Đềtàinghiêncứunàysẽbànvềvấnđềtácđộnglantỏagiữathươnghiệunhàsảnxuấtvànhàbánlẻđếndựđịnhmualạicủangườitiêudùng.Hiểubiếtthấuđáonhữngyếutốtácđộngđến dựđịnhmualại của khách hàngvàtác động lan
Trang 1IHỌCKINHTẾTP.HỒCHÍMINH
ĐINHXUÂNTHẢO
TÁCĐỘNGCỦANIỀMTINVÀSỰTHỎAMÃNVỚITHƯƠNGH IỆUĐẾNDỰĐỊNHMUALẠITỪNHÀBÁNLẺ:TRƯỜNGHỢPĐI
ỆNTHOẠIDIĐỘNGTHÔNGMINH TẠIT H À N H PHỐHỒCHÍMINH
LUẬNVĂNTHẠCSĨKINHTẾ
TP.HỒCHÍMINH-NĂM2015
Trang 2BỘGIÁODỤCVÀĐÀOTẠO TRƯỜNGĐẠIHỌCKINHTẾTP.HỒCHÍMINH
_
ĐINHXUÂNTHẢO
TÁCĐỘNGCỦANIỀMTINVÀSỰTHỎAMÃNVỚITHƯƠNGH IỆUĐẾNDỰĐỊNHMUALẠITỪNHÀBÁNLẺ:TRƯỜNGHỢPĐI
ỆNTHOẠIDIĐỘNGTHÔNGMINH TẠIT H À N H PHỐHỒCHÍMINH
Chuyênngành:
QuảntrịKinhdoanh(Hướngnghiêncứu)M ã số: 60340102
LUẬNVĂNTHẠCSĨKINHTẾ
NGƯỜIHƯỚNGDẪNKHOAHỌC:PGS.T S.NGUYỄNQUANGTHU
TP.HỒCHÍMINH-NĂM2015
Trang 3Tôixincamđoanđềtàinghiêncứu“TácđộngcủaNiềmtinvàSựthỏamãnvớithươnghiệuđếnDựđịnhmualạitừnhàbánlẻ:trườnghợpĐiệnthoạidiđộngthôngminhtạiThànhphốHồChíMinh”làcôngtrìnhnghiêncứucủariêngtôi.NhữngnộidungtrongluậnvănnàylàdotôithựchiệndướisựhướngdẫntrựctiếpcủaPGS.TS.NguyễnQuangThu
Trang 4LỜICAMĐOANM
ỤCLỤC
MỤCLỤC
DANHMỤCKÝHIỆU,CHỮVIẾTTẮTDANHM
ỤCBẢNG
DANHMỤCHÌNHVẼTÓM
TẮT
CHƯƠNG1: TỔNGQUANVỀNGHIÊN CỨU 1
1.1 Lýdochọnđềtài 1
1.2 Mụctiêu nghiên cứu 5
1.3 Đốitượngvàphạmvinghiêncứu 5
1.4 Phươngphápnghiêncứu 5
1.5 Kếtcấucủanghiêncứu 6
CHƯƠNG2: CƠSỞLÝTHUYẾTVÀMÔHÌNHNGHIÊNCỨU 8
2.1 Cáckháiniệmtrong môhìnhnghiêncứu 8
2.1.1.KháiniệmNiềmtin 8
2.1.2.KháiniệmSự thỏamãn 8
2.1.3.KháiniệmDự định mualại 9
2.2 Cơsởlýthuyếtvàcácmôhìnhnghiêncứucóliênquan 9
2.2.1 Lýthuyếtv à m ô h ì n h n g h i ê n c ứ u t h ự cn g h i ệmv ề t á c đ ộ n g l a n t ỏ a g i ữ a t h ư ơn g hiệuvànhàbánlẻ 9
2.2.2.Môhìnhnghiêncứuthựcnghiệmvềdựđịnhmualại 11
2.3 Môhình nghiêncứuđềxuất 13
2.4 Giảthuyết 14
2.4.1.Mốiquan hệgiữa niềm tinvàsựthỏamãn 14
2.4.2.Mốiquan hệgiữathươnghiệuvànhàbánlẻ 14
2.4.3.Tácđộngcủaniềmtinvàsựthỏamãnđếndựđịnh mualại 15
Trang 5CHƯƠNG3: THIẾTKẾNGHIÊN CỨU 18
3.1 Quytrìnhnghiêncứu 18
3.2 Nghiêncứusơbộ 19
3.2.1.Nghiêncứusơbộđịnhtính 19
3.2.2.Nghiêncứusơbộđịnhlượng 26
3.3 Pháttriểnvàđiềuchỉnhthangđo cáckhái niệmnghiêncứu 27
3.3.1.Thangđoniềmtin 27
3.3.2.Thangđosự thỏamãn 27
3.3.3.Thangđodự địnhmualại 28
3.4 Đánhgiásơbộthangđo 29
3.4.1.Niềmtin 31
3.4.2.Sựthỏamãn 32
3.4.3.Dựđịnhmualại 32
3.5 Môhìnhvàgiảthuyếtnghiêncứuhiệuchỉnhsaunghiên cứusơbộ 32
3.6 Nghiêncứuchínhthức 33
3.6.1.Chọnmẫunghiêncứu 33
3.6.2.Phươngphápphântíchdữliệu 33
CHƯƠNG4: KẾTQUẢNGHIÊN CỨU 35
4.1 Thôngtinmẫunghiên cứu 35
4.2 Đánhgiáthangđo 38
4.2.1.Kiểmđịnhhệsốtincậycủathang đo(Hệ sốCronbach Alpha) 38
4.2.2.Phântíchnhântố EFA 40
4.2.3.Phântíchnhântốbiếnđộclập 44
4.3 KiểmđịnhthangđobằngCFA 45
4.3.1 Kiểmđ ị n h g i á t r ị h ộ i t ụ v à g i á t r ị p h â n b i ệ t g i ữ a c á c k h á i n i ệ m n g h i ê n cứu 46
4.3.2.Điềuchỉnh môhìnhnghiêncứuvàcácgiảthuyết 48
4.4 Kiểmđịnhmôhìnhnghiêncứu 49
Trang 64.4.1.Kiểmđịnh môhìnhlýthuyếtchínhthức 49
4.4.2.Ướclượng môhìnhlýthuyếtbằngBootstrap 50
4.4.3 Kiểmđịnhgiảthuyết 51
4.4.4 KiểmđịnhsựkhácbiệtgiữacácđiệnthoạidiđộngthôngminhsửdụngHệđiềuhành khácnhau 52
CHƯƠNG5: HÀMÝVÀKẾTLUẬN 55
5.1 Tómtắtkết quảchính vàthảoluận 55
5.2 Hàmýchocácnhàbánlẻ 58
5.3 Hạnchếcủanghiêncứuvàhướngnghiêncứutiếptheo 61
TÀILIỆUTHAMKHẢOPHỤ
LỤC
Trang 7CFA Phântíchnhântốkhẳngđịnh(ConfirmatoryFactoryAnalysis)CFI
ComparativefitindexĐiệnthoạiAndroidĐiệnthoạidiđộngthôngminhsửdụnghệđiềuhànhAndroidĐiệnthoạiIOS
ĐiệnthoạidiđộngthôngminhsửdụnghệđiềuhànhIOSĐiệnthoạiWindowĐiệnthoạidiđộngthôngminhsửdụnghệđiềuhànhWindowE F A
Trang 8Bảng1.1 Mộtvài thươnghiệuđiệnthoại diđộngthông minh 2
Bảng3.1KếtquảnghiêncứusơbộđịnhtínhthangđoNiềmtinđốivớithươnghiệu22Bảng3.2Kết quảnghiêncứuđịnhtínht h a n g đoSựthỏamãnđốivớithươnghiệu 23Bảng3.3Kếtquảnghiê ncứusơbộ địnhtínht h a n g đoNiềmtinđốivớinhàbánlẻ 24Bảng3.4Kếtquảnghiêncứusơbộđịnhtínht h a n g đ o Sựthỏamãnđốivớinhà bánlẻ .25
Bảng3.5KếtquảnghiêncứusơbộđịnhtínhthangđoDựđịnhmualạitừnhàbánlẻ .26
Bảng3.6ThangđoNiềmtinđốivớithươnghiệu 27
Bảng3.7ThangđoNiềmtinđối vớinhàbánlẻ 27
Bảng3.8ThangđoSựthỏamãnđốivớithươnghiệu 28
Bảng3.9ThangđoSựthỏamãnđốivới nhàbánlẻ 28
Bảng3.10ThangđoDựđịnhmualại 29
Bảng3.11 Kếtquả phântíchhệsốCronbachAlphasơ bộ 30
Bảng3.12KếtquảphântíchEFA sơbộ 31
Bảng4.1 KếtquảphântíchHệsốCronbachAlpha 39
Bảng4.2KếtquảphântíchEFAlần1 41
Bảng4.3KếtquảphântíchEFAlần2 43
Bảng4.4PhântíchnhântốcủathangđoSựthỏamãnđốivớithươnghiệu 44
Bảng4.5 Kếtquảkiểmđịnhgiátrịphânbiệtgiữacác biến 47
