QUẢN LÝ RÀ SOÁT HỘ NGHÈO THEO CHUẨN NGHÈO ĐA CHIỀU CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN QUẢNG HÒA, TỈNH CAO BẰNG

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN ********** BẢO VỆ LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ RÀ SOÁT HỘ NGHÈO THEO CHUẨN NGHÈO ĐA CHIỀU CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN QUẢNG HÒA, TỈNH CA

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

**********

BẢO VỆ LUẬN VĂN THẠC SĨ

QUẢN LÝ RÀ SOÁT HỘ NGHÈO THEO CHUẨN NGHÈO ĐA CHIỀU CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN QUẢNG HÒA, TỈNH CAO

BẰNG

Học viên: NGUYỄN VĂN TUẤN Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS LÊ THỊ ANH VÂN

Hà Nội, Năm 2021

TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững là chủ trương lớn, nhất quán của Đảng và Nhà nước nhằm cải thiện đời sống vật chất và tinh thần cho người nghèo, thu hẹp khoảng cách về trình độ phát triển giữa các vùng, địa bàn và giữa các dân tộc, nhóm dân cư, là một trong những nội dung quan trọng để thực hiện định hướng xã hội chủ nghĩa

Mặc dù trong bối cảnh kinh tế đất nước gặp nhiều khó khăn, nhưng nhiệm vụ giảm nghèo và đảm bảo an sinh xã hội vẫn được coi là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu

Từ năm 2015 đến nay, việc áp dụng chuẩn nghèo tiếp cận đa chiều tại tỉnh Cao Bằng nói chung, huyện Quảng Hòa nói riêng bước đầu đã giúp xác định mức độ thiếu hụt các dịch vụ xã hội cơ bản, qua đó phản ánh toàn diện hơn tình trạng nghèo tại các các trên địa bàn huyện, khắc phục được hạn chế của phương pháp đo nghèo đơn chiều chỉ sử dụng tiêu chí thu nhập trước đây, có ý nghĩa quan trọng trong phân loại, quản lý đối tượng thụ hưởng chính sách an sinh xã hội để thiết kế chính sách phù hợp

Tuy nhiên tình hình tổ chức thực hiện công tác quản lý rà soát hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều tại UBND huyện Quảng Hòa những năm gần đây còn bộc lộ nhiều điểm hạn chế.

Với những lý do nêu trên, học viên đã

chọn đề tài: “Quản lý rà soát hộ nghèo

theo chuẩn nghèo đa chiều tại UBND

huyện Quảng Hòa, tỉnh Cao Bằng” làm

đối tượng nghiên cứu luận văn thạc sĩ

chuyên ngành Quản lý kinh tế và chính

sách

Đối tượng nghiên cứu:

tỉnh Cao Bằng

Phạm vi nghiên cứu:

UBND huyện Quảng Hòa, tỉnh Cao Bằng tiếp cận theo nội dung quản lý rà soát hộ

nghèo tại Thông tư số 17/2016/TT-BLĐTBXH ngày 28/6/2016 và Thông tư số

14/2018/TT-BLĐTBXH ngày 26/9/2018

giai đoạn 2018- 2020; Thông tin, số liệu sơ cấp được thu thập vào tháng 02/2021; Những phương hướng và giải pháp được đề xuất đến 2025

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

Chương 1 Cơ sở lý luận về quản lý rà soát hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều tại UBND cấp huyện

Chương 2 Phân tích thực trạng quản lý rà soát hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều tại UBND huyện Quảng Hòa, tỉnh Cao Bằng

Chương 3 Phương hướng và giải pháp hoàn thiện quản lý rà soát hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều tại UBND huyện Quảng Hòa, tỉnh Cao Bằng

KẾT CẤU CỦA LUẬN VĂN

Hộ nghèo và rà soát hộ nghèo theo chuẩn

nghèo đa chiều

• Khái niệm và đặc điểm hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều

• Rà soát hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều

Quản lý rà soát hộ nghèo theo chuẩn

nghèo đa chiều tại Ủy ban nhân dân cấp

huyện

• Khái niệm và mục tiêu quản lý rà soát hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều tại Ủy ban nhân dân cấp huyện

• Nguyên tắc quản lý rà soát hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều tại Ủy ban nhân dân cấp huyện

• Bộ máy quản lý rà soát hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều tại Ủy ban nhân dân cấp huyện

• Nội dung quản lý rà soát hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều tại Ủy ban nhân dân cấp huyện

Những nhân tố ảnh hưởng đến quản lý rà

soát hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều

tại Ủy ban nhân dân cấp huyện

• Nhóm nhân tố thuộc về Ủy ban nhân dân huyện

• Nhóm nhân tố thuộc về môi trường bên ngoài Ủy ban nhân dân huyện

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ RÀ SOÁT HỘ NGHÈO THEO CHUẨN NGHÈO ĐA

