1
NGHIÊN CỨU
Tái c c u n n kinh t t góc nhìn
Ngô ng Thành*
Tr ng i h c Kinh t , i h c Qu c gia Hà N i,
144 Xuân Th y, C u Gi y, Hà N i, Vi t Nam
Nh n ngày 22 tháng 10 n m 2014
nh s a ngày 17 tháng 12 n m 2014; ch p nh n ng y 25 ng 12 n m 2014
Tóm t t: B ng vi c th c hi n k t h p phư ng pháp phân tích th ng kê, phân tích t s và h i quy
tuy n tính, bài vi t ánh giá s phát tri!n c a 12 ngành kinh t trong n n kinh t qu c dân giai
o n 2000-2012, hi u qu ho t ng và các nhân t tác ng Nhìn chung, hi u qu ho t ng c a các ngành kinh t (bi!u hi n thông qua hai ch s ROA và ROI) tuy v"n có giá tr# dư ng nhưng ã
có s s$t gi m áng k! so v%i th&i k' (u th k XXI Các ngành v"n gi) ư c hi u qu cao và c(n ti p t$c ư c (u tư phát tri!n là thư ng nghi p và s a ch)a, công nghi p ch bi n, v n t i và thông tin liên l c Các ngành c(n có s i u ch nh v quy mô tài s n và/ho*c quy mô ngu n v n là khách s n, nhà hàng, i n, khí t và nư%c, và tài chính tín d$ng Ngoài ra, m+ r ng quy mô ngành c,ng là m t bi n pháp có th! nâng cao t s ROA và ROI c a ngành
T khóa: Tái c c u kinh t , hi u qu , kinh t ngành, Vi t Nam.
1 t v n *
Phát tri!n b n v)ng là yêu c(u xuyên su t
trong quá trình phát tri!n c a các qu c gia Phát
tri!n b n v)ng òi h-i ph i “k t h p ch*t ch.,
h p lý và hài hòa gi)a phát tri!n kinh t v%i
phát tri!n xã h i…” [1] Nh m th c hi n các
m$c tiêu phát tri!n kinh t - xã h i theo hư%ng
phát tri!n b n v)ng, ngày 24/4/2012, Chính ph
ã ban hành Ngh# quy t s 10/NQ-CP v
Chư ng trình hành ng c a Chính ph tri!n
khai th c hi n Chi n lư c phát tri!n kinh t - xã
_
*
T: +64 224230247
Email: ndthanhf@yahoo.com
h i 2011-2020 và Phư ng hư%ng, nhi m v$ phát tri!n t nư%c 5 n m 2011-2015.Theo ó, trong th&i gian t nay cho t%i n m 2020, c(n có
s i u ch nh, tái c c u n n kinh t theo hư%ng nâng cao n ng su t, ch t lư ng, hi u qu ; ph i
b o m /n #nh kinh t v0 mô, /i m%i mô hình t ng trư+ng, tái c c u n n kinh t theo hư%ng nâng cao n ng su t, ch t lư ng, hi u qu
và s1c c nh tranh; c i cách th! ch và t ng cư&ng ph i h p trong i u hành kinh t v0 mô, nâng cao ch t lư ng b o m s phát tri!n an toàn, lành m nh c a n n kinh t [2]
! c$ th! hóa Chư ng trình hành ng, B
K ho ch và (u tư ã xây d ng Báo cáo #nh
Trang 2hư%ng tái c c u kinh t g2n v%i chuy!n /i mô
hình t ng trư+ng theo hư%ng nâng cao hi u qu ,
n ng su t và n ng l c c nh tranh c a n n kinh
t Theo Báo cáo, hai lo i ngành s ư c ưu
tiên phát tri!n khi ti n hành tái c c u n n kinh
t là lo i ang có l i th c nh tranh và lo i có
th! xây d ng, b/ sung l i th cho Vi t Nam
trong giai o n 2016-2020 c,ng như tư ng lai
xa h n Theo ó, 7 nhóm ngành ư c khuy n
ngh# ưu tiên trong trung và dài h n bao g m:
luy n kim, hóa d(u, óng tàu - phư ng ti n v n