Bảng4.6Tómtắt kếtquảkiểmđịnhthang đo 48
Bảng4.7 KếtquảướclượngBootstrapvới N=500 51
Bảng4.8Kếtquảkiểmđịnhmốiquanhệnhânquảgiữacáck h á i niệmnghiêncứutr o n g môhình(chuẩnhóa) 51
Bảng4.9 Sựkhácbiệt cácchỉtiêutươngthích bấtbiếnvàkhảbiến 52
Bảng4.10GiátrịPcủacácnhómđiệnthoạisửdụngh ệ điềuhànhkhácnhau(khảb i ến ) 53
Trang 9Hình1 1Cácthương h i ệ u điệnthoại di độngthôngminhgia nhậpt h ị trường Việt
N am năm2013-2014 3
Hình2.1MôhìnhtácđộnglantỏacủaSingh(1991) 10
Hình2.2MôhìnhnghiêncứucủaAnderson,vàSullivan(1993) 11
Hình2.3MôhìnhnghiêncứucủaZbojavàVoorhees(2006) 12
Hình2.4MôhìnhnghiêncứucủaChiuvàcộngsự(2009) 12
Hình2.5Môhìnhđềxuấtvềtácđộngcủaniềmtinvàsựthỏamãnđốivớithươnghiệuđ ến dựđịnhm ualạitừnhàbánlẻ 13
Hình3.1Quytrìnhnghiêncứu 18
Hình4.1Thôngtinmẫunghiêncứutheogiớitính 35
Hình4.2Thôngtinmẫunghiêncứutheođộtuổi 36
Hình4.3Thôngtinmẫunghiêncứutheothunhậpbìnhquân1tháng 37
Hình4.4Thôngtinmẫunghiêncứutheos ựhỗtrợcủađiệnthoạitrongcôngviệc 38
Hình4.5KếtquảCFAchomôhìnhtớihạn 46
Hình4.6Môhìnhnghiêncứuđiềuchỉnh 49
Hình4.7KếtquảSEMchomôhìnhlýthuyết(chuẩnhóa) 50
Trang 10Mụctiêucủanghiêncứunàylàtìmracácyếutốthuộcthươnghiệu
vànhàbánlẻcó ảnhhưởngđếndựđịnhmualạiđiệnthoạidiđộngthôngminhtừnhàbánlẻ;điềuchỉnh,kiểmđịnhcácthangđovàmôhìnhlý thuyếtbiểudiễnmốiquanhệgiữacácyếutốảnhhưởngvàdựđịnhmualạiđiệnthoạidiđộngthôngminhcủangườitiêud ù n
g
Dựavàocáckếtquảnghiêncứutrướcđâyvềdựđịnhmualại,tácđộnglantỏagiữathươnghiệu và nhà bán lẻkết hợpvớithảo luậntayđôi và thảoluận nhómvềcácyếutốảnhhưởngđếndựđịnhmualạiđiệnthoạidiđộngthôngminh,nghiêncứuđưar a môhìnhđolườngcácyếutốtácđộngđếndựđịnhmualạiđiệnthoạidiđộngthôngminh
Phươngphápnghiêncứusửdụngđểkiểmđịnhmôhìnhđolườngvàmôhìnhlýthuyếtgồm2bướcchính:nghiêncứusơbộvànghiêncứuchínhthức.Nghiêncứusơb ộ gồmnghiêncứuđịnhtínhthựchiệnthôngquathảoluậntayđôivới6người,thảolu ận nhómvới7ngườivànghiêncứuđịnhlượngthôngquaphỏngvấntrựctiếpvớin=46.ThangđođượcđánhgiásơbộquahệsốCronbachAlphavàphântíchnhântốkhámpháEFA.Nghiên
cứuchínhthứcđượcthực
hiệnbằngphươngphápđịnhlượng,thôngq u a p h ỏ n g v ấ n t r ự c t i ế p v à p h ỏ n g v ấ n
q u a i n t e r n e t v ớ i m ẫ u c ó k í c h t h ư ớ c n =493,dùngđểkhẳng địnhlạiđộtincậyvàgiátrịcủacácthangđo,kiểmđịnhmôhìnhlýthuyếtbằngphươngphápphântíchcấutrúctuyếntính
Môhìnhnghiêncứuđềnghịgồm5thangđo:(1)Niềmtinđốivớithươnghiệu,
(4)Sựthỏamãnđố ivớinhàbánlẻ,
(5)Dựđịnhmualạiđiệnthoạidiđộngthôngminhtừnhàbánlẻ.Saukhikiểmđịnhchínhthức,thangđo(3)và(4)gộplại,đặttênlàthangđoNhàbánl ẻ Nhưvậymôhìnhnghiêncứucòn4thangđo:(1)Niềmtinđốivớithươnghiệu,(2)Sự thỏamãnđốivớithươnghiệu,
(3)Nhàbánlẻ,(4)Dựđịnhmualạiđiệnthoạidiđ ộ n gthôngminhtừnhàbánlẻ
NghiêncứusửdụngphântíchnhântốkhẳngđịnhCFAđểkhẳngđịnhlạiđộtincậyvàgiátrịcủacáct h a n g đo.Kếtq uả kiểmđịnhmôhìnhđolường chothấycác
Trang 11thangđođềuđạtđượcđộtincậyvàgiátrịchophép.Nghiêncứutiếptụckiểm địnhmôhìnhlýthuyếtbằngphươngphápphân tíchcấu trúctuyếntính SEM.Kếtquảkiểmđ ị n h SEMcũngchothấymôhìnhlýthuyếtlàphùhợpvớithôngtinthịtrường.Cả4giả thuyếtđềuđượcchấpnhận:H1.Sựthỏamãnđốivớithươnghiệucóảnhhưởngc
Cuốicùng, các kết qu ản gh iên c ứ u gó pp hần bổ su ng vào các lý thuyếtvềd ự
đ ịn hmualại,giúpcácnhàbánlẻvànhàsảnxuấtđiệnthoạidiđộngthôngminhbiếtđượccácyếutốảnhhưởngđếndựđịnhmualạivàtácđộnglantỏagiữanhàsảnxuấtvànhàbánlẻ.Nghiêncứunàycũnglàcơsởchocácnghiêncứutiếptheotronglĩnh v ự c này
Trang 12nayđãtrởthànhmộtthiếtbị“all-in-one”nhỏgọnl u ô n sẵnsàngphụcvụngườitiêudùngmọilúcmọinơi.Sựrađờicủasmartphoneđ an g mangđếnchoconngườihàngloạtkhảnăngmớitrênmọilĩnhvựcnhư:cáchtraođ ổ i t h ô n g t i n , l à m v i ệ c d i đ ộ n g v à g i ả i t r í mọil ú c mọin ơ i Ngàynayvớ
chỉcầnmộtvàithaotácl à bạnđãcóvôsốlựachọnđểkếtnốivớingườithân,từhộithoạikèmvideo,gửitinnhắncóhình,hayđơngiảnlàkếtnốivớinhauquacáctrangmạngxãhội Vớisựtrợgiúpcủađiệ nthoạidiđộngthôngminh, việcgửivànhậnemailđãcóthể đ
ư ợ cthựchiệnmọilúcmọinơi,khôngcòn bịhạnchếvềthờigianvàkhônggiannhưtrước;từđócàngngàycàngítngườimangtheolaptopkhicầnphảidichuyển:c á c nhânviênvănphòng cóthểcậpnhậttìnhhìnhcôngviệcquaemailtrongkhiđ an g ởngoàicôngty,nhữngngườilàmviệctựdocóthểvừađidulịchvừanhậnemailđặthàngtrênsmartphone Ngoài ra,smartphonecòn cóthểgiúpchúng tag h i chú nhữngviệcquantrọng,nắm tấtcảthờigianvàkếhoạchtrongtay,thanhtoánhóađơntrựctuyếnquađiệnthoại Smartphonethựcsựđãgiúpthayđổitoàndiệncuộcsốngtheohướngtíchcựchơn
