tổ chức, các đảng phái chính trị… 

Trong ngành XÃ HỘI HỌC: Hành động

xã hội là sự trao đổi trực tiếp giữa các

cá nhân với nhau cũng như các khuôn mẫu quan hệ đã được cấu trúc hóa bên trên các nhóm, tổ chức, thiết chế và xã hội

3.2 Khái niệm và định nghĩa hành động xã hội

ĐỊNH NGHĨA VỀ HÀNH ĐỘNG XÃ HỘI 

Theo Max Weber:

“Hành động xã hội là hành vi mà chủ thể gắn cho ý nghĩa chủ quan nhất định, một hành động

xã hội là một hành động của một cá nhân mà có gắn một ý nghĩa vào hành động ấy, và cá nhân đó tính đến hành vi của người khác, bằng cách như vậy mà định hướng vào chuỗi hành động đó.”Nguyên nhân của hành động:

Một hành động mà một cá nhân không nghĩ về nó thì không thể là một hành động xã hội Mọi hành động không tính đến sự tồn tại và những phản ứng có thể có từ những người khác thì không phải là hành động xã hội Hành động không phải là kết quả của quá trình suy nghĩ có ý thức thì không phải là hành động xã hội. 

 Hành động xã hội là một bộ phận cấu thành của hoạt động sống cá nhân Những hành động nào của con người bao gồm ý thức chủ quan về việc đạt tới mục đích đặt ra có sự định hướng tới người xung quanh, nhằm cân nhắc, điều chỉnh hành vi của mình cho phù hợp với chuẩn mực xã hội gọi là hành động xã hội 

3.3 Đặc điểm của hành động xã hội

1 Bao giờ cũng có sự tham gia của yếu tố ý thức

2 Là một bộ phận cấu thành hoạt động sống của cá nhân

3 Có tên gọi nhất định, nhờ đó các chủ thể nhận biết được ý nghĩa của hành động, biết nên hành động đến đâu để điều khiển và kiểm soát hành động

4 Diễn ra trong mọi lĩnh vực của đời sống con người và thường được coi như một phương thức đặc biệt của quan hệ giữa con người với thế giới bên ngoài và hoạt động đó được tạo thành trong việc cải tạo thế giới cho phù hợp với các mục đích của con người

5 Thường nâng các thành phần xã hội hướng đến sự thay đổi tư cách của những cá thể khác

6 Bị quy định bởi môi trường xã hội cụ thể, nó liên quan chặt chẽ tới bối cảnh xã hội, chịu sự kiểm soát của bối cảnh xã hội và sự kiềm chế xã hội

7 Luôn gắn với tính tích cực của cá nhân

8 Luôn luôn phù hợp với vị thế xã hội Chính vì vậy, khi hành động các chủ thể thường cân nhắc nên hành động như thế nào cho phù hợp với vị thế của mình

3.4 Phân loại hành động xã hội

Phân chia thành hai dạng hành động

Phân loại của Max Weber

Dựa vào động cơ của hành động xã hội , M.Weber đã phân loại hành động xã hội ra làm 4 loại :

2 Hành động hợp lý về mặt giá trị: được thực hiện bởi

mục đích tự thân của hành động Thực chất loại hành động này có thể nhằm vào những mục tiêu phi lý nhưng lại được thực hiện bằng những công cụ, phương tiện duy lý, (một số hành vi tín ngưỡng…)

1 Hành động hợp lý về mục đích: là hành động được

thực hiện với sự cân nhắc, tính toán, lựa chọn công cụ, phương tiện, mục đích sao cho có hiệu quả nhất, (hành động kinh tế)

3 Hành động truyền thống: là loại hành động

được hình thành trên cơ sở việc bắt chước những mô hình hành vi nào đó được củng cố , khẳng định trong truyền thống văn hóa và được chấp nhận

4 Hành động tình cảm: là hành động do các trạng

thái tình cảm bột phát gây ra, mà không có sự cân nhắc, xem xét, phân tích mối quan hệ giữa công cụ, phương tiện và mục đích hành động (hành động do quá khích, do tức giận…)

Thanks for watching!!!