t i, i n t , công nghi p xanh - n ng lư ng tái
t o, d#ch v$ giao nh n v n t i và du l#ch [3]
Báo cáo xác #nh rõ: Tái c c u kinh t là quá
trình phân b/ l i các ngu n l c trên ph m vi
qu c gia và toàn b n n kinh t ! t ng bư%c và
liên t$c nâng cao hi u qu chung c a n n kinh
t K t qu c a tái c c u kinh t là hình thành
c c u kinh t h p lý và n ng ng h n, có
n ng l c c nh tranh cao h n và có ti m n ng
t ng trư+ng l%n h n
Có th! th y rõ, tái c c u kinh t ngành ã
và ang là m t yêu c(u b1c thi t i v%i Vi t
Nam trong vi c thúc 3y phát tri!n kinh t - xã
h i theo hư%ng b n v)ng Vì v y, vi c ánh giá
hi u qu ho t ng c a các ngành kinh t trong
i u ki n hi n t i, t ó có c s+ i u ch nh c
c u ngành theo hư%ng phù h p là r t quan
tr ng Trong khuôn kh/ bài vi t này, tác gi s
d$ng các phư ng pháp th ng kê kinh t lư ng
! ánh giá s b hi u qu ho t ng (bao g m
hi u qu qu n lý và hi u qu s n xu t, kinh
doanh) c a các nhóm ngành kinh t chính +
Vi t Nam trong h n m t th p k (u tiên c a
th k XXI (2000-2012)
2 T ng quan nghiên c u
Phát tri!n b n v)ng và tái c c u kinh t
luôn là l0nh v c thu hút s quan tâm c a nhi u
nhà nghiên c1u trong và ngoài nư%c, song các
nghiên c1u v hi u qu ho t ng c a các thành
ph(n kinh t hay các ngành kinh t thì chưa nhi u ây là m t h n ch d"n n s thi u h$t
c s+ khoa h c quan tr ng cho các nghiên c1u th1 c p v tái c c u kinh t và phát tri!n b n v)ng Các công trình nghiên c1u i!n hình v các ngành kinh t ch y u t p trung ánh giá
t ng ngành c$ th! trong n n kinh t qu c dân ho*c ánh giá t/ng th! toàn b c u trúc kinh t , ph(n nào nêu b t ư c nh)ng thành t u c,ng như h n ch trong vi c phát tri!n các ngành kinh t + Vi t Nam trong th&i gian qua
Nguy4n Xuân D,ng (2008) nh n th y, trong khu v c công nghi p, s phát tri!n các ngành
ư c th c hi n theo hư%ng a d ng hóa, t ng bư%c hình thành m t s ngành tr ng i!m và m,i nh n, có t c phát tri!n cao, thu n l i v th# trư&ng, có kh n ng xu t kh3u Tuy nhiên,
kh n ng c nh tranh c a khu v c công nghi p còn y u, chưa áp 1ng yêu c(u c nh tranh v%i các nư%c trong khu v c Vì v y, theo tác gi , c(n ti n hành tri!n khai m t h th ng gi i pháp
ng b , trư%c h t là các gi i pháp v c ch , chính sách và ngu n nhân l c ch t lư ng cao
nh m 3y m nh ti n trình chuy!n d#ch c c u ngành công nghi p [4]
ào Th Anh, ào Th Tu n và Lê Qu c Doanh (2008) t p trung phân tích quá trình chuy!n d#ch c c u ngành nông nghi p Các tác
gi ánh giá vi c chuy!n /i c c u kinh t nông nghi p và nông thôn là m t hi n tư ng ph1c t p, c(n ph i ư c nghiên c1u d a trên c s+ lý lu n hoàn ch nh và phân tích b ng các phư ng pháp phân tích a y u t M t trong nh)ng lý do quan tr ng làm nên s ph1c t p này là do chuy!n /i c c u nông nghi p ph$ thu c vào vi c chuy!n /i c c u c a c n n kinh t (th ng kê trên th gi%i cho th y, ! có