Nhucầungàycàngcaovàđadạngcủaconngườivềliênlạc,làmviệcvàgiảitrícũngthúcđẩysmartphoneliêntụccảitiếnvàpháttriển.Điệnthoạidiđộngthôngminhrađờitừnăm1993.Banđầulànhữngchiếcđiệnthoạithôngminhtrắngđenv ớ i mành ì n h c ả m ứ n
g c ủ a c á c n h à s ả n x u ấ t n h ư IBM( 1 9 9 3 ) , N o k i a ( 1 9 9 8 ) , E r i c s s o n (19
vớisựhiệnd i ệ n củacácthiếtbịdiđộngsửdụngtínhiệu vôtuyếnkhôngdây,lướtweb,giảit r í N ă m 2 0 0 7 c h i ế c đ i ệ n t h o ạ i d i đ ộ n g t h ô n g minhđ ú n g n g h ĩ
a đ ã đ ư ợ c h ã n g
Trang 13– 2012,hệđiềuhànhAndroidchiếmlĩnhthịtrườngđiệnthoạithôngminh,kéotheođ ó l à s ự p
h á t t r i ể n c ủ a rấtn h i ề u n h à s ả n x u ấ t s m a r t p h o n e n h ư S a m s u n g , S o n y , HTC,L G N ă m 2 0 1 3 , v ớ i s ự p h á t t r i ể n c ủ a c ô n g n g h ệ , x u ấ t h i ệ n t r à o l ư u đ i
ệ n thoạisửdụnghệđiềuhànhWindow8vớiưuđiểm tíchhợpđiệntoánđámmâylưut r ữ từxagiúpđồngbộhóadữliệutrênđiệnthoạidiđộngvàmáytính.Tuynhiên,docôngnghệthayđổinhanhchóng,nênviệcđồngbộhóadữliệukhôngcònlàưuthếcủahệđiề
hệđiềuhànhnàycũngtrởn ê n ít phổbiếnhơn.Hiệnnay,vớisựưathíchcủangười tiêu
điềuhànhchínhlàIOSvàAndroid,đượcthểh iện trongbảng1.1
Bảng1.1Mộtvàithươnghiệuđiệnthoạidiđộngthôngminh Hệđiềuhành Tênthươnghiệu(tênnhàsảnxuất–nếukhác)
Android Samsung,LG,HTC,Motorola,SonyXperia,Zen(Asus),Win
g,Mobiistar,Lenovo,Philips,Q-Smart,BlackBerryWindow Nokia(Microsoft)
(Nguồn:Tổnghợpcủatácgiả)
thôngminh( s m a r t p h o n e ) cómức tăng trưởngcaovới11,6triệuchiếcđượcbánravàđạttốcđột ăn gtrưởng57%sovớinăm2013.Tổngsốlượngsmartphoneđãchiếm41%tổngthịtrườngđiệnthoạidiđộngtạiViệtNamtrongnăm2014vàdựkiếnsẽvượtmặtd ò n g điệnthoạiphổthông(featurephone)trongnăm2015.Thêmvàođó,thốngkêcủaMoorechothấycácthươnghiệuđiệnthoạidiđộngthôngminhcũnggianhậpv ào thịtrườngViệtNamngàycàngnhiều,thểhiệnquahình1.1
Thànhp h ốH ồC h í M i n h l à mộtt r o n g n h ữngt h ịtrườngđ i ệ nt h o ạid i độngn ă n
g độngnhấtcủaViệtNamvớisựcómặtcủanhiềuthươnghiệuđadạngnhưSamsung,Iphone(Apple),Nokia(Microsoft),gầnđâylàOppo,Sharp,Zen(Asus) k é o theođólàsựxuấthiệncủanhiềunhàbánlẻđểđưanhữngchiếcđiệnthoạiđến
Trang 14tayn g ư ờ i t i ê u d ù n g n h ư ThếGiớiD i Đ ộ ng,V i ễnT h ô n g A , F P T , M a i N g u y ê n , Hnam mo bil e,
Mộtsốnhàbánlẻthườngđặtbảnthânhọvàocùngvịtrívớithươnghiệucủanhàsảnxuấtmàhọcungcấp.Vídụkhinói“FPTlàđơnvịđầutiênđượcquyềnphânphốitấtcảsảnphẩmcủaAppletạiViệtNam”làđã gắ ntênnhàbánlẻFPTvớitênthươnghiệucủanhàsảnxuấtApple.Nhưvậy,chiếnlượcnàyđãmangđếnlợiích gìchocácnhà bánlẻ?
độngđếnd ự địnhmualạicủakháchhàngtạinhàbánlẻhaykhông?
Cácnhàquảntrịcầnhiểuđ ư ợ c sựảnhhưởngcủathươnghiệunhàsảnxuấtđếnsựđánhgiácủakháchhàngvềnhàbánlẻđểthànhcôngtrongmôitrườngbánlẻngàycàngcạnhtranhvớinhiềuđ ố i thủmớixuấthiện
Hình1.1Cácthươnghiệuđiệnthoạidiđộngthôngminhgianhậpth ị trường
ViệtNamnăm2013-2014
(Nguồn:ThếgiớiDiđộng-www.thegioididong.com)
Một vấnđềkhác đối với điệnthoạidiđộng thôngminhlàdựđịnhmualạicủangườitiêudùng Những ngườiđangsởhữuđiệnthoạidiđộngcóxuhướngmuat hêm mộtchiếcđiệnthoại.Theophântích từFPTSecurities,năm2013bìnhquânmỗingườiViệtNamsởhữu1,5chiếcđiệnthoạidiđộng,consốnàytiếptụctăngv à đạtmốc2chiếcvàonăm2016.Mứcsởhữunàybaogồmcácđiệnthoạicũvà
Trang 15muamớihàngnăm.Trongkhiđó,dòngđiệnthoạithôngminhlạicókhảnăngđápứ n g đượcnhucầukếtnốivàtruycậpthôngtincủangườidùng,đồngthờidòngđiệnthoạinàylạithườngxuyênđượcnângcấplênbằngcác côngnghệcaohơnhoặcpháttriểncácdòngđiệnthoạithôngminhgiárẻnênhoàntoàncókhảnăngngườitiêudùngcódựđịnhmualạiđiệnthoạidiđộngthôngminh.
Thựctếchothấy,nhiềunhàbánlẻcũngđangtậndụngsức mạnhlantỏacủath ươ
ng hiệuđểthuhútngườitiêudùng,đồngthờinhiều
ngườitiêudùngcódựđịnhmualạiđiệnthoạidiđộngthôngminh.Điềunàycũngđúngvới
cácnghiêncứuđãđ ư ợ c thựchiệntrướcđây.Thứnhấtđãcónhiềunghiêncứunóivềmốiquan hệgiữanhà sảnxuấtvànhàbánlẻ:nghiêncứucủaWebster(2000)làmốiquanhệcủanhàsả
đ ộ n g t r ự c t i ế p v ừ a t á c đ ộ n g g i á n t i ế p l ê n d ự đ ị n h mual ạ i thôngquasựthỏamãn;nghiêncứucủaDelgado-
Ballestrevàcộngsự(2003),chor ằngsựthỏamãnvừatácđộngtrựctiếplêndựđịnhmualại,vừatácđộngthôngquan i ềmtin
Đềtàinghiêncứunàysẽbànvềvấnđềtácđộnglantỏagiữathươnghiệunhàsảnxuấtvànhàbánlẻđếndựđịnhmualạicủangườitiêudùng.Hiểubiếtthấuđáonhữngyếutốtácđộngđến dựđịnhmualại của khách hàngvàtác động lan tỏagiữathươnghiệu
chiếnlượctiếpthịchonhàbánlẻ.Chínhvìvậy,tôichọnđềtài“Tácđộngcủaniềmtinvàsựthỏ
amãnvớithươnghiệuđếndựđịnhmualạitừnhàbánlẻ:trườnghợpđiệnthoạidiđộngth ôngminhtạiThànhphốHồChíMinh”đểnghiêncứu.
