CHỦ ĐỀ 1 CHUYỂN ĐỘNG CƠ I HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ TÌM HIỂU BÀI Ở NHÀ Nhiệm vụ 1 Làm thế nào để biết một vật đang đứng yên hay chuyển động? Làm thế nào để biết được một chiếc xe trên đường đang chuyển đ.
Trang 1CHỦ ĐỀ 1: CHUYỂN ĐỘNG CƠ I/ HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ TÌM HIỂU BÀI Ở NHÀ:
Nhiệm vụ 1: Làm thế nào để biết một vật đang đứng yên hay chuyển động?
- Làm thế nào để biết được một chiếc xe trên đường đang chuyển động hay đứng yên?
TL:
+ vị trí của xe thay đổi so với cây bên đường thì xe chuyển động trên đường so với cây cối
bên đường
+ vị trí của xe không thay đổi so với cây bên đường thì xe đứng yên trên đường so với cây
cối bên đường
- Để nhận biết một vật chuyển động hay đứng yên, ta dựa vào vị trí của vật đó so với vật
được chọn làm mốc Ta có thể chọn vật bất kì làm vật mốc Người ta thường chọn Trái Đất
hay những vật gắn với Trái Đất như nhà cửa, cây cối, cột điện,…làm vật mốc
- > KẾT LUẬN:
- Để nhận biết một vật chuyển động hay đứng yên, ta dựa vào vị trí của vật đó so với vật được chọn làm mốc
- Vật chuyển động khi vật thay đổi vị trí theo thời gian so với vật mốc Chuyển động này gọi là chuyển động cơ học (gọi tắt là chuyển động)
- Vật đứng yên khi vật không thay đổi vị trí theo thời gian so với vật mốc
Ví dụ:
+ xe khách chuyển động khi thay đổi vị trí so với bến xe, xe khách đứng yên khi xe đậu trong bến Bến xe là vật mốc
+ xe chuyển động trên đường so vơi cột điện Vật mốc là cột điện
+ thuyền chuyển động so với cây cối bên sông Vật mốc là cây cối bên sông
Nhiệm vụ 2: Tính tương đối của chuyển động
- Một chiếc xe đang từ từ đến gần một trạm dừng đón khách
+ So với người đứng chờ ở trạm thì bác tài xế có thay đổi vị trí không? Vậy so với người bên đường bác tài xế chuyển động hay đứng yên?
TL: So với người đứng chờ ở trạm thì bác tài xế có thay đổi vị trí nên so với người bên
đường bác tài xế chuyển động
+ So với hành khách trên xe, bác tài xế có thay đổi vị trí không? Vậy so với hành khách bác tài xế chuyển động hay đứng yên?
Trang 2TL: So với hành khách trên xe, bác tài xế không thay đổi vị trí nên so với hành khách bác
tài xế đứng yên
Vậy ta thấy cùng một bác tài xế nhưng so với vật này thì chuyển động, so với vật khác thì đứng yên Tính chất này người ta gọi là tính tương đối
- > KẾT LUẬN:
Chuyển động hay đứng yên có tính tương đối, tùy thuộc vào vật được chọn làm mốc
Ví dụ:
+ Một chiếc xe đạp đang chạy trên đường So với cột điện thì xe đạp thay đổi vị trí nên xe đạp chuyển động So với người ngồi trên xe đạp thì xe đạp không thay đổi vị trí nên xe đạp đứng yên
Nhiệm vụ 3: Phân biệt chuyển động theo hình dạng quỹ đạo
- Đường mà một vật vạch ra trong không gian khi chuyển động được gọi là quỹ đạo chuyển động của vật
- Có hai loại chuyển động: chuyển động thẳng và chuyển động cong
*VD:
- Thả rơi một viên phấn, viên phấn sẽ rơi theo phương thẳng đứng -> Chuyển động thẳng
- Một người đá vào quả bóng, bóng chuyển động với quỹ đạo cong
- Chiếc đu quay chuyển động, những chiếc lồng gắn với đu quay sẽ chuyển động tròn Quỹ đạo tròn là trường hợp đặc biệt của quỹ đạo cong
Nhiệm vụ 4: Vận dụng
- HĐ 6: Người bên đường nói cây cối đứng yên, xe đang chuyển động Người ngồi trên xe
nói xe đứng yên, cây cối chuyển động? Ai đúng, ai sai? Lấy vật mốc cho mỗi trường hợp
Đáp án: Cả 2 đều đúng
+Người bên đường nói cây cối đứng yên, xe đang chuyển động vì lấy cây cối bên đường làm mốc
+Người ngồi trên xe nói xe đứng yên, cây cối chuyển động vì lấy xe làm mốc
- HĐ 7: Khi ta nói Mặt Trời mọc ở hướng đông, chuyển động lên cao dần trên bầu trời rồi
lặn xuống hướng tây Ta chọn vật nào làm mốc
Đáp án: Ta chọn vật mốc là Trái Đất và các vật gắn với Trái Đất
Trang 3II/ NỘI DUNG BÀI HỌC: (HS ghi các nội dung bài học vào vở)
I Làm thế nào để biết một vật đang đứng yên hay chuyển động?
- Để nhận biết một vật chuyển động hay đứng yên, ta dựa vào vị trí của vật đó so với vật được chọn làm mốc
- Vật chuyển động khi vật thay đổi vị trí theo thời gian so với vật mốc Chuyển động này gọi là chuyển động cơ học (gọi tắt là chuyển động)
- Vật đứng yên khi vật không thay đổi vị trí theo thời gian so với vật mốc
II Tính tương đối của chuyển động
- Chuyển động hay đứng yên có tính tương đối, tùy thuộc vào vật được chọn làm mốc
III Phân biệt chuyển động theo hình dạng quỹ đạo
- Có hai loại chuyển động: chuyển động thẳng và chuyển động cong
III/ BÀI TẬP LUYỆN TẬP, CỦNG CỐ: (HS làm BT sau vào vở)
BT1: Một xe khách đang chuyển động vào nhà ga
a) So với nhà ga thì tàu hỏa đứng yên hay chuyển động?
………
b) Tàu hỏa đứng yên so với vật mốc nào ?
………
BT2: Khi ta nói Mặt Trời mọc ở hướng Đông, chuyển động lên cao dần trên bầu trời rồi lặn xuống hướng Tây, ta đã chọn vật nào làm mốc?
Đáp án:
1.a/ Chuyển động, b/ Hành khách bên trong tàu
2 Vật mốc là Trái Đất