Các yếu tố chủ quan tâm lý người thuyết trình, sự chuẩn bị tài liệu… hay các yếu tố mang tính khách quan như khán giả, không gian và thời gian thuyết trình… đều có ảnh hưởng nhất định tớ
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ
ĐỀ CƯƠNG NGHIÊN CỨU
TÊN ĐỀ TÀI
Yếu tố ảnh hưởng đến kỹ năng thuyết trình môn 3B (English for academic purposes) của sinh viên năm 2, trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc
gia Hà Nội
Họ tên sinh viên:
Nguyễn Thu Tình – 18041625
Lưu Hoàng Trang – 18041627
Nguyễn Kiều Trang- 18040045
Chuyên ngành SV theo học: Sư phạm tiếng Anh
Môn học: Phương pháp luận nghiên cứu khoa học
Giáo viên hướng dẫn: Nguyễn Đức Giang
Trang 2Đề tài: Yếu tố ảnh hưởng đến kỹ năng thuyết trình môn 3B (English for academic
purposes) của sinh viên năm 2, khoa Sư phạm Tiếng Anh, trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội
Mục lục
Phần mở đầu:
1 Lý do chọn đề tài
2 Mục đích nghiên cứu
3 Câu hỏi nghiên cứu
4 Đối tượng và khách thể nghiên cứu
5 Giả thuyết khoa học
6 Nhiệm vụ nghiên cứu
7 Phạm vi nghiên cứu
8 Phương pháp nghiên cứu
9 Dự kiến cấu trúc
Chương 1: Cơ sở lý luận
1.Một số khái niệm liên quan
1.1 Khái niệm thuyết trình
1.2 Vai trò của kỹ năng thuyết trình
1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến kỹ năng thuyết trình môn 3B
2 Tổng quan lịch sử nghiên cứu
2.1 Ở bối cảnh quốc tế
2.2 Ở bối cảnh Việt Nam
Chương 2: Cơ sở thực tiễn
1 Mô tả về nghiên cứu
Trang 31.1 Giới thiệu về phương pháp và công cụ nghiên cứu 1.2 Mô tả mẫu nghiên cứu
1.3 Mô tả các bước tiến hành nghiên cứu thực tiễn
2 Phân tích dữ liệu
2.1 Mô tả phương pháp phân tích số liệu
2.2 Phân tích kết quả nghiên cứu
ĐHQGHN: Đại học Quốc gia Hà Nội
3B: Engish for academic purposes
Trang 4ưa chuộng ở các trường đại học và các cơ sở giáo dục sau phổ thông
Theo Živković (2014), phương pháp học tập thông qua việc thuyết trình mang lại rất nhiều lợi ích cho sinh viên đại học Không chỉ giúp sinh viên phát triển kỹ năng giao tiếp, một kỹ năng cần thiết cho các bậc học cao hơn, cho công việc, cho cuộc sống, việc tự tìm hiểu và thuyết trình về một chủ đề còn giúp sinh viên tiếp thu kiến thức một cách sâu sắc, linh hoạt và chủ động Sinh viên là người tìm hiểu,
từ đó lĩnh hội tri thức qua các hoạt động chuẩn bị, tìm tòi tài liệu trước khi thuyết trình Ngoài ra, hoạt động này còn giúp sinh viên phát triển các kỹ năng mềm khác như: kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng tư duy phản biện, kỹ năng nói trước đám đông,
Như vậy, không thể phủ nhận rằng, thuyết trình là một hình thức học tập đầy sáng tạo và hiệu quả, đặc biệt là ở bậc đại học
1.2 Lý do về thực tiễn
Thuyết trình là một hình thức học tập phổ biến ở trường Đại học Ngoại ngữ, đặc biệt là Khoa Sư phạm Tiếng Anh Hình thức học tập này xuất hiện ở hầu hết các môn học trong chương trình đào tạo Môn học 3B (English for academic
Trang 5purposes) được giảng dạy cho sinh viên năm 2 là một trong những môn học áp dụng hình thức học thuyết trình
Tuy nhiên, thực tế chỉ ra rằng, sinh viên vẫn gặp phải nhiều khó khăn trong việc thực hành thuyết trình Các yếu tố chủ quan (tâm lý người thuyết trình, sự chuẩn
bị tài liệu…) hay các yếu tố mang tính khách quan như (khán giả, không gian và thời gian thuyết trình…) đều có ảnh hưởng nhất định tới kết quả thuyết trình môn 3B nói riêng và kỹ năng thuyết trình của sinh viên nói chung