Trang 161.2 Mụctiêunghiêncứu
Nghiêncứunàyxemxéttácđộngcủaniềmtinvàsựthỏamãnđốivớithươnghiệuđếndựđịnhmualạitừnhàbánlẻ
Mụctiêucụthể:
(1) XácđịnhvàđolườngtácđộngcủacácyếutốniềmtinvàsựthỏamãnđốivớithươnghiệuđếndựđịnhmualạitừnhàbánlẻtronglĩnhvựcđiệnthoạidiđộngthôngminhtạiTP.HồChíMinh
(2) Kiểmđịnhsựkhácbiệtgiữacácđiệnthoạidiđộngthôngminhsửdụnghệđiềuhànhđiệnthoạikhácnhauvềdựđịnhmualạiđiệnthoạidiđộngthôngminh
Nguồnsơcấp:đượcthuthậptừcácbảngcâu
hỏikhảosátngườiđãtừngmuavàsởhữu,hoặcđangsởhữuđiệnthoạidiđộngthôngminhtạiThànhphốHồChíM in h Nguồnnàydùngđểđolườngtácđộngcủaniềmtinvàsựthỏamãnđốivớithươnghiệuđếndựđịnhmualạitạinhàbánlẻ
1.4.2.P h ư ơ n g phápthựchiện
Nghiêncứusửdụngđaphươngpháp
Trang 17- Nghiêncứuđịnhtính:kỹthuậtthảoluậntayđôivàthảoluậnnhómtậptrung.Thôngtinthuthậpđượctừnghiêncứunàynhằmkhámphá,điềuchỉnhvàbổsungcácthangđovềniềmtin,sựthỏamãnvàdựđịnhmualạitừnhàbánlẻ,cuốicùnglàđưarabảngcâuhỏi
- Nghiêncứuđịnhlượng:kỹthuậtthuthậpthôngtinthôngquakhảosáttrựctiếpngườitiêudùngbằngbảngcâuhỏivàđượcthựchiệntạiTP.HCM,nhằmmụcđíchkhẳngđịnhlạicácthànhphầncũngnhưgiátrịvàđộtincậycủacácthangđo,đồngthờitrảlờicácmụctiêunghiêncứu.Trongphầnnàyđiềutrathửvàđiềuchỉnh,sauđóđiềutrachínhthứcthôngquaviệcphỏngvấntrựctiếpcácđốitượngkhảosát.Cuốicùnglàxửlýsốliệu.Cụthểnhưsau:
Chương2:Cơsởlýthuyếtvàmôhìnhnghiêncứu
Trìnhbàycơsởlýthuyếtcủađềtàivềniềmtin,sựthỏamãn,dựđịnhmualại,cácmôhìnhnghiêncứutrướcđóvàđưaramôhìnhnghiêncứutạiđềtàinày
Chương3:Thiếtkếnghiêncứu
Trang 18lạc,làmviệcvàgiảitrícủaconngười.HiệntạiThànhphốHồChíMinhcónhiềuthươnghiệuđiệnthoạivànhiềunhàbánlẻđiệnthoạidiđộng.Cácnhàbánlẻthườngtậndụngcácthươnghiệumàhọbánđểxâydựnghìnhảnhtốttronglòngkháchhàng,từđóbánđượcnhiềuhànghơn,chứngtỏtácđộnglantỏagiữathươnghiệuvànhàbánlẻ.Ngườitiêudùngcũngcóxuhướngmuathêmmộtchiếcđiệnthoạidiđộng,tứclànhiềungườicódựđịnhmualạismartphone.Chínhvìvậymàtácgiảquyếtđịnhnghiêncứuđềtài“Tácđộngcủaniềmtinvàsựthỏamãnvớithươnghiệuđếndựđịnhmualạitừnhàbánlẻ:TrườnghợpđiệnthoạidiđộngthôngminhtạiThànhphốHồChíMinh”
Trang 19Chương1giớithiệutổngquanvềđềtàinghiêncứu.Chương2giớithiệucáclýthuyếtcóliênquanlàmcơsởchoviệcxâydựngcácgiảthuyếtnghiêncứuvàmôh ì n h nghiêncứu.Chươngnàytómtắtcáclýthuyết,m ôhìnhc ó liênquanvềtácđộnglantỏagiữathươnghiệuvànhàbánlẻ,cũngnhưvềdựđịnhmualại.Tiếpđó,hìnhthànhcácgiảthuyếtvàmôhìnhnghiêncứu
2.1 Cáckháiniệmtrongmôhìnhnghiêncứu
2.1.1 KháiniệmNiềmtin
Moormanvàcộngsự(1993)địnhnghĩaniềmtinlà“sựsẵnsàngdựavàođốitáctraođổimàngườiđótintưởng”
MorganvàHunt(1994)chorằngniềmtintồntại“khimộtbêntinvàođộđángtincậyvàtínhchínhtrựccủađốitáctraođổi”
TheoChaudhurivàHolbrook(2001),niềmtinlà“sựsẵnsàngcủangườitiêudùngtrung bìnhdựa vàokhả năngthươnghiệuthựchiệnchức năngđãđưara”,“tintư ởn g làmgiảmsựkhôngchắcchắntrongmộtmôitrườngmàngườitiêudùngdễbịt ổ n thương,bởivìhọbiếtcóthểdựavàothươnghiệuđángtincậy”
TheoDelgado-Ballestervàcáccộngsự( 20 03 ), niềmtinvàothươnghiệulà“cảmgiácantoàncủangườitiêudùngvớithươnghiệu,đượcdựatrênnhậnthứcrằngthươnghiệulàđángtincậyvàcótráchnhiệmđốivớicácquyềnlợivàphúclợicủangườitiêudùng”
2.1.2 KháiniệmSựthỏamãn
TheoO l i v e r ( 1 9 9 9 ) , s ựt h ỏ a mãnc ủak h á c h h à n g đ ư ợ c địnhn g h ĩ a l à v
i ệ c“ đ án h giácủasựkhácbiệtnhậnthứcgiữakỳvọngtrướcvàhiệusuấtthựctếcủasảnphẩm”
TheoHelliervàcáccộngsự(2003),sựthỏamãnlà“cácmứcđộcủaniềm
vuinóichunghoặccảmthấyhàilòngcủakháchhàng,dokhảnăngcủadịchvụthựchiệnmongmuốn,kỳvọngvànhucầucủakháchhàngliênquanđếncácdịchvụ”
Trang 20TheoKimvàcáccộngsự(2004),sựthỏamãncủakháchhànglà“phảnứngcủakháchhàngvềtrạngtháicủasự thỏamãn vàsựphánxétcủa kháchhàngvềmứcđộthỏamãn”.
TheoG u s t a f s s o n v à c ộ n g s ự ( 2 0 0 5 ) , s ự t h ỏ a m ã n c ủ a k h á c h hàngl à “ c
á c h k hách hàngthậtsựđánhgiáhiệusuấtliêntục”
2.1.3 KháiniệmDựđịnhmualại
TheoOliver(1999),dựđịnhmualạilàmộtthànhphầncủalòngtrungthành Ôngđịnhnghĩalòngtrungthànhnhưlà“mộtsựcam
kếtsâusắctrongviệcmualạih o ặ c khuyếnkhíchdùngmộtsản
phẩm/dịchvụtrongtươnglai,dođómualại
cùngmộtthươnghiệuhoặccùngthiếtlậpthươnghiệu,mặcdùảnhhưởngtìnhhuốngvàn ỗlựctiếpthịcóthểgâyrahànhvichuyểnđổi.”
TheoHelliervàcáccộngsự(2003),dựđịnhmualạilà“phánđoáncủamộtcánhânvềviệcmualạimộtdịchvụtừcùng mộtcôngty,dựatheotìnhhìnhvàkhản ă n g củamình”
2.2 Cơsởlýthuyếtvàcácmôhìnhnghiêncứucóliênquan
2.2.1 Lýthuyếtvà môhìnhnghiên cứuthựcnghiệmvềtácđộnglantỏagiữ
athươnghiệuvànhàbánlẻ
Hình2.1làmôhìnhnghiêncứucủaSingh(1991,trang235)vềsựthỏamãntr o n gdịchvụchămsócsứckhỏe.Kếtquảchothấycáckháchhàngxemviệcthỏamãnvớibácsỹ,thỏamãnvớibệnhviệnvàthỏamãnvớicôngtybảohiểmnhưlàkinhnghiệmvềviệcsửdụngdịchvụchămsócsứckhỏetạibệnhviệnđó.Tứclàk h ác h hàng cókhả
đốitượngkhácnhau.Kếtq u ả cũngchothấycótácđộnglantỏatừviệcthỏamãnvớicácbácsỹsangdựđịnhthayđổi bệnhviện,dựđịnhthayđổi côngtybảohiểm;tác động lan tỏa từviệcthỏamãnvớibệnhviệnsangdựđịnhthayđổibácsỹ,dựđịnhthayđổicôngtybảohiểm;t á c độnglantỏatừviệcthỏamãnvớicôngtybảohiểmsangdựđịnhthayđổibácsỹ,dựđịnhthayđổibệnhviện
Trang 21NghiêncứucủaSudhir(2001)điềutrahànhvicạnhtranhvềgiágiữacácnhàsảnxuấtbằngcáchxem xéttươngtácgiữanhàsảnxuấtvànhàbánlẻvàsuyracácl i ên h àn h
nhàsảnxuấtcù n g cungcấpsả n p h ẩ m thôngqua mộtnhàbán l ẻ màn g ư ờ i t i ê u dù
ng đã c h ọ n t r ư ớ c ,ngườitiêudùng sẽchọnlựadựatrênchênhlệchgiágiữacácnhàsảnxuấttrongcùng mộtnhàbánlẻ,hơnlàchọnlựadựatrênchênhlệchgiásảnphẩm củacù ng mộtnhàsảnxuấtđượccungcấpbởicácnhàbánlẻkhácnhau.Nhưvậy,tácđ ộn glantỏatừnhàbánlẻđãảnhhưởng đếnsựcạnhtranhgiữacácnhàsảnxuất:ngườitiêudùngchọnnhàbánlẻtrước,sauđóchọnnhàsảnxuấtsảnphẩmcómứcgiáphùhợp
Theo
Collins-DoddvàLindley (2003),nghiêncứucủaJacobyvàMazu rs ky ( 1 9 8 4 ) c h o
r ằ n g “các nhà bán lẻcó hình ảnhkhông tốtcó thể cảithiện hình ảnhcủamìnhbằngcáchcungcấpcácnhãnhiệucóhìnhảnhtốt,vàngượclại,hìnhảnhcủamộtnhàbánlẻcóthểxấuđinếucungcấpmộtthươnghiệukhôngtốt”.Collins-
DoddvàLindley(2003)cũngkếtluậnrằng“nhậnthứccủangườitiêudùngvềhìnhản h cửahàngvàhìnhảnhthươnghiệucóquanhệđồngbiến”.Nhưvậy,tácđộngl a n tỏatừthươnghiệuđãảnhhưởngđếnnhàbánlẻ,làmchohìnhảnhcủanhàbánlẻtốtlênhayxấuđi
Trang 22Rõr àn gcó t h ể nhậ nt hấ y hiệuứ ng la nt ỏa gi ữa th ươ ng hiệuvà nh àbá nl ẻ.Trongmộtsốtrườnghợptácđộngnàysẽlantỏatừnhàbánlẻđếnthươnghiệuvàtrongmộtsốtrườnghợpkháctácđộngnàysẽlantỏatừthươnghiệuđếnnhàbánlẻ.
