MỐI QUAN HỆ GIỮA ĐA DẠNG HÓA THU NHẬP VÀ TÍNH BỀN VỮNG CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN VIỆT NAM

Xuất phát từ vai trò và ý nghĩa quan trọng này, tác giả lựa chọn đề tài “Mối quan hệ giữa đa dạng hóa và tính bền vững các ngân hàng TMCP Việt Nam” là đề tài nghiên cứu cho luận văn cao

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

MỐI QUAN HỆ GIỮA ĐA DẠNG HÓA THU NHẬP

VÀ TÍNH BỀN VỮNG CỦA CÁC NGÂN HÀNG

THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN VIỆT NAM

HÀ NỘI - 2021

BẢO VỆ LUẬN VĂN THẠC SĨ

Học viên: LÊ VĂN BỀN

Người hướng dẫn khoa học: TS ĐỖ KIM DƯ

TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

Cách đây 13 năm sự phá sản của một trong những Ngân hàng hàng đầu của Mỹ là ngân hàng Lehman Brothers Holdings của Mỹ sau một khoảng thời

gian khá dài 158 năm hoạt động Những ảnh hưởng từ cuộc khủng hoảng 2007-2008 là bài học sâu sắc cho các ngân hàng để tồn tại, phát triển và có

hướng đi bền vững

Cách đây 13 năm sự phá sản của một trong những Ngân hàng hàng đầu của Mỹ là ngân hàng Lehman Brothers Holdings của Mỹ sau một khoảng thời

gian khá dài 158 năm hoạt động Những ảnh hưởng từ cuộc khủng hoảng 2007-2008 là bài học sâu sắc cho các ngân hàng để tồn tại, phát triển và có

hướng đi bền vững

1

Việt Nam gặp khó khăn và chịu ảnh hưởng nặng nề khi xuất khẩu giảm mạnh cuối năm 2008 xuống dưới ngưỡng 5tỷ USD/tháng, thâm hụt thương mại tăng trở lại, Các ngân hàng lâm vào tình trạng khó khăn bởi chính sách thắt chặt tiền tệ khi mà tỷ lệ lạm phát tăng cao và bong bóng bất động sản.

Việt Nam gặp khó khăn và chịu ảnh hưởng nặng nề khi xuất khẩu giảm mạnh cuối năm 2008 xuống dưới ngưỡng 5tỷ USD/tháng, thâm hụt thương mại tăng trở lại, Các ngân hàng lâm vào tình trạng khó khăn bởi chính sách thắt chặt tiền tệ khi mà tỷ lệ lạm phát tăng cao và bong bóng bất động sản.

2

Ngày 11/11/2009, Ngân hàng BIDV là ngân hàng đầu tiên và duy nhất ở Việt Nam hiện nay ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược và công bố KEB Hana Bank là cổ đông chiến lược nước ngoài, sở hữu 15% vốn điều lệ của BIDV Sau khi phát hành cổ phần cho KEB Hana Bank, vốn điều lệ BIDV tăng từ 34.187 tỷ đồng lên 40.220 tỷ đồng, cao nhất trong hệ thống ngân hàng Việt Nam

Ngày 11/11/2009, Ngân hàng BIDV là ngân hàng đầu tiên và duy nhất ở Việt Nam hiện nay ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược và công bố KEB Hana Bank là cổ đông chiến lược nước ngoài, sở hữu 15% vốn điều lệ của BIDV Sau khi phát hành cổ phần cho KEB Hana Bank, vốn điều lệ BIDV tăng từ 34.187 tỷ đồng lên 40.220 tỷ đồng, cao nhất trong hệ thống ngân hàng Việt Nam

3

Mối quan hệ giữa đa dạng hóa dịch vụ ngân hàng tính bền vững của các ngân hàng TMCP Việt Nam luôn là vấn đề được các ngân hàng quan

tâm và tìm lời giải đáp Xuất phát từ vai trò và ý nghĩa quan trọng này, tác giả lựa chọn đề tài “Mối quan hệ giữa đa dạng hóa và tính bền

vững các ngân hàng TMCP Việt Nam” là đề tài nghiên cứu cho luận văn cao học của mình

MỤC TIÊU NGHIÊN

CỨU

MỤC TIÊU NGHIÊN

CỨU

Hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về đa dạng hóa thu nhập và sự bền vững của

ngân hàng

Đánh giá mối quan hệ giữa đa dạng hóa thu nhập và sự bền vững của các

ngân hàng TMCP Việt Nam

Từ đó đưa ra các hàm ý giúp nâng cao tính bền vững ngân hàng và đa dạng

hóa thu nhập các ngân hàng TMCP Việt Nam

Hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về đa dạng hóa thu nhập và sự bền vững của

ngân hàng

Đánh giá mối quan hệ giữa đa dạng hóa thu nhập và sự bền vững của các

ngân hàng TMCP Việt Nam

Từ đó đưa ra các hàm ý giúp nâng cao tính bền vững ngân hàng và đa dạng

hóa thu nhập các ngân hàng TMCP Việt Nam

Mục tiêu chung

+ Hệ thống hóa và làm rõ cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn đa dạng hóa thu nhập và sự bền vững của các ngân hàng

