ĐA DẠNG CÁC HÌNH THỨC KIỂM TRA BÀI CŨ TẠO HỨNG THÚ HỌC TẬP

Bên cạnh việc đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức dạy học thì đổi mớihoạt động kiểm tra, đánh giá là hoạt động quan trọng góp phần nâng cao chấtlượng giáo dục. Trong đó đổi mới hoạt động kiểm tra bài cũ là một khâu không thể bỏ qua, cũng như không thể thiếu trong quy trình dạy 1 tiết học trên lớp đối với tất cả các môn học trong trường phổ thông.

HỌC SINH TRONG GIỜ HỌC GDCD 9

Môn: Giáo Dục Công Dân

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

ĐƠN ĐỀ NGHỊ CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN CẤP CƠ SỞ

Kính gửi: Hội đồng Sáng kiến huyện Vĩnh Tường

Tên tôi là: Bùi Thị Mai

(Có Báo cáo Báo cáo kết quả nghiên cứu, ứng dụng sáng kiến kèm theo)

Tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong đơn là trung thực, đúng sự thật, không xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của người khác và hoàn toàn chịu trách nhiệm về thông tin đã nêu trong đơn

Xác nhận của Thủ trưởng đơn vị

5 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc dùng thử 3

3.1.4 Đánh giá việc hình thành phẩm chất, năng lực qua việc áp giải

pháp kiểm tra bài cũ bằng hệ thống các câu hỏi động não 9

3.2 Áp dụng hình thức kiểm tra bài cũ thông qua các câu hỏi tình

3.2.4 Đánh giá việc hình thành phẩm chất năng lực của học sinh thông

qua áp dụng kiểm tra bài cũ bặng câu hỏi tình huống

3.3 Áp dụng kiểm tra bài cũ bằng các hình thức trắc nghiệm

3.3.4 Đánh giá việc việc hình thành phẩm chất, năng lực của học sinh

thông qua kiểm tra bằng các hình thức trắc nghiệm 15

3.4 Áp dụng kiểm tra bài cũ bằng lược đồ tư duy 15

3.4.3 Kinh nghiệm áp dụng giải pháp kiểm tra bài cũ bằng lược đồ tư duy 16

3.4.4 Đánh giá việc việc hình phẩm chất, năng lực của học sinh thông

3.5 Áp dụng kiểm tra bài cũ bằng nghiệm thu sản phẩm dự án của

3.5.4 Đánh giá việc việc hình thành phẩm chất, năng lực của học sinh

thông qua áp dụng kiểm tra bài cũ bằng việc nghiệm thu sản phẩm dự

án của học sinh

18

BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN

I MỞ ĐẦU

1.Lời giới thiệu

Cùng với sự phát triển của đất nước, trong những năm qua giáo dục của nước nhà đã thực hiện nhiều hoạt động đổi mới căn bản, toàn diện để chuyển từ giáo dục tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực người học Nghĩa là từ chỗ quan tâm đến học sinh học được cái gì đến chỗ quan tâm học sinh làm được cái gì qua việc học Để thực hiện được điều đó bên cạnh sự quan tâm, chỉ đạo của các cấp, ngành

có liên quan thì cần có sự quyết tâm từ phía giáo viên trong việc thực hiện các hoạt động đổi mới phương pháp dạy học để phát huy được các phẩm chất và năng lực của học sinh trong chương trình giáo dục phổ thông mới mà cả nước đang thực hiện được những thành công bước đầu

Bên cạnh việc đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức dạy học thì đổi mới hoạt động kiểm tra, đánh giá là hoạt động quan trọng góp phần nâng cao chất lượng giáo dục Trong đó đổi mới hoạt động kiểm tra bài cũ là một khâu không thể bỏ qua, cũng như không thể thiếu trong quy trình dạy 1 tiết học trên lớp đối với tất cả các môn học trong trường phổ thông

Bộ môn Giáo Dục Công Dân là môn học xã hội có vai trò quan trọng trong việc giúp học sinh hình thành các hành vi ứng xử phù hợp với các chuẩn mực của

xã hội, góp phần hình thành nhân cách tốt đẹp hơn

Quy trình dạy học trên lớp của một tiết học bao gồm các khâu: kiểm tra bài

cũ, dạy kiến thức mới, củng cố và vận dụng các nội dung đã học Đối với bộ môn Giáo Giáo Dục Công Dân hoạt động kiểm tra miệng đầu giờ hiện nay ở các trường phổ thông còn chưa được chú ý đúng với vai trò của nó Giáo viên kiểm tra bài cũ học sinh qua các câu hỏi phát vấn, yêu cầu học sinh học thuộc các kiến thức đã có trong sách giáo khoa, trong vở ghi thế là cho điểm Học sinh thì coi bộ môn là môn học phụ nên không quan tâm đến việc học bài cũ và làm bài tập về nhà Các

em coi việc học bài cũ như một nghĩa vụ, nhiều học sinh học giơ tay để lấy điểm sau đó không giơ tay xung phong lên bảng nữa,…Tâm lý phút kiểm tra thì căng thẳng cho cả giáo viên và học sinh nếu như các em không học bài Điều này ảnh hưởng đến thành công của cả tiết dạy

Nếu như cứ tiếp tục như vậy học sinh sẽ không hứng thú với việc học tập bộ môn, giáo viên cũng không thực hiện được các hoạt động đổi mới trong dạy học, nâng cao chất lượng dạy bộ môn

Đây là những lí do động lực quan trọng khiến tôi quyết định lựa chọn giải pháp: “Đa dạng các hình thức kiểm tra bài cũ tạo hứng thú học tập, phát triển

phẩm chất, năng lực cho học sinh trong giờ học Giáo Dục Công Dân Lớp 9”

2 Tên sáng kiến:

“Đa dạng các hình thức kiểm tra bài cũ tạo hứng thú học tập, phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh trong giờ học Giáo Dục Công Dân Lớp 9”

3 Tác giả sáng kiến

- Họ và tên: Bùi Thị Mai

- Đơn vị công tác: Trường THCS Lũng Hòa

- SĐT: 0979508690 – Email: buimaic2lunghoa@gmail.com

4 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến

- Giáo viên: Bùi Thị Mai

- GIảng dạy bộ môn Giáo Dục Công Dân- Trường Trung Học Cơ Sở Lũng Hòa

5 Ngày giải được áp dụng lần đầu hoặc dùng thử:

- Sáng kiến được áp dụng thử trên 4 lớp 9A, 9B, 9C, 9D với tổng số 146 học sinh năm học 2020 -2021

6 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến

- Áp dụng vào giờ dạy môn Giáo Dục Công Dân tại Trường Trung Học Cơ

Sở Lũng Hòa

7 Mô tả bản chất của sáng kiến

II NỘI DUNG

1 Mục đích, đối tượng nghiên cứu

1.1 Mục đích

- Góp phần nâng cao công tác chuyên môn

- Tạo sự hứng thú của các em với môn học

- Phát triển phẩm chất năng lực của học sinh

1.2 Đối tượng nghiên cứu

- Học sinh lớp 9 trường Trung Học Cơ Sở Lũng Hòa

- Đề tài sẽ trình bày một số hình thức kiểm tra bài cũ môn Giáo Dục Công Dân dân bậc Trung Học Cơ Sở nhằm phát triển các phẩm chất, năng lực cho học sinh

2 Các cơ sở của giải pháp

2.1 Cơ sở khoa học

Thứ nhất: Sáng kiến dựa trên một số khái niệm liên quan

“Kiểm tra”: Theo từ điển Tiếng Việt kiểm tra là xem xét tình hình thực tế

để đánh giá, nhận xét Trong dạy học kiểm tra sẽ cung cấp những dữ liệu, thông tin làm cơ sở cho việc đánh giá học học sinh

Có các loại kiểm tra: kiểm tra thường xuyên, kiểm tra định kỳ và kiểm tra tổng kết Trong đó kiểm tra bài cũ là hình thức kiểm tra thường xuyên

“Hứng thú học tập”: là sự tập trung cao độ, sự say mê, hấp dẫn bởi một

hoạt động nào trong học tập

“Phẩm chất”: Là những yếu tố đạo đức, hành vi, ứng xử tình cảm, giá trị cuộc sống, ý thức pháp luật của con người được hình thành trong một quá trình giáo dục

“Năng lực”: là khả năng huy động tổng hợp các kiến thức, kỹ năng để thành công trong một công công việc

Thứ hai: Sáng kiến dựa trên một số quan điểm, định hướng đổi mới hoạt động kiểm tra, đánh giá phát triển phẩm chất, năng lực người học:

Luật giáo dục 2019 điều 30 chỉ rõ: “Phương pháp giáo dục phải phát huy

tính tích cực, tự giác, chủ động sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm từng lớp., từng môn học, bồi dưỡng phương pháp tự học, khả năng làm việc theo nhóm, rèn luyện kỹ năng vào cuộc sống thực tiễn, tác động đến tình cảm đem lại hứng thú học tập cho học sinh.”

Chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2011-2020 kèm theo quyết định

711/QQĐ-TTg ngày 13/6/2012 của Thủ Tướng Chính Phủ chỉ rõ: “Tiếp tục

đổi mới phương pháp dạy học và đánh giá kết quả học tập rèn luyện theo hướng phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo và năng lực tự học của học sinh.”

Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn

diện giáo dục và đào tạo nêu rõ: “Tiếp tục đổi mới mẽ phương pháp dạy học

theo hướng hiện đại, phát huy tính tích cực chủ động, sáng tạo vận dụng kiến thức, kỹ năng của người học, khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc Tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ hội để người học tự cập nhật và đổi mới tri thức, kỹ năng, phát triển năng lực”

Thứ ba: Xuất phát từ vị trí của môn Giáo Dục Công Dân trong trường phổ thông

Môn Giáo Dục Công Dân được đưa vào chương trình dạy học từ rất lâu Ở

Tiểu Học là môn đạo đức Còn ở cấp phổ thông là môn Giáo Dục Công Dân Bộ môn giúp học sinh hình thành thế giới quan lành mạnh, biết phân biệt lẽ phải, trái, biết tôn trọng bản thân và tôn trọng người khác, biết sống trung thực, khiêm tốn, dũng cảm, vị tha và biết yêu thương Có thể nói môn học có vị trí rất quan trọng trong việc hình thành và phát triển nhân cách học sinh

Thứ tư: Việc áp dụng sáng kiến còn dựa trên tâm sinh lí lứa tuổi các em

Đây là lứa tuổi có một vị trí đặc biệt quan trọng chuyển tiếp từ tuổi thơ sang tuổi trưởng thành Các em thường có hứng thú với những hình ảnh, cái mới, thích tham gia các hoạt động sôi nổi, thích được chủ động, được giao công việc và hoàn thành công việc, được khen ngơi, được đánh giá sự tiến bộ Vì vậy đổi mới các

hình thức kiểm tra giúp các em khẳng định được bản thân, phát triển cho các em được tình cảm trí tuệ, đạo đức, tạo ra được không khí học tập sôi nổi thoải mái Dựa trên những cơ sở khoa học đó người làm giáo viên cần phải sáng tạo, đổi mới việc dạy học để học sinh thấy hứng thú với việc học tập bộ môn, phát triển phẩm chất, năng lực học sinh

2.2 Cơ sở thực tiễn

Kiểm tra bài cũ là một khâu rất quan trọng, không thể thiếu, không thể bỏ qua trong quy trình thực hiện một tiết dạy trên lớp Mục đích của việc kiểm tra bài cũ đó là:

Thứ nhất: Thông qua hoạt động kiểm tra bài cũ giáo viên biết được học sinh

tiếp thu kiến thức bộ môn như thế nào, đồng thời đánh giá được mức độ chăm chỉ,

sự hứng thú, tích cực của học sinh đối với môn học

Thứ hai: Giáo viên có thể phát hiện những điểm yếu của các em trong quá

trình học tập để kịp thời có các phương hướng điều chỉnh cho các em

Thứ ba: Giáo viên phát hiện ra tromg dạy học mình có hạn chế, tồn tạ gì để

mình tự điều chỉnh, hoàn thiện hoạt động dạy học, không ngừng nâng cao chất lượng dạy bộ môn

Nhưng trên thực tế hiện nay hoạt động kiểm tra bài cũ bộ môn giáo dục công dân đang tồn tại những hạn chế:

Về phía giáo viên: Phương pháp kiểm tra bài cũ vào đầu mỗi tiết học theo

hình thức vấn đáp, đặc biệt là đối với môn xã hội như môn Giáo Dục Công Dân

đã được tôi và đồng nghiệp kiểm tra trong những năm công tác là giáo viên Đó

là khi vào lớp sau khi ổn định tổ chức tôi gọi theo sổ điểm hoặc tinh thần xung phong lên bảng kiểm tra Tôi đặt câu hỏi theo hình thức vấn đáp yêu cầu học sinh trả lời đúng các kiến thức mà tôi đã cho ghi hôm trước Phương pháp này giúp tôi được chủ động được về mặt kiến thức Tuy nhiên lại học sinh vào thế bị động, các em không tích cực xung phong lên bảng Và thực tế khi gọi các em lên để kiểm tra bài cũ với hình thức vấn đáp thì các em hầu như trả lời theo đúng nội dung đã được trình bày theo sách giáo khoa và thầy cô cho ghi Khi mở rộng thêm kiến thức thì các em không biết Nhiều học sinh học bằng cách đối phó lướt nhanh đầu giờ để lên trả bài, thậm chí không học bài Bản thân giáo viên vì vậy mà dễ cáu gắt với học trò, tâm lí giờ học trở nên căng thẳng Mặt khác phương pháp này còn không kiểm tra được nhiều học sinh cùng lúc, không tạo điều kiện phát triển các phẩm chất, năng lực của các em

Về phía học sinh: Trong tư tưởng của học sinh đặc biệt là học sinh Trung

Học Cơ Sở các em cho rằng bộ môn Giáo Dục Công Dân là môn phụ, môn không thi và kiểm tra cuối cấp nên coi nhẹ môn học này Các em coi bộ môn là môn học không quan trọng nên học và ôn bài cũ một cách qua loa, cốt học là để lấy điểm, khi có điểm rồi thì sẽ không phải học nữa Thậm chí có những em còn lười học, học chống đối, điểm số kiểm tra thường xuyên của các em đạt loại khá, giỏi thấp

Về phía bộ môn: Trong chương trình Giáo Dục Công Dân cấp Trung Học

Cơ Sở bộ môn chỉ có 1 tiết trên tuần tương đương 18 tiết trên 1 học kỳ, 35 tiết trên 1 năm học Trong một học kỳ sẽ có 1 tiết kiểm tra 1 tiết, 1 tiết kiểm tra học

kỳ và 1 tiết ôn tập Số tiết còn lại để thực dạy là 15 tiết Chưa kể những tiết Giáo Dục Công Dân bị mất giờ do nghỉ lễ, do kiểm tra theo kế hoạch của trường, phòng với các môn khác nên trung bình mỗi học sinh chỉ có 1 lượt kiểm tra miệng (kiểm tra thường xuyên) Chưa kể những em không học bài, bị điểm kém cần kiểm tra lại Kiểm tra như vậy mới chỉ đạt được mục đích là lấy điểm chứ không thấy được hết khả năng tiếp thu kiến thức của các em học sinh Hay cũng chưa tạo được hứng thú học tập và phát triển các phẩm chất, năng lực của học sinh

Để có thể đưa ra giải pháp góp phần đổi mới hoạt động kiểm tra bài cũ môn Giáo Dục Công Dân nhằm phát huy phẩm chất, năng lực cho học sinh khối 9 tôi đã tiến hành khảo ở 4 lớp 9A, 9B, 9C, 9D với tổng 146 học sinh vào đầu năm học 2020 -2021 và thu được kết quả như sau:

Bảng 1: Mức độ hứng thú học tập Giáo Dục Công Dân của học sinh lớp 9A, 9B,9C, 9D trường Trung Học Cơ Sở Lũng Hòa đầu năm 2020 -2021

Bảng 2: Khảo sát đánh giá phương pháp kiểm tra bài cũ môn Giáo Dục Công Dân của giáo viên theo phương pháp truyền thống ở 4 lớp 9A, 9B, 9C,

Qua bảng sô liệu cho thấy số 91/146 em học sinh cho rằng phương pháp kiểm tra bài cũ hiện nay của giáo viên gây không khí căng thẳng, việc kiểm tra như vậy

là không hiệu quả vì không phát huy được tính tích cực của học sinh

Là một giáo viên tôi luôn suy nghĩ làm sao để mình có những giờ dạy tốt, học sinh hào hứng, sôi nổi trong tiết học, các phút kiểm tra không căng thẳng giữa giáo viên và học sinh Và từ kinh nghiệm thực tiễn của mình tôi nhận thấy, việc thực hiện đổi mới hoạt động kiểm tra bài cũ- một việc làm tưởng chừng nhỏ nhưng lại góp phần không nhỏ cho thành công của tiết dạy, tạo hứng thú với việc học tập

bộ môn, phát triển phẩm chất, năng lực của học sinh theo yêu cầu đổi mới

3 Các giải pháp thực hiện

Để thực hiện đổi mới hoạt động kiểm tra bài cũ môn Giáo Dục Công Dân có rất nhiều hình thức khác nhau Tuy nhiên việc áp dụng các hình thức nào còn phụ thuộc vào từng lớp, từng đối tượng học sinh, điều kiện từng trường và giáo viên Nhưng dù với hình thức kiểm tra nào giáo viên phải chú ý những vấn đề sau:

Thứ nhất: Trong quá trình thực hiện các giải pháp giáo viên cần cho học

sinh thấy được tầm quan trong của hoạt động kiểm tra bài cũ có tác dụng tích cực tới việc phát huy phẩm chất, năng lực của học sinh, biết được mức độ chăm chỉ, khả năng tiếp thu kiến thức của học sinh

Thứ hai: Giáo viên nên sử dụng và phối hợp nhiều phương pháp và hình

thức kiểm tra: có thể kiểm tra cá nhân, tập thể, nhóm, cả lớp với các nội dung kiểm tra phù hợp

Thứ ba: Nội dung và mức độ kiểm tra cần phù hợp với năng lực học khác

nhau của các em học sinh

Thứ tư: Giáo viên cần quan sát, nắm được tình hình, đặc điểm của học sinh

từng lớp để có biện pháp kểm tra phù hợp

Thứ năm: Khi đánh giá kết quả kiểm tra bài cũ cần kết hợp cả một quá trình

trong một tiết học để có sự đánh giá khách quan nhất

3.1 Kiểm tra bài cũ bằng hệ thống các câu hỏi động não

Câu hỏi động não là các câu là câu hỏi liên quan đến nội dung bài học, thường

là các câu hỏi ngắn, mà học sinh phải huy động các kiến thức đã được học để trả lời một cách nhanh nhất các câu hỏi mà giáo viên đặt ra Câu hỏi có thể được trả lời dưới dạng đúng, hoặc sai, bằng một từ hoặc một câu trả lời ngắn

3.1.1 Quy trình thực hiện

Phương pháp này được thực hiện theo quy trình sau:

- Bước 1: Lựa chọn phần kiến thức có nội dung phù hợp để đưa ra hệ thống

câu hỏi động não

- Bước 2: Giáo viên thiết kế hệ thống câu hỏi động não có nội dung và số

lượng phù hợp

- Bước 3: Giáo viên lựa chọn hình thức tổ chức câu hỏi động não

- Bước 4: Tổ chức cho học sinh trả lời các câu hỏi động não

- Bước 5: Giáo viên hhận xét, đánh giá kết quả

3.1.2 Ví dụ minh họa

Bài 6: Hợp tác và phát triển

Khi muốn kiểm tra mức độ nhận thức, thái độ, kỹ năng của học sinh sau khi học song bài “Hợp tác và phát triển” tôi đã áp dụng giải pháp kiểm tra bài cũ bằng hệ thống các câu động não được xây dựng với bài này như sau:

Tôi lựa chọn phần kiến thức đặt vấn đề, khái niệm, biểu hiện, ý nghĩa để xây dựng hệ thống câu hỏi động não vì những phần kiến thức này có thể xây dựng những câu hỏi ngắn gọn, phát huy được sự động não, sáng tạo của học sinh trong thời gian ngắn

Tôi đã thiết kế hệ thống câu hỏi động não với 10 câu hỏi như sau:

Câu 1: Tiết học trước các em học bài gì?

Câu 2: Nội dung nào là trọng tâm của bài

Câu 3: Cùng chung sức làm việc, hỗ trợ, giúp đỡ lẫn nhau trong công việc nào đó vì lợi ích chung được gọi là gì?

Câu 4: Tìm những từ trái với hợp tác?

Câu 5: Theo em để giải quyết các vấn đề mang tính chất toàn cầu các quốc gia có cần hợp tác với nhau không?

Câu 6: Hiện nay Việt Nam có quan hệ thương mại với bao nhiêu quốc gia và vùng lãnh thổ?

Câu 7: Kể tên 3 tổ chức quốc tế mà Việt Nam là thành viên?

Câu 8: Cầu Mỹ Thuận là biểu tượng hợp tác giữa Việt Nam và nước nào? Câu 9: Có ý kiến cho rằng nước ta nên hợp tác với những nước giàu, còn không nên hợp tác với những nước nghèo có đúng không?

Câu 10: Trong học tập người học giỏi thì không cần hợp tác đúng hay sai?

Tôi lựa chọn hình thức cho các em trả lời câu hỏi động não dưới dạng trò chơi “Ai nhanh hơn” Trò chơi gồm 4 bạn tham gia, giáo viên khuyến khích lấy tinh thần xung phong hoặc gọi theo sổ điểm Mỗi bạn được phát một chiếc cờ đỏ Giáo viên sẽ đứng ở phía dưới lớp đọc câu hỏi, bạn nào nghe song câu hỏi giơ nhanh chiếc cờ và giành quyền trả lời Giáo viên công bố đáp án ngay sau khi bạn giành quyền trả lời trả lời song Có thể cử thư ký để chấm điểm Lần lượt như vậy cho tới khi hết số câu hỏi cần kiểm tra Kết thúc trò chơi giáo viên nhận xét cách chơi của các học sinh tham gia, công bạn thắng cuộc, tuyên dương và cho điểm

3.1.3 Kinh nghiệm áp dụng biện pháp

Qua áp việc áp dụng hình thức kiểm tra bài cũ bằng hệ thống câu hỏi động

não tôi rút ra kinh nghiệm cho giải pháp này như sau:

Thứ nhất: Câu hỏi biên soạn nên ngắn gọn, logic với nhau, để học sinh có

thể huy động kiến thức để đưa ra câu hỏi trong thời gian ngắn nhất

Thứ hai: Số lượng câu hỏi thiết kế cho hoạt động này giáo viên cần cân nhắc

tránh trường hợp số lượng câu hỏi nhiều, trò chơi diễn ra lâu khiến học sinh giảm hứng thú Hoặc số lượng câu hỏi quá ít khiến học sinh chưa bắt nhịp được vào trò chơi thì trò chơi đã kết thúc không tạo được hiệu quả và bầu không khí vui vẻ Theo tôi trò chơi nên thiết kế khoảng 7 -10 câu không quá 5 - 7 phút chơi trò chơi

Thứ ba: Việc đánh giá, nhận xét cũng nên ngắn gọn Vì là hoạt động kiểm

tra bài cũ nên trò chơi này giáo viên phải có kỹ năng tốt trong việc quản lý lớp, nắm rõ luật chơi, triển khai đến người chơi một cách rõ ràng để tránh trường hợp giáo viên lúng túng hoặc học sinh mất phương hướng bởi vì không nắm được luật chơi

3.1.4 Đánh giá việc hình thành phẩm chất, năng lực qua việc áp giải pháp kiểm tra bài cũ bằng hệ thống các câu hỏi động não

Từ thực tế áp dụng áp dụng hình thức kiểm tra bài cũ bằng hệ thống câu hỏi động não tôi nhận thấy có thể giúp học sinh hình thành một số phẩm chất, năng lực sau:

- Phẩm chất trách nhiệm: Khi được giao nhiệm vụ học sinh tích cực tham

gia là khi đó học sinh đã có trách nhiệm với lớp học, với bộ môn, nhiệm vụ, trò chơi của của giáo viên đưa ra

-Phẩm chất tự tin: Ngoài ra còn rèn luyện phẩm chất tự tin thể hiện khi giơ

tay lên bảng, đứng giao lưu giữa giáo viên và học sinh và các bạn trong lớp mạnh dạn đưa ra đáp án cho câu trả lời của mình

- Năng lực sáng tạo: Với phương pháp áp dụng câu hỏi động não học sinh

đã biết cách học bài một cách khoa học, dần dần xóa bỏ lối học vẹt, học một cách máy móc Sự tương tác giữa giáo viên và học sinh trở nên tốt hơn

3.2 Áp dụng hình thức kiểm tra bài cũ thông qua các câu hỏi tình huống

Tình huống trong dạy học trong môn giáo dục công dân là những tình huống

có thực hoặc mô phỏng theo tình huống thực Môn Giáo dục Công Dân là môn học gắn liền với thực tiễn của đời sống xã hội nên kiểm tra bài cũ bằng xử lý câu hỏi tình huống là giúp học sinh nhận diện kiến thức để xử lý các tình huống hay gặp trong cuộc sống hàng ngày

3.2.1 Quy trình tổ chức

- Bước 1: Lựa chọn nội dung kiến thức có thể đặt ra câu hỏi tình huống

- Bước 2: Xây dựng tình huống phù hợp với tâm lý lứa tuổi và có tính giáo

dục

- Bước 3: Thiết kế hình thức kiểm tra phù hợp để học sinh có thể giải quyết

tình huống

- Bước 4: Tổ chức cho học sinh giải quyết tình huống

- Bước 5: Nhận xét, đánh giá kết quả và cho điểm

3.2.2 Ví dụ minh họa

Bài 13: Quyền tự do kinh doanh và nghĩa vụ đóng thuế

Để áp đánh giá mức độ nhận thức và kỹ năng giải quyết tình huống của học sinh tôi lựa chọn áp dụng hình thức kiểm tra bài cũ thông qua các câu hỏi tình huống vào bài “Quyền tự do kinh doanh và nghĩa vụ đóng thuế” Vì xã Lũng Hòa nơi tôi đang giảng dạy có nhiều hoạt động kinh doanh đang diễn ra

Tôi thiết kế và sử dụng các tình huống sau:

Tình huống 1: Gia đình bà Hoa ở thôn Đông xã Lũng hòa đăng ký kinh

doanh trong giấy phép có 10 loại mặt hàng Nhưng khi cơ quan thuế kiểm tra thì phát hiện gia đình bà có kinh doanh thêm 1 số mặt hàng không có trong giấy phép kinh dooanh Theo em bà Hoa có vi phạm quy định quyền tự do kinh doanh doanh không? Vì Sao?

Tình huống 2: Gia đình bà My ở thôn Trung xã Lũng hòa mở cửa hàng kinh

doanh hàng tạp hóa (có đăng kí kinh doanh) Hiện nay bà muốn kinh doanh thêm mặt hàng may mặc nên có đi đăng ký kinh doanh với cơ quan thuế Theo em việc làm của bà My có đúng không? Vì sao?

Tình huống 3: Lợi dụng tình hình dịch covid phức tạp anh Hùng đã nhập

khẩu trang số lượng lớn mà không có giấy phép kinh doanh về bán với giá rất cao Theo em, trường hợp anh Hùng có vi phạm quyền tự do kinh doanh không? Và

đó là vi phạm gì? Vì sao?

Tình huống 4: Ông Khang ở xã lũng Hòa mở cửa hàng sửa chữa xe máy (có

giấy phép kinh doanh), nhưng còn kinh doanh thêm mặt hàng hải sản đông lạnh Việc bán thêm mặt hàng đó của ông khanh có đúng pháp luật và phải nộp thuế không?

Tình huống 5: Nhân dịp 20-11, một số thanh niên bán hoa tại cổng trường

Trung học cơ sở Lũng Hòa Cán bộ thuế của xã yêu cầu các thanh niên này phải nộp thuế bán hoa Việc làm của cán bộ thuế đúng hay sai?

Tình huống 6: Trong đợt cao điểm kiểm tra các mặt hàng hóa kinh doanh

của các hộ gia đình trong dịp tết nguyên đán Cơ quan công an đã phát hiện ra nhiều gia đình trên địa bàn xã Lũng Hòa có kinh doanh một số loại pháo không