2.2.2 Môhìnhnghiêncứuthựcnghiệmvềdựđịnhmualại
Cónhiềunghiêncứuvềdựđịnhmualạiđượcthựchiệntrướcđây
Hình2.2làmôhìnhnghiêncứucủaAndersonvàSullivan(1993)với22.300k h á
c h h à n g c ủ a c á c s ả n p h ẩ m vàd ị c h v ụ c h í n h t ạ i ThụyĐ i ể n v à o 1 9 8 9 1990.Nghiêncứu chorằng việc quản lýsựthỏamãncủa kháchhàng là rấtquantrọngkhik h ác h hàng đãquenthuộc vớisảnphẩm.Kếtquả chothấytác động trực tiếpcủa
-sựt h ỏ a mãnđếndựđịnhmualại.Tácđộngcủakỳvọngvàchấtlượngcảmnhậnđếndựđịnhmualạilàgiántiếpthôngquasựthỏamãn
Hình2.2MôhìnhnghiêncứucủaAnderson,vàSullivan(1993)
Hình2.3làmôhìnhnghiêncứucủaZbojavàVoorhees(2006).Nghiêncứun
ày khảosátngườitiêudùngcácsảnphẩm máytínhvàhàngđiệntử.Kếtquảchothấycó
t á c đ ộ n g t r ự c t i ế p t ừ s ự t h ỏ a mãnvàn i ề m t i n đ ế n d ự đ ị n h m u a l ạ i (giả
Trang 23thuyếtH5vàH6)vàtácđộnggiántiếptừsựthỏamãnđếndựđịnhmualạithôngqu aniềmtin(giảthuyếtH2vàH5).Ngoàira,nghiêncứucũng chokếtquảvềtácđộnglantỏatừthươnghiệuđếnnhàbánlẻ(giảthuyếtH3vàH4).
Hình2.3MôhìnhnghiêncứucủaZbojavàVoorhees(2006)
Hình2.4làmôhìnhnghiêncứucủaChiuvàcộngsự(2009)vềtácđộngcủac á c yếutốđếnlòngtrungthành.Trongkhiđó,dựđịnhmualạilàmộtthànhphầncủalòngtrungthành,nêncóthểdùngnghiêncứunàyđểxemxéttácđộngcủacácyếutốđếndựđịnhmualại(Oliver,1999) Kếtquảchothấytácđộngcủagiátrịnhậnthức,sựthỏamãn,niềm
tinvàthóiquenđếnlòngtrungthành,trongđógiátrịnh ận thứcvàniềmtincócảtácđộngtrựctiếpvàtácđộnggiántiếpđếnlòngtrungthànhthôngquasựthỏamãn,sựthỏamãnvàthóiquencótácđộngtrựctiếpđếnlòngtrungthành
Hình2.4MôhìnhnghiêncứucủaChiuvàcộngsự(2009)
Trang 242.3 Môhìnhnghiêncứuđềxuất
ĐềtàinàysẽdựatrênnghiêncứucủaZbojavàVoorhees(2006)vìsựtươngđồngtrongđặcđiểmthươnghiệuvànhàsảnxuấtcủasảnphẩm đượclựachọnđểth ựchiệnkhảosát:giữamáytính,điệntửvớiđiệnthoạidiđộngthôngminh
Thứnhất,điệnthoạidiđộngthôngminhcũngcótínhkhôngthểtách
nhắcđếnthươnghiệuđiệnthoạidiđộngSamsungngườitasẽbiếtlàcủanhàsảnxuấtSamsung,khinhắcđếnthươngh iệuđiệnthoạidiđộngSonyngườitasẽbiếtlàcủanhàsảnxuấtSony,khinhắcđếnthươnghiệuđiệnthoạidiđộngIphonengườitasẽbiếtlàcủanhàsảnxuấtApple Như vậycóthểdùngtênthươnghiệuđểđạidiệnchotêncủanhàsảnxuất
Thứhai,điệnthoạidiđộngthôngminhcũngcótínhphânbiệtrõgiữathươnghiệuvớ
inhàbánlẻ.Nghĩa làkháchhàngcóthểđánhgiáriêngbiệtcảmnhậncủamìnhvớithươnghiệuđiệnthoạidiđộngvàcảmnhậncủamìnhvớinhàbánlẻ.VídụmộtngườimuađiệnthoạidiđộngthươnghiệuSamsungtạinhàbánlẻThếgiớiDiđộngsẽcókhảnăngđánhgiá riêngbiệtcảmnhậncủa mìnhvớithươnghiệuSamsungvàcảmnhậncủamìnhvớinhàbánlẻThếgiớiDiđộng
tinvàsựthỏamãnvớithươnghiệulêndựđịnhmualạitừnhàbánlẻđượctrìnhbàytrongHình2.5
Hình2.5Môhìnhđềxuấtvềtácđộngcủaniềmtinvàsựthỏamãnđốivớithươnghiệuđ
ếndựđịnhmualạitừnhàbánlẻ.
Trang 252.4 Giảthuyết
2.4.1 Mốiquanhệgiữaniềmtinvàsựthỏamãn
Lauvà
Lee(1999)xâydựnglýthuyếtrằngthươnghiệucóvaitròđạidiệnchonhàsảnxuấttrongcácmốiquanhệvớikháchhàng.Vìkháchhàngmuasảnphẩmt h ô n gquan hà b á n lẻc h ứk h ô
n g t h ô n g q u a đ ạ idiệnc ủan hàs ảnx u ấtnênk h á c h hàngcóthểxâydựngniềmtinvàsựthỏamãnvớichínhthươnghiệu.Vớiđặctínhc ủasảnphẩmkhảosáttrongnghiêncứunàylàđiệnthoạidiđộngthôngminh,từngữ“niềmtinvàsựthỏamãnvớithươnghiệu”cóthểsửdụngthaythế“niềmtinvàsựthỏamãnvớinhàsảnxuất”
TheonghiêncứucủaDelgado-BallestervàMunuera-Alemán(2001),“sựthỏamãngiảithíchmộtlượngđángkể cácphươngsai củacảhaikhía cạnhthangđon i ềm t i n đốiv ớit h ư ơ n g h i ệ u”,t ứ c l à s ự t h ỏ a mãnl à t i ề n đ ề
c h o n i ề m t i n C á c nghiêncứukháccũng cókếtquảtươngtự:vềbánlẻlàBloemervàOderkerken-S c h r o e d e r (2002),vềdịchvụlàSinghvàSirdeshmukh(2000)
Nghiêncứudựkiếnmốiquanhệgiữaniềmtinvàsựthỏamãnsẽđúngtrongtrườnghợpthươnghiệuvànhàbánlẻvới2giảthuyếtsau:
H1.Sựthỏamãnvớithươnghiệucóảnhhưởngcùng chiềuvàtrựctiếpđếnN i ềmtinđốivớithươnghiệuđó
H2.Sựthỏamãnvớin h à bá nl ẻc ó ả n h h ư ở n g cùng ch iều v à t r ựcti ếpđ ế nN iềmtinđốivớinhàbánlẻđó
2.4.2 Mốiquanhệgiữathươnghiệuvànhàbánlẻ
Mộttrongnhữngmốiquantâmtiếptheocủanghiêncứunàylàmốiquanhệg iữathươnghiệuvànhàbánlẻ.Trongmộtnghiêncứuvàonăm1991củaSingh,khimuasắ m ,k h á c h
h à n g c ó thểđ á n h g i á s ự thỏamãnc ủamìnht r ê n c á cđ ố it ư ợ ngr i ê n g biệt.Tứclàkháchhàngcóthểđánhgiámộtcáchphânbiệtvềthươnghiệu( S a m s u n g ) , nhàbánlẻ(Thếgiớidiđộng)vàngườibánhàng.Điềunàygiúphọcóthểchọnđúngsảnphẩmđểmua
Trang 26Theon g h i ê n c ứ u c ủ a Webster(2000),c h ấ t l ư ợ n g mốiq u a n h ệ c ủ a b ấ t c ứthànhphầnnàotrongnhà sảnxuất,nhàbánlẻvàkháchhàngđềuphụthuộcvào