Do vậy, đề tài “Các yếu tố ảnh hưởng đến kỹ năng thuyết trình môn 3B (English for academic purposes) với sự tập trung nghiên cứu về sinh viên năm 2, khoa Sư phạm Tiếng Anh, Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội” sẽ tìm hiểu về thực trạng của hình thức học tập qua thuyết trình của sinh viên Đồng thời, nghiên cứu cũng làm rõ các yếu tố ảnh hưởng tới kết quả của một bài thuyết trình từ đó đề
ra các giải pháp (nếu có) nhằm cải thiện và nâng cao kỹ năng thuyết trình của sinh viên
2 Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu được thực hiện với mục đích sau:
Khảo sát thực trạng các yếu tố ảnh hưởng tới kỹ năng thuyết trình của sinh viên năm 2, khoa SPTA, trường ĐHNN, ĐHQGHN trong môn học 3B (English for academic purposes) Từ đó, đề xuất một số giải pháp để giúp sinh viên cải thiện
và nâng cao kỹ năng thuyết trình cho sinh viên
3 Câu hỏi nghiên cứu
Nghiên cứu tập trung trả lời 2 câu hỏi sau:
3.1 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng tới kỹ năng thuyết trình của sinh viên trong môn học 3B?
Trang 63.2 Có những giải pháp nào giúp sinh viên cải thiện kỹ năng thuyết trình trong môn học 3B?
4 Đối tượng và khách thể nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu chính là các yếu tố ảnh hưởng đến kỹ năng thuyết trình trong môn học 3B
6 Nhiệm vụ nghiên cứu
6.1 Hệ thống hóa các vấn đề lý luận có liên quan đến đề tài: kỹ năng thuyết trình, các yếu tố ảnh hưởng tới kỹ năng thuyết trình, môn học 3B
6.2 Khảo sát thực trạng các yếu tố ảnh hưởng tới kỹ năng thuyết trình môn 3B của sinh viên năm 2, khoa SPTA, ĐHNN, ĐHQGHN
6.3 Đề xuất một số giải pháp để giúp sinh viên năm 2 nâng cao, cải thiện kỹ năng thuyết trình môn 3B
Trang 77 Phạm vi nghiên cứu
7.1 Nội dung:
Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến kỹ năng thuyết trình môn 3B (English for academic purposes) của sinh viên năm hai khoa SPTA, trường ĐHNN, ĐHQGHN là nội dung chính mà nghiên cứu tập trung làm rõ Đồng thời, nghiên cứu cũng đề xuất giải pháp (nếu có) để cải thiện hiệu quả cho hoạt động thuyết trình của sinh viên khi tham gia học phần 3B
7.2 Thời gian nghiên cứu: từ 15/10/2021 đến 25/11/2021
7.3 Khách thể nghiên cứu: 100 sinh viên năm 2 (khóa QH2020) khoa SPTA, trường ĐHNN, ĐHQGHN
8 Phương pháp nghiên cứu
8.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận: Phương pháp nghiên cứu tài liệu, văn bản Đọc và phân tích các nghiên cứu trong và ngoài nước về đề tài kỹ năng thuyết trình nói chung và kỹ năng thuyết trình cho sinh viên bậc Đại học nói riêng Từ đó, tổng hợp lại các khái niệm liên quan tới đề tài cho phần cơ sở lí luận
8.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi Bảng hỏi được thiết kế để tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng tới kỹ năng thuyết trình môn học 3B của sinh viên năm 2, khoa SPTA, ĐHNN, ĐHQGHN
8.3 Phương pháp thống kê toán học: Phương pháp xử lý số liệu
Sau khi thu được phản hồi của các khách thể nghiên cứu, dữ liệu sẽ được nhập và phân tích qua phần mềm SPSS
9 Dự kiến cấu trúc
9.1 Phần mở đầu
9.2 Chương 1: Cơ sở lý luận của đề tài
9.3 Chương 2: Cơ sở thực tiễn và phương pháp nghiên cứu
Trang 89.4 Chương 3: Kết quả nghiên cứu thực tiễn 9.5 Chương 4: Kết luận và kiến nghị
Tài liệu tham khảo và Phụ lục
Trang 9CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI
"Các yếu tố ảnh hưởng đến kỹ năng thuyết trình môn 3B (English for academic purposes): Nghiên cứu về sinh viên năm 2, khoa Sư phạm Tiếng Anh, Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội."
1 Một số khái niệm liên quan đến đối tượng nghiên cứu
1.1 Khái niệm thuyết trình
Thuyết trình là quá trình truyền đạt thông tin nhằm đạt được các mục tiêu
cụ thể: hiểu, tạo dựng quan hệ và thực hiện Người thuyết trình có nhiệm vụ trình bày một nhận định, quan điểm, chiến lược phát triển trong một lĩnh vực chuyên môn qua đó, thuyết phục người nghe nghe theo mình, chấp nhận quan điểm, cùng suy nghĩ với mình, hành động theo ý muốn của mình
Về bản chất, thuyết trình là trình bày một cách hệ thống và rõ ràng một vấn đề trước đông người Hiểu một cách đơn giản, thuyết trình là trình bày trước nhiều người về một vấn đề nhằm mục đích thuyết phục, cung cấp thông tin hoặc tạo sức ảnh hưởng cho người nghe
Theo công ty luật Dương Gia, thuyết trình là trình bày một vấn đề một cách bài bản, hệ thống trước một nhóm người hay nhiều người để nhằm cung cấp thông tin, tri thức cần thiết cho đối tượng nghe
1.1.1 Khái niệm kỹ năng thuyết trình
1.1.1.1 Khái niệm kỹ năng
Theo wikipedia, Kỹ năng (tiếng Anh: skill) là khả năng thực hiện một hành động với kết quả được xác định thường trong một khoảng thời gian cùng năng lượng nhất định hoặc cả hai
Tác giả Thái Duy Tiên cho rằng: “Kỹ năng chính là sự ứng dụng kiến thức trong hoạt động” [17, tr.28] Mỗi kỹ năng đều bao gồm hệ thống các thao tác trí tuệ và thực hành và thực hiện một cách trọn vẹn hệ thống thao tác này giúp đảm bảo đạt được các mục tiêu đã đề ra cho hoạt động Đặc biệt sự thực hiện các kỹ năng
Trang 10sẽ luôn được kiểm tra thông qua ý thức, do đó sự thực hiện bất kỳ một kỹ năng nào cũng đều hướng tới mục đích nhất định
Theo L.Đ.Lêvitôv: “Kỹ năng là sự thực hiện có kết quả một động tác nào đó hay một hoạt động phức tạp hơn bằng cách lựa chọn và áp dụng những cách thức đúng đắn, có tính đến những điều kiện nhất định” Theo ông những người có kỹ năng là những người nắm chắc và vận dụng một cách đúng đắn về những cách thức hành động giúp cho việc thực hiện hành động đạt được hiệu quả Đồng thời tác giả cũng nhấn mạnh, con người có kỹ năng không chỉ đơn thuần nắm lý thuyết
và hành động mà còn phải được ứng dụng vào thực tế
Tóm lại, kỹ năng là năng lực (khả năng) của chủ thể thực hiện thuần thục một hay một chuỗi hành động trên cơ sở hiểu biết (kiến thức hoặc kinh nghiệm) nhằm tạo ra kết quả như mong muốn
Kỹ năng thuyết trình còn có thể hiểu là khả năng truyền đạt các thông điệp với những lý lẽ và lập luận hợp lý chặt chẽ để tạo sự thuyết phục và tương tác với mọi người nghe bằng cách thu thập và giải đáp tất cả câu hỏi phản biện
1.1.2 Khái niệm môn học tiếng Anh 3B
Môn tiếng anh 3B được trường ĐHNN-ĐHQGHN thiết kế dành sinh viên năm 2, những người được mong muốn đạt tới trình độ tiếng Anh B2, B2+ theo khung tham chiếu châu Âu Khóa học tập trung phát triển đầy đủ các kỹ năng ngôn ngữ cho sinh viên bao gồm: nghe, nói, đọc viết
