BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC DUY TÂN KHOA KHOA HỌC XÃ HỘI NHÂN VĂN BÀI TIỂU LUẬN MÔN HỌC CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC ĐỀ TÀI “DIỄN BIẾN HÒA BÌNH TRONG THỜI ĐẠI CÔNG NGHỆ SỐ 4 0” Năm học 2022 2.
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC DUY TÂN KHOA: KHOA HỌC XÃ HỘI & NHÂN VĂN
BÀI TIỂU LUẬN MÔN HỌC: CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC
ĐỀ TÀI: “DIỄN BIẾN HÒA BÌNH TRONG
THỜI ĐẠI CÔNG NGHỆ SỐ 4.0”
Năm học 2022 - 2023
Trang 2DIỄN BIẾN HÒA BÌNH TRONG THỜI ĐẠI CÔNG
NGHỆ SỐ 4.0
A MỞ ĐẦU
Tính cấp thiết của đề tài.
Trước sự bùng nổ của thông tin, đặc biệt là cuộc cách mạng công nghệ 4.0, bắt buộc Việt Nam ta phải toàn cầu hoá, hội nhập quốc tế, với sự điều chỉnh các chiến lược chạy theo thế giới đã tạo điều kiện cho các thế lực thù địch đẩy mạnh chiến lược diễn biến hoà bình chống phá cách mạng Việt Nam với nhiều chiêu trò mới, quyết liệt hơn, tinh vi và nguy hiểm hơn Trước tình thế đó, bắt buộc Đảng, Nhà nước cùng toàn thể quân và dân ta phải cùng nhau có những giải pháp hữu hiệu để đẩy mạnh đấu tranh phòng, chống diễn biến hoà bình bạo loạn lật đổ đặc biệt trên lĩnh vực chính trị, tư tưởng
Trong tình hình mới, đấu tranh chống "diễn biến hòa bình" luôn nhiệm vụ cấp bách, cần làm ngay và thường xuyên của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta
để bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Trong đó, năm 1994 Đảng xác định âm mưu “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch là “4 nguy
cơ trước mắt” của Đảng Tới nay, cùng với các nguy cơ đã được Đảng chỉ ra, nguy cơ âm mưu “diễn biến hòa bình” vẫn đang tồn tại, thậm chí có phần gay gắt, phức tạp hơn Đáng chú ý, thời gian gần đây các thế lực thù địch đẩy mạnh chiến lược “diễn biến hòa bình” với cấp độ ngày càng gay gắt, quyết liệt, hòng làm gây hỗn loạn về tư tưởng, tạo ra “những khoảng trống” để nhằm mục đích xóa bỏ hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa Các thế lực thù địch tập trung lợi dụng triệt
để sử dụng Internet, các trang mạng xã hội, để truyền bá các quan điểm sai trái, tung tin xuyên tạc đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; vu cáo, bịa đặt, bôi nhọ hình ảnh các đồng chí lãnh đạo cấp cao nhằm chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, làm giảm niềm tin của Nhân dân với Đảng, Nhà
Trang 3nước Có thể hiểu “Diễn biến hoà bình” là chiến lược cơ bản nhằm lật đổ chế độ chính trị của các nước tiến bộ, trước hết là các nước xã hội chủ nghĩa từ bên trong, chủ yếu bằng các biện pháp phi quân sự do chủ nghĩa đế quốc và các thế lực phản động, đứng đầu là Mỹ tiến hành
Đáng chú ý, thời gian gần đây, các thế lực thù địch tích cực đẩy mạnh thực hiện một số thủ đoạn chống phá mới, đó là: Tìm cách đẩy nhanh quá trình “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, đưa ra những luận điệu lập lờ, lẫn lộn giữa hai mặt tích cực và tiêu cực, giữa tư tưởng xã hội chủ nghĩa và tư bản chủ nghĩa đến đảng viên và nhân dân Khuyến khích những quan điểm lệch lạc và những khuynh hướng xã hội “dân chủ” kiểu Mỹ và phương Tây hòng làm cho người dân thấy hoài nghi về “xã hội Việt Nam” và mơ tưởng về một “xã hội khác” được cổ xúy là tốt đẹp hơn
Các thế lực thù địch điều chỉnh thủ đoạn chống phá, bằng cách chúng kết hợp xuyên tạc lịch sử, lên án, phủ định sự nghiệp cách mạng và các cuộc kháng chiến chống xâm lược đầy hy sinh gian khổ của nhân dân ta, với việc phủ định những giá trị hiện tại, những thành tựu của sự nghiệp đổi mới, với việc làm lệch hướng tương lai phát triển của dân tộc Những thủ đoạn tiến công đó được chúng kết hợp với việc sử dụng con bài pháp lý đòi Việt Nam phải thay đổi chế
độ, chính sách, pháp luật quốc gia; gắn với những diễn biến phức tạp của tình hình thế giới, khu vực, nhất là tình hình Biển Đông Chúng còn thường xuyên dựng chuyện, thổi phồng những sai lầm, thiếu sót của một số cán bộ, đảng viên, qua đó gây hoang mang, tạo bức xúc trong dư luận xã hội, kích động người dân gây mất an ninh, trật tự Đấu tranh phòng, chống “diễn biến hòa bình” hiện nay