CHIỀU TẠI

ỦY BAN NHÂN DÂN CẤP HUYỆN

Giới thiệu về huyện huyện Quảng

Hòa, tỉnh Cao Bằng

Điều kiện kinh tế

Điều kiện tự nhiên

Điều kiện xã hội

CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG QUẢN LÝ RÀ SOÁT HỘ NGHÈO THEO CHUẨN NGHÈO

ĐA CHIỀU TẠI ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN QUẢNG HÒA, TỈNH CAO BẰNG

 Thực trạng hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều trên địa bàn huyện Quảng Hòa, tỉnh Cao Bằng

Bảng 2.2: Thống kê hộ nghèo trên địa bàn huyện Quảng Hòa 2018- 2020

3 Số hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2016- 2020

Trong đó:

 Bộ máy quản lý rà soát hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều tại Ủy ban nhân dân huyện Quảng Hòa, tỉnh Cao

Bằng

UBND huyện Quảng Hòa

Ban Chỉ đạo rà soát hộ nghèo, cận

nghèo cấp huyện

Ủy ban Mặt trận Tổ quốc huyện;

Các Hội, đoàn thể

UBND các xã, thị trấn

Ban Chỉ đạo rà soát hộ nghèo, cận

nghèo xã, thị trấn

Ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã, thị trấn; Hội, đoàn thể ở xã, thị trấn Phối hợp

Phối hợp

Lập kế hoạch rà soát hộ

nghèo

Tổ chức thực hiện kế hoạch

rà soát hộ nghèo

Kiểm tra, phúc tra kết quả

rà soát hộ nghèo

THỰC TRẠNG QUẢN LÝ RÀ SOÁT HỘ NGHÈO THEO CHUẨN NGHÈO ĐA CHIỀU TẠI ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN QUẢNG HÒA, TỈNH CAO BẰNG

ĐÁNH GIÁ QUẢN LÝ RÀ SOÁT HỘ NGHÈO THEO CHUẨN NGHÈO ĐA CHIỀU TẠI ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN QUẢNG HÒA, TỈNH CAO BẰNG

Điểm mạnh trong quản

lý rà soát hộ nghèo

theo chuẩn nghèo đa

chiều tại Ủy ban nhân

dân huyện Quảng Hòa

Kế hoạch rà soát hộ nghèo đã được UBND huyện chỉ đạo Ban Chỉ đạo cấp huyện triển khai thực hiện đều đặn hàng năm; quy trình thực hiện chặt chẽ; phương pháp xác định mục tiêu kế hoạch dần cải thiện

Kết quả rà rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo trên địa bàn huyện thời gian qua cơ bản phản ánh đúng thực tế, tạo căn cứ quan trọng cho việc thực hiện các chính sách an sinh xã hội của chính quyền địa phương

Kiểm tra, phúc tra kết quả rà soát hộ nghèo: nhận được sự quan tâm sát sao từ UBND huyện, được triển khai đều đặn hàng năm, kết quả đạt được là tương đối rõ ràng, có tác dụng tốt đối với việc đảm bảo sự chính xác của kết quả rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo của các xã, thị trấn

ĐÁNH GIÁ QUẢN LÝ RÀ SOÁT HỘ NGHÈO THEO CHUẨN NGHÈO ĐA CHIỀU TẠI ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN QUẢNG HÒA, TỈNH CAO BẰNG

Điểm yếu trong quản lý

rà soát hộ nghèo theo

chuẩn nghèo đa chiều

tại Ủy ban nhân dân

huyện Quảng Hòa

Mục tiêu của kế hoạch hằng năm chưa thật sự cụ thể, chi tiết; chưa căn cứ vào điều kiện nguồn lực của từng địa phương cấp xã, dẫn đến việc

tổ chức thực hiện kế hoạch ở một số địa phương là tương đối khó khăn và bị động

Công tác tập huấn cho cán bộ, điều tra viên chưa thực sự hiệu quả Những hạn chế về chất lượng nguồn nhân lực, về ý thức chấp hành quy định của cán bộ, điều tra viên, cũng như hạn chế về mặt tài chính, mà đã có khá nhiều sai phạm, tiêu cực xảy ra trong quá trình rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo ở các xã, thị trấn

Kiểm tra, phúc tra kết quả rà soát hộ nghèo còn mang nặng tính hình thức Việc xử lý vi phạm chủ yếu là nhắc nhở, cảnh cáo, mà chưa có chế tài đủ mạnh mang tính răn đe

NGUYÊN NHÂN CỦA ĐIỂM YẾU TRONG QUẢN LÝ RÀ SOÁT HỘ NGHÈO THEO CHUẨN NGHÈO ĐA

CHIỀU TẠI ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN QUẢNG HÒA

 Những nguyên nhân thuộc về UBND huyện

Một số cấp ủy Đảng, chính quyền, Ban Chỉ đạo cấp xã thiếu sự kiểm tra, giám sát quá trình điều tra, rà soát hộ nghèo ở địa phương mình, dẫn đến kết quả điều tra, rà soát đôi khi không chính xác, còn phụ thuộc vào sự trung thực của đội ngũ điều tra viên

Trình độ của một số cán bộ Ban Chỉ đạo cấp xã, điều tra viên cấp xã còn hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu công việc; thực hiện chưa đúng các biểu, các bước của bộ công cụ điều tra