Trang 11Với kỹ năng nói, khóa học tập trung phát triển ở người học kỹ năng thuyết trình, hỏi đáp, dẫn dắt thông tin và trình bày thông tin về các chủ đề học thuật Đồng thời, người học cũng có cơ hội làm quen và thực hành với các kỹ năng, công cụ khác nhau khi thuyết trình: sử dụng hình ảnh minh họa, tư liệu minh họa… Bên cạnh đó, người học cũng được trang bị các kiến thức cần thiết về body language (ngôn ngữ cơ thể), cách mở đầu (lead-in) và cách kết thúc (wrap up) cho một bài thuyết trình học thuật để có thể xuất hiện một cách tự tin nhất khi thể hiện bài thuyết trình
1.2 Vai trò của kỹ năng thuyết trình môn 3B với sinh viên năm 2, khoa Sư phạm Tiếng Anh, Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội
1.2.1 Trong môn học
Các kỹ năng thuyết trình trong môi trường học thuật đóng vai trò là 1 trong 4 nội dung học tập chính của môn học 3B Vì vậy việc trau dồi các kỹ năng thuyết trình này là vô cùng cần thiết để sinh viên có thể qua được môn học này cũng như
để luyện tập biểu đạt các suy nghĩ, hiểu biết của mình một cách rõ ràng, trang trọng để phù hợp với yêu cầu đặc trưng của môn học cũng như của các môi trường học thuật
1.2.2 Trong công tác học tập ở bậc đại học và tương lai
Đối với sinh viên khoa Sư Phạm Tiếng Anh nói chung và sinh viên năm 2 khoa Sư Phạm Tiếng Anh nói riêng, những kỹ năng thuyết trình được dạy ở bộ môn 3B sẽ còn cần thiết ở các môn học tiếp sau đó, đặc biệt là các môn chuyên ngành, tự chọn bắt buộc sử dụng thuyết trình như các bài tập giữa khóa, cuối khóa Trong
số các môn học này, một số ví dụ có thể kể đến như môn Đất Nước Học Anh Mỹ, Ngôn Ngữ và Truyền Thông, Giao tiếp liên văn hóa Vì vậy việc sinh viên trau dồi các kỹ năng thuyết trình được học ở môn 3B là vô cùng cần thiết
Trang 12Thêm vào đó, kỹ năng thuyết trình được học ở môn 3B này có vai trò mang tính nền tảng để sinh viên có thể tiếp tục tham gia vào các công tác học tập và nghiên cứu sau khi tốt nghiệp Việc sử dụng tới những kỹ năng thuyết trình một cách trang trọng trong môi trường học thuật không chỉ giúp sinh viên có khả năng thể hiện
và diễn đạt những tri thức, suy nghĩ của mình mà còn giúp họ thể hiện sự tôn trọng với người nghe, người xem cũng như đáp ứng đúng yêu cầu riêng biệt của các tình huống mang tính học thuật cao
Việc nắm vững các kỹ năng trình bày một giúp lời nói của một người có tính thuyết phục cao hơn Cùng với đó, vốn hiểu biết, kinh nghiệm cùng những ý tưởng độc đáo của người này sẽ được phát huy và được tiếp nhận dễ dàng hơn nếu người đó có khả năng trình bày rõ rành, rành mạch
Từ đó, có thể thấy được việc rèn luyện kỹ năng thuyết trình trong bộ môn 3B
sẽ giúp sinh viên dễ đạt được thành công trong môn học, trong công tác học tập
và cả trong cuộc sống của họ
1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến kỹ năng thuyết trình môn 3B của sinh viên năm
2, khoa Sư phạm Tiếng Anh, Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội
1.3.1 Yếu tố chủ quan
