LƯƠ NG và+đã i+ NG cô NG bằ NG tạ i+ DOANH NGHI p

Trong hoạt động của các doanh nghiệp, một vấn đề luôn thu hút được sự quan tâm đáng kể đó là làm thế nào để xây dựng một cơ chế đãi ngộ hợp lý, đáp ứng được ba tiêu chí quan trọng nhất l

LƯƠNG VÀ ĐÃI NGỘ CÔNG BẰNG TẠI DOANH NGHIỆP

1 ĐẶT VẤN ĐỀ

Nhân tố con người từ lâu vẫn được coi là nguồn lực quý giá nhất của doanh nghiệp Nguồn nhân lực mạnh không những tạo cho doanh nghiệp lợi thế cạnh tranh mà còn là yếu tố quyết định sự thành công hay thất bại của doanh nghiệp Thực tế đã chứng minh lời nhận xét trên hoàn toàn đúng và minh chứng hùng hồn là sự thành công của các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ cao Các sản phẩm của Microsoft, Apple, Google cho chúng ta thấy nguyên liệu để sản xuất ra các sản phẩm của các doanh nghiệp này chủ yếu là chất xám

Trong nền kinh tế tri thức, sự cạnh tranh của các doanh nghiệp để có được nguồn nhân lực chất lượng cao trở nên khốc liệt hơn bao giờ hết Các doanh nghiệp đều có xu hướng xây dựng cho mình những chiến lược dài hạn để thu hút

và phát triển những cá nhân xuất sắc nhất, những người có thể đưa đến những thay đổi thần kỳ, tạo sự đột biến cho doanh nghiệp hoặc những lợi thế hơn hẳn đối thủ cạnh tranh Bên cạnh đó, các doanh nghiệp ngày càng trở nên chủ động hơn trong việc thiết lập các mối quan hệ với các trung tâm đào tạo nhân tài, các nguồn cung cấp lao động chất lượng cao đế bổ sung cho nguồn nhân lực của mình khi có nhu cầu

Trong hoạt động của các doanh nghiệp, một vấn đề luôn thu hút được sự quan tâm đáng kể đó là làm thế nào để xây dựng một cơ chế đãi ngộ hợp lý, đáp ứng được ba tiêu chí quan trọng nhất là thu hút, thúc đẩy và gìn giữ người lao động Đối với tất cả các doanh nghiệp hoạt động trong mọi lĩnh vực với các quy

mô khác nhau, chính sách về lương, thưởng và các chế độ phúc lợi luôn tạo ra những ảnh hưởng lớn nhất đến tâm lý của người lao động, đến năng suất lao động cũng như hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Khi mức cạnh tranh của môi trường kinh doanh trở lên khốc liệt hơn, việc tạo ra một

cơ chế đãi ngộ hợp lý lại gặp nhiều thử thách hơn Mỗi doanh nghiệp đều muốn

có những chính sách lương, thưởng hấp dẫn để thu hút, thúc đẩy và giữ gìn người lao động

Cơ chế đãi ngộ được hiểu theo nghĩa chung nhất bao gồm toàn bộ lương, thưởng, các chế độ phúc lợi hữu hình cũng như vô hình, mang tính vật chất hay phi vật chất, liên quan đến thể chất hoặc tinh thần của người lao động do doanh nghiệp cung cấp Như vậy cơ chế đãi ngộ của doanh nghiệp gồm hình thức cơ bản: các lợi ích vật chất trực tiếp, các lợi ích vật chất gián tiếp và sự hài lòng về mặt tâm lý cho người lao động Việc cung cấp các lợi ích vật chất trực tiếp và gián tiếp là cơ chế chung mà chúng ta thường nhìn thấy tại các doanh nghiệp Hình thức thứ 3 khó nhìn hơn và và số lượng các doanh nghiệp chú ý đến yếu tố này trong việc thiết kế và thực hiện các cơ chế đãi ngộ cũng ít hơn

- Lợi ích vật chất trực tiếp là hình thức được sử dụng rộng rãi nhất Biểu hiện của hình thức này là việc doanh nghiệp trả lương, các khoản tiền thưởng, hoa hồng cho người lao động Các hình thức trả lương, thưởng có thể khác nhau