ư c 1% t ng trư+ng nông nghi p c(n có 4%
t ng trư+ng phi nông nghi p) Vì v y, chính sách phát tri!n nông nghi p và công nghi p c(n
ph i ư c ng b và d a trên m t chi n lư c phát tri!n chung thì m%i thúc 3y ư c chuy!n /i c c u kinh t [5]
Trang 3ánh giá v tác ng c a cu c kh ng ho ng
tài chính toàn c(u 2007-2008 t%i phát tri!n kinh
t ngành + Vi t Nam, Lê Xuân ình (2009) cho
r ng dư%i tác ng nhi u chi u c a cu c kh ng
ho ng, c u trúc c a n n kinh t nư%c ta ã b c
l m t s khi m khuy t như n n kinh t quá
hư%ng ngo i và ph$ thu c, h s (u tư ICOR
cao, t ng trư+ng nhanh nhưng không hài hòa và
thi u b n v)ng… Theo tác gi , mu n tái c u
trúc n n kinh t Vi t Nam, trư%c h t ph i tái
c u trúc h th ng doanh nghi p, tái c u trúc
t ng doanh nghi p và nâng cao hi u qu c a
các doanh nghi p nhà nư%c [6]
N m 2012, 5y ban Kinh t Qu c h i ph i
h p v%i Vi n Khoa h c Xã h i Vi t Nam,
Phòng Thư ng m i và Công nghi p Vi t Nam
cùng Chư ng trình Phát tri!n Liên H p Qu c
ã ưa ra b n ki n ngh# v tái c c u n n kinh
t Vi t Nam B n ki n ngh# ch rõ, m*c dù mô
hình t ng trư+ng theo chi u r ng ã mang l i
nh)ng thành t u nh t #nh trong giai o n (u
c a th&i k' /i m%i, song nó c,ng gây nên
nhi u h n ch , y u kém, òi h-i ph i tái c c u
n n kinh t sang mô hình phát tri!n theo chi u
sâu Theo ó, tái c c u kinh t ng ngh0a v%i
vi c nâng cao hi u qu c a n n kinh t (bao
g m hi u qu k6 thu t và hi u qu phân b/
ngu n l c i u này g i ý cho vi c c(n thi t ph i
ánh giá l i hi u qu ho t ng c a các ngành
kinh t Vi t Nam trong i u ki n hi n t i Ph i
ánh giá ư c hi u qu c a c c u kinh t (hay
c a các ngành kinh t ) hi n hành thì chúng ta m%i
có th! rút ra ư c nh)ng khuy n ngh#, gi i pháp
! chuy!n d#ch c c u ó [7]
3 Ph ư ng pháp nghiên c u
3.1 Phân tích t s trong ánh giá hi u qu s n
xu t, kinh doanh
Hi u qu là m t ph m trù ư c s d$ng
r ng rãi trong t t c các l0nh v c kinh t , k6
thu t, xã h i Hi!u theo ngh0a r ng, hi u qu
th! hi n m i tư ng quan gi)a các bi n s (u ra thu ư c (outputs) so v%i các bi n s (u vào (inputs) ã ư c s d$ng ! t o ra nh)ng k t
qu (u ra ó Trong ph m vi bài vi t, tác gi
ch t p trung nghiên c1u v v n hi u qu kinh t , c$ th! h n là hi u qu s n xu t, kinh doanh c a các ngành kinh t + Vi t Nam trong th&i gian t n m 2000 n n m 2012
Hi u qu kinh t c a m t hi n tư ng ho*c quá trình kinh t là ph m trù kinh t ph n ánh trình s d$ng các ngu n l c (các y u t s n
xu t như K, L, R, T ) ! t ư c m$c tiêu xác
#nh Nó ph n ánh nh)ng l i ích t ư c t các ho t ng kinh doanh c a doanh nghi p trên c s+ so sánh l i ích (doanh thu, l i nhu n ) thu ư c v%i chi phí b- ra trong su t quá trình kinh doanh c a doanh nghi p
M t cách n gi n, hi u qu kinh t có th!
