hợp đồng tái xuất và những nét đặc trưng trong thao tác nghiệp vụ

Khóa luận tốt nghiệp Vũ Thị Bích ngọc - nhật 3, K33F b- Quan niêm của Việt Nam vê tái xuất Theo luật Hái quan nước ta đã quy định rõ phương thức kinh doanh theo phương thức tạm nhập tái

ù ƯƠNG ĐẠI HỌC NGOẠI T H Ư Ơ N G

KHOA KINH TỂ NGOẠI T H Ư Ơ N G

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG

KHOA KINH TẾ NGOẠI THƯƠNG

FOREIGN TTĨÍ1DE UNIVERSiry

K H O A IẪ ẬX T Ó T NGHIỆP

HỢP ĐỔNG TÁI XUẤT VÀ NHŨNG NÉT ĐẶC TRUNG

TRONG THAO TÁC NGHIỆP vu

Sinh viên thực hiện : Vũ Thị Bích Ngọc Lớp : Nhật 3 - K39F - KTNT Giáo viên hướng dẫn: TS Nguyễn Hoàng Ảnh

Khóa luận tốt nghiệp Vũ Thị Bích ngọc - nhật 3 K33Ĩ

MỤC LỤC

LỜI NÓI ĐẦU Ì

C H Ư Ơ N G 1: TỔNG QUAN VẾ HOẠT ĐỘNG TÁI XUẤT 2

ì- Giới thiệu chung về tái xuất 2

Ì- Khái niệm tái xuất 2 2- Vai trò của hoạt động tái xuất ỉ

3- Các hình thức tái xuất 7

l i - Những đặc trung trong nghiệp vụ tái xuất 12

Ì - Nghiên cứu, tiếp cận thị trường 12

2- Chào hàng, hỏi hàng Ì ỉ

n i - Vài nét về hoạt động tái xuất trên t h ế giới 20

Ì - Mạt hàng tái xuất 21 2- Thị trường 21 3- Những hiện tượng gian lận thương mại trong tái xuất 22

C H Ư Ơ N G l i : NGHIỆP v ụ TÁI XUẤT tì VIỆT NAM 26

ì- Thuận lợi và khó khăn của Việt Nam k h i tham gia hoạt động tái xuất

26

Ì - Những thuận lợi cùa Việt Nam 26

2- Những khó khăn 27

l i - Thục trạng hoạt động tái xuất ở Việt Nam 29

ì - Hàng hoa tái xuất 29 2- Các doanh nghiệp kinh doanh tái xuất ở Việt Nam 36

3- Thị trường lái xuất của Việt Nam 39

IU- Những nét đặc trưng trong nghiệp vụ tái xuất ở Việt Nam 49

Ì - Chào hàng, hỏi hàng 49 2- Đ à m phán kí kết hợp đồng 50

lỊỌp đống tái xuất và những nét đặc trưng thao tác nghiệp vụ

Khóa luận tốt nghiệp Vũ Thị Bích ngọc - nhật 3 K39F

C H Ư Ơ N G 3: NHỮNG GIẢI PHÁP Đ Ể PHÁT TRIỂN KINH DOANH TÁI XUẤT Ở

VIỆT NAM 55

ì- Đánh giá hoạt động tái xuất ở Việt N a m 55

Ì - Thành công 55

l i - Triển vọng hoạt động tái xuất ở Việt N a m 62

Ì-Công nghiệp hoa, hiện đại hoa đang diễn ra mạnh mẽ ớ các nền kinh tế các

nước chậm phát triển 62

2-VỊ thế cùa Việt Nam được khẳng định trên trường quốc tế 63

Khóa luận tốt nghiệp Vũ Thị Bích ngọc - mật 3 K33F

Lào RÓI ĐÃa

Trong thương mại quốc tế, cùng với các hình thức khác tái xuất đã trớ

thành m ộ t phương thức k i n h doanh p h ố biến T h ự c t i ễ n trên t h ế g i ớ i đã c h o

thấy đây là m ộ t h o ạ i đ ộ n g k i n h d o a n h rất h ấ p d ẫ n và t h u được n h i ề u l ợ i ích

c h o các q u ố c g i a t h a m gia D o đó, t ạ i n h i ề u q u ố c g i a hoạt đ ộ n g này đan"

được d i ễ n r a hết sức sỏi đ ộ n g và m ạ n h m ẽ hơn bao g i ờ hót T u y nhiên ó V i ệ t

Nam, mặc dù có được vị trí địa lý tương đ ố i thuận l ợ i c h o phái t r i ủ n lái Mùn

nhưng hoạt đ ộ n g này còn chưa được chú ý k h a i thác C ù n g v ớ i đó việc

nghiên c ứ u về n g h i ệ p v ụ tái xuất và s ự c ầ n thiết c ủ a hoạt đ ộ n g tái xuất v ớ i sự

phái t r i ủ n cùa n ề n k i n h t ế V i ệ t N a m v ẫ n còn là m ộ t v ấ n đề m ớ i m é

Đ ế đáp ứ n g yêu c ầ u tìm h i ủ u rõ hơn về n g h i ệ p vụ lái xuất ờ V i ệ t Nam

tác giã dã c h ọ n đề túi " H ợ p đồng lái xuất và n h ũ n g nét đặc ì rưng n o n g thao

lác n g h i ệ p v ụ " làm n ộ i d u n g khóa luận t ố t n g h i ệ p này K h ó a l u ậ n được c h i a

thành 3 chương:

• C h ư ơ n g Ì là n h ữ n g khái n i ệ m về lái xuất và t ố n g q u a n hoạt d ỏ n g lái

xuất trẽn t h ế g i ớ i

• C h ư ơ n g 2 sẽ nêu lên n h ữ n g đặc t r u n g cùa n g h i ệ p vụ tái xuất, h ợ p đ ổ n g

tái xuất được thực h i ệ n ở V i ệ t N a m

• C h ư ơ n g 3 là n h ữ n g nhận định cùa tác g i ả về tình hình cùa hoại động lái

xuất ở V i ệ t N a m và n h ữ n g g i ả i pháp k i ế n nghị đủ phái H iến h o ạ i đ ộ n g

tái xuất t r o n g thời g i a n t ớ i

Tác giá rãi h i v ọ n g thông q u a n h ữ n g nghiên cứu, phân tích và n h ữ n g ý

kiên được nêu t r o n g khóa luận này sẽ đóng góp phần nào vào s ự phái H ÍCH

của hoạt đ ộ n g tái xuất V i ệ t N a m t r o n g t h ờ i g i a n t ớ i

I}ỢP dóng tái xuất và những nét đặc trưng thao tác nghiệp vụ Ì

Khóa luận tốt nghiệp Vũ Thỉ Bích ngọc - nhạt 3 K33F

Chương ì TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG TÁI XUẤT

ì- GIỚI THIỆU CHUNG VỀ TÁI XUẤT

Ì- Khái niệm tái xuất

ạ- Các quan niêm trên thế giới về tái xuất

Tái xuất là một hình thức kinh doanh đã có từ lâu trong lịch sử thương mại thế giới Tới nay hoạt động này đã trở nên phổ biến ở nhiều quốc gia nhiều khu vực khác nhau Vì thế, tuy theo tập quán thương mại ứ các vùng mù

có nhiều cách định nghĩa về loại hình này

Theo quan điểm của các nước Tây Âu-Mỹ La Tinh: " Tái xuất là xuất khỸu những hàng hoa nước ngoài từ kho ngoại quan và chưa qua chế biến" Như vậy khái niệm tái xuất theo quan điểm của các nước MỸ La linh chi bao hàm những hàng hoa chưa làm thủ tục nhập khỸu vào trong nội địa và do đó khi xuất sang nước thứ ba cũng không cần phái làm thủ tục xuất khỸu Khác với quan điếm của các nước Mỹ La Tinh, theo luật của Anh-Mỹ và một số nước theo dòng luật Anglo-Saxon: "tái xuất là việc xuất kháu hàng hoa nước ngoài chưa qua chế biến trong nước dù hàng hoa đó qua lưu thông nội địa"1

" Khái niệm này có nội hàm rộng hơn so với khái niệm trước vì ờ

đây người ta chỉ quan tâm đến việc hàng hoa đó đã qua chế biến hay chưa mà thôi , còn việc có nhập vào trong nước hay không thì không quan trọng Điêu này cũng có ý nghĩa khi phân biệt hàng tái xuất và hàng gia công Như vá) hầu hết các nước trên thế giới đều thống nhất quan niệm tái xuất là xuất khấu trở ra nước ngoài những hàng hoa trước đây đã nhập khỸu và chưa qua chế biến ờ nước lái xuất

'" Sách Kỳ thuật nghiệp vụ Ngoại Thương- NXB Giáo dục tr 27

Khóa luận tốt nghiệp Vũ Thị Bích ngọc - nhật 3, K33F

b- Quan niêm của Việt Nam vê tái xuất

Theo luật Hái quan nước ta đã quy định rõ phương thức kinh doanh theo phương thức tạm nhập tái xuất " là việc thương nhãn Việt Nam mua hàng của mội nước để bán cho nước khác, có làm thủ tục nhập kháu hàng hoa đó vào Việt Nam và làm thủ tục xuất khẩu chính hàng hoa đó ra khỏi Việt Nam." Như vậy, theo luật Hải quan hình thức m à hàng hoa chí được đưa vào kho ngoại quan đế gia cố bao bì m à không làm thù tục nhập khẩu và xuất khẩu tại cựa khẩu hái quan được gọi là chuyển kháu Tuy nhiên, việc tạm nhập tái xuất hàng hoa để trưng bầy giới thiệu, tham dự hội chợ triển lãm thương mại; việc tạm nhập tái xuất máy móc thiết bị phương tiện thuê mượn để thực hiện các

dự án đầu tư và các mục đích khác sẽ được điều chỉnh theo quy chế riêng Giao dịch tái xuất bao gồm nhập khấu và xuất khấu hùng hoa với mục đích thu về một số ngoại tệ lớn hơn số vốn bỏ ra ban đầu Giao dịch này luôn thu húi ít nhất ba nước: nước xuất kháu, nước nhập khâu, và nước lái xuất Vi vậy, người la còn gọi giao dịch tái xuất là giao dịch ba bên hay giao dịch tam giác (triangular Iransaction)

Kinh doanh tái xuất được thực hiện trên hai hợp đổng riêng biện: Hợp đồng mua hàng do doanh nghiệp nước tái xuất ký với doanh nghiệp nước xuất khẩu và hợp đổng bán hàng do doanh nghiệp tái xuất ký với doanh nghiệp nước nhập khẩu Hợp đồng mua hàng có thể ký trước hoặc sau hợp đổng bán hàng

2- Vai trò của hoại động tái xuất

Tái xuất là một hoạt động không còn xa lạ trên thế giới hoạt động này ngày càng đóng vai trò quan trọng đối với nền kinh tế của một quốc gia Ngày

nay hầu hết các quốc gia đều đã tham gia vào phương thức kinh doanh này \ I

sự cẩn thiết cũng như các lợi ích m à nó đem lại Cụ thể như sau:

Tịợp đổng tái xuất vò những nét đặc trung thao tác nghiệp vụ

Khóa luận tốt nghiệp Vũ Thị Bích ngọc - nhật 3 K33F

a- Tải xuất góp phẩn đa dang hoa nền ngoai thương, tăng thu lơi nhuận từ

thương mai quốc tế

Nói đến Ngoại thương người ta thường hay hình dung ngay ra việc xuất

khấu và việc nhập khấu hàng hoa, hay nói cách khác là việc đem những hàng

hoa sản xuất ớ trong nước bán cho nước ngoài và ngược lại mua hàng hoa từ

nước ngoài vào Tuy nhiên, ngoại xuất nhập khẩu hàng hoa, ngoại thương còn

có rất nhiều các hình thức giao dịch khác đế thu được lợi nhuận từ các thị

trường trên thế giới Một trong các hình thức giao dịch được sử dụng phể biến

đó là kinh doanh tái xuất Vì vậy, các nước thường không bò lỡ cơ hội này đế

tạo nguồn thu mới để tăng cường thực lực cho nền kinh tế quểc gia Thực lõ

cho thấy rất nhiều nền kinh tế của các quểc gia đã trở lên lớn mạnh hàng

nguồn lợi nhuận từ hoạt động này

b- Túi xuất chuyến những thuôn Un vé vi tri địa lỵ thành cơ hòi kinh doanh

để nhíu triển kinh tế đất nước

Những thuận lợi về vị trí địa lý là điều kiện lý lường đề mội quểc gia

thu được những nguồn lợi nhuận to lớn khi đầu lư cho phái triền hoại đội!!!

kinh doanh tái xuất Trước kia, những nước có nền ngoại thương phái triển

thường là những nước có nguồn tái nguyên thiên nhiên dồi dào Nhưng

ngày nay do xuất hiện rất nhiều những phương thức kinh doanh ngoại

thương mới nên vấn đề về tài nguyên không còn được đặt lên vị trí của

nhân tể quan trọng hàng đầu nữa Thay vào đó ta thấy nền cõng nghệ vị trí

địa lý, chính sách thể chế áp dụng trở nên đóng vai trò quan trọng hơn

bao giờ hết Đ ể i với phương thức này những nước ớ địa thế là cửa ngõ giao

thông giữa các châu lục giữa các khu vực như: Singapore Honakonu

Panama thì việc phát triển kinh doanh tạm nhập tái xuất chuyên khẩu đã

tạo ra những nguồn lợi nhuận không nhỏ góp phần đáng kế vào sự phái

triển kinh tế cùa mình

lịợp đóng tái xuất và những nét đặc trưng thao tác nghiệp vụ 4

Khóa luận tốt nghiệp Vũ Thị Bích ngọc - mật 3 K33F

c- Tủi xuất thúc đẩy sư giao lưu buôn bán hàng hoa trẽn riu' '-.'/Vi/

T r o n g hoàn cảnh hiện nay, kinh tế thế giới mặc dù đã có những bước phát triển tương đối đồng đểu, nhiều tổ chức nhiều khu vực tự do thương mại đã hình thành dẫn đến biên giới địa lý cũng ít đóng vai trò quan trọng hơn Tuy nhiên, trên thế giới vẫn tồn tại sự chênh lệch vé trình độ p h á t triển kinh tế, sự khác biệt về thế chế kinh tế chính trị gây cản trủ thương mại quốc tế phát triển Nhưng thực tế cho thấy sự giao lưu trao đổi hàng hoa trẽn thế giới vẫn đang diễn ra mạnh mẽ Trong đó, tác động tích cực của hoạt động lái xuất đóng một vai trò quan trọng Nhố có sự năng động nhạy bén cùa các doanh nghiệp tái xuất m à hàng hoa được lưu chuyến với tốc độ n h a n h và có khả năng xâm nhập vào mọi quốc gia mọi xúng trên thế giới

d- Tái xuất tàn dung tốt lơi llìế về thông tin, kình nghiêm thi trường de

tăng thu lơi nhuận cho đất nước

Ngoài ra, ta đều biết đặc trưng về mặt nghiệp vụ của hoạt động lái xuất là mua hàng cùa một nước sau đó đem bán cho một nước thứ ba vì vậy thông tin đóng vai trò khá quan trọng trong hoại động này Với hình thức này đòi hỏi doanh nghiệp phái có mối quan hệ giao địch tốt có khá năng nhạy bén trong việc tìm thông tin đối tác và thị trường h à n g hoa, dặc biệt là những thông tin về những hàng hoa mới lạ mang tính đặc thù riêng của từng thị trường Ngoài ra, sự am hiểu về thị trường cũng giúp các doanh nghiệp hạn chế tối đa các rủi ro có thể xảy ra đối với hoại dộng kinh doanh của mình Do trình độ phát triển kinh tế ờ các quốc gia là

không giống nhau, thời gian tham gia vào thị trường t h ố "tới cũn" k h á t

nhau nên khả năng tiếp cận các kênh thông t i n sẽ là một lợi thế đê kinh doanh tái xuất

Khóa luận tốt nghiệp Vũ Thị Bích ngọc - mật 3, K33F

e- Túi xuất đóng vai trò cầu nối trong thương mai quác ré ỉiiíip những

nước không có quan hê thương mai với nhau có cơ hôi tiêu tìm hàng hoa của nhau

Ta nhận thấy ngày nay các nước trên thế giới phần lớn đã chuyến từ đối đẩu sang đối thoại, bắt tay hợp tác trong hầu hết các lĩnh vực kinh tế, xã hội, vãn hoa , tuy nhiên ở đâu đó trên thế giới do sự khác nhau về thế chế chính trị vẫn còn một số quốc gia bị cấm vận, bị phong toa về kinh tế Điều này khiến cho các nước đó phải cần đến một nước thử ba đê nhập khấu hay xuất khẩu hàng hoa sang một nước nhất định Vì vậy, đây cũng là một nguyên nhân tạo điều kiện cho hoạt động tái xuất có cơ hội phát triển đế đáp ửng nhu cẩu trên

I - Tái Miãì Ịiitip keo dùi vòng đời sản phẩm

Ta có thể nhận thấy tái xuất cũng chính là một cách thửc kinh doanh được sử dụng khi người ta muốn kéo dài vòng đời của một sán phẩm Mội sàn phẩm ờ thị trường một nước phát triển này có thể đã bị coi là lồi thời lạc mối không bán được và giá sàn phẩm đó trở nên rất ré, tuy nhiên với mội thị trường cùa một số nước khác, những nước đang phái triển sán phàm đó lại vẫn được sử dụng rất nhiều Nấm bất được điểu này, các doanh nghiệp đã liến hành mua những mặt hàng này cùa những nước phái triển, sau đó dem tái xuất sang những nước đang phát triển đế thu lời

Như vậy, ta có thể nhận thấy sự ra đời và phát triển cùa hình thửc kinh doanh tạm nhập tái xuất là hoàn toàn khách quan và cần thiết đối với thương mại thế giới Hoạt động này giúp các quốc gia tận dụng phát huy những lợi thế từ nhũng nguồn lực phi vật chất để phát triển kinh tế đất nước

Khóa luận tốt nghiệp Vũ Thị Bích ngọc - mật 3 K33P

3- Các hình thức tái xuất

Các hình thức trong k i n h doanh tái xuất rất đa dạng nhưng nếu xét vé

đường đi của hàng hoa, tái xuất có thể được chia thành m ộ t trong hai hình

thức chính sau đây:

LI- Tái xuất theo đúng nghĩa

Trường hợp này được hiểu là hàng hoa đi từ nước xuất khẩu đến nước

tái xuất khẩu, r ồ i sau đó lại được xuất khẩu từ nước tái xuất sang nước nhập

khẩu Ngược chiều với sự vận động cùa hàng hoa là sự vận động của dòng

t i ề n thanh toán: nước tái xuất trá tiền cho nước xuất khẩu và thu tiền từ nước

Đây là hình thức đơn giản nhất, và cũng là hình thức đáu tiên được liến

hành k h i người ta bái đổu biết đến hình thức k i n h doanh này, bói lúc đó khái

niệm tái xuất được hiểu là tái xuất khẩu những hàng hoa m à trước đó đã nhập

khẩu

b- Chuyển khẩu:

Chuyển khẩu là việc hàng hoa t ừ nước xuất khẩu được c h ớ trực tiếp

sang nước nhập khẩu T u y nhiên, đường đi của đổng tiền thanh toán sẽ vổn

lỊợp đóng tái xuất và nhũng nét đặc trưng thao tác nghiệp vụ Ì

Khóa luận tốt nghiệp Vũ Thị Bích ngọc - nhật 3 K33P

được nước nhập khẩu trả trực tiếp cho nước tái xuất, và nước tái xuất sẽ thanh toán tiền hàng cho nước xuất khẩu

Nước xuất khẩu

Nước tái xuất ^

•• Tiền thanh toán

Như vậy, hàng hoa trong nghiệp vụ kinh doanh chuyên khẩu sẽ không phải làm thủ tục xuất nhập khẩu vào nội địa nước tái xuất mà se được chuyến sang nước nhập khẩu

1331/BTM) thì phương thức chuyển khẩu sẽ được liến hành theo các hình thức sau:

Hàng hoa được vận chuyển thẳng tữ nước xuất khấu sang nước nhập khẩu không qua cửa khẩu nước tái xuất Hình thức này thường áp dụng khi có

sự thuận tiện về lộ trình, tuyến đường giữa nước xuất khẩu và nước nhập khấu

do đó để tránh tốn kém chí phí vận chuyến, bốc dỡ thì tàu cùa nước tái xuất sẽ trở thẳng hàng hoa sang nước nhập khẩu luôn Tuy nhiên, hình thức này cũng

có nhược điểm của nó, đó là nếu không khéo léo thường rất dễ bị lộ nguôn hàng, khiến sau đó nước nhập khẩu sẽ không mua hàng thông qua nước lái xuất nua mà trực tiếp kí hợp đổng với nước có hàng làm cho nước tái xu ai sẽ

bị mất cơ hội kinh doanh

Hình thức thứ hai là hàng hoa sẽ được vận chuyến tữ nước xuất khấu đến nước nhập khẩu có qua cửa khẩu nước tái xuất nhưng khổng làm thủ tục xuất nhập khẩu vào trong nội địa Đây là hình thức áp dụng cho những mãi

lịợp đóng tái xuất và những nét đặc trưng thao tác nghiệp vụ

Khóa luận tốt nghiệp Vũ Thị Bích ngọc - nhật 3 KS3F

hàng m à theo luật pháp của quốc gia bắt buộc phải qua cửa khẩu đế kiểm soát xem có đúng mặt hàng đã đăng kí kinh doanh hay không, sớ dĩ vậy đế tránh việc lợi dụng phương thức kinh doanh này đế buôn lậu những hàng hoa trong danh mục cỏm