+ Phân tích, đánh giá thực trạng về đa dạng hóa thu nhập và sự bền vững của các ngân hàng TMCP Việt Nam

+ Phân tích, đánh giá mối quan hệ giữa đa dạng hóa thu nhập và sự bền vững của các ngân hàng TMCP Việt Nam

+ Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến sự bền vững của các ngân hàng TMCP Việt Nam + Phân tích, đánh giá ảnh hưởng của đa dạng hóa thu nhập tới sự bền vững của các ngân hàng TMCP Việt Nam

+ Đề xuất phương hướng và các giải pháp chủ yếu đa dạng hóa thu nhập và nâng cao tính bền vững của các ngân hàng TMCP Việt Nam

+ Hệ thống hóa và làm rõ cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn đa dạng hóa thu nhập và sự bền vững của các ngân hàng

+ Phân tích, đánh giá thực trạng về đa dạng hóa thu nhập và sự bền vững của các ngân hàng TMCP Việt Nam

+ Phân tích, đánh giá mối quan hệ giữa đa dạng hóa thu nhập và sự bền vững của các ngân hàng TMCP Việt Nam

+ Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến sự bền vững của các ngân hàng TMCP Việt Nam + Phân tích, đánh giá ảnh hưởng của đa dạng hóa thu nhập tới sự bền vững của các ngân hàng TMCP Việt Nam

+ Đề xuất phương hướng và các giải pháp chủ yếu đa dạng hóa thu nhập và nâng cao tính bền vững của các ngân hàng TMCP Việt Nam

Mục tiêu

cụ thể

Đối tượng nghiên cứu:

Đề tài luận văn thạc sỹ đi sâu nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến tính bền vững và tác động của đa dạng hóa thu nhập đến tính bền vững các ngân hàng TMCP niêm yết

Đối tượng nghiên cứu:

Về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu thực trạng về sự đa dạng hóa thu nhập và tính bền vững của các ngân hàng TMCP Việt Nam; làm rõ

mối quan hệ giữa đa dạng hóa thu nhập và tính bền vững của các ngân hàng TMCP Việt Nam, đánh giá tác động của đa dạng hóa thu nhập đến tính bền vững, từ đó đề xuất phương hướng và các giải pháp chủ yếu nhằm đa dạng hóa thu nhập và nâng cao tính bền vững của các ngân hàng TMCP Việt Nam

Về không gian: Nghiên cứu được tiến hành đối với các ngân hàng TMCP Việt Nam

Về thời gian: Các số liệu thứ cấp được thu thập từ 2012 đến 2020 Dữ liệu sơ cấp được thu thập tại thời điểm 2021

Ý NGHĨA KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI

Về mặt

khoa học:

Đề tài sẽ tổng hợp các vấn

đề lý luận và thực tiễn về

mối quan hệ giữa đa dạng

hóa thu nhập và tính bền

vững của các ngân hàng

Về mặt thực tiễn:

Phân tích, đánh giá thực trạng hiệu quả hoạt động của các ngân hàng từ hoạt động đa dạng hóa thu nhập và đánh giá tính bền vững của các ngân hàng TMCP Việt Nam Đánh giá mức độ ảnh hưởng của đa dạng hóa thu nhập đến tính bền vững của các ngân hàng TMCP Việt Nam, từ dó đưa ra những khuyến nghị phù hợp nhằm đa dạng hóa thu nhập mà vẫn nâng cao tính bền vững của các ngân hàng TMCP Việt Nam.

Ngoài ra, luận văn cũng là một công trình nghiên cứu có độ tin cậy, đảm bảo tính học thuật, có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu liên quan.

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về tính bền vững và đa dạng hóa thu nhập

Chương 2: Phương pháp nghiên cứu

Chương 3: Thực trạng mối quan hệ giữa tính bền vững và đa dạng hóa thu nhập các ngân hàng TMCP Việt Nam

Chương 4: Giải pháp đa dạng hóa thu nhập và nâng cao hiệu quả tính biền vững của các ngân hàng TMCP Việt Nam

KẾT CẤU CỦA LUẬN VĂN

Cơ sở lý luận về đa dạng hóa

thu nhập và tính bền vững của

các ngân hàng

CHƯƠNG 1

TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ ĐA DẠNG HÓA THU NHẬP VÀ TÍNH BỀN VỮNG CỦA CÁC NGÂN

HÀNG

Đa dạng hóa thu nhập của các ngân hàng

Nghiên cứu của Mercieca và cộng sự (2007) đã nhận định đa dạng hóa thu nhập trong ngân hàng có 3 xu hướng: đa dạng hóa các sản phẩm dịch vụ tài chính, đa dạng về địa lý, sự kết hợp đa dạng hóa địa lý và kinh doanh Theo Elsas và cộng sự (2010) các ngân hàng thường đa dạng hóa thu nhập bằng cách dịch chuyển các hoạt động kinh doanh truyền thống sang các hoạt động phi truyền thống nhằm tăng tỷ trọng thu nhập ngoài lãi trong tổng thu nhập.