ư c o lư&ng theo công th1c:
EP = (Output/Input) (1)
Vi c phân tích hi u qu d a trên công th1c (1) còn ư c g i là phân tích t s (ratio analysis), trong ó các t s ư c s d$ng ph/
bi n bao g m các t s v L i nhu n trên v n
ch s+ h)u (Returns on Equity - ROE), L i nhu n trên tài s n (Returns on Asset - ROA),
H s biên l i nhu n g p (Net Interest Margin - NIM), L i nhu n trên v n (u tư (Returns Over Investment - ROI), N x u (Non Performing Loans - NPL)… Trong ph m vi nghiên c1u, tác
gi s s d$ng các t s ROA và ROI ánh giá
hi u qu s n xu t, kinh doanh c a các ngành kinh t trong c c u kinh t Vi t Nam Theo ó,
t s ROA th! hi n m1c sinh l&i theo quy
mô tài s n, còn ROI ph n ánh m1c sinh l&i
d a trên quy mô (u tư
ROA = (Doanh thu thu n/Tài s n c nh
và u t dài h n) (2)
ROI = (Doanh thu thu n/Ngu n v n u t ) (3)
Trang 43.2 Xác nh các nhân t nh h ng n t s
hi u qu
Nh m xác #nh các y u t tác ng n hi u
qu ho t ng c a các ngành kinh t , tác gi
ti n hành xây d ng hai mô hình h i quy tuy n tính v%i ROA và ROI l(n lư t là các bi n ph$ thu c, còn Tài s n, Ngu n v n, Quy mô ngành
và Ngu n lao ng là các bi n c l p
g
ROA it = + 1 X 1it + 2 X 2it + 3 X 3it + 4 X 4it + (4)
và ROI it = + 1 X 1it + 2 X 2it + 3 X 3it + 4 X 4it + (5)
h
Trong ó:
ROA it: T s L i nhu n trên tài s n c a
ngành i trong n m t
ROI it: T s L i nhu n trên v n (u tư c a
ngành i trong n m t
X 1it: Tài s n c #nh và (u tư dài h n c a
ngành i trong n m t
X 2it : Ngu n v n (u tư cho ngành i trong
n m t
X 3it : Quy mô ngành i trong n m t, th! hi n
qua s lư ng doanh nghi p ho t ng trong
ngành ó
X 4it: Ngu n lao ng c a ngành i trong n m
t, th! hi n qua s lư ng lao ng tham gia vào
ngành ó
: H s ch*n (h ng s )
1 4: H s h i quy c a các bi n c l p
: Sai s ng"u nhiên
1 7 i 7 12, 1 7 t 7 13
3.3 Ngu n s li u 2
S li u s d$ng trong bài vi t ư c t/ng
h p t b d) li u th c t c a cu c i u tra
doanh nghi p Vi t Nam 9 n m (u th k XXI
[8], b d) li u i u tra v s phát tri!n c a
doanh nghi p Vi t Nam giai o n 2006-2011
[9] và Niên giám th ng kê qua các n m t 2000
n 2013 D a trên b ng danh m$c h th ng
_
1
Mã ngành c a 12 ngành này ư c l y theo GSO (2010)
M t s ngành khác, vì lý do s li u không (y và nh t
quán, chưa ư c xét n trong nghiên c1u này
ngành kinh t Vi t Nam [10], 12 ngành kinh t
c p 11 s ư c ti n hành phân tích và ánh giá
hi u qu ho t ng trong su t 13 n m (u c a
th k XX (B ng 1) D) li u v các ngành này bao g m s li u v Doanh thu thu(n (Y), Tài
s n c #nh và (u tư dài h n (X1) và Ngu n
v n (u tư (X2) Thông tin t/ng h p v các bi n
s này ư c t/ng h p trong B ng 2
4 K t qu nghiên c u
V%i b s li u s c p v Y, X1 và X2, chúng
ta hoàn toàn có th! có ư c nh)ng ánh giá s
b v s phát tri!n c a 12 ngành kinh t trong