ch ấ t lượngvàđộvữngchắccủamốiquanhệcủa2thànhphầnkia
TrongnghiêncứucủaZbojavàVoorhees(2006)vềvấnđềnàycónhắc đếnDesaivàKeller(2002)chorằngmộtthươnghiệuthànhphầncóthểđượcsửdụngđểnângcaogiátrịcủanhómthươnghiệubằngcách“gửiđimộttínhiệumạnhmẽr ằngc ó t h ểk ếthợpl ợií c h c ủah a i t h ư ơ n g h i ệ uc h ấtl ư ợ ngt r o n g c ù n g m ộts ảnphẩm”.Vớicáchthứcnhưvậy,nhàbánlẻcóthểtậndụngthươnghiệumàhọbánđểnhậnđượclợiíchcủatácđộnglantỏatừthươnghiệucủanhàsảnxuấtsangnhàbán lẻ.Zboja vàVoorhees (2006)cũng chorằng cáctác độngtừsựthỏamãnvàniềmtinđốivớithươnghiệu lênsựthỏamãnvàniềm tinđối vớinhàbán lẻlàcùngc h i ề u vàtrựctiếp
Haigiảthuyếtsauđượcđưaradựavàonhữngkếtquảkểtrên:
H3.NiềmtinđốivớithươnghiệucóảnhhưởngcùngchiềuvàtrựctiếpđếnN i ềmtinđốivớinhàbánlẻ
H4.SựthỏamãnđốivớithươnghiệucóảnhhưởngcùngchiềuvàtrựctiếpđếnSựthỏamãnđốivớinhàbánlẻ
2.4.3 Tácđộngcủaniềmtinvàsựthỏamãnđếndựđịnhmualại
Trongphầnkháiniệmcủadựđịnhmualại,tácgiảđãnêurõkháiniệmnàylàmộtthànhphầncủakháiniệmlòngtrungthành.Chínhvì vậy,nhữngnghiêncứuđ ư ợ c nêurasauđâyvềtácđộngcủaniềmtinvàsựthỏamãnđếnlòngtrungthànhcũ n g cóthểđượcxemnhưlàtácđộngcủaniềmtinvàsựthỏamãnđếndựđịnhmualại.Cónhiềutranhcãivềtácđộngcủaniềmtinvàsựthỏamãnđếndựđịnhmualại:
TheoZeithamlvàcáccộngsự(1996),dựđịnhmualạicómốiquanhệmạnhmẽvớisựthỏamãncủa danhmụcsản phẩm.Hanifvà các cộngsự(2010)cũngchor ằ n g sựthỏamãncủakhách hàng làmcho kháchhàng trung thànhvới nhàsảnxuất,sự t hỏ amãncủakháchhàngcóthểgiúpcác thươnghiệuxâydựngcácmốiquanhệlâu dài vàcólợivớikhách hàngcủahọ.Sựthỏamãnnàycóthểảnhhưởngđếncácc ô n g tycóliênquanbằngcáchmualại,muanhiềusảnphẩmhơn,truyềnmiệngtích
Trang 27cựcvàchitrảnhiềuhơnchomộtsốthươnghiệucụthể.Cũngcónhiềunghiêncứuc h o kếtquảtươngtự-
sựthỏamãntácđộngtrựctiếpđếndựđịnhmualại:Beardenv à Teel(1983);EugenevàMary(1993);Helliervàcáccộngsự(2003)vàSeiders(2005)
Nghiêncứucủa DoneyvàCannon(1997) ch orằngniềmtinmớitác độngtrựctiếpđếndựđịnhmualại.Sahinvàcáccộngsự(2011)chokếtquảtươngtự,“ sự tintưởngthươnghiệucaohơngiúpcho lòngtrungthànhtrongviệcmuabántốthơn”.ĐồngthờinghiêncứucủaSahinvàcáccộngsự(2011)cũng chỉrarằng sựthỏamãnvớithươnghiệuưathíchlàmộttrongnhữngyếutốquyếtđịnhthenchốtcủalò n g t r u n g t h à n h t h ư ơ n g h i ệ u Tuyn h i ê n, t r o n g n g h i ê n c ứ u c h ư a c h ỉ r a m ố i
qu an hệgiữasựthỏamãnvàniềmtin
NghiêncứucủaChiuvàcáccộngsự(2009)chorằngniềmtinvừatácđộngtrựctiếpvừatácđộnggiántiếplêndựđịnhmualạithôngquasựthỏamãn
ĐềtàinàyápdụngnghiêncứucủaDelgado-Ballestrevàcộngsự(2003),chor ằngsựthỏamãnvừatácđộngtrựctiếplêndựđịnhmualại,vừatácđộngthôngquan i ềmtin.“Sựthỏamãnvàniềmtinvàothươnghiệuđềucùnggiảithíchlòngtrungt h à n h vớithương hiệuphụthuộcvàocấpđộkhácnhaucủarủironhậnthứcliênquanđếnsảnphẩm”.“Sựpháttriểnmôhình
niềmtinvàothươnghiệuđãmởramộtkhía cạnhlýthuyếtmớitrongnghiêncứulòngtrungthànhđốivớithươnghiệu,bởiv ì nósẽgiúpđỡđểcungcấpmộthiểubiếtrộnghơnvàgiảithíchcáckhíacạnhcụthểcủahànhvitiêudùng”
Nhưvậy
cầnđặtrabagiảthuyết,mộtgiảthuyếtnóilênmốiquanhệtrựctiếpv à haigiảthuyếtnóilênmốiquanhệgiántiếpcủasựthỏamãn
vớidựđịnhmualại.Giảthuyếtvềmốiquanhệgiántiếpchialàmgiảthuyếtvềmốiquanhệcủasựthỏamãnvàniềmtin(điềunày
đãđượcthểhiệntronggiảthuyếtH2nênsẽkhôngđượcnhắclại) vàgiảthuyếtvềmốiquanhệgiữa niềmtinvàdựđịnhmualại.Cụthểnhưsau:
H5.NiềmtinđốivớinhàbánlẻcóảnhhưởngcùngchiềuvàtrựctiếpđếnDựđịnhmualạitạinhàbánlẻđó
Trang 28Tómtắtchương2
Ởchương2tácgiảđãtrìnhbàykháiquátcơsởlýthuyếtvềniềmtin,sựthỏamãnvàdựđịnhmualại.Chươngnàycũngsơlượccácmôhìnhnghiêncứutrướcđ ây vềd ự đ ị n h
m u a lạ ivà tác đ ộ n g la nt ỏa T á c g i ảcũng đ ã gi ớ it h i ệumôhì nh nghiêncứuđềnghịvàcácgiảthuyết.Chương3sẽtiếptụctrìnhbàyphươngphápn gh iên cứu
Trang 29Vấn đề nghiên cứu Khe hổng → Câu hỏi và mục tiêu nghiên cứu
Cơ sở lý thuyết và các nghiên cứu trước Mô hình nghiên cứu đề xuất và các giả thuyết
Thảo luận tay đôi (n = 6 ) Thảo luận nhóm (n = 7 )
→ Phát triển, điều chỉnh các thang đo, hình thành bảng câu hỏi.
Nghiên cứu sơ bộ định tính
Kiểm định độ tin cậy của các thang đo bằng hệ số Cronbach Alpha.
Kiểm định giá trị của các thang đo bằng EFA.
→ Hoàn thiện bảng câu hỏi khảo sát
Nghiên cứu sơ bộ định lượng (Phỏng vấn trực tiếp, n = 46 )
Kiểm định lại độ tin cậy của các thang đo bằng hệ số Cronbach Alpha.
Kiểm định lại giá trị các thang đo bằng EFA.
Kiểm định mô hình và các giả thuyết: kiểm định CFA, phân tích SEM, phân tích đa nhóm.