Với hình thức thức thứ ba hàng hoa sẽ được vận chuyển từ nước xuỏt khỏu đến nước nhập khẩu có qua cửa khẩu nước tái xuỏt và có được đưa vào kho ngoại quan, tuy nhiên những hàng hoa này cũng không làm thủ tục nhập khẩu vào và không làm thủ tục xuỏt ra khỏi nước tái xuỏt Trong kho ngoại quan hàng hoa không được gia công chế biến thêm m à chí được phép áp dụng các biện pháp xử lý trong trường hợp cần đóng gói, gia cố bao bì kiên cố cho hàng hoa Như vậy, ngay cả khi một quốc gia không tham gia vào hoại độns tái xuỏt trực tiếp thì vẫn có thế thu lợi từ hoạt động này nhờ việc cho thuê kho ngoại quan Với Việt Nam điều này có ý nghĩa vô cùng quan trọng vì những thuận lợi của đặc điểm vị trí địa lý cùa nước ta mang lại, Việt Nam vừa là đầu mút giao thông của nhiều tuyến đường biến quan trọng lại vừa được coi là cứa ngõ giao thông của các châu lục trên thế giới

Chuyến kháu cũng được thực hiện trên cơ sớ hai hợp đổng riêng biệt: Hợp đồng mua hàng do doanh nghiệp nước tái xuỏt ký với doanh nghiệp nước xuỏt khẩu và hợp đổng bán hàng do doanh nghiệp tái xuỏt ký với doanh nghiệp nước nhập khỏu Tương tự, hợp đồng mua hàng có thể ký trước hoặc sau hợp đổng bán hàng và các quy định điều chỉnh hoạt động này cũng giống như đã nêu ờ trên

Ngoài những lợi ích rỏt rõ ràng khi kinh doanh tái xuỏt đem lại với các quốc gia thì hoạt động này cũng gây ra nhiều vỏn đề nan giải Nhũng vỏn đè này phát từ tính chỏt, đặc trưng nhạy cảm của hình thức kinh doanh này nên đòi hỏi các quốc gia phải tiến hành kiểm soát nghiêm ngặt Bới vì có thể mội

số doanh nghiệp trong và ngoài nước lợi dụng đê thỏm lậu hàng hoa vào trong nước thu lợi bỏt chính, hoặc làm giả bộ chứng từ thay đổi xuỏt xứ của hàng

Khóa luận tốt nghiệp Vũ Thị Bích ngọc - mật 3 KS3F

h o a để làm tăng giá trị hàng Đ i ể u này r ấ t n g u y h i ế m vì: t h ứ n h ấ t hàng l ậ u sẽ

g â y á n h h ư ớ n g I r ự c t i ế p đ ế n sàn x u ấ t c ủ a n ề n k i n h t ế q u ố c dãn; t h ứ h a i h à n g

g i ả x u ấ t x ứ sẽ l à m m ấ t u y tín c ủ a s ả n p h ẩ m chính h ã n g c ủ a q u ố c g i a bị giã

x u ấ t x ứ đó V ì t h ế , h à n g h o a tái x u ấ t là v ấ n đ ề r ấ t đ ư ợ c hái q u a n các n ư ớ c

q u a n t â m và t h e o dõi c h ặ t c h ẽ

c- Các hoạt đôns tươne tu với tái xuất

Tạm nhập tái xuất để gia cóng hàng hoa

+ T ạ m n h ậ p tái x u ấ t n g u y ê n l i ệ u

N h ữ n g n g u y ê n v ậ t l i ệ u g i a công t h ư ộ n g d o bên thuê g i a c ô n g c h u y ế n

c h o b ê n n h ậ n g i a c ô n g đ ể t h ự c h i ệ n h ợ p đ ồ n g g i a công T u y nhiên, rất nhiên trưộng h ợ p n g u y ê n l i ệ u đ ư ợ c g i a công k h ô n g h ế t v à sẽ đ ư ợ c x ử lý, và m ộ i

t r o n g các b i ệ n p h á p để để x ử lý n g u y ê n p h ụ l i ệ u t h ừ a là tái x u ấ t t r ở l ạ i n ư ớ c thuê g i a cóng

V é hình t h ứ c , đây c ũ n g là h o ạ t đ ộ n g tái x u ấ t r a k h ỏ i biên g i ớ i m ộ i q u e n

g i a n h ữ n g m ặ t h à n g đã n h ậ p k h ẩ u vào n ộ i địa trước đ ó m à k h ô n g c ó b ấ t kì s ự

g i a tâng giá trị nào M ạ c d ù v ậ y , v i ệ c tái x u ấ t này đ ư ợ c t h ự c h i ệ n k h ô n g n h à m

m ụ c đích t h u l ợ i n h u ậ n m à chỉ đ o n t h u ầ n là g i a o t r ả l ạ i s ố n g u y ê n v ạ i l i ệ u

t h ừ a k h i h ợ p đ ổ n g g i a c ô n g k ế t thúc M à n h ư nêu ả trên, t r o n g k h u ô n k h o nói

d u n g c ủ a đề lài t a c h i nghiên c ứ u n h ũ n g h o ạ t đ ộ n g k i n h d o a n h lái x u ấ t Đ ó lù

Khóa luận tốt nghiệp Vũ Thị Bích Ngọc - nhật 3 KS3F

+ Tạm nhập tái xuất thành phẩm

Trong hoạt động gia công ngày nay đôi khi ta vẫn gặp trường hợp các sân phẩm hoàn chỉnh được nhập khẩu sau đó sẽ được đóng gói cùng với đồ đã gia công và được tái xuất trở lại nước ngoài Ví dụ, đối với gia công hàng may mặc thông thường bên thuê gia công sẽ cung cấp luôn cà vạt, thắt lưng đẽ bên nhận gia công tiến hành gắn chúng vào cho đứng bộ tạo thành một bộ sán phẩm hoàn chỉnh trước khi xuất trả lại cho bên thuê Thực ra đây chi là hình thức phát sinh khi hoạt động gia công đã phát triển ở trình độ cao và trớ nên phứ biến Hon nữa, những thành phẩm nhập khẩu kèm kia cũng chí phục vụ cho mục đích gia công hàng hoa m à không nhằm vào mục tiêu kinh doanh kiếm chênh lệch Do đó, đương nhiên những thành phẩm đó cũng sẽ được quàn lý như với nguyên liệu nhập khấu để gia công

Hoại đỘMỊ quá cảnhị Transit)

Quá cành là việc vận chuyển hàng hoa trên phương tiện vận tái lừ nước ngoài qua cửa khấu vào lãnh thố Việt Nam, sau đó hàng hoa đó lại được vặn chuyển đến mội nước khác hoặc trở về nước đó Cần phái phân biệt hoại động kinh doanh lạm nhập tái xuất với hình thức quá cảnh này vì đối tượng kinh doanh trong hợp đồng cùa hai hình thức này là hoàn toàn khác nhau Nói cách khác, quá cảnh đơn giản chì là việc kinh doanh vận tài để vận chuyển hàng hoa từ một điểm nhất định, một biên giới nhất định đến một địa điếm mội biên giới khác

Phương thức quá cành ra đời vì một lý do thực tế hết sức khách quan là:

ở các nước không tiếp giáp với biển bao bọc tứ phía bới các quốc gia láng giêng thì việc buôn bán hàng hoa, thông thương với các bạn hàng trên thế giới

là rất khó khăn Hon nữa, không phải lúc nào phương tiện hàng không cũng được sử dụng vì chi phí quá tốn kém Vì vậy, việc mượn đường và mượn phương tiện vận tải được nghĩ đến và phương thức kinh doanh quá cảnh được

ra đời do nam bất được nhu cầu này Phương thức quá cảnh cũng sẽ được cán

ỈỊợp đổng tái xuất và nhũng nét đặc trung thao tác nghiệp vụ

Khóa luận tốt nghiệp Vũ Thị Bích ngọc - nhật 3 K33F

nhắc sử dụng khi so sánh nếu vận chuyển hàng hoa bàng đường biến xa và tốn kém hơn Còn đối với Việt Nam ta nhận thấy rằng nước ta có rất nhiều điều kiện để phát triển hình thức này do thuận lợi về địa hình Đây là hoại động góp phồn tạo ra lợi nhuận cho quốc gia từ việc cho thuê đường, cho thuê phương tiện vận tải, và cung ứng sức lao động

li- NHŨNG ĐẶC T R Ư N G TRONG NGHIỆP v ụ TÁI XUẤT

Tái xuất là một phương thức kinh doanh trong thương mại quốc tế nó cũng bao gồm các nội dung nghiệp vụ xuất khẩu hàng hoa ra khói biên giới một nước và nhập khẩu hàng hoa vào nội địa cùa một nước nào đó Như vậy nghiệp vụ tái xuất bao gồm một hợp đồng xuất khâu và một họp đón" nhập khấu Hai hợp đồng này có quan hệ mật thiết với nhau Ngoài ra nghiệp vụ mua bán này cũng chịu ánh hường của nhiều hệ thống luật pháp và tập quán (rên thế giới Do đó, hoạt động này mang nhũng nét đặc trưng riêng như sau:

Ì- Nghiên cứu, tiếp cận thị trường

Trong kinh doanh tái xuất cõng việc đồu tiên và cũng là cóng việc quan trọng nhất quyết định đến thành công cùa thương vụ là việc tìm kiếm, thăm

dò thị trường Bình thường đối với kinh doanh xuất nhập khấu việc này đã khó đòi hỏi nhiều thời gian và công sức thì đối với tái xuất còn khó khăn hem rai nhiều Doanh nghiệp sẽ không chỉ đơn thuồn là tìm xem sẽ mua hàng ớ dâu

mà phải là mua ờ đâu giá hợp lý nhất Hơn nữa thay vì lìm một khách hàng nước ngoài để bán hàng đã mua đó với giá thông thường trên thị trường thì doanh nghiệp phải khó khăn hơn để tìm khách hàng mua với giá cao hơn dế thu được lợi nhuận Công việc này đòi hỏi doanh nghiệp phải đáu tư nhiều cho công tác khai thác thị trường hoặc phải mất chi phí cho mõi aiới Mãi khác họ cũng phải tận dụng tối đa các mối quan hệ sẵn có uy tín san có đê lôi kéo nguồn hàng và khách hàng cho mình và cạnh tranh với các doanh nghiệp khác trong nghành

Khóa luận tốt nghiệp Vũ Thị Bích ngọc - nhật 3 K33P

2- Chào hàng, hỏi hàng

Sau giai đoạn nghiên cứu tiếp cận thị trường, để chuẩn bị cho các giao dịch nhập khấu và xuất khẩu lô hàng tái xuất các doanh nghiệp tái xuất se tiến hành t i ế p xúc với nhà cung cấp và khách hàng N h i ệ m vụ h ỏ i hàng cùa doanh nghiệp trong giao dịch tái xuất sẽ vất vả hơn trong các giao dịch thõng thường khác vì doanh nghiệp phải tìm ra nhà cung cấp nào có giá hợp lý đế kí hợp đổng Thông thường, m ứ c giá này thường thấp hơn m ứ c trung bình trên thị trường để đ á m bào cho doanh nghiệp k i n h doanh tái xuất có lợi nhuận sau k h i thương vụ kết thúc Tương tự như vậy, k h i tiến hành chào hàng doanh nghiệp

phải nốm rõ tình hình buôn bán, khả năng tài chính của khách hàng đế đưa XA

giá chào bán có lợi nhất, và thường là cao hem so với mức trung bình trên thị trường

3- Đ à m phán kí kết hợp đồng

Sau khi tìm được đối tác để mua hàng và bán hàng thì doanh nghiệp sẽ bốt đầu quá trình đ à m phán kí kết hợp đổng, trong k i n h doanh tạm nhập tái xuất bao g i ờ cũng có hai hợp đồng: Hợp đồng mua và hợp đổng bán Hai h ọ p đồng này tuy tách biệt nhau nhưng lại có m ố i liên quan m ạ i thiết với nhau vé mặt nội dung các điều khoản Theo lý thuyết, hợp đổng nhập khấu có the được ký trước hoặc sau hợp đồng xuất khẩu tuy nhiên thông thường chí k h i nào doanh nghiệp nhận được đơn đặt hàng từ phía người nhập khẩu thì lúc đó doanh nghiệp m ớ i bốt đầu đi tìm n g u ồ n hàng đẽ nhập khẩu tránh rủi ro nhập hàng về rồi m à không tìm được khách hàng mua lại K h i đó doanh nghiệp lái xuất đứng trước nguy cơ l ỗ lớn trong việc thanh lý lô hàng nhập về đó vì trên thực tế mặt hàng trong k i n h doanh tái xuất thường là những mặt hàng thị trường nội địa không có nhu cầu tiêu thụ Vì vậy, trong k i n h doanh tái xuất thường là hợp đổng nhập khẩu sẽ được ký sau hợp đồng xuất khấu Điếu nà) tuy đôi k h i gặp phải rủi ro là sẽ không kịp chuẩn bị hàng giao cho người nhập khẩu đúng thời hạn đã cam kết nhưng nhìn chung rủi ro này rất ít k h i xảy ra

Khóa luận tốt nghiệp Vũ Thị Bích ngọc - nhại 3 K33F

và nếu có xảy ra thì cũng rất dễ tìm ra biện pháp để khắc phục Trong trường hợp để giữ uy tín cho mình doanh nghiệp sẽ phải tìm cách mua hàng với giá thông thường trên thị trường hoặc kẻ cả phải cao hơn, m à trong điểu kiện thị trường rộng lớn như hiện nay việc này không quá khó khăn Tuy nhiên vần

có trường hợp khi người tái xuất có mẩi quan hệ làm ăn lâu năm với người nhập khấu hoặc hàng hoa đó là mặt hàng hiếm khó tìm kiếm thì hợp đổng nhập khẩu có thể ký trước hợp đổng xuất kháu

Đ à m phán kí kết hợp đồng mua và hợp đồng bán có thể được liến hành đổng thời nhưng bao giờ cũng bí mật và khéo léo để đàm bào giữ bí mặt nguồn hàng và bí mật về thị trường xuất khẩu Trong kinh doanh hoại độn" tái xuất vì lý do mẩi quan hệ làm ăn đã được thiết lập l ừ lâu, rãi nhiêu khi người ta tiến hành đàm phán với nhau qua điện thoại, hoặc đại hàng qua Internet Tuy nhiên, cũng chỉ những trường hợp có sự tin lường giữa các bên thì cách giao dịch qua điện thoại hoặc nét mới được sử dụng đến Ngoài ra hầu như các doanh nghiệp không dám làm, hoặc lất íl làm theo cách này vì rủi ro của nó quá cao Cũng như việc tìm kiếm và thăm dò thị trường thì việc đàm phán này cũng hết sức quan trọng ảnh hưởng lớn đến lợi nhuận mà doanh nghiệp thu được Kết thúc quá trình đàm phán doanh nghiệp tái xuất sẽ

kí hợp đổng nhập kháu hàng của người bán thực tế và hợp đổng xuất khấu cho người mua thực tế

Hợp đồng tái xuất về cơ bản không khác những hợp đồng thông thường

cụ thể chúng có những đặc trưng sau:

a- Các điều khoán rể dối tương hợp đồng

Như trên đã nêu, hai hợp đồng xuất kháu và nhập khấu có mẩi liên quan mật thiết về mặt nội dung Do đặc thù của hoại độn" lái xuất là nhập khẩu lô hàng nào, hàng hoa gì, sẩ lượng bao nhiêu thì phái tái xuất đúng lõ hàng đó vì nhũng hàng hoa này bị hải quan theo dõi kiểm soát rất nghiêm

Khóa luận tốt nghiệp Vũ Thị Bích ngọc - nhật 3 K33F

ngặt Vì t h ế nhưng điều khoản về tên hàng, q u y cách phẩm chất số lượng

chất lượng, bao bì m ã hiệu của hai hợp đồng thường giống hệt nhau

b-Giú cả hòng hoa trong hai him đồng

Việc thực hiện hợp đổng nhập khẩu phải tạo cơ sở đầy đủ và chừc chân

cho việc thực hiện hợp đổng xuất khẩu, trên cơ sờ hợp đổng nhập khẩu người

tái xuất sẽ tính toán chi phí, lãi d ự tính của thương vụ đê tính ra giá bún lõ

hàng trong hợp đồng xuất khẩu Vì vậy, thông thường giá của hàng hoa trong

hợp đổng xuất khấu m à doanh nghiệp k i n h doanh tái xuất kí với người nhập

khẩu bao g i ờ cũng cao hơn giá trong hợp đồng nhập khau kí với người xuất

khẩu thực tế, trừ trường hợp phải bán tháo hàng k h i người nhập khâu không

m u ố n thực hiện c a m kết Khoán chênh lệch này sẽ trang trãi cho chi phí tìm

k i ế m thị trường, tìm k i ế m nguồn hàng, chi phí tiến hành các thú lục nhập

khấu và xuất khẩu lô hàng, chi phí vận chuyến nội địa và các chi phí khác

liên quan và phần còn lại phải đảm bảo thoa m ã n yêu cáu về lợi nhuận cua

nhà kinh doanh tái xuất

C-Điẽn khoăn thanh toán

T r o n g [hanh toán cùa các hợp đổng tái xuất người la có ihc sứ dụng liên

mặt (lì dùng, chi sử dụng với những hợp đổng có giá trị nhó), chuyến liên hối

nhờ thu thì việc thanh toán có thế là D/A hoặc D/P T r o n g đó:

-D/A là chấp nhận trả tiền đổi lấy chứng từ: cụ thê là ớ hợp đổng nháp

khấu hàng bèn người xuất khẩu sau k h i giao hàng sẽ xuất trình chứng từ giao

hàng (như vận đơn, hoa đơn ) cho ngân hàng, bên người tái xuất m u ố n có

chứng từ đi nhận hàng đế có hàng giao cho bên nhập khẩu thì phải chấp nhận

trà tiền, nghĩa là cam kết sẽ trả tiền vào ngày nào đó K h o ả n g thời gian nà}

n h i ề u k h i đù đế người tái xuất thu kịp tiền hàng của người nhập khẩu sau khi

người tái xuất thu tiền hàng cùa người nhập khẩu sẽ tiến hành thanh loàn chu

ỈỊỌP đống tái xuất và những nét đặc trưng thao tác nghiệp vụ 15

Khóa luận tốt nghiệp Vũ Thị Bích ngọc - nhật 3 K33Ĩ

người xuất khẩu Loại thanh toán này thường áp dụng khi vị thế của người tái xuất lớn, giữa người tái xuất và người xuất khẩu có mối quan hệ làm ăn đã nhiều lần với nhau

-D/P là trả tiền đối lấy chứng từ: Bẽn xuất khấu sau khi giao hàng sẽ xuất trình chứng từ giao cho ngân hàng, bên tái xuất muốn có chứng từ đi nhận hàng đự giao cho bên nhập khẩu thì phải trả tiền ngay Vị thế cùa doanh nghiệp tái xuất trong trường hợp này yếu, không có vai trò ánh hưởng Lựa chọn hình thức nào đự thanh toán là do các bên tự thoa thuận và do

đó hình thức thanh toán trong hai hợp đồng xuất và nhập cũng có thế khác nhau Nhưng thông thường đối với tái xuất hình thức thanh toán được áp dụng thường xuyên nhất, thông dụng nhất là sử dụng L/C back to back hay còn soi

là L/C giáp lưng Đây là hình thức m à L/C thứ hai được mớ từ một nước nhai định dựa trẽn cơ sờ L/C thứ nhất đã được mở trước đó Níiười lái xua! thườn"

cố tình dàn xếp đự chậm trả tiền hàng nhập và nhanh chôn" thu tiền hàng xuất Khi doanh nghiệp tái xuất kí hợp đổng xuất khẩu với người mua thực lê' ngay lập tức doanh nghiệp sẽ yêu cầu người mua phái mớ ngay một L/C không huy ngang cho doanh nghiệp hưởng trong thời hạn quy định căn cứ vào hợp đồng đã kí kết L/C này gọi là L/C 1 L/C này có giá trị tương úng với trị giá cùa hợp đồng xuất kháu

Sau đó doanh nghiệp tái xuất sẽ đến ngân hàng phái hàng L/C cùa mình

đự mờ một L/C 2 cho người xuất khẩu hướng trên cơ sớ L/C I L/C 2 có trị ma tương đương với trị giá cùa hợp đồng nhập khẩu L/C Ì và L/C 2 cũng có các điều khoản tương tự như nhau nhưng chỉ khác nhau về giấy đòi tiền và hoa đơn

Trị giá của L/C 2 sẽ nhỏ hơn trị giá của L/C 1 Đến khi hoàn tái thương

vụ Ngân hàng sẽ tiến hành khấu trừ 2 L/C đó cho nhau, phán còn lại chính lù

Khóa luận tốt nghiệp Vũ Thị Bích ngọc - mật 3 K33F

p h ẩ n cùa d o a n h n g h i ệ p tái x u ấ t t h u đ ư ợ c s a u thương v ụ V ớ i hình t h ứ c t h a n h toán n à y n g ư ờ i k i n h d o a n h tái x u ấ t s ẽ c ó l ợ i h ơ n vì n h i ề u l ẽ C ụ t h ẻ n h ư s a u : + D o a n h n g h i ệ p tái x u ấ t sẽ k h ô n g p h ả i l o c h u ẩ n bị m ộ t s ố v ố n l ớ n đ ê

n h ậ p k h ẩ u h à n g h o a h a y t ố n c h i phí c h o v i ệ c c h u ẩ n bị v ố n n h ư lãi v a y n g â n hàng, phí làm t h ủ l ụ c đ ể đ ư ợ c vay

+ T r o n g trường h ợ p d o a n h n g h i ệ p c ó n g a y v ố n đ ể n h ậ p k h ấ u lô h à n g đi

n ở a thì h ầ u héì các d o a n h n g h i ệ p c ũ n g sẽ c h ọ n L / C giáp lưng đ ể t h a n h toán

B ở i vì t h ờ i h ạ n t r o n g h a i h ợ p đ ổ n g là l ệ c h n h a u , c ó k h i c ò n cách n h a u vài tháng k h i ế n c h o d o a n h n g h i ệ p s ẽ bị đ ọ n g v ố n ở lô h à n g lái x u ấ t k h á lâu

á-Điển khoán phút vi nham hợp đổng

Đ ố i v ớ i k i n h d o a n h tái x u ấ t c h ở tín luôn luôn đ ư ợ c các d o a n h n g h i ệ p

q u a n t â m c h ú ý đ ặ t lèn h à n g đ ầ u , vì c ó u y tín d o a n h n g h i ệ p m ớ i c ó t h ế g i ở các m ố i q u a n h ệ l à m â n lâu dài v ớ i k h á c h h à n g v à n g u ồ n ỉfỉpjẸ| fvíi'rt 'ì t h è