h n m t th p niên (u th k XXI ó là ánh giá v doanh s , t ng trư+ng quy mô ngành và m1c (u tư phát tri!n ngành
Hình 1 th! hi n s thay /i v t c t ng trư+ng doanh thu (thu(n) c a các ngành kinh t
Vi t Nam Có th! th y, ngoài 2 ngành có bi n
ng tư ng i rõ r t v t c t ng doanh thu
là G và P, các ngành còn l i có t c t ng doanh thu khá /n #nh Tuy nhiên, xét v t/ng th! toàn b n n kinh t thì doanh thu có xu hư%ng t ng trư+ng ch m d(n khi giá tr# trung bình cho 12 ngành gi m t 70,44% giai o n 2000-2001 xu ng còn 16,57% giai o n
2011-2012 ánh giá chung cho 13 n m, t c t ng trư+ng doanh thu thu(n bình quân c a n n kinh
t Vi t Nam t 33,70%/n m
V quy mô tài s n, có th! th y các ngành J
và D t ng trư+ng cao nh t, ti p theo ó là các ngành E, G, I, sau ó là các ngành còn l i (Hình
Trang 52) N m 2012, giá tr# tài s n c a ngành công
nghi p ch bi n (D) t g(n 1.400 nghìn t
ng, cao h n g(n 20% so v%i ngành 1ng th1
hai là tài chính, tín d$ng (J) và l%n g(n g p 2
l(n so v%i ngành 1ng th1 ba là s n xu t và
phân ph i i n, khí t và nư%c (E) S t ng
trư+ng tài s n rõ r t c a các ngành như giáo d$c
và ào t o (N), y t và c1u tr xã h i (O), ho t
ng v n hóa và th! thao (P) trong nh)ng n m
g(n ây ánh d u s chuy!n bi n c a c c u
kinh t hư%ng v xã h i và c ng ng ã góp
ph(n c i thi n t c t ng trư+ng tài s n bình
quân c a n n kinh t lên 30,56%/n m trong giai
o n 2000-2012 (con s tư ng 1ng n u không tính n óng góp c a 3 ngành này là 25,73%/n m) Ngoài 3 ngành nói trên, ngành tài chính tín d$ng (J) là ngành có t c t ng trư+ng tài s n cao nh t trong giai o n
2000-2012, bình quân t 39,06%/n m (n m 2006, 1ng v%i s bùng n/ c a th# trư&ng ch1ng khoán, con
s này là 175,84%/n m) S t ng trư+ng “nóng”
c a th# trư&ng tài chính, k t h p v%i h l$y c a s phát n/ “bong bóng nhà t” trong vài n m g(n
ây, ã góp ph(n gi i thích cho s b t /n c a th# trư&ng này trong th&i gian v a qua
B ng 1: M t s ngành kinh t + Vi t Nam
TT Mã Ngành ngh s n xu t, kinh doanh
1 A Nông nghi p, lâm nghi p và th y s n
2 C Công nghi p khai thác m-
3 D Công nghi p ch bi n
4 E S n xu t và phân ph i i n, khí t và nư%c
5 F Xây d ng
6 G Thư ng nghi p, s a ch)a xe có ng c , mô tô, xe máy, gia d$ng
7 H Khách s n và nhà hàng
8 I V n t i, kho bãi và thông tin liên l c
9 J Tài chính, tín d$ng
10 N Giáo d$c và ào t o
11 O Y t và ho t ng c1u tr xã h i
12 P Ho t ng v n hóa và th! thao
Hình 1: T c t ng trư+ng doanh thu thu(n c a n n kinh t (%)
Ngu n: Tính toán c a tác gi
Trang 6B ng 2: Tóm lư c thông tin v các bi n s ( n v#: t ng)
N m Bi n s Giá tr trung bình l ch chu n Giá tr nh nh t Giá tr l n nh t
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
Trang 7Hình 2: Quy mô tài s n c a các ngành kinh t ( n v#: nghìn t ng)
Ngu n: Tính toán c a tác gi Bên c nh vi c gia t ng tài s n, trong th&i