Nghiên cứu chính thức định lượng (Phỏng vấn trực tiếp,
Trang 30thịtrườngđ iện thoạidiđộngsôinổitạiThànhphốHồChíMinhvàkếtquảnghiêncứuđịnht í n h , thangđonháp1đượchìnhthànhđểđolườngcáckháiniệmnghiêncứutrongmôhình
Bước2:Nghiêncứusơbộ.Thangđocáckháiniệmnghiêncứuđượcthiếtkết ừ nhiềuthangđocủacácnghiêncứukhácnhau,sauđóđượcđiềuchỉnhthôngquath ảo luậntayđôivàthảoluậnnhóm(nghiêncứusơbộđịnhtính) Kếtquảnghiêncứ u đượcđiềuchỉnhthànhthangđonháp2.Thangđonháp2đượcđánhgiáthôngquanghiêncứusơbộđịnhlượngvớimẫun=46.PhântíchhệsốCronbachAlphavớiyêucầucácbiếnquansátcóhệsốCronbachAlpha≥0.6vàhệsốtươngquanb i ến t ổ n g ≥0.3,phân tích
Cácbiếnquansátkhôngđạtyêucầusẽbịloạibỏ,cácbiếncònlạiđượcđưavàobảngcâuhỏidùngchonghiêncứuđịnhlượngchínhthức(thangđohoànchỉnh)
Bước3:Nghiêncứuđịnhlượngchínhthức.Thựchiệnkiểmđịnhcácmôhìnhth an g đovàmôhìnhlýthuyết,sửdụngphươngphápphântíchkhẳngđịnhCFAđểk iểm địnhthangđovàphântích cấutrúc tuyếntínhSEM đểkiểmđịnhđộtươngthíchcủamôhìnhlýthuyếtvớicácgiảthuyết
3.2 Nghiêncứusơbộ
Trêncơsởtôntrọngcácthangđogốccủacáckháiniệm
nghiêncứutrongmôhình nghiêncứuđềxuất,bướcnghiêncứuđịnhtínhsơ bộđượctiếnhànhđểpháttriển,điềuchỉnhcácthangđogốcchophùhợpvớingữcảnhtạiViệtNamvàđặct í n h sảnphẩmđiệnthoạidiđộngthôngminh.Trướckhihìnhthànhthangđochínhthức,tácgiảđãtiếnhànhcáccuộcthảoluậntayđôivàthảoluậnnhóm
3.2.1 Nghiêncứusơbộđịnhtính
3.2.1.1 Thảoluậntayđôi
Mụcđích củathảoluậntayđôilà nhằmkhámphá,điềuchỉnh,bổsun g tậpbiếnquansátchocáckháiniệmtrongmôhìnhnghiêncứuđềxuất.Thảoluậntayđô ithườngđượccácnhànghiêncứusửdụngtrongtrườnghợpmuốnlàm rõvàđào
Trang 31sâudữliệu,tínhchuyênmôncaocủavấnđềnghiêncứu(NguyễnĐìnhThọ,2011).T á c giảtiếnhànhphỏngvấntayđôivới6ngườiđã vàđangsởhữuđiệnthoạidiđộngthôngminh.
Tuyn h i ê n , t h ảol u ậnt a y đ ô i c ũ n g c ó nhượcđiểm.D o s ựv ắngmặtn h ữngt ư ơ
đốitượngthảoluậnnênnhiềutrườnghợpdữliệuthuthậpkhôngsâuvàkhókhăntrongviệcdiễngiảiýnghĩa(NguyễnĐìnhThọ,2011)
Trongquátrìnhthảoluận,tácgiảlàmngườidẫnchươngtrìnhvàlàmthưký.Mỗinhómbiếnquansátđượcphóngtovà đượcngườidẫnchươngtrìnhđặtvàogiữabànđểđặ tcâuhỏi.Sauđó,cácthành v iê nsẽtiếnhànhthảoluậncũng nhưđ án h giámứcđộquantrọng(từ1đến3)vàđiđếnthốngnhất
Trang 32Yếutố Niềmtin đối với Thươnghiệusau khiđược chỉnh sửa gồm7 biếnquansát(xembảng3.1).Trongđócó6biếnquansátđượcchỉnhsửavà1biếnquansátđ ư ợcbổsung,baogồm:biếnquansát“TôitintưởngvàothươnghiệuX”(thaycho“ T h ư ơn g hiệuXluôncóthểtintưởng”),biếnquansát“ T ô i rấtyêntâmkhimuathư ơn g hiệuX”(thaycho“ThươnghiệuXkhôngthểđượcdựavàođểđưaraquyếtđịnhmuađúng”),biếnquansát“ThươnghiệuXcóuytín”(thaycho“ThươnghiệuXcót ính chínhtrựccao”), b i ế
n q uan sá t “ S ả n phẩ m của t h ư ơ n g h i ệ u X cóch ất l ư ợ n g đ ả m b ả o ” ( t h a y c h o “
T h ư ơ n g h i ệ u X k h ô n g c ó n ă n g lực”),b i ế n q u a n s á t
Trang 33“ThươnghiệuXđãkhẳngđịnhđượcthương hiệu”(thaycho“ThươnghiệuXrấtđángtincậy”),biếnquansát“Nhìnchung,thươnghiệuXđápứngđượcnhucầucủatôi”(thaycho“ThươnghiệuXkhôngnhiệttìnhtrongviệcgiảiquyếtcácvấnđềc ủ a t ô i ” ) ,
b i ế n q u a n s á t “ T h ư ơ n g h i ệ u X c h ư a t ừ n g l à m tô ic ả m thấythấtvọng”(đ ư ợ c bổsungthêmtừthangđocủaDelgado-Ballesterv à cộngsự,2003)
Bảng3.1Kếtquảnghiêncứusơbộđịnhtínht ha ng đ oNiềmtinđốivớithươnghiệu
nghiệuThươngh i ệ u X k h ô n g n h i ệ t t ì n h t r o
n g việcgiảiquyếtcácvấnđềcủatôi Nhìnchung,thươnghiệuXđápứngđượcnhucầucủatôi(bổsungtừDelgado-
Ballester v à cộngsự,2003) Thươngh i ệ u X c h ư a t ừ n g l à m t ô i c ả mthấythấtvọng
(Nguồn:Tổngkếtcủatácgiảtừnghiêncứusơbộđịnhtính)
YếutốSựthỏamãnđốivớiThươnghiệusaukhiđượcchỉnhsủagồm7biếnquans
á t ( x e m b ả ng3 2 ) T rongđ ó 2 b i ế n q u a n s á t đ ư ợ c l o ạ i b ỏ d o n g ư ờ i đ ư ợ c phỏngvấncảmthấychúnggiốngvớinhữngbiếnquansátcònlại(biến“LựachọnmuathươnghiệuXquảlàsángsuốt”vàbiến“Tôikhôngvuivìđãmuasảnphẩm c ủ a nhàsảnxuấtnày”),3biếnquansátđượcchỉnhsửavà4biếnquansátđượcbổsu n g, baogồm:biếnquansát“ T ô i cảmthấyhàilòngvìđãmua thươnghiệuX”(thaycho“Tôihàilòngvớiquyếtđịnhmuathương hiệuX”),biếnquansát“Tôi n g h ĩ quyếtđịnh
muathươnghiệuXlàrấtđúng”(thaycho“Tôinghĩ
rằngtôiđãlàmđ úng khimuasảnphẩm củanhàsảnxuấtnày”),biếnquansát“Tôithỏamãnvớin h ữ n g trảinghiệmmàthươnghiệuXđemlại”(thaycho“Tôihoàntoàntậnhưởngk h i muasảnphẩm củathươnghiệuX”),biếnquansát“Tôithích thươnghiệuX”( đ ư ợ c bổ sungtừthangđocủaLau vàLee, 1999),biến quan sát“Thươnghiệu Xđã
Trang 34đạtđượckỳvọngcủatôi”(đượcbổsungtừthangđocủaChiuvàcộngsự,2009),b iếnquansát“TôisẽnóitốtvềthươnghiệuXvớingườikhác”(đượcbổsungtừthangđocủaHellier và cộngsự,2003),biếnquansát“Những vấnđề xảyravớithươnghiệuXđềkhôngảnhhưởngđếnsựthỏamãncủatôi”(đượcbổsungtrongq u á trìnhphỏngvấntayđôivàphỏngvấnnhóm).