Ví dụ nhiều doanh nghiệp áp dụng hình thức trả lương theo giờ, theo tuần hay tháng Mức lương có thể áp dụng theo thứ bậc, theo thâm niên, hoặc lương theo hiệu quả hoạt động của nhân viên

- Các lợi ích vật chất gián tiếp thường được hiểu là các chế độ phúc lợi mà người lao động được hưởng ví dụ xe, nhà công vụ, đồng phục, bảo hiểm, nghỉ phép, học tập…Sở dĩ hình thức đãi ngộ này được coi là gián tiếp vì nó là phần bổ trợ cho các lợi ích vật chất như lương, thưởng và hoa hồng Nếu các lợi ích vật chất trực tiếp biểu hiện mối quan hệ giữa cá nhân người lao động đối với doanh nghiệp thì các phúc lợi biểu hiện mối quan hệ của doanh nghiệp với tập thể người lao động

- Sự hài lòng về mặt tâm lý của người lao động là hình thức được sử dụng phổ biến gần đây khi nền kinh tế chuyển từ nền sản xuất công nghiệp sang nền kinh tế tri thức Sự hài long về mặt tâm lý của người lao động là kết quả của nhiều lợi ích phi vật chất mà người lao động có được khi làm việc cho doanh nghiệp Một môi trường làm việc an toàn, không nhàm chán và thân thiện là mong muốn của phần lớn người lao động Bên cạnh đó, người lao động sẽ cảm thấy gắn bó với doanh nghiệp hơn nếu thành tích của họ được ghi nhận và đánh giá, nếu họ có được nhiều cơ hội để học tập hoặc thăng tiến trong việc phát triển nghề nghiệp của mình

Tuy nhiên việc doanh nghiệp xây dựng được một hệ thống lương và đãi ngộ vừa đảm bảo hiệu quả tài chính, vừa giữ chân được nhân tài là câu hỏi hóc búa với các nhà lãnh đạo doanh nghiệp cũng như cán bộ nhân sự phụ trách về chính sách lương trong doanh nghiệp Vì vậy vấn đề được đặt ra cho các doanh nghiệp là cần thiết kế một hệ thống tiền lương như thế nào để đảm bảo cân bằng lợi ích của doanh nghiệp và lợi ích của người lao động Chính sách tiền lương cần phải được xây dựng một cách khoa học, có sự thống nhất, được đầu tư nghiên cứu một cách kỹ lưỡng, có xem xét đến khả năng của doanh nghiệp cũng như các đối thủ cạnh tranh khác Chế độ đãi ngộ cần phải được xây dựng một cách công bằng giữa các nhân viên trong công ty, khen thưởng, kỷ luật nghiêm minh và đúng quy định

Bên cạnh đó người lao động trong doanh nghiệp muốn được trả một mức lương hợp lý, chế độ đãi ngộ công bằng cũng cần phải có năng lực tương xứng với mức lương được nhận, có sự cố gắng nỗ lực thực sự để có thể được khen thưởng hàng năm Chính sách lương và đãi ngộ công bằng là động lực quan trọng nhất thúc đẩy người lao động làm việc, cống hiến cho sự tăng trưởng và phát triển của doanh nghiệp

2 NỘI DUNG.

2.1 Giới thiệu chung về công ty.

- Tên công ty: CÔNG TY TNHH X

- Loại hình doanh nghiệp: công ty liên doanh giữa Việt Nam và Nhật Bản Loại hình hoạt động: gia công hàng hóa tại Việt Nam rồi xuất sang công ty mẹ tại Nhật Bản Công ty mẹ chịu trách nhiệm bao tiêu toàn bộ sản phẩm

- Quy mô: 4000 nhân viên, trong đó có 200 nhân viên trình độ đại học trở lên, còn lại là lao động phổ thông (tối thiểu là tốt nghiệp Phổ thông trung học)

- Địa điểm nhà máy: Hà Nội

- Hình thức làm việc: làm việc theo dây chuyền

- Hình thức trả lương: trả lương theo thời gian (ngày công), một tháng 23 ngày trả qua thẻ ATM