gian 2000-2012, lư ng v n cung 1ng cho n n
kinh t c,ng có s t ng trư+ng m nh, bình quân
t 39,33%/n m, áng chú ý là vi c (u tư cho
giáo d$c và ào t o t ng h n 18 l(n n m 2010
Tính n th&i i!m ngày 31/12/2012, ngành có
t tr ng v n l%n nh t trong toàn b n n kinh t
qu c dân là tài chính tín d$ng (J) v%i t/ng
ngu n v n lên t%i h n 4.800 nghìn t ng
Ti p theo là công nghi p ch bi n (D) và
thư ng nghi p, s a ch)a (G) v%i t/ng v n l(n
lư t là 3.800 nghìn t và 2.100 nghìn t ng
(Hình 3)
Như v y, nhìn m t cách t/ng th!, tuy doanh
thu thu(n c a các ngành kinh t có t ng nhưng
bên c nh ó, ngu n v n c,ng t ng theo v%i t c
cao h n (39,33%/n m so v%i 33,70%/n m)
Trong khi ó, t/ng tài s n l i gia t ng không
nhi u, ch t 30,56%/n m K t qu c a hi n
tư ng này là vi c các t s hi u qu ROA và
ROI c a n n kinh t Vi t Nam không nh)ng
không t ng trư+ng mà còn b# s$t gi m nhi u
i u này càng kh8ng #nh vi c tái c c u n n
kinh t là quan tr ng và c p thi t
T s ROA c a các ngành kinh t Vi t Nam trong giai o n 2000-2012 ư c th! hi n + Hình 42.1Có th! th y, ROA c a h(u h t các ngành kinh t u có s s$t gi m, nh t là k! t sau kh ng ho ng tài chính toàn c(u 2007 (giai
o n 2001-2006, ROA bình quân 13 ngành t 234,54%, trong khi giai o n 2007-2012 con s
tư ng 1ng ch t 162,35%) Trong giai o n
“h u kh ng ho ng” và h i ph$c kinh t (2009-2012), các ngành phi s n xu t tr c ti p như giáo d$c và ào t o (G), tài chính tín d$ng (J), v n
t i và thông tin liên l c (I), y t và ho t ng xã
h i (O) là nh)ng ngành có t c h i ph$c v ROA nhanh nh t i u này gián ti p cho th y chuy!n d#ch c c u kinh t theo hư%ng phát tri!n d#ch v$ là c(n thi t và kh thi, nh t là trong i u ki n hi n nay
Hình 5 trình bày t s ROI3.2Do ngu n v n
có t c gia t ng cao h n tài s n, s t ng trư+ng c a t s ROI không t ư c m1c cao như i v%i t s ROA Bình quân giai _
2
T s ROA bình quân 13 n m c a ngành thư ng nghi p
và s a ch)a (G) t 1136,22%, cao h n nhi u l(n so v%i các ngành khác ! thu n l i cho vi c phân tích các ngành khác, ngành này không ư c ưa vào trong Hình 4
3
Tư ng t như trong Hình 4, + hình này tác gi không tính n thông s v ROI c a ngành Thư ng nghi p và
s a ch)a (G) do bình quân thông s này t 235%, cao
h n g(n 4 l(n t s ROI bình quân c a các ngành khác
Trang 8o n 2000-2012, t s ROI c a n n kinh t ch
t 79,70%, ngh0a là c1 (u tư 100 ng v n
cho n n kinh t thì có th! thu ư c 79,70 ng
l i nhu n Các ngành có m1c sinh l i trên v n
(u tư cao trong su t h n m t th p k qua là
thư ng nghi p và s a ch)a (G), công nghi p
khai thác m- (C), công nghi p ch bi n (D), y
t và ho t ng xã h i (O) Tài chính tín d$ng
(J) là ngành có t s ROI bình quân th p nh t
(ch t 12,27%/n m), ph(n nào gi i thích cho
m t s b t /n trên th# trư&ng tài chính nh)ng
n m g(n ây khi n x u c a các ngân hàng và