Tính bền vững của các ngân hàng

Tính bền vững của ngân hàng là khả năng cung ứng cho khách hàng các dịch vụ tài chính có lợi nhuận và phát triển lâu dài Tính bền vững được đo bằng các tỷ lệ bền vững và các hệ số sinh lời

Có các cách thức đánh giá mức độ bền vững của NHTM như: Tự bền vững về hoạt động - OSS (operational self-sustainablity), tự bền vững về tài chính - FSS (financial self sustainablity)…

Nhân tố bên ngoài

• Môi trường vĩ mô

• Môi trường vi mô

Nhân tố bên trong

• Nguồn nhân lực

• Năng lực quản trị

• Danh mục sản phẩm dịch vụ

• Công nghệ thông tin

CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TÍNH BỀN VỮNG

CỦA CÁC NGÂN HÀNG

Kinh nghiệm phát triển bền

vững của các ngân hàng

trên thế giới

• Ngân hàng bền vững kết hợp với kinh doanh truyền thống

• Các tiêu chuẩn quốc tế về tính bền vững của ngân hàng

Tổng quan nghiên cứu về

mối quan hệ giữa đa dạng

hóa thu nhập và tính bền

vững của các ngân hàng

Trong nước

CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Câu hỏi nghiên cứu của Đề tài

- Thực trạng về sự đa dạng hóa thu nhập và tính bền vững của các ngân hàng TMCP Việt Nam như thế nào?

- Đa dạng hóa thu nhập có mối quan hệ như thế nào với tính bền vững của các ngân hàng TMCP Việt Nam?

- Các nhân tố nào ảnh hưởng tới tính bền vững các ngân hàng TMCP Việt Nam?

- Đa dạng hóa thu nhập có tác động như thế nào đến tính bền vững của các ngân hàng TMCP Việt Nam?

- Giải pháp nào nhằm đa dạng hóa thu nhập mà vẫn nâng cao tính bền vững các ngân hàng TMCP Việt Nam?

Phương pháp thu thập thông tin Phương pháp xử lý và tổng hợp thông tin

Phương pháp nghiên cứu

 Thông tin thứ cấp được thu thập thông qua tổng quan các nghiên cứu trong và ngoài

nước

 Thông tin thứ cấp được thu thập từ số liệu báo cáo tài chính đã được kiểm toán của

các NHTM cổ phần Việt Nam niêm yết.

 Số liệu thứ cấp: được tiến hành thu thập cho 8 năm (giai đoạn 2012-2020)

 Từ các thông tin thu thập được tiến hành kiểm tra, hiệu chỉnh lại sau đó tiến hành phân tích, tổng hợp chọn lọc các yếu tố cần thiết để tổng hợp thành các số liệu hợp lý có cơ sở khoa học, đảm bảo độ tin cậy Sử dụng phần mềm Microsoft Excel 2010 để tính toán, hệ thống hóa thông tin.

 Phân tổ là phương pháp chủ yếu để tổng hợp các thông tin riêng biệt của các đối tượng tham gia trực tiếp xây dựng nông thôn mới/cán bộ quản lý nhà nước về xây dựng nông thôn mới thành thông tin phản ánh cho từng nhóm đối tượng tùy theo tiêu thức phân tổ, cũng như cho toàn bộ tổng thể chung.

 Bảng thống kê, biểu đồ/đồ thị là hai phương pháp cơ bản để trình bày kết quả tổng hợp.

Phương pháp phân tích thông tin

1 Phương pháp thống kê mô tả

Phương pháp thông kê mô tả được sử dụng để mô tả những đặc tính cơ bản của dữ liệu thu thập được tại thời điểm hiện tại của đối tượng nghiên cứu, ở đây chính

là vấn đề quản lý nhà nước về xây dựng nông thôn mới tại huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang từ việc nghiên cứu thực nghiệm qua các tài liệu thu thập được và qua các cuộc

khảo sát, lấy ý kiến Với việc sử dụng các kỹ thuật của phương pháp thống kê mô tả như: số tuyệt đối, số tương đối (tỷ trọng, tốc độ tăng, tốc độ phát triển, …), số bình quân,

trung vị, độ lệch chuẩn, sẽ giúp chúng ta mô tả một cách chính xác và chân thực nhất thực trạng quản lý nhà nước về xây dựng nông thôn mới tại huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên

Quang.

2 Phương pháp so sánh

Phương pháp so sánh sẽ sử dụng nguồn số liệu qua từng thời kỳ, từng giai đoạn, từng năm so với năm hiện tại để so sánh xem mức độ tăng lên hay giảm xuống,

mức độ phát triển hay không phát triển để kịp thời đưa ra các giải pháp

Phương pháp phân tích thông tin

3 Phương pháp định lượng:

Đề tài sử dụng phương pháp nghiên cứu định lượng là chủ yếu với các kĩ thuật phân tích dữ liệu mảng (panel data)

Mối quan hệ nhân quả tiềm ẩn giữa đa dạng hóa thu nhập và sự ổn định của các ngân hàng được kiểm tra bằng một hàm tuyến tính

Với phân tích các ngân hàng niêm yết trong giai đoạn 2012-2020 nên dữ liệu bảng (panel data) sẽ được sử dụng phân tích Đối với dữ liệu bảng có 3 mô hình có thể sử dụng tùy vào đặc điểm các phạm vi nghiên cứu bao gồm:

Mô hình Pooled OLS là mô hình đơn giản nhất khi không xem xét tới sự khác biệt giữa các doanh nghiệp nghiên cứu, mô hình này ít khi được sử dụng

Mô hình Fixed effect phát triển thêm từ Pooled khi có đưa thêm sự khác nhau về các doanh nghiệp và có sự tương quan giữa phần dư của mô hình và các biến độc lập (biến hay các đặc trưng riêng của từng doanh nghiệp có quan

hệ với các biến độc lập)

Mô hình Random effect: cũng giống như mô hình Fixed về sự khác nhau giữa các doanh nghiệp nhưng không mối quan hệ nào giữa phần dư và các biến độc lập của mô hình

Việc lựa chọn mô hình nghiên cứu sẽ sử dụng kiểm định Hausman giữa mô hình Fixed effect và Random effect, với giả thuyết:

Ho: Mô hình Random effect là phù hợp

H1: Mô hình Fixed effect là phù hợp

Trong trường hợp kiểm định Hausman cho p-value lớn hơn 0.05 thì mô hình Random effect là phù hợp và ngược lại nếu p-value của kiểm định Hausman nhỏ hơn 0.05 thì mô hình Fixed effect là phù hợp

Sau khi tìm ra mô hình phù hợp với dữ liệu, tác giả tiến hành kiểm định sự tin cậy của mô hình:

Kiểm định Đa cộng tuyến

Kiểm định phương sai thay đổi

Kiểm định tự tương quan

Các biến nghiên cứu:

NII =abs(net interest income)/abs(total income) (+)

NNII =net non-interest income/net operating income (+)

NIM = net interest revenue/average earning assets (+)

Đánh giá kết quả hoạt động kinh doanh của các ngân hàng TMCP Việt Nam

Thực trạng về sự đa dạng hóa thu nhập của các các ngân hàng TMCP Việt Nam

Thực trạng tính bền vững của các ngân hàng TMCP Việt Nam

Đánh giá các nhân tố các động đến sự bền vững của các ngân hàng TMCP Việt Nam

Đánh giá tác động của đa dạng hóa thu nhập đến tính bền vững của các ngân hàng TMCP Việt Nam

CHƯƠNG 3 THỰC TRẠNG MỐI QUAN HỆ GIỮA TÍNH BỀN VỮNG VÀ ĐA DẠNG HÓA THU NHẬP CÁC

NGÂN HÀNG TMCP VIỆT NAM

Thảo luận các kết quả nghiên cứu

Giải pháp đa dạng hóa thu nhập

và nâng cao hiệu quả tính bền vững của các ngân hàng TMCP

Việt Nam

CHƯƠNG 4 GIẢI PHÁP ĐA DẠNG HÓA THU NHẬP VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ TÍNH BỀN VỮNG

CỦA CÁC NGÂN HÀNG TMCP VIỆT NAM

Kiến nghị với các cơ

quan quản lý:

Kiến nghị đối với các

ngân hàng TMCP Việt

nam:

KIẾN NGHỊ

- Xây dựng khung chính sách

- Biện pháp hỗ trợ

- Xây dựng khung pháp lý

- Cơ chế giám sát

- Đánh giá mức độ bền vững

- Tăng cường liêt kết quốc tế

- Nâng cao tính lành mạnh, hiệu quả và bền vững về kinh tế

- Xây dựng hệ thống ESMS trong nội bộ và đáp ứng các điều kiện thực thi hiệu quả

hệ thống này

- Tăng cường quảng bá tính bền vững, tạo sự ủng hộ của các bên liên quan, nâng cao hình ảnh của ngân hàng

EM XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN THẦY CÔ GIÁO!