Nguồn kinh phí cho rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo được UBND huyện bố trí trong thời gian qua là khá hạn hẹp, đặc biệt là nguồn kinh phí hỗ trợ cán bộ, điều tra viên, dẫn đến việc chưa tạo được động lực tốt trong thực thi nhiệm vụ điều tra, rà soát của nhiều cán bộ, điều tra viên ở cơ sở

 Những nguyên nhân thuộc về môi trường bên ngoài UBND huyện

Bộ công cụ để rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo còn bất cập; chưa được UBDN tỉnh Cao Bằng cụ thể hóa phù hợp với thực tế của các địa phương trong tỉnh

Địa bàn huyện Quảng Hòa là tương đối rộng, đa phần là miền núi, dân cư ở không tập trung, dẫn đến ảnh hưởng tiêu cực đến kết quả điều tra, rà soát hộ nghèo, cận nghèo của chính quyền địa phương

Nhận thức của một bộ phận nhân dân còn chưa cao, chưa khai báo trung thực, còn ỷ lại, trông chờ vào chế độ chính sách của Nhà nước, điều này cũng ảnh hưởng tiêu cực đến kết quả điều tra, rà soát hộ nghèo, cận nghèo của chính quyền địa phương.

Một là, cần có sự tham gia, đánh giá

của cộng đồng và nên theo phương

pháp bỏ phiếu kín, từ đó gia tăng tính

chính xác của kết quả và đảm bảo tính

minh bạch trong quá trình thực hiện rà

soát hộ nghèo

Hai là, nghiên cứu đề xuất UBND tỉnh

xây dựng và áp dụng những tiêu chí xác định hộ nghèo riêng cho những khu vực

địa lý kinh tế khác nhau

Ba là, tăng cường hoạt động giám sát

đối với các cuộc điều tra, rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo ở các xã, thị trấn

CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ

RÀ SOÁT HỘ NGHÈO THEO CHUẨN NGHÈO ĐA CHIỀU TẠI

ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN QUẢNG HÒA, TỈNH CAO BẰNG

 Phương hướng hoàn thiện quản lý rà soát hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều tại Ủy ban nhân dân huyện Quảng Hòa, tỉnh Cao Bằng đến năm 2025

•

Giả

i ph

áp về l

ập k

ế h oạc

h r

à soát

hộ n ghèo

2

•

Giả

i ph

áp về t

ổ c hứ

c th

ực h iện

kế h oạch

rà s oát h

ộ ngh

èo

3

•

Giả

i ph

áp về ki ểm tra, ph

úc t

ra k

ết qu

ả rà s oát h

ộ ngh èo

4

•

Giả

i ph

áp khác

GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ RÀ SOÁT HỘ NGHÈO THEO CHUẨN NGHÈO ĐA CHIỀU TẠI ỦY

BAN NHÂN DÂN HUYỆN QUẢNG HÒA, TỈNH CAO BẰNG

Đối với Bộ Lao động-

Thương binh và Xã hội

Đối với Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng và các cơ quan hữu quan

Đối với các hộ gia đình

MỘT SỐ KIẾN NGHỊ

KẾT LUẬN

 Chuẩn nghèo đa chiều quốc gia áp dụng cho giai đoạn 2016- 2020 và giai đoạn 2022- 2025 được xây dựng dựa trên cách tiếp cận bảo đảm quyền con người, đặc biệt là quyền được bảo đảm an sinh xã hội của công dân; hướng tới mục tiêu hỗ trợ toàn diện, bao trùm, bền vững cho người nghèo, người dân sinh sống trên địa bàn nghèo, giúp họ nâng cao chất lượng cuộc sống vật chất và tinh thần, được đáp ứng nhu cầu về điều kiện sống an toàn; tiếp cận, sử dụng hiệu quả các dịch vụ xã hội cơ bản; nâng cao năng lực và thích ứng với biến đổi khí hậu

 Tuy nhiên do có những thay đổi mang tính phức tạp hơn so với chuẩn nghèo đơn chiều áp dụng cho các giai đoạn trước, nên việc tổ chức triển khai rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều ở nhiều địa phương, trong đó có huyện Quảng Hòa, tỉnh Cao Bằng còn cho thấy nhiều khó khăn, hạn chế, bất cập Công với đó là sự chủ quan, duy ý chí, không tuân thủ quy định của một bộ phận cán bộ, điều tra viên cơ sở khiến cho chất lượng rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo thời gian qua trên địa bàn huyện là chưa cao

 Mặc dù đã cố gắng, tỉ mỉ trong việc thu thập thông tin và phân tích, đánh giá, song do những hạn chế về điều kiện thực hiện cũng như năng lực nghiên cứu của bản thân tác giả, nên những sai sót là khó tránh khỏi trong đề tài này

 Tác giả rất mong muốn nhận được những ý kiến góp ý từ phía quý thầy, cô giáo, quý chuyên gia, cùng anh chị em đồng nghiệp để bản luận văn được hoàn thiện hơn

EM XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN!