Nhóm 9 sự biến đổi của văn hóa liên hoan công sở hàn quốc trong giai đoạn từ 1980 đến nay

Về yếu tố chủ quan do sự thay đổi nhận thức cũng như giá trị quan của mỗi cá nhân; về nguyên nhân khách quan do kinh tế, văn hóa, xã hội Hàn Quốc ngày càng phát triển dẫn đến những hình

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ _

_

ĐỀ CƯƠNG NGHIÊN CỨU

Tên đề tài

SỰ BIẾN ĐỔI TRONG VĂN HÓA LIÊN HOAN CÔNG SỞ HÀNQUỐC

TRONG GIAI ĐOẠN TỪ 1980 ĐẾN NAY

Họ và tên sinh viên:

Phạm Thị Phương Thảo_19040196

Hà Thị Lam_19041845 Nguyễn Thị Trang_19041800

Hà Nội, tháng 11 năm 2021

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Câu hỏi nghiên cứu 2

4 Đối tượng và khách thế nghiên cứu 2

5 Giả thuyết khoa học 2

6 Nhiệm vụ nghiên cứu 2

7 Phạm vi nghiên cứu 3

8 Phương pháp nghiên cứu 3

9 Dự kiến cấu trúc 3

NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 4

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 4

1 Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề 4

1.1 Ở nước ngoài 4

1.2 Ở Việt Nam 5

2 Khái niệm liên hoan công sở Hoesik ở Hàn Quốc 5

3 Đặc trưng của văn hóa liên hoan công sở Hàn Quốc 5

3.1 Nét văn hóa bị chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của tư tưởng nho giáo 5

3.2 Nét văn hóa với những phép tắc hà khắc 6

CHƯƠNG 2: SỰ BIẾN ĐỔI CỦA VĂN HÓA LIÊN HOAN CÔNG SỞ HÀN QUỐC 7

1 Sự biến đổi của văn hóa liên hoa công sở Hàn Quốc 7

1.1 Văn hóa liên hoan công sở Hàn Quốc trong giai đoạn 1980-1990 7

1.2 Văn hóa liên hoan công sở Hàn Quốc trong giai đoạn 1990-2015 8

1.3 Văn hóa liên hoan công sở Hàn Quốc từ năm 2016 cho đến năm 2020 9

1.3.1 Thay đổi về thời gian tổ chức các buổi liên hoan 9

1.3.2 Thay đổi về hình thức tổ chức tiệc liên hoan công sở 10

1.3.3 Thay đổi trong nhận thức về văn hóa liên hoan công sở 11

2 Nguyên nhân dẫn đến sự biến đổi văn hóa liên hoan công sở Hàn Quốc 11

2.1 Nguyên nhân dẫn đến sự biến đổi về văn hóa liên hoan công sở giai đoạn

1990-2015 11

2.2 Nguyên nhân dẫn đến sự biến đổi của văn hóa liên hoan công sở từ năm 2016 đến nay 13

3 Ảnh hưởng của sự biến đổi văn hóa liên hoan công sở này đến đời sống sinh hoạt công sở tại Hàn Quốc 14

3.1 Ảnh hưởng tích cực 14

3.2 Ảnh hưởng tiêu cực 15

CHƯƠNG 3: KẾT LUẬN 16

PHỤ LỤC 17

BẢNG CÂU HỎI 17

TÀI LIỆU THAM KHẢO 21

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Vào những năm 90, Hàn Quốc gây chấn động thế giới với kỳ tích bên bờ sông Hàn, trở thành một trong bốn con rồng kinh tế của Châu Á, sánh vai với các nước Đài Loan, Singapore, và Hồng Kông Bước vào thế kỉ XXI, nền kinh tế Hàn Quốc tăng trưởng một cách mạnh mẽ Sự phát triển của kinh tế đã trở thành đôi cánh vững chắc, đưa Đại Hàn Dân Quốc vươn ra toàn thế giới Làn sóng Hàn Lưu (한류) như: ẩm thực, K-POP, phim ảnh, thời trang… ngày càng lan rộng Mọi người cũng bắt đầu tìm hiểu và quan tâm nhiều hơn về văn hóa Hàn Quốc Đặc biệt, đối với bộ phận những người đi làm tại các doanh nghiệp của Hàn Quốc thì không còn xa lạ gì với ‘văn hóa doanh nghiệp’ của người Hàn ‘Văn hoá doanh nghiệp’, còn gọi là ‘văn hóa công sở’ là một nét đặc sắc, tạo nên phong cách rất riêng cho các công ty và tập đoàn Hàn Quốc Trong thời đại toàn cầu hóa ngày nay, Hàn Quốc đầu tư FDI (đầu tư trực tiếp nước ngoài), FPI (đầu tư gián tiếp nước ngoài) vào Việt Nam rất năng động và mạnh mẽ Nhiều công ty, doanh nghiệp và tập đoàn của Hàn Quốc được xây dựng tại Việt Nam Do đó việc tìm hiểu về văn hóa công sở là yếu tố cần thiết để những ai có dự định làm việc ở công ty Hàn Quốc có thể thích nghi một cách dễ dàng và thuận tiện hơn Văn hóa công sở bao gồm rất nhiều các văn hóa, phép tắc đa dạng và phức tạp Trong bài nghiên cứu này, chúng tôi lựa chọn một nét văn hoá đặc trưng của văn hoá công sở làm đề tài nghiên cứu Đó là ‘văn hoá

liên hoan công sở’ (trong tiếng Hàn gọi là Hoesik ‘회식’)

Trong môi trường công sở Hàn Quốc, tụ tập liên hoan giải trí là hoạt động gần gũi và quen thuộc Nét văn hóa này có nguồn gốc từ rất lâu trước đây, nó mang những đặc trưng riêng biệt, và tự tạo cho riêng mình một vị trí trong nền văn hóa đa dạng của xứ kim chi Nhưng thực tế, bất kì văn hóa nào cũng luôn luôn có sự thay đổi, có những yếu

tố mất đi, có thêm những yếu tố được phát triển để phù hợp và phục vụ cho đời sống sinh hoạt của con người Văn hóa liên hoan công sở cũng không ngoại lệ Bắt nhịp với

sự thay đổi thăng trầm của Đại Hàn Dân Quốc thì nét văn hóa này đã và đang không ngừng chuyển biến, thay đổi Sự biến đổi của văn hóa liên hoan công sở gây ra những ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt công sở Hàn Quốc

Theo tìm hiểu, những tài liệu và nghiên cứu liên quan đến văn hoá liên hoan công sở Hàn Quốc chưa nhiều Các bài nghiên cứu hoặc tài liệu chỉ đi phân tích và nghiên cứu chung về các đặc trưng của văn hoá Hàn Quốc và sơ quát qua về văn hoá liên hoan công

sở

Với những lý do nêu trên, chúng tôi nhận thấy cần phải lựa chọn đề tài "Sự biến đổi của văn hoá liên hoan công sở của Hàn Quốc" để nghiên cứu Trong nghiên cứu này

chúng tôi đi sâu phân tích, tìm hiểu về sự biến đổi của văn hóa liên hoan doanh nghiệp Hàn Quốc Từ đó làm cơ sở để nghiên cứu nguyên nhân dẫn đến những sự thay đổi đó

và đưa ra đánh giá về ảnh hưởng của sự biến đổi đối với đời sống sinh hoạt công sở Hàn Quốc Đồng thời, chúng tôi mong rằng kết quả nghiên cứu của mình có thể trở thành tư liệu tham khảo cho các công trình nghiên cứu chuyên sâu và cấp cao hơn liên quan đến đề tài này

2 Mục đích nghiên cứu

Bài nghiên cứu đi sâu vào tìm hiểu và phân tích văn hóa liên hoan công sở - một nét đặc trưng của văn hóa công sở Hàn Quốc Đặc biệt, tập trung nghiên cứu về quá trình biến đổi của văn hóa liên hoan công sở Từ đó tìm hiểu nguyên nhân và phân tích ảnh hưởng của sự biến đổi này đối với đời sống công sở của người dân đất nước Hàn Quốc Sau khi nghiên cứu và phân tích sẽ tiến hành đánh giá vị trí của “văn hóa liên hoan công sở” trong tương lai

3 Câu hỏi nghiên cứu

Quá trình biến đổi của văn hóa liên hoan công sở Hàn Quốc diễn ra như thế nào? Điều

gì tác động đến sự biến đổi của văn hóa liên hoan công sở? Và sự biến đổi đó ảnh hưởng như thế nào đến đời sống sinh hoạt công sở Hàn Quốc?

4 Đối tượng và khách thế nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: sự biến đổi của văn hóa liên hoan công sở Hàn Quốc

- Khách thể nghiên cứu: văn hóa liên hoan công sở Hàn Quốc

5 Giả thuyết khoa học

Văn hóa liên hoan công sở Hàn Quốc đang dần biến đổi theo chiều hướng tích cực Có nhiều nguyên nhân tác động đến quá trình biến đổi này Có nhiều nguyên nhân tác động đến quá trình biến đổi này Về yếu tố chủ quan do sự thay đổi nhận thức cũng như giá trị quan của mỗi cá nhân; về nguyên nhân khách quan do kinh tế, văn hóa, xã hội Hàn Quốc ngày càng phát triển dẫn đến những hình thức liên hoan kiểu cũ trong văn hóa liên hoan công sở không còn phù hợp Và những biến đổi trong văn hóa liên hoan công

sở đang đem lại ảnh hưởng tích cực đối với đời sống công sở Hàn Quốc về mặt kinh tế,

xã hội cũng như đời sống tinh thần của những người đi làm

6 Nhiệm vụ nghiên cứu

6.1 Hệ thống hóa các khái niệm và làm rõ một số đặc trưng cơ bản của văn hóa

Hoesik - văn hóa liên hoan công sở Hàn Quốc

6.2 Nghiên cứu thực tiễn về những sự thay đổi trong văn hóa liên hoan công sở Hàn

Quốc

6.3 Nghiên cứu về ảnh hưởng của sự biến đổi này đến đời sống sinh hoạt công sở

Hàn Quốc

7 Phạm vi nghiên cứu

- Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu “quá trình biến đổi của văn hóa liên hoan công sở” dựa trên sự nghiên cứu ở các đối tượng là lãnh đạo, nhân viên công ty, những người làm việc công sở thường xuyên phải tham gia vào các buổi tiệc ở công ty

Hàn Quốc

- Giới hạn khách thể nghiên cứu: Chỉ tiến hành khảo sát trên khách thể là 250 nhân viên của công ty có quy mô lớn và 250 nhân viên của công ty có quy mô nhỏ tại

Hàn Quốc

- Giới hạn thời gian nghiên cứu: 3 tháng (20/8/2021 – 20/11/2021)

8 Phương pháp nghiên cứu

8.1 Phương pháp nghiên cứu tài liệu, văn bản

Phân tích, tiến hành thu thập và tổng hợp thông tin thông qua việc đọc sách báo, tài liệu liên quan đến văn hóa xã hội Hàn Quốc nhằm tìm chọn những khái niệm

và thông tin liên quan làm cơ sở lý luận, hình thành giả thuyết khoa học cho đề tài

8.2 Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi

Xây dựng bảng hỏi, lập các câu hỏi liên quan đến văn hóa liên hoan công sở Hàn Quốc để xác định sự biến đổi trong văn hóa đó và đánh giá xem sự thay đổi đó mang lên ảnh hưởng tích cực hay tiêu cực đối với đời sống công sở Hàn Quốc 8.3 Phương pháp xử lý thông tin

Xử lý tổng hợp, trình bày, tính toán các số liệu để có hình ảnh tổng quát về tổng thể nghiên cứu Tức, phân tích và xử lý thông tin từ kết quả điều tra, từ đó đưa

ra kết luận về những biến đổi trong văn hóa liên hoan công sở Hàn Quốc

9 Dự kiến cấu trúc

Ngoài phần mở đầu, mục lục, kết luận, kiến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, đề tài được trình bày trong 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận của vấn đề sự biến đổi liên hoan công sở HQ

1 Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề

2 Khái niệm liên hoan công sở Hoesik

3 Đặc trưng của văn hóa liên hoan công sở Hàn Quốc

Chương 2: Thực trạng sự biến đổi của văn hóa liên hoan công sở Hàn Quốc

1 Sự biến đổi của văn hóa liên hoa công sở Hàn Quốc

2 Các nguyên nhân dẫn đến sự biến đổi văn hóa liên hoan công sở Hàn Quốc

3 Ảnh hưởng của sự biến đổi văn hóa liên hoan công sở này đến đời sống sinh hoạt công sở tại Hàn Quốc

NỘI DUNG NGHIÊN CỨU CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1 Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề

1.1 Ở nước ngoài

Trong lịch sử nghiên cứu về văn hóa liên hoan công sở Hàn Quốc, các nhà nghiên cứu chủ yếu xem xét, hướng đến sự biến đổi cách thức của nền văn hóa này và nhận thức của mọi người về nó Trong nghiên cứu về “sự thay đổi mô hình của văn hóa liên hoan công sở và thiết lập mô hình cho phương án thực thi mới” năm 2017 của Shim Wan-seop thuộc trường Đại học Kỹ thuật Gyeonggi Hàn Quốc, ông đã xem xét sự thay đổi

mô hình và thực trạng của văn hóa liên hoan công sở Thực tế cho thấy vấn đề của các bữa tiệc liên hoan công sở là chỉ tập trung vào rượu, uống quá nhiều và ép uống, bữa tiệc không có mục đích và làm mất đi mối quan hệ tốt đẹp giữa các đồng nghiệp Đồng thời, nghiên cứu của ông cũng cho thấy, thay vì những bữa tiệc rượu thì nhân viên các công ty mong muốn một bữa tiệc lành mạnh do họ tự lựa chọn lịch trình, thực đơn và địa điểm

Năm 2018, trong nghiên cứu về “ Nhận thức của người dân Hàn Quốc về văn hóa liên hoan công sở trong thời đại toàn cầu”, Talancheva Valeria thuộc Viện nghiên cứu Hàn Quốc học Trung ương đã chỉ ra rằng hầu hết người Hàn Quốc và những người nước ngoài sinh sống làm việc tại Hàn Quốc đều cho rằng văn hóa liên hoan công sở là cần thiết trong sinh hoạt doanh nghiệp, giúp tăng cường sự gắn kết trong các tổ chức và tập thể Nó là một giải pháp hữu hiệu để giải quyết sự phân biệt đối xử giữa người Hàn Quốc và người nước ngoài sinh sống, làm việc tại Hàn Quốc Tuy nhiên cũng không ít người cho rằng họ cảm thấy mệt mỏi khi phải uống rượu và tham gia những buổi liên hoan đến tận đêm khuya, nó gây ảnh hưởng đến sức khỏe, chất lượng công việc vào ngày hôm sau

Trong nghiên cứu “Nghiên cứu phương án phát triển văn hóa liên hoan công sở trọng tâm là bữa tiệc của người đi làm” của In Mi- hee (2017) đã cho thấy rõ sự biến đổi của văn hóa liên hoan công sở từ thời điểm khái niệm này xuất hiện cho đến ngày nay Từ năm 2000 cho đến nay, văn hóa liên hoan công sở đã dần dần thay đổi theo hướng tích cực hơn Mọi người có xu hướng đơn giản hóa các bữa tiệc liên hoan, thay vì những bữa tiệc rượu vào buổi tối như trước đây họ cùng nhau ăn trưa với một không khí đơn giản, bất cứ ai cũng có thể tham gia Họ hướng đến các hình thức liên hoan tao nhã khác như bữa tiệc thể thao, đi xem phim hoặc thưởng thức các vở nhạc kịch

1.2 Ở Việt Nam

Ở trong nước, những tài liệu và nghiên cứu về đề tài văn hóa liên hoan công sở ở Hàn Quốc không nhiều Các tài liệu chỉ mang tính chất giới thiệu và sơ quát qua về đề tài này Hiện nay chưa có công trình nào nghiên cứu cụ thể về sự biến đổi của văn hóa liên hoan công sở Hàn Quốc

2 Khái niệm liên hoan công sở Hoesik ở Hàn Quốc

Theo từ điển tiếng Hàn chuẩn “회식” (會食, Hoesik) được định nghĩa là “buổi liên hoan,

sự họp mặt ăn uống”, tiếng anh tạm dịch là “get-together” Đây là khái niệm chỉ việc người thuộc một nhóm hay một tổ chức nào đó tụ tập lại rồi cùng nhau ăn uống Khái niệm này có nguồn gốc từ văn hóa Nhật Bản và là một trong những nét văn hóa không thể thiếu trong văn hóa doanh nghiệp của Hàn Quốc ‘회식’ (Hoesik) là từ được phái sinh từ danh từ ‘회사’ (Hoesa) trong tiếng Hàn, có nghĩa là ‘công ty, doanh nghiệp’ và

từ ‘식사하다’ (siksa hada) có nghĩa là ‘ăn uống’

Trong nghiên cứu “ Nghiên cứu phương án phát triển văn hóa liên hoan công sở lấy trọng tâm là các bữa tiệc của người đi làm” (2017) của In Mi – hee, nghiên cứu sinh trường Đại học Nữ sinh Sungshin Hàn Quốc, “회식” (hoesik) khi hiểu theo nghĩa đen bằng cách sử dụng Hán tự ‘회’(hoe) là ‘hội, họp’ còn ‘식’ (sik) có nghĩa là ‘ăn’, như vậy

cả cụm có nghĩa là 'một cuộc tụ họp của một số người để ăn cùng nhau' Ngoài ra, nó thường được dùng với ý nghĩa là nơi mà những người trong cùng một tổ chức hoặc nhóm tụ tập ăn tối cùng nhau, cùng nhau uống rượu Có thể nói “회식” (hoesik) là từ phát sinh dựa trên từ “회맹” (hoemaeng) ( hội minh, liên kết đồng minh) ở triều đại Joseon, nó được sử dụng với ý nghĩa rằng vua thời Joseon và hạ thần của ông sẽ hợp sức với nhau cùng ăn cùng chung sống và cùng phát triển với một mục tiêu chung

3 Đặc trưng của văn hóa liên hoan công sở Hàn Quốc

Trong môi trường công sở ở Hàn Quốc, những bữa tiệc liên hoan công sở với bạn bè, đồng nghiệp và cấp trên là điều không thể thiếu và rất dễ bắt gặp Thực chất của văn hóa liên hoan công sở này chính là văn hóa uống rượu

3.1 Nét văn hóa bị chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của tư tưởng nho giáo

Trong tư tưởng Nho giáo, mối quan hệ thứ bậc không dựa trên sự thống trị và phục tùng mù quáng, mà dựa trên trách nhiệm được giao cho mỗi người theo sự phân chia địa vị Những người ở vị trí thấp không có khả năng kiểm soát hoặc ép buộc những người ở vị trí tương đối cao thực hiện một việc gì đó Tư tưởng Nho giáo này phù hợp với cấu trúc tổ chức tầng lớp coi trọng hệ thống chỉ thị mệnh lệnh và duy trì sự ổn định liên tục của một tổ chức Văn hóa phân chia cấp bậc này được hình thành dựa trên tinh thần Nho giáo đã trở thành bối cảnh tư tưởng kể từ triều đại Joseon (Shin Yoo Geun

1992, 213) Chính vì thế, trong xã hội Hàn Quốc từ xưa cho đến nay, mối quan hệ trên dưới theo chiều dọc là một phần rất quan trọng của mối quan hệ con người Trong tổ chức doanh nghiệp, mối quan hệ được phân theo cấp bậc rõ ràng và hoàn toàn bị quyết định bởi cấp trên và người lớn tuổi Nói cách khác, trong tổ chức Hàn Quốc, yêu cầu và

ý kiến của những người có địa vị cao và người lớn tuổi rất quan trọng Có thể nói tư tưởng Nho giáo này là một trong những yếu tố tạo nên bầu không khí cưỡng chế của văn hóa liên hoan công sở Hàn Quốc

3.2 Nét văn hóa với những phép tắc hà khắc

Với những bữa tiệc đơn giản với bạn bè hay đồng nghiệp mọi người có thể thoải mái

ăn uống cười đùa; tuy nhiên trong những bữa liên hoan có sự tham gia của cấp trên hay những buổi gặp mặt bàn bạc công việc, mỗi người cần phải nắm rõ các lễ nghi trên bàn rượu để không bị thất lễ Nếu tham gia các buổi liên hoan công sở mà lại không biết những quy tắc ấy thì rất dễ xảy ra trường hợp lúng túng và ảnh hưởng đến mối quan hệ với đồng nghiệp xung quanh

Cách rót rượu trong văn hóa uống rượu của người Hàn Quốc nói chung và trong môi trường công sở nói riêng khá thú vị và có rất nhiều nguyên tắc cần phải tuân theo Khi mời rượu, cấp dưới hoặc những người nhỏ tuổi hơn sẽ là người rót rượu mời cấp trên của mình Khi uống, người cấp dưới nghiêng người sang phía ngược lại của cấp trên và đợi khi họ uống xong mới được đặt chén xuống Khi rót rượu cho sếp bạn phải lịch sự dùng cả hai tay, để đáy chai hướng về phía mình, tay phải cầm sao cho không nhìn thấy nhãn hiệu của sản phẩm, tay trái đỡ nhẹ tay phải và rót cẩn thận để không tràn ly Hành động này bắt nguồn từ thời xưa ở dân tộc Triều Tiên này Khi đó, người dân đều mặc Hanbok có tay áo dài Nếu muốn không để tay áo chạm vào thức ăn thì họ phải kéo tay

áo đó lên Không nên rót quá ít, cũng không quá nhiều vì chỉ một sai sót nhỏ trong việc rót rượu cũng có thể gây mất hứng cho người nhận Lượng rượu chiếm khoảng 70- 80%

ly là hợp lý Trong trường hợp rót rượu cho đồng nghiệp , nắm cổ chai bằng tay phải và đặt nhẹ tay trái lên lồng ngực của mình Khi rót không được để miệng chai chạm vào chén rượu của đối phương và chắc chắn là không rót quá nhiều Ngay cả khi không thể uống rượu hoặc ghét uống, hãy cứ nhận lấy chén đầu tiên để thể hiện phép lịch sự, sau

đó nhấp nhẹ môi rồi bỏ xuống Nếu được xếp rót rượu cho, tay phải cầm ly rượu, tay trái đỡ đáy ly và cúi đầu nhẹ nói “cảm ơn” Với vai trò là một nhân viên mới, say rượu không phải là một điều tốt Vì vậy khi tham gia những bữa tiệc liên hoan, mỗi người phải tự kiểm soát tửu lượng của bản thân để không bị say rượu

Ở những bữa tiệc liên hoan công sở, cấp trên là người có quyền quyết định mọi thứ và tất nhiên nhân viên cấp dưới phải tuân theo cấp trên của mình Vì vậy, cấp trên với nhân viên thường không gần gũi với nhau Tuy nhiên, cùng với dòng chảy của thời gian thì văn hóa liên hoan công sở ở Hàn Quốc đã có những biến đổi nhất định

CHƯƠNG 2: SỰ BIẾN ĐỔI CỦA VĂN HÓA LIÊN HOAN CÔNG SỞ HÀN QUỐC

1 Sự biến đổi của văn hóa liên hoa công sở Hàn Quốc

Năm 1961, khi Tổng thống Park Chung Hee lên nắm quyền, Hàn Quốc chính thức bắt đầu công nghiệp hóa và thúc đẩy chính sách phát triển kinh tế chủ đạo xuất khẩu Trong giai đoạn 1962-1982, kinh tế Hàn Quốc đạt mức tăng trưởng cao và đã triển khai được công nghiệp hóa một cách nhanh chóng Vào những năm 1960-1970, Hàn Quốc vẫn là một quốc gia nông nghiệp với tỷ trọng người lao động tham gia vào ngành nông-lâm-ngư nghiệp là 63,1%(1963) và 50%(1970), tuy nhiên, đến giai đoạn 1970-1980, Hàn Quốc chuyển từ công nghiệp nhẹ sang công nghiệp hóa học nặng và đã có nhiều thay đổi khiến Hàn Quốc dần dần từ vị thế là nước thu nhập thấp tiến lên trở thành nước thu nhập trung bình vào những năm 1980 (In Mi Hee, 2018, p 10) Từ đó đời sống xã hội Hàn Quốc dần được cải thiện và xuất hiện nhiều thể loại giải trí, liên hoan, trong

đó nổi bật xuất hiện loại hình liên hoan công sở “Hoesik” mà ngày nay đã trở thành nét văn hóa đặc sắc trong giới công sở Hàn Quốc

Chính vì vậy bài nghiên cứu này sẽ xem xét sự biến đổi của văn hóa liên hoan công sở Hàn Quốc từ những năm 1980 cho đến nay

1.1 Văn hóa liên hoan công sở Hàn Quốc trong giai đoạn 1980-1990

(Giai đoạn chịu ảnh hưởng sâu sắc của hình thức uống rượu trong quân đội) Vào những năm 1980, văn hóa uống rượu của người Hàn quốc chịu ảnh hưởng rất lớn của hình thức uống rượu trong quân đội - nơi họ coi đó là cách để thể hiện sự trung thành Các loại rượu bom “Poktanju” (hay còn được gọi với tên khác là “Somaek” - sự kết hợp giữa rượu Soju và bia) được sử dụng phổ biến trong thời kỳ đó và đã lan rộng tập trung vào các sĩ quan trở về sau khi đi du học ở West Point, Hoa Kỳ vào những năm 60~70 Có một giả thuyết cho rằng điều này được lan truyền nhanh chóng là do những người lính tham gia chính trị vào đầu những năm 80 đã sử dụng rượu bom để làm dịu mối quan hệ với giới chính trị, luật pháp và ngôn luận Nếu xem xét các bài báo thời sự

từ cuối những năm 1980 đến đầu những năm 1990, có thể thấy rằng hình thức liên

hoan của quân đội vào thời điểm đó đã gây ra nhiều vấn đề xã hội lớn như ép uống rượu, bạo lực và quấy rối tình dục do say rượu

1.2 Văn hóa liên hoan công sở Hàn Quốc trong giai đoạn 1990-2015

(Giai đoạn bắt đầu có sự du nhập từ các nền văn hóa khác)

Năm 1992, chính quân đội đã bắt đầu chiến dịch cổ vũ việc uống rượu lành mạnh Khi các vấn đề liên quan đến uống rượu trở thành vấn đề gây tranh cãi, họ quyết định trục xuất các hoạt động ‘rượu bom’ (rượu pha lẫn hai loại, rất nhanh say) và các đồ uống dị thường- những thứ được phổ biến hóa bởi quân đội Sau năm 1995, một thế hệ nhân viên văn phòng mới bắt đầu có những thay đổi lớn đối với văn hóa ăn uống Số lượng các bữa tiệc tối đã giảm xuống còn khoảng một tháng một đến 2 lần Tuy nhiên, bên cạnh những chuyển hướng tích cực đó thì vẫn tồn tại những mặt tiêu cực khi xuất hiện một loại hình giải trí mới là hát karaoke, loại hình được du nhập vào Hàn Quốc từ những năm 1990 Các phòng hát, quán hát karaoke trở thành nơi được yêu thích nhất để tổ chức các buổi liên hoan công sở của công ty Thời điểm này các buổi liên hoan thường được tổ chức vào buổi tối và sau khi kết thúc tăng 1 là ăn uống, họ sẽ tiếp tục với tăng

2 thậm chí tăng 3 là đi hát karaoke Hầu hết các công ty Hàn Quốc đều ưu tiên đặt lợi ích của tập thể lên hàng đầu và coi trọng sự cộng tác cũng như ý thức cộng đồng giữa các thành viên trong công ty Vì vậy, nếu như thường xuyên bỏ lỡ những bữa tiệc tối, một sự kiện quan trọng đối với văn hóa tổ chức của công ty, các nhân viên sẽ bị sếp Hàn Quốc soi mói và sẽ nhận nhiều thiệt thòi mà không hề hay biết Bên cạnh đó, khi đi hát karaoke, các sếp Hàn Quốc thường ‘chọn lọc’ những nhân viên nữ trẻ đẹp, có khả năng

ca hát đến buổi liên hoan và ép họ uống rượu để khuấy động không khí Và sau khi hát karaoke xong các nhân viên chức vụ thấp sẽ phải làm một ‘nhiệm vụ bắt buộc’ đó là hộ tống các ông sếp say xỉn về nhà Các tăng liên hoan thường kết thúc khá muộn, tuy nhiên, nếu sáng ngày hôm sau các nhân viên đi làm muộn hoặc xin nghỉ phép do uống quá nhiều rượu thì sẽ bị các sếp khiển trách Nói cách khác, đối với họ, bữa tối liên hoan công sở không còn là một 'cuộc tụ tập hấp dẫn' mà nó như một gánh nặng tâm lý

Chính vì vậy trong xã hội Hàn Quốc lúc bấy giờ đã nổ ra các cuộc vận động biểu tình như:

- Phong trào 119: phong trào ủng hộ các bữa tiệc liên hoan công ty được tổ chức tại một địa điểm duy nhất, uống một loại rượu và kết thúc trước chín giờ đêm

- Phong trào 112: phong trào ủng hộ các bữa tiệc được tổ chức cũng chỉ ở một nơi, uống một loại rượu và kết thúc trước hai giờ sáng

- Phong trào 222: phong trào ủng hộ các bữa tiệc mà một người mỗi lần chỉ uống một nửa cốc rượu, không uống quá hai cốc và kết thúc trước hai giờ sáng

- Phong trào 892: phong trào ủng hộ các bữa tiệc được diễn ra từ 8 giờ đến 9 giờ tối và không có tăng 2

Sau hàng loạt các cuộc vận động biểu tình như thế, khái niệm về “Hoesik” - văn hóa liên hoan công sở Hàn Quốc cũng đã dần thay đổi theo chiều hướng tích cực hơn Theo 'Phân tích điều kiện thị trường và thực trạng phòng hát karaoke' do Viện nghiên cứu quản lý tài chính KB công bố ngày 28/7, số lượng phòng karaoke trên toàn quốc đã giảm đáng kể từ năm 2011

1.3 Văn hóa liên hoan công sở Hàn Quốc từ năm 2016 cho đến năm 2020 (Giai đoạn có sự chuyển biến mạnh mẽ)

Theo trang thông tin Hàn Quốc, một khảo sát do chính phủ Hàn Quốc thực hiện vào năm 2015 cho thấy 80% đối tượng tham gia trả lời rằng họ đã từng bị làm phiền tại công sở và phần lớn hành vi này đều diễn ra tại các bữa tiệc công ty Nghiên cứu chỉ ra rằng các nhân viên nữ trẻ tuổi thường có xu hướng là nạn nhân và hầu như sẽ không tố cáo việc này với nhà quản lý hoặc các cơ quan chức năng Vị trí của nữ giới trong thị trường lao động mong manh Hàn Quốc lúc bấy giờ rất mong manh, chỉ cần họ từ chối lời đề nghị của đồng nghiệp nam hay cấp trên cũng có thể gây ảnh hưởng đến điều kiện làm việc Vì vậy, phong trào Metoo - phong trào chống quấy rối và bạo hành tình dục như một cách để phụ nữ trong xã hội Hàn Quốc có thể nói ra được những lo lắng của chính mình Và kết quả của phong trào cho thấy những năm gần đây, vai trò của nữ giới trong doanh nghiệp đã được nâng cao và các buổi liên hoan, tiệc tùng công sở cũng đã phải dần thay đổi theo hướng thuận lợi hơn cho nữ giới

Chúng tôi đã tiến hành khảo sát trên 400 nhân viên của công ty Hàn Quốc, trong đó 200 người là nhân viên của công ty có quy mô lớn và 200 người là nhân viên của công ty có quy mô nhỏ và thu được kết quả như sau:

Với việc thực hiện hệ thống tuần làm việc 52 giờ và Đạo luật Phòng chống Quấy rối Nơi làm việc, làn gió thay đổi đã lan tỏa mạnh mẽ trong văn hóa ăn uống, vốn là biểu tượng của sự đoàn kết trong quá khứ

1.3.1 Thay đổi về thời gian tổ chức các buổi liên hoan