10 bai tap phan tich da thuc thanh nhan tu bang cach phoi hop nhieu phuong phap co dap an

PHÂN TÍCH ĐA THỨC THÀNH NHÂN TỬ BẰNG CÁCH PHỐI HỢP NHIỀU PHƯƠNG PHÁP A.. PHƯƠNG PHÁP GIẢI Sử dụng linh hoạt các phương pháp đặt nhân tử chung, phương pháp hằng đẳng thức, nhóm hạng tử

PHÂN TÍCH ĐA THỨC THÀNH NHÂN TỬ BẰNG CÁCH PHỐI HỢP NHIỀU

PHƯƠNG PHÁP

A PHƯƠNG PHÁP GIẢI

Sử dụng linh hoạt các phương pháp đặt nhân tử chung, phương pháp hằng đẳng thức, nhóm hạng tử để làm xuất hiện nhân tử chung

B VÍ DỤ MINH HỌA

Ví dụ 1 Phân tích đa thức sau thành nhân tử :

b a  abb  a b

2 2 2 2 2

)4

c b c  b c a

Hướng dẫn giải – đáp số

    2  

a ab  ab  ab  a b

 2    2

b ab  ab   a b

c bcb c a bcb c a

 2 2 2  2

       

b c a b c a a b c a b c

Ví dụ 2 Phân tích đa thức sau thành nhân tử :

)

b xy a b ab x y

c x a b xy a b ay by 3  3

)8

d xy x x y

Hướng dẫn giải – đáp số

    2 2  

a x  xy y  a  x  a  x  a x  a

)

b xy a b ab x  y xya xyb abx aby

xya abx xyb aby

ax ay bx by bx ay ay bx ax by

c x a b  xy a b ay by x a b  xy a b y a b

   2 2   2

2

 3   3 3

3

d xy x x y  x y  xy 

  2    2    2 2

Ví dụ 3 Phân tích đa thức sau thành nhân tử :

2 2 2 2

)

b Bx y

c C xy x y  x y x yxy  x y

d D a  ab b

Hướng dẫn giải – đáp số

 2

a A x  xyy  x y  xy  x y

x y 2xyx y 2xy

)

b B x y x y  xy x xyy xy x xyy

 2 2  2 2    2 2

      

d D  a  abb   ab

5 a b5 a b

Ví dụ 4 Phân tích đa thức thành nhân tử :

b x  y  xyx  y

c x a b  c xy a b  c y a b c

d a x  x a 

Hướng dẫn giải – đáp số

a x  x y xy  y

x 2yx 2yx 3y

b x  y x  xy y

   2 2  2 2

   2 2

   2 2

c a b c x  xy y

  2

 a b c  x y

)

d ax  a xa x

   

x a ax 1

Ví dụ 5 Phân tích đa thức thành nhân tử :

b a a a a  a

d x  x y xy  y

Hướng dẫn giải – đáp số

   2      

a x x   x x x  x

      

   2 

  2

b a a   a a  a

 3 3     2  2

c x y  x y  x  x y y 

       

d x x y  y x y

   2 2

5x 3y x 9y

5x 3yx 3yx 3y

C BÀI TẬP TỰ LUYỆN

Bài 1 Phân tích đa thức thành nhân tử :

3 2

b x x  x

2 2 2 2

c a b  a b 

Hướng dẫn giải – đáp số

          2 

a x x  x  x x   x x

 2   

b x  x  x  x x  x

c aba b  aba b 

 2  2

1 1

       

a b 1a b 1 1 a b1 a b

Bài 2 Cho x, y, z là độ dài 3 cạnh của 1 tam giác

Đặt 2 2  2 2 22

4

A x y  x  y z Chứng minh rằng A 0

Hướng dẫn giải – đáp số

Dùng hằng đẳng thức đáng nhớ, phân tích A thành nhân tử, ta được :

A xyx y z xyx y z

 2 2 2  2     

Do x, y, z là 3 cạnh của 1 tam giác, suy ra :

x  y z x  y z z  x y y    z z A

Bài 3 Cho các số a, b lần lượt thỏa mãn các hệ thức :

3 2

3 2







Tính ab

Hướng dẫn giải – đáp số

Cộng vế theo vế của hai hẳng đẳng thức ta được :

a  a  a b  b  b 

  3 3  

        

         

Vì

a   a b    b a  b      a b

Bài 4 Cho a, b, c thỏa mãn a  b c abc Chứng minh rằng:

 2  2   2  2   2  2 

a b  c  b a  c  c a  b   abc

Hướng dẫn giải – đáp số

Xét vế trái, ta có :

a b  c  b a  c  c a  b 

ab c ab ac a a bc a b bc b a b c a c b c a

   2 2 2 2   2 2 2 2  2 2 2 2

a b c a b ab a b c ac a c a bc bc b c ab c

abc ab a b abc ac c a abc bc c b abc

4

abc abc abc abc abc

Bài 5: Phân tích đa thức thành nhân tử

a) 2

4 3

6x  11x 3 c) 3 2

x  y  x xy y

Giải

x  x x  x x

 1 3 1  1 3

6x  11x  3 6x  2x 9x 3

      

x  x  x x x x  x x

         

x  y  x xy yx  xy y  x y

 2     

Bài 6: Phân tích đa thức thành nhân tử

a) 2

2x  5x 3 c) 3 2

2x x  13x 6

Giải

3x  4x  1 3x  3x x 1

      

2x  5x  3 2x  2x  2x  2x 3x 3

         

2x x 1 2x x 1 3 x 1 x 1 2x 2x 3

2x x  6xx 2x  x 6

 2          

2x x  13x  6 2x  4x  5x  10x 3x 6

   2     2 

x 2  x 2x 1 3 2x 1  x 2 2 x 1x 3

Bài 7: Phân tích đa thức thành nhân tử

a) 3 2

2x  5x  4 c) 2

6a  6ab 11a 11b d) 3 2

m  m  m

Giải

a) Nhận xét: Thực hiện nhẩm nghiệm ta thấy x  1 là nghiệm của phương trình, do đó nhân tử chung là x 1

x  x  x x x  x  x x

         

b) Nhận xét: Thực hiện nhẩm nghiệm ta thấy x 2 là nghiệm của phương trình, do đó nhân tử chung là x 2

2x  5x   4 2x  4x x  2x 2x 4

         

2x x 2 x x 2 2 x 2 x 2 2x x 2

c) Nhận xét: Thực hiện nhẩm nghiệm ta thấy ab là nghiệm của phương trình, do đó nhân tử

chung là ab

6a  6ab 11a 11b 6a a b  11 a b  6a 11 a b

d) Nhận xét: Thực hiện nhẩm nghiệm ta thấy m  6 hoặc m  1 là nghiệm của phương trình,

do đó nhân tử chung là m 6

m  m  mm  m m  m

          

Bài 7: Phân tích đa thức thành nhân tử

a) x 1x 2x 3x 4 8 b) 4 3 2

x  x  x  x

Giải

a) Ta có: x 1x 2x 4x  5 8

x 1x 4x 2x 5 8

 2  2 

Đặt 2

3 7

tx  x , khi đó phương trình (*) trở thành:

   2 2   

t t        t t t t

2

4 1

x x

          

2 2

2

       

2

2

      , khi đó phương trình (*) trở thành:

x t   t x t   t x t  t

x

         