1.3.1.1 Tác phong
Một trong những yếu tố mang tính quyết định với thành công của một người khi thuyết trình là tác phong của họ Điều này được thể hiện ở ngoại hình, trang phục cũng như phong thái hành vi, điệu bộ, cách ứng xử của họ
Trang 13tăng tính tự tin cho bản thân khi thuyết trình Tóm lại, đó là sự thể hiện thông điệp gián tiếp qua trang phục, phụ kiện,
Ngược lại, những người ăn mặc không lịch sự khi thuyết trình có thể tạo ra những
ấn tượng ban đầu không tốt nơi người nghe, người xem, đồng thời khiến bản thân
họ mất tự tin dẫn đến những khó khăn trong việc làm chủ bài thuyết trình
• Phong thái
Với phong thái, tự tin, cởi mở, người trình bày sẽ trở nên cuốn hút, gây chú ý là xúc động mạnh mẽ với người nghe, qua đó thuyết phục họ nghe theo ý kiến, quan điểm được đề cập trong bài thuyết trình
Phong thái tự tin, chuyên nghiệp được thể hiện qua các yếu tố: điệu bộ đĩnh đạc, thái độ nghiêm túc, cư xử thân thiện và tôn trọng với người nghe, giao tiếp với khán giả bằng ngôn ngữ cơ thể (ánh mắt, cử chỉ tay)
Ngược lại, những người có kinh nghiệm sẽ thể hiện được sự tự tin, hiểu biết
rõ ràng về những điều họ cần làm Cách thể hiện trang trọng, dùng từ phù hợp hoàn cảnh tập trung thể hiện những nội dung mình đã chuẩn bị để bài thuyết trình
có khả năng được đón nhận tốt hơn chính là sự khác biệt tạo ra bởi những người
có kinh nghiệm
1.3.1.3 Sự chuẩn bị
Trang 14Khâu chuẩn bị đóng vai trò vô cùng quan trọng và quyết định tới sự thành công của bài thuyết trình
Sự chuẩn bị đầy đủ về mặt thông tin, thông tin mang tính thời sự và tin cậy cùng với thiết bị hỗ trợ, đồ dùng, tư liệu để giúp người nghe theo dõi và hiểu bài thuyết trình Bên cạnh đó, sự chuẩn bị bố cục nội dung phù hợp với từng đề tài học thuật riêng biệt cũng là nhiệm vụ quan trọng giúp người thuyết trình hiểu rõ vấn đề mình sẽ trình bày và thể hiện một cách tốt nhất Việc chuẩn bị kỹ lưỡng cũng góp phần hình thành khả năng xử lý tình huống bất ngờ một cách linh hoạt, hợp lý Ngược lại, sự thiếu chuẩn bị sẽ dẫn đến các tình huống không mong đợi gây lúng túng, hoảng loạn và không truyền tải được nội dung
• Áp lực từ người thuyết trình trước: Nếu người thuyết trình trước làm tốt thì người thuyết trình tiếp theo sẽ gặp áp lực, kỳ vọng Và ngược lại nếu người trước làm chưa tốt thì người làm sau sẽ được yêu cầu phải khắc phục những điểm yếu đã được chỉ ra bởi cô và các bạn khác trong lớp
• Áp lực từ các thành viên cùng nhóm thuyết trình: Nếu các thành viên trong nhóm
có cùng có khả năng tốt, họ có thể hợp tác và làm việc hiệu quả, qua đó sự thành công của bài thuyết trình sẽ được đảm bảo Nếu có 1 số thành viên yếu hơn, họ
sẽ nhận được sự trợ giúp từ các thành viên có chuyên môn, kinh nghiệm tốt khiến cho kết quả chung của cả nhóm được như kỳ vọng Trong trường hợp các thành viên không hòa hợp khi làm việc nhóm, bài thuyết trình sẽ thiếu đi tính thống nhất