ị G IU' h o e

i?c>p đóng tái xuất và những nét đặc trưng thao tác nghiệp úi} V 17

Khóa luận tốt nghiệp Vũ Thị Bích ngọc - mật 3 K33F

việc hợp đồng có được thực hiện và thực hiện đúng thòi hạn quy định đúng nội dung các điều khoản trong hợp đồng không luôn là điều làm các doanh nghiệp lo lắng Cũng như hầu hết các hợp đổng thông thường khác đế dám bảo thực hiện hợp đổng các bên trong hợp đồng tái xuất thường có quy định một khoản tiền đặt cọc nhất định Tức là cà hai bên sẽ cùng nộp tiền vào Ngân hàng, nếu bên nào không thực hiện hợp đổng sẽ bị mất khoản tiền đó

và vì tính chất quan trọng cùa việc thực hiện hợp đổng nên khoản tiền này thường là lận Ngoài ra, cũng có thể các bên sẽ quy định điều khoán phạt trong hợp đồng để đảm bào cho việc thực hiện hợp đồng

4- Thục hiện hợp đồng tái xuất

Sau khi các điều khoản cùa hợp đồng đã được thoa thuận và hợp đổng được hoàn tất doanh nghiệp tái xuất sẽ tiến hành nhận hàng từ người xu ái khấu vù sắp xếp kế hoạch vận chuyến hàng đến nưậc nhập khấu Hàng có thế được vận chuyến qua nưậc tái xuất hoặc chuyển trực tiếp đến nưậc nhập khâu tuy thuộc vào sự cân nhắc giữa chi phí và cơ hội kinh doanh của doanh nghiệp tái xuất Nếu như hàng hoa đã được bao gói chắc chắn, được đóng trong các container kiên cố, có sự thuận tiện về tuyến đường lỉiữa nưậc xuãì khẩu đến nưậc nhập khẩu, hơn nữa nếu như doanh nghiệp lái xuất dã cân nhắc kĩ các khả năng về đảm bảo bí mật nguồn hàng thì thông thường hàng hoa sẽ được chuyến trực tiếp sang nưậc nhập khẩu Đâv gọi là hình thức chuyến kháu hàng hoa Nhưng trong quá trình vận chuyên nếu như phái sinh nhu cầu hàng hoa cần được gia cố lại bao bì thì hàng hoa sẽ được đưa vào kho ngoại quan cùa nưậc tái xuất để thực hiện việc gia cố này Việc gia cố này chí được dừng ậ mức đủ để bào quản hàng hoa không bị hư hỏng chứ tuyệt đối không được tiến hành bất cứ hành động nào làm gia tăng giá trị của hàng hoa

Khóa luận tốt nghiệp Vũ Thị Bích ngọc - nhật 3 K33F

tục hài quan nhanh chóng nhưng cũng chính vì thế m à nó luôn chịu sự quàn

lý chặt chẽ của các cơ quan, hải quan các nước tái xuất

Khi thương mại quốc tế được mở rộng, k i m ngạch hàng hoa xuất nhập khẩu qua biên giới đã tăng lên với những con số khứng lứ đòi hỏi việc kiếm soát những hàng hoa đó cũng không còn đơn giàn như trước nữa m à trớ nên hết sức phức tạp Tuy nhiên, nếu quá siết chặt và cứng nhác trong thù tục hái quan cũng có thể trờ thành điều phiền toái cho các doanh nghiệp và cản trớ thương mại quốc tế phát triển Với hoạt động tái xuất, khi m à cùng một lô hàng sẽ phái tiến hành cả thù tục nhập khẩu và thủ tục xuất khẩu thì nhũng phiền toái cùa thủ tục hài quan đã trở thành nỗi bức xúc lớn cùa các doanh nghiệp Nhất là khi một lô hàng được kinh doanh theo phương thức tạm nhập tái xuất sẽ qua ít nhất cửa khẩu của ba quốc gia khác nhau, lúc đó đòi hỏi ló hàng đó phải thoa mãn đứng thời các yêu cầu về luật định của lái cá các quốc gia đó Tuy nhiên, điều này đôi khi không hề đơn giàn để đạt được và sẽ gày cản trở cho hoạt động kinh doanh cùa các doanh nghiệp Từ đó đặt ra yêu cầu nhằm tạo điều kiện cho hoạt động tạm nhập tái xuất có môi trường thuận lợi phát triển thì phải có một quy tắc chung về hoại động này được các quốc gia thừa nhận trên phạm vi quốc tế Đúng trước tình hình này Hội đồng hợp lác hài quan quốc tế đã nghiên cứu, soạn thào một văn bàn quốc tế chứa đựng toàn bộ nội dung các công ước quốc tế hoặc các văn bàn liên quan đến lạm nhập tái xuất hàng hoa theo hướng đơn giãn hoa, hợp lý hoa thú lục hai quan tạo điều kiện cho việc áp dụng các quy định về tạm nhập tái xuất thống nhất

dễ dàng và đạt hiệu quả cao nhất cho sự phát triển hoạt động tái xuất và các hình thức trao đứi quốc tế khác Chính vì lý do đó, ngày 26/6/1990 tại ISTAMBUL (Công ước A T A ) công ước về chấp nhận tạm thời ra đời M u i tiêu của công ước ISTAMBUL là tạo điều kiện thuận lợi cho việc tạm nhập tái xuất hàng hoa bằng cách giảm bót khó khăn gặp phải khi mớ tờ khai hái quan đối với hàng tạm nhập tái xuất V ớ i công ước này doanh nghiệp sẽ không phái

đi xin và điền vào hàng loạt các chứng từ từ nhiều cơ quan Bộ nghành khác

Khóa luận tốt nghiệp Vũ Thị Bích ngọc - nhật 3 KSSF

nhau, và do đó sẽ làm giảm đi số lượng các giấy tờ khai báo hải quan do không cần phải kê khai tại cửa khẩu nhập hoặc xuất Như vậy các doanh nghiệp cũng giảm bớt thời gian và chi phí cho việc chuẩn bị các chứng từ Hiện nay nước ta chưa trữ thành thành viên của công ước nhưng trong thời gian tới Việt Nam cũng nên xem xét để thông qua công ước này

T ó m lại, với những đặc trưng rất riêng tạm nhập tái xuất đã hình thành'

và phát triển khá lâu trên thế giới, và ngày nay với sự trợ giúp của khoa

học-kỹ thuật, thông tin, truyền thông hứa hẹn hoạt động này còn có nhiêu cơ hội phát triển mạnh mẽ hơn nữa

HI- VÀI NÉT VẾ HOẠT ĐỘNG TÁI XUẤT TRÊN THẾ GIỚI

Từ khi m à loài người bắt đầu biết đến hoạt động ngoại thương đế trao đổi hàng hoa với nước ngoài thì nhũng tư tưững về hoại động lái xuất cũng bắt nguồn l ừ đó Đầu tiên là tư tưững mua rẻ bán đắt Người ta mua hàng ớ quốc gia này với giá rè sau đó đem nhũng hàng đã mua bán ớ một quốc gia khác Và lúc đó khi m à các nước còn bị chia cắt nhau bới các đại dương phương tiện giao thông không dễ dàng thì ưu thế luôn thuộc về những nước

có đội làu buôn hùng mạnh như Anh Hà Lan Nhờ sữ hữu những con làu buôn cỡ lớn m à các thương nhân cùa những nước này có thế dễ dàng tìm đến tiếp cận nguồn hàng, dễ dàng đem bán chúng ở bất cứ nơi đâu vì lúc đó cung

và cáu đang rít dồi dào

Có thế nói thế giới ngày nay không ngừng vận động, nén kinh lố ữ hầu hết các quốc gia trên thế giới đã phát triển đến một mức độ nhất định và khác trước kia rất nhiều, nhưng dù muốn dù không để dòng cháy của hàng hoa được vận động không ngùng, để nền sản xuất thế giới trớ nôn hiệu quá hon hạn chế tình trạng lãng phí tài nguyên thiên nhiên thì ngoại thương nói chung trong đó bao gồm cả tái xuất vẫn là phương cách tốt nhất Khi hàng hoa của một quốc gia không thế đến một quốc gia khác bàng con đường trực tiếp thông qua xuất kháu và nhập khẩu thì cây cầu tái xuất sẽ trớ nên hữu

Khóa luận tốt nghiệp Vũ Thị Bích ngọc - nhật 3 K33F

dụng Ta có thể nhìn nhận, đánh giá hoạt động tái xuất hiện nay trên thế giới qua một số nét sau đây:

Ì- M ặ t hàng tái xuất

Ta có thể nhận thấy hầu hết những mặt hàng đang tham gia vào thương mại quốc tế đểu được các doanh nghiệp tái xuất khai thác để kinh doanh: từ các mặt hàng giá trị thấp như hàng nông sản (gạo, cà phê, tiêu tủi thúy sản ) cho đến các mặt hàng thiết yếu như hàng may mặc vật liệu xây dựng, xăng dầu, máy móc và những mặt hàng cao cấp khác như vàng bạc nữ trang Như vậy, tái xuất trở thành chiếc cầu nối hiệu quá giữa các nền kinh

tế, vừa là phương tiện của thương mại quốc tế vừa trớ thành động lực cho sự phát triển kinh tế thế giới Với rất nhiều tính ưu việt như vậy hoạt động tái

xuất ở các quốc gia cần được quan tâm chú ý tạo môi truồng đê có thế phái

triển mạnh mẽ hơn nữa

2- Thị trường

Trẽn thế giới hoạt động tái xuất không còn là một phương thức kinh doanh xa lạ m à nó đã trở nên sôi động và hấp dẫn ở khắp mọi noi tròn thố giói Nhờ có tái xuất m à hàng hoa có thể đến được mọi nơi mọi ngõ ngách các vùng trên thế giới, kể cà những nước không có quan hệ thương mại với nhau cũng có cơ hội sử dụng và tiêu thụ hàng hoa của nhau Điều này khiến cho các nước xích lại gần nhau trong lĩnh vực kinh tế từ đó tạo điều kiện xích lại gần nhau về các mặt văn hoa chính trị , và tóm lại nó góp phần Ihúc đáy thương mại thế giới phát triển mạnh mẽ hơn

Các trung tâm trung chuyển lớn của thế giới là minh chứng cho điêu này:

Khóa luận tốt nghiệp Vũ Thị Bích ngọc - nhật 3 K33F

cũng là thị trường cạnh tranh mạnh, đòi hỏi các doanh nghiệp phái nghiên cứu

kĩ trước khi thâm nhập Tuy chi là tiểu vương quốc lớn thứ hai trong UAE nhưng Dubai chiếm 7 0 % hàng nhập khẩu vào UEA và 9 0 % hàng tái xuất từ UAE Dubai cũng là thị trường trung chuyển lớn thứ ba thế giới sau HongKong và Singapore Từ Dubai hàng hoa nhập khẩu được toa đi khắp các nước khu vực Trung Đông, thậm chí sang cộ châu Phi châu Mỹ'2' Tại Dubai các mặt hàng nông sộn như :tiêu đen, gạo cùa Việt Nam rất được các bạn hàng ưa chuộng và được tái xuất đi rất nhiều vùng trên thế giới

b- Hoiìukonu, Singapore

Ngoài ra Dubai các trung tâm trung chuyển lớn khác của thế giới khác như: Hongkong, Singapore cũng góp phẩn lớn trong việc Ì hút- đáy sự giao lim hàng hoa trên toàn thế giới Nằm ở địa thế thuận lợi đất nước Singapore mạc

dù nền sộn xuất không có gì khởi sắc kể từ sau chiến tranh thế giới thứ l i nhưng bù lại các ngành dịch vụ, ngoại thương của đất nước này lại đạt được nhưng thành tựu đáng kinh ngạc góp phần đưa Singapore trớ thành một con rồng châu Á Trong tổng GDP của Singapore dịch vụ ngoại thương chiếm l i trọng lớn và nổi trội trong tổng kim nghạch ngoại thương đó tí trọng tái xuál chiếm đến khoộng 30%

3- Nhũng hiện tượng gian lận thương mại trong tái xuất

a- Lùm già xuất xứ hàng hoa

Bên những phát triển đáng ghi nhận đó, trong nền kinh tế hiện đại, tái xuất cũng được thực hiện với những thù thuật tinh vi hơn và không đơn thuần chì vì mục đích thu lời từ khoộn chênh lệch giá giữa các thị trường nữa Ví dụ như mới đây, Thái Lan là nước xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới đã đưa ra một quyết định rất mới: nhập khẩu một lượng lớn lúa gạo trong thời gian tới Thực

ra, động thái này cũng nằm trong chính sách nâng cao số lượng, giá trị gạo

,; ' ( Veconomie-7/7/2004)

Khóa luận tốt nghiệp Vũ Thị Bích ngọc - nhật 3 K23F

xuất khấu khảng định vai trò hàng đầu của Thái Lan trong lĩnh vực xuất khâu gạo Thái Lan sẽ thu mua thóc gạo từ một số tỉnh cùa Lào, Campuchia đế xay xát đánh bóng gạo sau đó tái xuất ra nước ngoài Đây là một tính toán khôn ngoan cùa Thái Lan khi m à nhu cầu về gạo của họ trên thế giới ngày càng tăng và nền sán xuất lúa gạo cùa họ đã gần như hoạt động hết công suất Theo như lời cùa thủ tướng Thái Lan Thaksin Shinawatra vừa cho biết nước này phấn đấu xuất khấu gạo năm nay đạt 9 triệu tấn mức chưa từng có trong lịch

sứ3' Tuy nhiên, với chính sách này sẽ tạo điều kiện cho nhụng doanh nghiệp làm ăn gian lận lợi dụng đẽ tái xuất chính gạo đã nhập kháu đó ra thị trườn!!

mà không qua bất kì một sự chế biến nào nhưng được gán mác gạo Thái Lan với giá rất cao

Hiện nay, trên thê giới kiểu làm ăn như trên xuất hiện rất nhiều vù rãi

đa dạng Đây là mội hình thức gian lận thương mại lợi dụng phương thức kinh doanh lái xuất đế làm giá xuất xứ hàng hoa, thường là diễn ra đối với các mãi hàng nối tiếng, đặc trưng cùa các vùng, các quốc gia mà chất lượng dã dược khẳng trên toàn thế giới Giá cùa nhũng hàng hoa này thường cao hơn nhụng hàng hoa cùng loại nhưng ở nơi khác, và nhụng hàng hoa này cũng dễ tìm được nơi bán hơn do đó đây cũng là nguồn lợi béo bở cho bọn gian thương Tuy nhiên, hành vi này nếu không được ngăn chặn kịp thời và ngán chặn có hiệu quà thì hậu quà rất ngiêm trọng và khó lường

Mội ví dụ khác, Indonesia hiện nay cũng đang tích áp dụng nhụng biện pháp mạnh đế chống nạn rửa tôm nhập khẩu vào nước này Ngay sau khi Bộ thương mại Mỹ ra phún quyết sơ bộ đối với tôm Việt Nam Trung Quốc Bọ trưởng Bộ Biến và nghề cá Indonesia (DKDP) đã đề nghị Bộ Công thương áp dụng mức thuế nhập khẩu 4 0 % đối với mặt hàng này cùa Trung Quốc Vlội Nam, Thái Lan, Malaysia và Ân Độ Đây là mức thuế cao nhất m à Indonesia

có thể áp dụng đối với một mặt hàng nhập kháu theo quy định của VVTO

'•" ( lwn:/Avtt».Vliiyonomic.qiill.Ml -20/9/2004)

Khóa luận tốt nghiệp Vũ Thị Bích ngọc - nhật 3 K33F

Theo điều tra, hiện nhập khẩu tôm chỉ chiếm khoáng 2-3% tống tiêu dùng trong nước'4

' Do đó, việc tăng nhập khẩu tôm có thể là do việc tăng việc trung chuyến T ô m nhập khẩu có thể dễ dàng được tái xuất bằng nhân hiệu của Indonesia, m à khó có thể chứng minh hoặc điều tra nguồn gốc của hàng hoá.Tôm đang nhập khấu tràn lan vào Indonesia chủ yếu từ các nước bụ ánh hường bởi vụ kiện chống bán phá giá do M ỹ khởi xướng Các doanh nghiệp lợi dụng việc Indonesia nằm ngoài vụ kiện này để có thể đưa lôm già xuất xứ Indonesia xâm nhập vào thụ trường Mỹ Có thể coi đây là hiện tượng "rứa tôm", nó sẽ đe doa trực tiếp đến ngành nuôi tôm của ngư dân Indonesia, nên

có thể chính phù Indonesia còn áp dụng biện pháp nặng hơn biện pháp cấm nhập khẩu tôm từ các nước này nếu như việc áp dụng thuế cao không hiệu quả

b- Loi dung kinh doanh tái xuất để trốn thuế, buôn /ân hàng hoa

Đ ể đơn giản cho công tác quản lý, hàng tái xuất thường được hưởng chế độ tạm không phải nộp thuế trong thời gian chờ tái xuất Vì vậy các doanh nghiệp thường lợi dụng việc này đế thấm lậu hàng hoa vào nội đụa nhất là những hàng hoa có giá trụ và mức thuế nhập khấu cao

Ngược lại với tác hại cùa việc giả xuất xứ hàng hoa gây ảnh hướng đến

uy tín của nước tái xuất thì việc nhập lậu hàng hoa vào nước tái xuất sẽ gây ảnh hường trực tiếp đến nền kinh tế, nền sản xuất cùa nước tái xuất Buôn lậu làm cho hàng hoa nội đụa không tiêu thụ được, sản xuất đình trệ và từ đó làm mất tác dụng của các công cụ bảo hộ của nước tái xuất Vì vậy, ngày nay trên thế giới một mặt các nước vãn tiến hành các cải cách về thủ tục hái quan then hướng đơn gián hoa, thuận tiện hơn cho nhà xuất nhập khấu mặt khác cũng áp dụng những biện pháp ánh vi hơn, hiện đại hơn để kụp thời phát hiện và ngăn chặn các loại tội phạm kinh tế này

(htĩD:/Avww.Viieeoiiomic.coni.vn -14/7/2004)

Khóa luận tốt nghiệp Vù Thị Bích ngọc - nhật 3 K33F

Qua những nghiên cứu sơ bộ, khái quát về hoạt động tái xuất nói chung

và tình hình áp dụng trên thế giới ta có thể rút ra kết luận rằng tạm nhập lái xuất là một phương thức kinh doanh quốc tế được hình thành từ những yêu cầu khách quan và ngày càng đóng vai trò không thế thiếu trong sự phái triền cùa kinh tế quốc tế, quốc gia

Khóa luận tốt nghiệp Vũ Thị Bích ngọc - nhật 3 K33F

Chương l i

NGHIỆP VỤ TÁI XUẤT Ở VIỆT NAM

ì- THUẬN LỢI VÀ KHÓ KHẢN CỦA VIỆT NAM KHI THAM GIA HOẠT

ĐỘNG TÁI XUẤT

Ì- Những thuận lợi của Việt Nam

a- Việt Nam có vi trí đìa lý thuận loi cho thương mai quốc tế

V i ệ t N a m là m ộ t q u ố c g i a thuộc Đ ô n g N a m Á có vị trí địa lý thuận l ợ i bậc nhất trên t h ế g i ớ i v ớ i 3.451 k i n đường b i ế n trải d ọ c theo c h i ề u dài cùa đất nước V i ệ i N a m n ằ m trên các t u y ế n đường hàng không và hàng hái q u ố c lè quan trọng H ệ t h ố n g cảng b i ế n là c ử a ngõ không n h ữ n g c h o n ề n k i n h l ố Viện

N a m m à cả các q u ố c g i a lân cận, đặc biệt là vùng Tây n a m lạc địa T r u n g Hoa

Từ V i ệ t N a m rất thuận tiện c h o việc g i a o lưu buôn bán v ớ i n h i ề u q u ố c g i a

vận c h u y ế n hàng h o a t ớ i n h i ề u hài cảng n ổ i t i ế n g trên t h ế g i ớ i VỊ trí địa lý này c ủ a V i ệ t N a m tạo k h ả năng phát t r i ể n các hoạt đ ộ n g t r u n g chuyên, tái xuất k h ấ u và c h u y ế n k h ẩ u hàng h o a q u a các k h u v ự c lân cặn

C ó t h ể nói sự thuận l ợ i về vị trí địa lý chính là m ộ t tài nguyên vô hình

m ộ t l ợ i t h ế q u ố c g i a cùa V i ệ t N a m , nó t ạ o n g u ồ n l ợ i t o l ớ n k h i V i ệ t N a m

t h a m g i a vào thương m ạ i q u ố c t ế và đặc biệt là k h i l i ế n hành hoạt đ ộ n g tái xuất N h ư vậy, n ế u so sánh m ứ c độ thuận l ợ i cùa vị trí địa lý nước ta v ớ i Singapore thì l a t h ấ y ta không thua k é m nước b ạ n bao nhiêu T u y nhiên, t r o n g thực tế k h i m à tái xuất, t r u n g c h u y ể n hàng h o a t r ờ thành n g u ồ n t h u l ợ i k h ố n g

l ồ c h o Singapore thì hoạt đ ộ n g này chỉ đóng góp k h o ả n g vài phần trăm vào

k i m ngạch xuất k h ẩ u c ủ a V i ệ t Nam Đ â y là m ộ t sự lãng phí t o l ớ n t r o n g thời điểm đất nước t a đang c ầ n t ậ n d ạ n g m ọ i l ợ i t h ế , m ọ i n g u ồ n lực để phát t r i ể n

k i n h tế

lịợp đồng tái xuất và những nét đặc trung thao tác nghiệp vụ

Khóa luận tốt nghiệp Vũ Thị Bích ngọc - mật 3 K33F

b- Viét Nam nằm trone khu vục Đône Á- Tây Thái Bình Dươne

Đông Á- Tây Thái Bình Dương là khu vực đầy tính năng động và có tốc

độ phát triển kinh tế nhanh nhất thế giới với nhiều nền kinh tế đang tăng trường không ngừng ớ mức độ cao Trong tương lai khu vực này được dự đoán

sẽ trờ thành một trung tâm kinh tế thế giới Điều này có ý nghĩa vô cùng quan trọng bới Việt Nam cũng là một phần của khu vực này Sự lưu chuyên hàng hoa nhanh với quy m ô lớn trong khu vực; giữa khu vực và các khu vực khác, các nước khác trên thế giới chính là cơ hội cho Việt Nam phát huy vai trò chiếc cầu trung chuyển cùa mình

c- Việt Nam có đôi nen đône đảo các doanh nghiên trẻ, năns dõng

Tư chất người Việt Nam cần cù, tiếp thu nhanh các kiến thức mới do đó

dễ dàng nửm bửt được các thời cơ, thuận lợi trong kinh doanh quốc tế Hơn nữa, với khả năng ứng xử nhanh nhẹn linh hoại các doanh nghiệp Việt Nam

có thể tham gia tích cực, chù động vào hoạt động tái xuất lạo nguồn thu cho bản thân và cho đất nước Do đó, nguồn nhân lực cũng là mội nhân tố thuận lợi để phái triển kinh doanh tái xuất ở Việt Nam

Tóm lại, Việt Nam có đầy đủ các điều kiện thuận lợi để phát triển hoại động tái xuất thành công, đưa tái xuất trờ thành một nghành kinh tế mũi nhọn giống như các nước HongKong, Singapore Vì vậy, nhiệm vụ của chúng ta hiện nay là phải biết khai thác tốt những thế mạnh này đế đẩy mạnh kinh doanh tái xuất, tạo điều kiện cho phát triển ngoại thương, tăng trướng kinh l ố đất nước

2- Nhũng khó khăn

a- Sít lốn tai cứa các trung tâm trung chuyển lớn trẽn liu' ai ('ri:

Nước ta thực hiện đường l ố i mở cửa và tham gia vào quá trình hội nhập kinh tế quốc tế muộn hơn so với các nước khác Do đó bén cạnh

Khóa luận tốt nghiệp Vũ Thị Bích ngọc - nhật 3 K33F

những thuận l ợ i vẻ t ậ n d ụ n g k i n h n g h i ệ m xây d ự n g thê c h ế k i n h t ế thị trường t ừ các nước đi trước, chúng ta cũng gặp phải không ít khó khàn

H i ệ n nay, m ứ c độ t h a m gia vào nền k i n h tế t h ế g i ớ i của V i ệ t N a m ớ m ứ c rổt nhò bé, xuổt khẩu của nước ta chỉ c h i ế m 0 , 2 % tổng xuổt sàn phẩm không phải dầu m ỏ của t h ế giới và 0,6% trong tống xuổt khổu của các nước đang phát triển không kế dầu mỏ N g a y cà k h i giá trị xuổt khẩu của V i ệ l

N a m tăng gổp đôi thì tỉ trọng xuổt khẩu cùa V i ệ t N a m (rong xuổt khổu gioi m ớ i chì c h i ế m 0 , 4 % và c h i ế m 1,2% trong tổng giá h i xuổt kháu cùa các nước đang phát triển ( v ớ i điều k i ệ n k i m ngạch xuổt khổu cùa các nước vẫn g i ữ nguyên)

the-V à đương nhiên, nếu tỷ l ệ xuổt khổu đã nhò như vậy thì lì lệ k i m ngạch tái xuâì trên thị trường t h ế giới của V i ệ t N a m sẽ còn n h ỏ hơn nữa

Vì vậy, trong hoạt động k i n h doanh tái xuổt trên t h ế g i ớ i V i ệ t N a m háu như không có vai trò, không gây tác động gì đáng kê M à ngược lại, chúng

la luôn phái hứng chịu những tác động, biến động d o thị trường quốc le

đ e m lại Hay nói cách khác, chúng la đang nằm trong vòng cuốn của nhữna tác động này m à không phái tham gia với tư cách người làm chú cuộc choi Nhổt là k h i hiện nay trên t h ế giới đã hình thành 3 trung lãm trung chuyên lớn như: H o n g k o n g , Singapore, D u b a i thì các d o a n h nghiệp V i ệ t N a m càng khó có t h ể cạnh tranh với các doanh nghiệp tại các t r u n g tâm này trong việc giành các hợp đổng tái xuổt lớn M ộ t phần l ớ n hàng hoa trên thi trường t h ế giới t r u n g c h u y ể n qua các trung tâm này và loa đi khắp noi trên

t h ế giới Các dịch vụ tiện ích ở đây đã đạt đến mức hoàn háo và hàng hoa xuổt nhập khẩu qua các nước này cũng hầu như không gặp phái bổt kì s ự cản trở nào D o đó tham vọng biến V i ệ t N a m thành m ộ t trung tâm l ạ m nhập tái xuổt lớn trên t h ế giới vào thời điểm V i ệ t N a m chưa gia nhập W T O

hệ thống thuế, chính sách phát triển chưa hoàn chính vổp phái rổt nhiêu khó khăn

Khóa luận tốt nghiệp Vũ Thị Bích ngọc - nhật 3 K23F

b- Sư dối xử bất bình đẳng đối với các doanh ngliiẽp của Việt Num rronu

thương mai quốc tế

Hiện nay, một trong những cản trở lớn nhất khi Việt Nam tham gia vào thương mại quốc tế là sự bất bình đẳng trong cách đối xử với doanh nghiệp Việt Nam tại nhiều quốc gia trên thế giới Điều này gây trớ ngại cho các doanh nghiệp Việt Nam trong công tác tìm kiếm, thăm dò thị trường phục vụ cho mục đích tìm nguồn hàng, bạn hàng cho thương vụ kinh doanh tái xuất cừa mình Các hoại động cùa các doanh nghiệp Việt Nam tại nước ngoài luôn

bị kiểm soát, theo dõi chạt chẽ và lúc nào cũng có thể bị can thiệp, gây khó dẻ Điều này có thể xuất phát từ sự chưa có sự tin tưởng, tín nhiệm từ phía các đối tác nước ngoài với các doanh nghiệp Việt Nam Đ ố i với nhiều nước hiện nay Việt Nam vần chưa được coi là có nền kinh tế thị trường Do đó, chừng nào

mà Việt Nam chưa chính thức là thành viên cừa WTO thì các doanh nghiệp Việt Nam nói chung và các doanh nghiệp kinh doanh tái xuất nói riêng sẽ vẫn phải đối mặt với sự bất bình đẳng này

li- THỤC TRẠNG HOẠT ĐỘNG TÁI XUẤT Ở VIỆT NAM

Ì- Hàng hoa tái xuất

Hàng hoa tái xuất là đối tượng cừa các hợp đồng tái xuất Hàng hoa trong kinh doanh túi xuất rất đa dạng và phong phú the hiện hoạt động lái xuất ở nước ta đang được các doanh nghiệp chú ý khai thác ớ nhiều lĩnh vực Trước đây, nhà nước quàn lý hoạt động tái xuất bằng giấy phép, tức là doanh nghiệp sẽ chí được phép kinh doanh tái xuất mặt hàng nào Bộ Thương mại cấp phép Do đó, hoạt động tái xuất cừa Việt Nam chi giới hạn kinh doanh ở một số mặt hàng nhất định và luôn bị kiếm soát gái gao Hon nữa cũng do chế độ cấp phép nặng về tính xin cho, thiếu tính cạnh tranh giữa các doanh nghiệp kinh doanh trong cùng ngành nên tái xuất Việt Nam giai đoạn này manh mún và kém phát triển

Khóa luận tốt nghiệp Vũ Thị Bích ngọc - nhật 3 K33F

Ngày nay, thương mại được mờ rộng, nhu cẩu kinh doanh trong lĩnh vực tái xuất cũng tăng lên nên chế độ giấy phép bị bãi bỏ Thay vào đó, nhà nước ban hành quy chế kinh doanh tái xuất theo quyết định 1311-98-QĐ-BTM quy định phạm vi, cách thức tiến hành tái xuất mớ đường cho hoại động tái xuất phát triển có quy củ và thuận lợi hơn Nếu xét về quán lý nhà nước đối với hoạt động tái xuất thì hàng hoa trong kinh doanh tái xuất được chia ra làm hai loại:

a- Hàng hoa phải được cấp phép của Bó thương mai

Theo quy chế kinh doanh tái xuất ở quyết định 131 l-98-QĐ-BTM, về ngành hàng kinh doanh tái xuất, thương nhân Viảt Nam được kinh doanh lúi xuất hàng hoa phù hợp với ngành hàng ghi trong Giấy chúng nhận đãng ký kinh doanh

Tuy vậy, đối với hàng cấm xuất khẩu, nhập khấu và xang dầu (trừ dầu nhờn) doanh nghiảp muốn kinh doanh phải được sự chấp nhận của Bộ thương mại Ngoài ra, những mặt hàng như: tân dược bia rượu, thuốc lá doanh nghiảp cũng phái được Bộ Ihương mại cho phép bằng văn bán khi liến hành hoạt động lái xuất Nhũng mặt hàng này là hàng nhạy cảm, lợi nhuận chênh lảch thu được rất cao Do đó, Chính phù thường quản lý chạt chẽ các để hạn chế các doanh nghiảp lợi dụng hoạt động tái xuất đế trốn thuế thám lậu hàng hoa kiếm lợi nhuận không bất pháp Ngoài ra, viảc buôn bán thuốc lá không chi có tác đọng về kinh tế m à còn ảnh hường cả về mạt xã hội nên đây được xếp vào nhóm hàng chính phủ kiểm soát Chính vì lẽ đó, nhìn chung mặc dù đây là những hàng hoa có giá trị cao nhưng do có ít các doanh nghiảp dứng

ra kinh doanh, hoặc được phép kinh doanh nên k i m ngạch lái xuất cùa các hàng trẽn không đáng kể năm 2003 chỉ đạt dưới 10 triảu USD'5

'

Trong tương lai, khi m à công tác hài quan đã được hoàn thiản, nha nước cũng nới lỏng viảc kiểm soát cơ học tạo môi trường thông thoáng hon

lS ' Tổng hợp loại hình tái xuất n ă m 2003- Tòng cục hải quan

Khóa luận tốt nghiệp Vũ Thị Bích ngọc - nhật 3 K33P

cho các doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực này K h i đó, với tiềm năng thu lời cao hấp dẫn các doanh nghiệp tham gia nên hoạt động kinh doanh lái xuất những mặt hàng này sẽ phát triển mạnh mẽ hơn hiện nay

b- Nhữne hàng hoa được tư do kinh doanh tái xuất

Những hàng hoa được tự do kinh doanh tái xuất ờ Việt Nam bao gồm tất cả những hàng hoa không nằm trong danh mục cấm nhốp khấu cấm xuất khấu và không nằm trong danh mục hàng thuộc quàn lý của nhà nước Nhũng mặt hàng này thường là hàng tiêu dùng, hàng nóng lâm sản, nguyên vại liệu, Đây là những mặt hàng mang đặc trưng cùa các vùng, do lợi thế riêng cùa các vùng đó m à giá hàng thường rẻ hơn so với hàng tương tự ớ các vùng khác Sau đây là một số mặt hàng thường gặp trong kinh doanh lái xuất ớ Việt Nam:

Xăng dấu

Xăng dầu kinh doanh tái xuất bao gồm: xăng động cơ, diesel, ma '/.ÚI

dầu hoa, nhiên liệu bay( Z A 1 , TCI) Xăng dầu chính kì mại hàng có kim ngạch lái xuất lớn nhất trong năm 2003 Theo trung tâm thống kê cùa lổng cục hài quan: năm 2003, kim ngạch tái xuất cùa Việt Nam đại 53] triệu USD, trong đó kim ngạch lái xuất của xăng dầu của Việt Nam ước tính đạt ] 16 triệu USD"" Đây là con số tuy chưa phải lớn nhung so vói lình hình chung của hoạt động tái xuất ớ Việt Nam hiện nay thì kết quả này rất đáng khích lệ Quy m ô của kinh doanh tái xuất xăng dầu ngày càng lớn và hình thức cũng ngày càng đa dạng Tuy gần đây hoạt động này íl nhiều bị ánh hướng bời tình hình tăng giá dầu trẽn thị trường thế giới nhưng xăng dầu vẫn là mói trong các mặt hàng tái xuất thu được nhiều lợi nhuốn nhất Do đó việc quán

lý hài quan đối với mặt hàng này cũng khó khăn hơn so với các hàng khác

"" Tổng hợp [oại hình lái xuất nằm 2003- Tổng cục hái quan

Khóa luận tốt nghiệp Vũ Thị Bích ngọc - nhật 3 K33F

Chính vì vậy, Nhà nước đã ban hành hàng loạt các quy định khác bổ sung cho quy chế kinh doanh tái xuất đế quản lý hoạt động này

Tuy nhiên, do tính chất phức tạp của hoạt động tái xuất xăng dầu nên vẫn tồn tại rất nhiều điều bất cập, nhiều kẽ hờ trong công tác quản lý Vì vậy, sau nhiều lần kiến nghị của các địa phương, nơi có những điểm nóng

về buôn lậu trẽn các tuyến vận tài biển, các cơ quan có thệm quyền đã họp nhau lại để thống nhất ý kiến về biện pháp xử lý hiện tượng này Theo đó,

Bộ thương mại đã ban hành quy chế riêng về hình thức tái xuất xăng dầu tại quyết định số 52/QĐ-BTM, đổng thời với hàng loại các chính sách về quản lý xăng dầu trước thời điểm nhạy cảm 1/1/2004 Kể từ ngày 1/1/2004 doanh nghiệp kinh doanh tái xuất xăng dầu chỉ phải làm thủ tục hài quan tại cửa khấu quốc tế, cảng biến quốc tế và chịu sự giám sái cùa hái quan cho tới khi thực xuất ra khỏi Việt Nam, không cần văn bán cho phép cùa

Bộ thương mại Đây chính là động thái cần thiết giúp các lực lượng chức năng xiết chặt được những kẽ hờ trong việc lợi dụng cơ chế tái xuất hàng hoa để thám lậu, đưa hàng vào nội địa, nhằm trốn thuế, gây thái thu cho ngân sách nhà nước

Hàng điện tử

Hàng điện tử là mặt hàng có kim ngạch tái xuất gia tảng nhanh chóng trong thời gian qua Hàng điện tử tái xuất bao gồm: hàng điện tử nguyên chiếc, linh kiện điện tử Trong kinh doanh tái xuất mặt hàng điện tử Việt Nam có rất nhiều thuận lợi Việt Nam có vị trí địa lý rất thuận lợi trong k h u vực Đòng Nam á, đây là khu vực tiếp nhận chuyến giao công nghệ nhiêu nhíu

từ các nước hàng đầu trong lĩnh vực điện, điện tử Do đó, kinh doanh hàng điện tử là một cơ hội cho các doanh nghiệp tái xuất Việt Nam Thực tế cũng cho thấy ngày càng có nhiều doanh nghiệp tham gia vào kinh doanh mặt hàrm này và thu được hiệu quà cao

Khóa luận tốt nghiệp Vũ Thị Bích ngọc - nhật 3 K33F

Tái xuất hàng điện tử trước đây được nhà nước khuyến khích và tạo điểu kiện thuận lợi để tự do tiến hành khai thác, nhưng gần đây hoạt động tái xuất này của các doanh nghiệp đã bị kiểm soát chài che hơn Cũng giống như xăng dầu và một số mặt hàng khác, hàng điện l ử trong một thời gian dài bị coi là thỉ lỏng trong hoạt động kinh doanh tái xuất khiến hoạt động này tiếp tay cho nạn buôn lậu Việc buôn lậu hàng điện tử vào trong nước thông qua danh nghĩa tái xuất thường xuyên diễn ra vì nó được thực hiện đơn giỉn hơn buôn lậu thông thường qua biên giới rất nhiều Tàu chớ hàng thường chỉ đi ra biến cho "gọi là" rồi đến địa điếm đã định, lập lức sang mạn hàng cho các tàu con đưa vào tiêu thụ trong nội địa Hàng năm các hỉi đội kiếm soát hỉi quan đều bắt được hàng chục vụ như vậy với giá trị hàng vi phạm hàng tỉ đồng(7) Vì vậy, trong thời gian lới song song vói việc khuyến khích hoạt động này phát triển hơn nữa, nhà nước cũng cẩn có một quy chế quy định chạt chẽ nhằm hạn chế các biểu hiện gian lận thương mại đang tăng nhanh như hiện nay

Gỗ nguyên liệu, vật liệu xây dựng

Hàng gỗ nguyên liệu và vật liệu xây dựng là những mặt hàng gần đây liên tiếp nhận được các đon đặt hàng từ một sô nước cháu Á nên kim ngạch tái xuất đang có chiều hướng gia tăng Gỗ nguyên liệu là mặt hàng tiềm nàng cùa ngành kinh doanh tái xuất nước ta vì các nước lân cận với Việt Nam đều

có tài nguyên rừng rất phong phú Do đó, chúng ta hấu như không gặp phái khó khăn trong việc tìm nguồn cung cấp phục vụ cho nhu cầu kinh doanh tái xuất nhũng mặt hàng này

Khóa luận tốt nghiệp Vũ Thị Bích ngọc - mật 3 K33P

Châu Á là khu vực tập trung nhiều quốc gia có nền nông nghiệp, ngư nghiệp phát triển Giá thành của các sản phẩm nông, ngư nghiệp của các nước châu

Á cũng thấp hơn nhiều so với các nước châu Âu, châu M ỹ nên sức cạnh tranh

và khả năng tiêu thụ của các mặt hàng này trên thị trượng thế giới rất cao Kim ngạch xuất khấu một số các sản phẩm nông, ngư nghiệp của châu lục này như: gạo, cà phê, tôm, thượng đứng đầu thế giới Như vậy các doanh nghiệp kinh doanh tái xuất của Việt Nam cũng đã được hưởng lợi từ những điều kiện thuận lợi về nguồn hàng này Hơn nữa, đế kinh doanh tái xua! những mại hàng này thượng không đòi hỏi vốn lớn nên các doanh nghiệp cũng dễ dàng tham gia hơn so với khi kinh doanh những hàng khác Do đó các doanh nghiệp Việt Nam, trong đó có rất nhiều những doanh nghiệp tư nhân đã Iham gia mạnh mẽ vào hoạt động tái xuất những mặt hàng nông, thúy sàn đi khắp các vùng trên thế giới

Tuy nhiên, thực tế kim ngạch tái xuất của những mại hàng này vãn tương đối thấp so với tiềm năng cùa nó N ă m 2003, k i m ngạch lái xuất thúy sàn cùa Việt Nam chỉ đạt khoảng 22 triệu USD<S|

Có thể thấy rằng, ngoài lý do chúng ta bị hạn chế trong việc tìm kiếm thông tin về thị trượng, thì một lý do quan trọng khác là hàng chùn!!

ta mua về đế tái xuất chất lượng còn kém M ộ t phán lớn hàng nông sán được tái xuất sang các nước như Hoa Kỳ, Nhật Bản Những nước này đều

có quy định rất nghiêm ngặt về vệ sinh thực phẩm nên nhiều lô hàng lái xuất cùa Việt Nam bị cấm không cho nhập vào nội địa Ví dụ như mới đây theo chí đạo của chính phủ, tổng cục hải quan đã phái đưa ra một cõng vãn khấn số 1682/TCHQ- GSQL về việc đình chí làm thủ tục hái quan với các

lô hàng nhập từ Trung Quốc để tái xuất sang Hoa Kỳ Việc này là do Koa

Kỳ không chấp nhận chất lượng cùa tỏi do phía Việt Nam cung cấp và không cho nhập mặt hàng này của Việt Nam vào thị trượng Qua đó la ihã">

"" Báo cáo của Tổng cục hái quan vé loại hình tái xuất nam 200.1

Khóa luận tốt nghiệp Vũ Thị Bích ngọc - nhật 3 K33F

việc tìm ra thị trường để tái xuất đã khó nhưng các d o a n h nghiệp cùa ta

c ũ n g cần phải hết sức c o i trọng vấn đề chất lượng t r o n g k i n h d o a n h tái xuất

C ó như vậy chúng ta m ớ i g i ữ được vị trí c ủ a mình ớ n h ữ n g thị trường có tính cạnh tranh rất cao này

Phán bón, hoa chát

Phân bón, hoa chất là những mặt hàng tái xuất truyền thừng của nước

ta Hoạt động tái xuất các mật hàng này đã diễn ra ngay t ừ khi tái xuất m ớ i xuất hiện ở Việt Nam Đ ế n nay, k i m ngạch tái xuất cùa hàng phân bón, hoa chất vẫn tăng đều đặn, ổ n định qua các năm K i m ngạch cùa mặt hàng này

xuất cùa Việt Nam

Trên đây là nhũng mặt hàng chủ lực đang được đấy mạnh kinh doanh khai thác trong lĩnh vực tái xuất ở Việt Nam Ngoài những mặt hàng dã nên trên còn có rãi nhiều các hàng hoa khác cũng đang là đừi lượng cùa hoạt động tái xuất như: hàng ô tô nguyên chiếc, cao su, p h i m ánh, đồ đã qua sứ dụng, Về các mặt hàng đã qua sử dụng ở m ộ t nước khác nước khi nhập khẩu vào Việt N a m thường bị quản lý nghiêm ngặt Chính phú Việt Nam đang có chính sách và các biện pháp hạn chế nhập kháu đổ đã qua sứ dụng đế

nghiệp phát triển Vì thế, trước k h i doanh nghiệp bắt tay vào thực hiện m ộ i thương vụ tái xuất m à đừi tượng là hàng đã qua sử dụng thường phải xin ý

doanh nghiệp m ớ i được tiến hành kí hợp đồng tái xuất và nhập kháu ló hàng vào nước Sau đó lô hàng này sẽ bị k i ể m soát chặt chẽ cho đến k h i được tái xuất ra k h ỏ i Việt Nam N h u n g nhìn chung ờ Việt N a m hiện nay k i m ngạch tái xuất những mặt hàng này chưa lớn, các thương vụ được thực hiện rái rác

''" Báo cáo cùa Tổng cục hái quan về loại hình tái xuất n ă m 2003