t/ ch1c tín d$ng liên t$c t ng cao, trong khi
doanh thu và l i nhu n l i gi m tư ng i
Trong bư%c ti p theo, các t s ROA và
ROE s ư c k t h p v%i các s li u v Tài s n,
Ngu n v n, Quy mô ngành và Ngu n lao ng
trong ngành dư%i d ng b ng s li u cân i
V%i s li u c a 12 ngành kinh t giai o n
2000-2012, chúng ta có ư c 156 quan sát,
l%n ! ch y mô hình h i quy theo công th1c (4)
và (5) K t qu h i quy ư c trình bày trong
B ng 3
Hình 3: C c u ngu n v n n m 2008
Ngu n: Tính toán c a tác gi
Hình 4: T s L i nhu n trên tài s n ROA (%)
Ngu n: Tính toán c a tác gi
Trang 9Hình 5: T s L i nhu n trên v n (u tư ROI + Vi t Nam
Ngu n: Tính toán c a tác gi
B ng 3: 9%c lư ng các nhân t
tác ng n ROA và ROI
H
s
142.1676 0.0000 60.6802 0.0000
1 -0.0005 0.0206 0.0000 0.5908
2 0.0001 0.2316 0.0000 0.3708
3 0.0000 0.9603 0.0000 0.3763
4 0.0085 0.0000 0.0018 0.0000
Ngu n: Tính toán c a tác gi
Như v y, y u t Quy mô ngành (X 4) có nh
hư+ng tích c c (h s dư ng) và rõ r t t%i ROA
và ROI + m1c ý ngh0a 1% Trong khi ó, y u t
Tài s n (X 1) có tác ng tiêu c c (h s âm) t%i
ROA + m1c ý ngh0a 5% K t qu này ưa n
g i ý r ng, ! nâng cao ROA, chúng ta có th!
m+ r ng quy mô ngành ho*c gi m tích l,y tài
s n trong ngành Song song v%i vi c nâng cao
ROA thì vi c m+ r ng quy mô ngành ng th&i
góp ph(n làm t ng t s ROI
5 K t lu n và khuy n ngh
B ng vi c th c hi n k t h p phư ng pháp phân tích th ng kê, phân tích t s và h i quy tuy n tính, bài vi t ã ánh giá ư c s phát tri!n c a 12 ngành kinh t trong n n kinh t
qu c dân giai o n 2000-2012 c,ng như hi u
qu ho t ng c a chúng và các nhân t tác
ng n hi u qu ó Trên c s+ ó, bài vi t rút ra m t s k t lu n quan tr ng làm c s+ cho các nghiên c1u th1 c p ! tái c c u n n kinh t
Vi t Nam trong th&i gian t%i C$ th!:
Th nh t, tái c c u n n kinh t là c(n thi t !
c i thi n m t bư%c hi u qu k6 thu t c a n n kinh
t , t1c là t ng bư%c kh2c ph$c nh)ng b t h p lý
v phân b/ và qu n lý các ngu n l c, làm cho các ngu n l c hi n có ư c s d$ng có hi u qu h n
Do ó, tái c c u kinh t ngành g2n v%i vùng là
tr ng tâm c a tái c c u kinh t ây là m t quá trình ho t ng liên t$c nh m nâng cao trình phát tri!n c a n n kinh t , ti n t%i hình thành c
c u kinh t h p lý và hi u qu h n
Th hai, v t/ng th!, doanh thu thu(n, tài
s n c,ng như ngu n v n c a các ngành kinh t
Trang 10u có xu hư%ng gia t ng trong giai o n
2000-2012 Tuy nhiên, do nh hư+ng c a “bong
bóng” ch1ng khoán n m 2006, c,ng như cu c
kh ng ho ng tài chính toàn c(u n m 2007,
doanh thu thu(n l i có xu hư%ng gi m d(n H
qu là s suy gi m, trì tr c a n n kinh t trong
vài n m g(n ây Th c t ó ang *t ra yêu
c(u c(n ph i tái c c u n n kinh t qu c dân
theo hư%ng hài hòa, b n v)ng C$ th!, ph i c n
c1 vào hi u qu ho t ng c a m:i ngành !