2.2 Tình hình cơ bản về lương và đãi ngộ công bằng của công ty

2.2.1 Một số nguyên tắc của hệ thống lương

Công ty áp dụng một bảng lương cho tất cả lao động của công ty Lương tháng của mỗi người lao động trong công ty bao gồm: Lương cơ bản; Thưởng hàng tháng; Các phụ cấp; Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) nếu có

(Ngoài ra Hệ thống này còn đề cập đến quy chế Thưởng và tăng lương hàng năm mới)

a Lương cơ bản

Lương cơ bản đảm bảo mức sinh hoạt cho người lao động và để làm việc, cũng là cơ sở để ký kết hợp đồng lao động giữa công ty và người lao động Lương cơ bản của mỗi người lao động được xác định một cách khách quan, dựa theo Hiệu quả làm việc trong thời gian trước đó, có xem xét đến thời gian làm

việc cho Công ty, trình độ, kinh nghiệm, năng lực, các kỹ năng làm việc và tuân theo Bảng lương

Lương cơ bản của người mới làm việc cho công ty có thể được điều chỉnh

có xem xét đến kinh nghiệm của người đó hoặc sự đánh giá đối với giai đoạn học việc và thử việc

Lương cơ bản tăng theo quá trình nâng bậc lương Việc nâng bậc lương sẽ tuân theo thủ tục quy định của công ty

Sau khi được tuyển dụng và đào tạo thì sẽ có 2 bậc lương áp dụng cho toàn bộ nhân viên mới :

+ Với lao động phổ thông : 1.300.000 vnđ / tháng

+ Với nhân viên trình độ đại học : 250$/ tháng

b Thưởng hàng tháng:

Thưởng hàng tháng dựa vào tỷ lệ có mặt, ý thức, thái độ, kết quả làm việc

và kỷ luật lao động của mỗi cá nhân (mức thưởng được căn cứ theo phân loại A,B,C,D) theo các mức sau:

- Loại A = 93 <=100 : mức thưởng là 200.000 đ

- Loại B = 85 < 93 : mức thưởng là 150.000 đ

- Loại C = 75 < 85 : mức thưởng là 100.000 đ

- Loại D < 75 : không được thưởng

Thưởng đi làm đều: tổng tiền thưởng là 100.000 đ/tháng: thưởng cho các

cá nhân đi làm đều (đúng giờ, không đi làm muộn, về sớm, không nghỉ vì bất cứ

lý do gì); nếu vi phạm sẽ trừ tiền thưởng theo hình thức sau:

- Mỗi lần nghỉ trừ 50.000đ (không tính thời gian nghỉ: từ khi bắt đầu ca làm việc đến khi kết thúc ca) (nhưng nếu một lần nghỉ làm nhiều ngày thì mỗi ngày cũng bị trừ 50.000đ)

c Các loại phụ cấp: theo quyết định của Ban giám đốc

Chế độ phụ cấp có tác dụng kích thích người lao động thực hiện tốt công việc trong những điều kiện khó khăn hoặc phải gánh vác những trách nhiệm cụ thể trong công ty

Mức phụ cấp hàng tháng là 350.000 đồng bao gồm các khoản: xăng xe, thuê nhà, …

2.2.2 Quy chế tính thưởng và tăng lương hàng năm mới, căn cứ theo bảng phân loại sau:

Đối tượng Quy chế thưởng Quy chế tăng lương

Từ Staff trở

lên

- Điểm ĐGCN hàng tháng (A,B,C,D): theo cách tính chung của công ty đang áp dụng

- Xếp loại hiệu quả công việc của cá nhân và hoạt động của bộ phận:

BOD đánh giá xếp loại và đưa ra quyết định cuối cùng

- Điểm ĐGCN + mục tiêu

- Xếp loại hiệu quả công việc của cá nhân và hoạt động của

bộ phận (rank): BOD đánh giá xếp loại và đưa ra quyết định cuối cùng các mức tỷ lệ % theo phân loại A;B;C;D)

Công nhân - Điểm ĐGCN hàng tháng (A,B,C,D)

(xếp loại của phụ trách BP): theo cách tính chung của công ty

- Điểm ĐGCN + Skill (Xếp loại của phụ trách BP) -Tăng lương theo Bảng lương của công ty:

+ Loại A = 4% mức lương cơ bản

+ Loại B = 3% mức lương cơ bản

+ Loại C = 2% mức lương cơ

bản + Loại D : không được tăng lương

* Bảng xếp loại điểm đánh giá mới: Loại A = 93 <=100; Loại B = 85 < 93; Loại C = 75 < 85; Loại D < 75

* Trình tự đánh giá quá trình làm việc:

- Bộ phận HCTH chịu trách nhiệm hướng dẫn các bộ phận đánh giá định

kỳ hàng năm (từ ngày 01/01 đến tháng 12) Việc đánh giá dựa trên hai tiêu chí:

+ Kỹ năng: thực hiện bài kiểm tra tại trung tâm kiểm tra để đánh giá sự nhanh nhẹn, khéo léo, chính xác, thông minh Với mỗi nội dung sẽ cho điểm và lấy trung bình

+ Quá trình làm việc: do 2 cấp quản lý cao hơn đánh giá dựa theo kết quả làm việc (năng suất, chất lượng), và thái độ, ý thức trong quá trình làm việc: nếu vắng mặt tại vị trí làm việc không lý do từ 5 phút trở lên sẽ bị trừ điểm thi đua (nghỉ ốm có bệnh viện xác nhận cũng bị trừ điểm thi đua)

- Ban giám đốc sẽ xem xét, đánh giá, phê duyệt từng bộ phận, cá nhân và điều chỉnh điểm đánh giá của các bộ phận, đánh giá của Tổng giám đốc là đánh giá cuối cùng ( định kỳ 6 tháng/lần Ban giám đốc sẽ họp và ra quyết định và có thể điều chỉnh giữa kỳ; trừ trường hợp đột xuất, khấn cấp sẽ được bàn họp ngay)

Việc đánh giá quá trình làm việc sẽ do hai người quản lý của 2 cấp cao hơn đánh giá:

- Đối với Deputy G.Manager; General Manager: sẽ do Ban giám đốc (BOD) đánh giá

- Đối với Manager; Senior Manager thì 2 người đánh giá là: General Manager và BOD (người quản lý trực tiếp của bộ phận); nếu không có G.Manager quản lý trực tiếp thì sẽ lấy kết quả đánh giá của BOD là kết quả cuối cùng (BOD sẽ tham khảo ý kiến của G.Manager của các phòng ban khác)

- Đối với Assistant Manager; Deputy Manager thì 2 người đánh giá là Manager và G.Manager (nếu không có G.Manager quản lý trực tiếp thì thành viên BOD (người quản lý trực tiếp của bộ phận) sẽ đánh giá

- Đối với Staff; Senior Staff và Supervisor thì 2 người đánh giá là D.Manager (hoặc Assistant Manager) và Manager (nếu không có D.Manager thì Assistant Manager hoặc G.Manager sẽ đánh giá; nếu không có G.Manager thì thành viên BOD (người quản lý trực tiếp của bộ phận) sẽ đánh giá

- Đối với Sub-Leader và Leader thì 2 người đánh giá là Supervisor và Manager (nếu không có S/V thì D.Manager hoặc Assistanr Manager sẽ đánh giá)

- Đối với công nhân thì 2 người đánh giá là Leader và Supervisor (nếu không có S/V thì D.Manager (Assistant Manager) hoặc Manager sẽ đánh giá)

(trong trường hợp này Leader phải có trách nhiệm cùng bàn bạc, trao đổi

và tham khảo ý kiến với Sub-Leader để đưa ra quyết định của mình Sau đó Manager hoặc D.Manager (Assistant Manager) sẽ phải kiểm tra và điều chỉnh những đánh giá chưa phù hợp của cấp dưới và Manager là người quyết định cuối cùng)

Người đánh giá được dựa trên nguyên tắc: hai người quản lý của hai cấp cao hơn sẽ đánh giá; người đánh giá sẽ được giải quyết linh hoạt đối với từng cá nhân cụ thể của từng bộ phận

* Bảng lương của các công ty liên doanh khác tại Hà Nội (cạnh tranh ngoài)

SHWS PENTAX Goshi Thăng

Long Policy:

Basic salary 1,300,000 1,284,000 1,284,000

Monthly bonus (obey rule & attendance) 350,000 50,000 100,000

Yearly bonus 3.5 salary month 1 salary month 1 salary month

Allowance 350.000/month (skill up)

2.2.3 Các chế độ đãi ngộ khác tại công ty

Ngoài các chính sách đãi ngộ về vật chất như lương, thưởng, phụ cấp như trên thì công ty còn áp dụng các chế độ khác như chính sách đãi ngộ phi vật chất

và sự hài lòng về mặt tâm lý của người lao động Sự hài lòng về mặt tâm lý của người lao động là kết quả của nhiều lợi ích phi vật chất mà người lao động có được khi làm việc cho doanh nghiệp Cụ thể như:

Công ty có các chính sách đãi ngộ đối với nhân viên của mình, bao gồm 4

phần: bồi thường thiệt hại, phúc lợi, ghi nhận công lao và biểu dương khen ngợi

- Công ty thực hiện đầy đủ các chế độ phúc lợi của Nhà nước như: ma chay, cưới hỏi, sinh nhật, … Vào các dịp đặc biệt như lễ tết, 8/3, 20/10, 1/6… lao động trong công ty đều được quan tâm bằng các hoạt động như mitting, tặng quà, trao phần thưởng cho các cháu học sinh giỏi là con em của nhân viên trong công ty,…Mỗi năm, công ty sẽ tạo điều kiện cho nhân viên đi thăm quan du lịch một lần như cho nghỉ phép, hỗ trợ kinh phí, đối với những nhóm nhân viên tổ chức đi trên 20 người sẽ được công ty cho xe ôtô đưa đón

- Tất cả các lao động trong công ty sau khi ký hợp đồng đều được đóng bảo hiểm y tế, bảo hiểm thân thể, lao động được đi khám sức khoẻ định kỳ mỗi năm một lần tại các cơ sở y tế trong thành phố

- Đối với những nhân viên có thành tích tốt, làm việc lâu năm trong công

ty sẽ có cơ hội thăng tiến, được đưa vào những vị trí cao hơn Những người này

sẽ được công ty đưa đi học một khóa đào tạo về kỹ năng quản lý trước khi được đưa vào vị trí quản lý

- Hàng năm công ty đều cử 5 cá nhân xuất sắc đi nhận giải thưởng lao động giỏi của thành phố 5 người có kỹ năng tốt nhất sẽ được cử đi thi olympic toàn thế giới trong các công ty của tập đoàn

- Công ty tạo ra môi trường làm việc an toàn, không nhàm chán và thân thiện thể hiện qua: căng tin phục vụ nhân viên, đội ngũ những người lao công dọn dẹp làm cho môi trường xanh, sạch, đẹp Đó là một môi trường có đầy đủ các yếu tố giúp cho người lao động cảm thấy được sự thoải mái về tinh thần sau mỗi một ngày làm việc vất vả

2.3 Những hạn chế trong chính sách lương và đãi ngộ công bằng tại công ty

- Từ những thực tế trên có thể thấy:

+ Việc trả lương:

Công ty trả lương theo 2 bậc cơ bản là lao động phổ thông và đại học mà không tính thêm đến sự khác biệt đầu vào trong từng đối tượng của 2 bậc trên là chưa hợp lý Tức là công ty chỉ phân biệt đối tượng lao động có trình độ phổ thông và lao động có trình độ đại học chứ không phân loại các đối tượng cùng trình độ như: cùng có trình độ đại học nhưng có người rất giỏi, là nhân tài cần được quan tâm và trả lương xứng đáng nhưng công ty lại không quan tâm tới mà trả lương cho họ như những người có cùng trình độ đại học Điều này sẽ làm cho những đối tượng này thấy bất công, không muốn ở lại công ty nữa mà tìm đến những nơi mà học có khả năng được trọng dụng hơn và có được mức lương hợp

lý hơn

Ngoài ra công ty cũng chưa xem xét đến sau khi từ phòng đào tạo ra, nhân viên được sắp xếp vào vị trí nào, mức độ nặng/nhẹ của từng vị trí để trả lương Việc trả lương cho nhân viên mới của công ty được thực hiện theo nguyên