Bảng3.2Kếtquảnghiêncứuđịnhtínht ha ng đo Sựthỏamãnđốivớithươnghiệu
Tôih o à n t o à n t ậ n h ư ở n g k h i m u a s
ả n phẩm củathươnghiệuX
TôithỏamãnvớinhữngtrảinghiệmmàthươnghiệuXđemlại
uậnnhóm) NhữngvấnđềxảyravớithươnghiệuXđềkh ô n g ả n h h ư ở n g đ ế n s ự t h ỏ a mãnc
ủatôi
(Nguồn:Tổngkếtcủatácgiảtừnghiêncứusơbộđịnhtính)
YếutốNiềmtinđốivớinhàbánlẻsaukhiđượcchỉnhsửagồm4biếnquansát(xembảng4.3).Trongđócó3biếnquansátbịloạibỏdođặcđiểmngườitiêud ù n g điệnthoạithôngminhthườngkháamhiểuvềdòngsản phẩm vàkhôngcầnnhiềusựtưvấncủanhàbánlẻ,đặcđiểmdịchvụcủacácnhàbánlẻlạikhôngquákhácbiệtnhau,điểmkhácbiệtđểđưađếnquyếtđịnhsửdụngdịchvụcủangườitiêudùnglà giácả(gồmbiếnquansát“NhàbánlẻYluôncóthểtintưởng”,biếnq u a n sát“nhàbánlẻY
khôngthểdựavào
đểđưaraquyếtđịnhđúng”,biếnquansát“NhàbánlẻYkhôngcónănglực”),1biếnquansátđượcgiữnguyên(“Nhàbánlẻ
Trang 35Ylànhàbánlẻđángtincậy”,2biếnquansátđượcchỉnhsửa(gồmbiếnquansát“ N h
à bánlẻYcóuytín”thaychobiếnquansát“NhàbánlẻYcótính chính trựccao”,biếnquansát“NhàbánlẻYnhiệttìnhtrongviệcgiảiquyếtcácvấnđềcủatôi”thaychobiếnquansát“ N h à bánlẻYkhôngnhiệttình”) và 1biếnquansátđ ư ợ c bổsungtrongquátrìnhthảoluậntayđôivàthảoluậnnhómlà“Tôitinnhàbán lẻYđãđượcnhiềungườicôngnhận”
Bảng3.3Kếtquảnghiêncứusơbộđịnhtínht ha ng đ oNiềmtinđốivớinhàbánlẻ
uậnnhóm)
TôitinnhàbánlẻYđãđượcnhiềungườicôngnhận
(Nguồn:Tổngkếtcủatácgiảtừnghiêncứusơbộđịnhtính)
YếutốSựthỏamãnvớiNhàbánlẻsaukhiđượcchỉnhsửagồm6biếnquansát(xembảng3.4).Trongđó3biếnquansátbịloạibỏdongườiđượcphỏngvấnc ả m thấychúnggiốngvớinhữngbiếnquansátcònlại(biếnquansát“Tôihàilòngv ới quyếtđịnhđếnvớinhàbánlẻY”,biếnquansát“Lựachọnkhiđếnvớinhàbánl ẻ nàyquảlàsángsuốt”vàbiếnquansát“Tôikhôngvuivìđãđến vớinhàbánlẻnày”),2biếnq uan sátđ ư ợ c chỉnhsửa(gồmbiếnquansát “ N h ì n ch u n g , tôithỏa mãnvớicácdịchvụtạinhàbánlẻY”thaycho“Tôihoàntoàntậnhưởngkhiđếnvới nhà bánlẻ này”,biếnquan sát“Tôi
bánlẻYlàđúng”thaycho“TôinghĩrằngtôiđãlàmđúngkhiđếnvớinhàbánlẻY”)và4biếnquansátđượcbổsung(gồmbiếnquansát“NhàbánlẻYđạtđượckỳvọngcủatôi”,Chiuvàcộngsự,2009;biếnquansát“TôisẽgiớithiệunhàbánlẻYchon g ư ờ i khác”,Helliervàcộngsự,2003;biếnquansát“NhàbánlẻYcómộtsốdịch
Trang 36Bảng3.4Kếtquảnghiêncứusơbộđịnhtínht ha ng đ oSựthỏamãnđốivớinhàbánlẻ
n vớinhàbánlẻY
Tôinghĩ quyếtđịnhsửdụngdịchvụtạinhàbánlẻYlàđúng
Biếnph ụt hu ộc “ D ự đ ị n h mual ạ i t h ư ơ n g h i ệ u Xt ạ i nhà bá nlẻ Y”sa uk h i đ
ư ợ c c h ỉ n h sửa gồm 3biến quansát(xembảng3.5).Trongđócó2 biến quansátbịlo ạibỏvìngườiđượcphỏngvấnchorằngchúngtrùngý vớibiếnquansátcònlạivàkhôngrõnghĩa (biếnquansát“Tôisẽmuasảnphẩm củathươnghiệuXtrongtươnglai”vàbiếnquansát“Tôisẽmuathêmsảnphẩm củathươnghiệuXtrongn hữ ngnămtới”),1biếnđượcchỉnhsửađểkhônggâyhiểunhầmlàmuađiệnthoạicũ (biếnquansát“Khi
cónhucầu,tôidựđịnhsẽtiếptụcmuađiệnthoạicủathươnghiệuXtạinhàbánlẻYởlầnsau”thaycho“Tôisẽmualạisảnphẩm củathươngh iệu X”)và2biếnđượcbổsungsauquátrìnhthảoluậntayđôivàthảoluậnnhómvìngườiđược phỏng vấn cho rằngdựđịnhmualạisẽ được tính từlúcngườiđó tìm
Trang 37hiểuvề chiếcđiệnthoại,sosánhgiácả,trảinghiệmdùngthử sảnphẩm (gồmbiếnquansát“Khicódựđịnhmualạiđiệnthoạidiđộngthôngminh,tôisẽkiểmtragiáđiện thoạicủathươnghiệuXtạinhàbánlẻY”vàbiếnquansát“Khicódựđịnhmualạiđiệnthoạidiđộngthôngminh,tôisẽđếnnhàbánlẻYđểtrảinghiệmđiệnthoạicủathươnghiệuX”).
Tôisẽ muat h ê m sả n p h ẩ m của t h ư ơ n g h
TôisẽmualạisảnphẩmcủathươnghiệuX Khic ó n h u c ầ u , t ô i dựđ ị n h s ẽ t i ế p t ụ c
muađ i ệ n t h o ạ i c ủ a t h ư ơ n g h i ệ u
X t ạ i nhàbánlẻYởlầnsau(bổs u n g t ừthảol u ậnt a y đ ô i v à t h ả ol
uậnnhóm) Khic ó d ự đ ị n h mual ạ i đ i ệ n t h o ạ id i độngthôngminh,tôisẽkiểmtragiáđiệnt
hoạicủathươnghiệuXtạinhàbánlẻY(bổs u n g t ừthảol u ậnt a y đ ô i v à t h ả ol
uậnnhóm) Khic ó d ự đ ị n h mual ạ i đ i ệ n t h o ạ id i độngthôngminh,tôisẽ đếnnhàbá n
lẻYđểtrảinghiệmđiệnthoạicủathươnghiệuX
(Nguồn:Tổngkếtcủatácgiảtừnghiêncứusơbộđịnhtính)
3.2.2 Nghiêncứusơbộđịnhlượng
Nghiêncứusơbộđịnhlượngđượctiếnhànhnhằmkiểmđịnhđộtincậyvàgiátrịcủacácthangđotừkếtquảcủanghiêncứusơbộđịnhtính
Quátrìnhthuthậpdữliệuđượcthựchiệnthôngquakỹthuậtphỏngvấntrựctiếpb ằn
gb ảngc â u hỏivới50p h ầnt ửmẫut ạit h à n h p h ốH ồC h í M i n h t ừngày0 1 / 0 9 /2 0 1 5 đến02/09/2015theo
phươngphápthuậntiện.Bảngcâuhỏiđượcinsẵnv à phátđếnngườiđượcphỏngvấnvànhậnlạisaukhihoàntất.Kếtquảthuvềđược4 6 phiếuhợplệ.Sauđó,tácgiảsửdụngphầnmềmSPSSđểxửlýsốliệuvàtiếnh à n h cáckiểmđịnhcầnthiết
Trang 383.3 Pháttriểnvàđiềuchỉnhthangđocáckháiniệmnghiêncứu
3.3.1 Thangđoniềmtin
Dựatrêncơsởlýthuyếtvềniềmtin,cáckếtquảnghiêncứucủamộtsốtácgiảv à kếtquảthuđượctừnghiêncứusơbộ,tácgiảpháttriểnvàđiềuchỉnhcácthangđocủaniềmtingồmcácbiếnquansátnhưsau:
Thangđoniềmtinvớithươnghiệuxembảng3.6
Bảng 3.6ThangđoNiềmtin đối vớithươnghiệu
Bảng3.7ThangđoNiềmtinđốivớinhàbánlẻ
1 NBLYlàmộtcửahàngđángtincậy ZbojavàVoorhees(2006) YT1
Dựatrêncơsởlý thuyếtvềsựthỏamãn, cáckếtquảnghiêncứucủamộtsốtác
gi ảvà kếtquảthuđượctừnghiên cứusơbộ, tácgiảphát triểnvàđiềuchỉnhcácthangđocủasựthỏamãngồmcácbiếnquansátnhưsau:
Thangđosựthỏamãnđốivớithươnghiệuxembảng3.8
Trang 39Thangđodựđịnhmualạiđượcthểhiệntrongbảng3.10
Trang 40Bảng3.10ThangđoDựđịnhmualại DựđịnhmualạithươnghiệuXtạinhàbánlẻY Nguồn Mãhóa
1 Khicónhucầu,tôidựđịnhsẽtiếptụcmuađiệnthoại
củathươnghiệuXtạinhàbánlẻYởlầnsau
ZbojavàVoorhees(2006)
đượctrongtrườnghợpkháiniệmđangđolườnglàmớihoặcmớiđốivớingườitrảlờitrongbốicảnhn g h i ê n cứu(NguyễnĐìnhThọ,2011)
hệsốCronbachAlphatừ0.6trởlên.Cácbiếnquansátcóhệsốtươngquansovớibiếntổng(Correcteditem–Totalcorrelation)nhỏhơn0.3sẽbịloại
PhântíchnhântốEFA,trongđónhântốtríchđược củathangđođơnhướngp h ả
i là 1,hệsốtảinhân tốcủa cácbiến quansát≥0.5,tổngphươngsaitríchphải≥5 0 % Mụcđích củabướcnàynhằm đánhgiásựphù hợpvềtừngữ,nộidungcủathangđo.Thangđosauđánhgiásơbộsẽđượcsửdụngchonghiêncứuđịnhlượngchính thức
Kếtquảphântíchsơbộthangđođượctrìnhbàytrongbảng3.11,bảng3.12vàPhụlục2