l a ch n th1 t ưu tiên (u tư và có bi n pháp
x lý thích h p, như v y m%i nâng cao ư c
hi u qu ho t ng c a m:i ngành
Th ba, hi u qu ho t ng c a các ngành
kinh t (bi!u hi n thông qua hai ch s ROA và
ROI) ã có s s$t gi m so v%i th&i k' (u c a
giai o n Trong th&i gian t%i, c(n có #nh
hư%ng phát tri!n các ngành như sau:
(i) i v%i nh)ng ngành v"n duy trì ư c
hi u qu + m1c khá cao như thư ng nghi p và
s a ch)a (G), công nghi p ch bi n (D), v n t i
và thông tin liên l c (I) , Nhà nư%c c(n ti p t$c
(u tư phát tri!n
(ii) i v%i nh)ng ngành tuy hi u qu có
gi m sút nhưng v"n gi) ư c m1c ch p nh n
như khách s n, nhà hàng (H), i n, khí t và
nư%c (E), tài chính tín d$ng (J) , c(n có s
i u ch nh v quy mô tài s n và t o i u ki n !
chúng phát tri!n nhanh
(iii) i v%i nh)ng ngành còn l i có hi u
qu th p ho*c gi m sút nhi u, nh t thi t ph i có
s i u ch nh v quy mô ngu n v n, t o i u
ki n ! các ngành này có th! vư t lên
Th t , song song v%i vi c nâng cao hi u
qu ho t ng c a t ng ngành, m t bi n pháp
chung có th! ư c th c hi n là m+ r ng quy mô
ngành thông qua vi c gia t ng s lư ng doanh
nghi p ho t ng trong các ngành Khi ó,
ROA và ROI c a các ngành có th! ư c c i thi n + m t m1c tin c y khá cao
Tài li u tham kh o
[1] Chính ph , Quy t #nh Phê duy t Chi n lư c Phát tri!n b n v)ng Vi t Nam giai o n
2011-2020 (S 432/Q -TTg), Hà N i, 2012
[2] Chính ph , Ngh# quy t Ban hành Chư ng trình hành ng c a Chính ph tri!n khai th c hi n Chi n lư c phát tri!n kinh t - xã h i 2011-2020
và Phư ng hư%ng, nhi m v$ phát tri!n t nư%c 5
n m 2011-2015 (S 10/NQ-CP), Hà N i, 2012 [3] B K ho ch và (u tư, Báo cáo #nh hư%ng tái
c c u kinh t g2n v%i chuy!n /i mô hình t ng trư+ng theo hư%ng nâng cao hi u qu , n ng su t
và n ng l c c nh tranh c a n n kinh t (S 8799/BC-BKH T), Hà N i, 2012
[4] Nguy4n Xuân D,ng, Công nghi p Vi t Nam trong ti n trình h i nh p kinh t qu c t Báo cáo H i th o qu c t Vi t Nam h c l(n th1 3,
Hà N i, 2008
[5] ào Th Anh, ào Th Tu n và Lê Qu c Doanh, Lu n c1 khoa h c c a chuy!n /i c
c u kinh t nông nghi p và nông thôn: Hi n
tr ng và các y u t tác ng + Vi t Nam, Báo cáo H i th o qu c t Vi t Nam h c l(n th1 3,
Hà N i, 2008
[6] Lê Xuân ình, “Tái c u trúc n n kinh t ! tìm
c h i trong kh ng ho ng - Kh thi hay o tư+ng”, T p chí Qu n lý kinh t (VEMR), 29 (11+12/2009), 15-20
[7] 5y ban Kinh t Qu c h i (ECNA), Vi n Khoa
h c Xã h i Vi t Nam (VASS), Phòng Thư ng
m i và Công nghi p Vi t Nam (VCCI) và Chư ng trình Phát tri!n Liên H p Qu c (UNDP), Kinh t
Vi t Nam n m 2012: Kh+i ng m nh m quá trình tái c c u n n kinh t , 2012
[8] T/ng c$c Th ng kê, Doanh nghi p Vi t Nam
9 n m (u th k 21, NXB Th ng kê, Hà
N i, 2010
[9] T/ng c$c Th ng kê, S phát tri!n c a Doanh nghi p Vi t Nam giai o n 2006-2011, NXB
Th ng kê, Hà N i, 2013
[10] T/ng c$c Th ng kê, H th ng ngành kinh t
Vi t Nam 2007