là một cuộc đấu tranh mang tính sống còn đối với chế độ xã hội và độc lập dân tộc, chủ quyền quốc gia của nước ta Cuộc đấu tranh này dù có muôn vàn khó khăn, nhưng chúng ta chỉ có một sự lựa chọn, đó là: phải chiến thắng
“Diễn biến hòa bình” là sự thật và đặc biệt nguy hiểm, nhưng các thế lực thù địch có thể đạt được mục tiêu hay không, thì điều đó phụ thuộc vào chính chúng
Trang 4ta, vào sự khỏe mạnh, sự nỗ lực và quyết tâm của chúng ta “Không ai có thể tiêu diệt được chúng ta, ngoài những sai lầm của bản thân chúng ta”
B NỘI DUNG
CHƯƠNG 1: DIỄN BIẾN HÒA BÌNH - LỊCH SỬ VÀ CÁCH THỨC 1.1 Khái niệm diễn biến hòa bình
Diễn biến hòa bình có thể được hiểu cơ bản là chiến lược cơ bản của các chủ thể là chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch nhằm mục đích là để có thể lật đổ chế độ chính trị – xã hội của các nước tiến bộ, trước hết đó là lật đổ chế
độ chính trị – xã hội của các nước xã hội chủ nghĩa và các nước không tuân theo
sự lãnh đạo của chúng từ bên trong bằng biện pháp phi quân sự
Các biện pháp diễn biến hòa bình trên thực tế cũng đã làm suy yếu, tan rã đối phương Và các biện pháp này được sử dụng nhằm mục tiêu của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch đó là có thể không đánh mà thắng, đã được các nhà chính trị, quân sự nhiều nước chủ nghĩa đế quốc thực hiện từ lâu Nhưng đó thường là những biện pháp để nhằm mục đích hỗ trợ, bổ sung cho các hành động tiến công quân sự
1.2 Lịch sử hình hình chiến lược “Diễn biến hòa bình”
Chiến lược "diễn biến hòa bình” ra đời vào thời kỳ chiến tranh lạnh trong bối cảnh quốc tế đang biến động phức tạp Từ đó đến nay, chiến lược này liên tục được chủ nghĩa đế quốc và các thế lực phản động điều chỉnh, bổ sung trở thành một chiến lược tổng hợp, dùng biện pháp “phi vũ trang” là chủ yếu nhằm chống phá, tiến tới lật đổ chế độ chính trị ở các nước xã hội chủ nghĩa
Sau chiến tranh thế giới thứ hai, hệ thống xã hội chủ nghĩa hình thành và không ngừng lớn mạnh, phong trào cách mạng thế giới phát triển nhanh chóng Trước tình hình so sánh lực lượng bất lợi, chủ nghĩa đế quốc, đứng đầu là đế quốc Mỹ ráo riết tìm kiếm giải pháp chiến lược nhằm ngăn chặn "làn sóng cộng sản” từ Đông Âu và Liên Xô Ở giai đoạn này, với “chiến lược ngăn chặn”, Mỹ
Trang 5chủ trương sử dụng thủ đoạn cứng rắn, đặc biệt là thủ đoạn quân sự với con chủ bài là bom nguyên tử để “ngăn chặn” sự phát triển và mở rộng của chủ nghĩa cộng sản do Liên Xô đứng đầu Tổng thống Mỹ Truman từng nói: “Mỹ phải dùng quả đấm sắt và ngôn ngữ cứng rắn để đối phó với Liên Xô”
Bước vào những năm đầu thập niên 60 của thế kỷ XX, “diễn biến hòa bình” bước đầu trở thành chiến lược của chủ nghĩa đế quốc với tên gọi “chiến lược hòa bình”
Kennedy sau khi nhậm chức Tổng thống Mỹ, đã tuyên bố: “Nước Mỹ giống như con đại bàng trên Quốc huy hình lá chắn của tổng thống, chân phải của nó cắp cành ô liu còn chân kia cắp mũi tên, phải coi trọng cả hai chân như nhau” Theo đó, Kennedy một mặt tiếp tục thực hiện chính sách cứng rắn (bao vây, cấm vận, chống đối), mặt khác vạch kế hoạch "hòa bình" với Liên Xô (6-1961), đề xướng "liên minh vì tiến bộ”, chi 20 tỷ USD viện trợ nhằm khắc phục ảnh hưởng của chủ nghĩa cộng sản ở châu Mỹ La-tinh, thành lập "đội hòa bình"
ở châu Phi, điều chỉnh chiến lược quân sự "trả đũa ồ ạt" của Eisenhower trước
đó thành chiến lược "phản ứng linh hoạt”, tiến hành “chiến tranh đặc biệt" ở Việt Nam
Thời kỳ chính quyền Richard Nixon, bằng chính sách “cây gậy và củ cà rốt”, đàm phán trên thế mạnh, Mỹ tuy vẫn coi trọng răn đe hạt nhân, nhưng đã điều chỉnh cục diện ôm đồm, giảm bớt lực lượng quân sự ở nước ngoài; tạo thế cân bằng giữa các nước lớn; tăng cường tiếp xúc hòa bình với các nước xã hội chủ nghĩa, lấy hòa hoãn thay dần cho “chiến tranh lạnh”, qua đó để thẩm thấu tư tưởng và văn hóa, tác động vào kinh tế, phá hoại quốc phòng, an ninh, gieo rắc hạt giống chống phá từ bên trong…
Sang thập kỷ 80 của thế kỷ XX, Mỹ khôi phục kinh tế, quân sự và vị thế quốc tế, tăng cường sức mạnh trên một số mặt Các nước tư bản khác cũng vượt qua khủng hoảng, sản xuất bắt đầu phát triển Lợi dụng các nước xã hội chủ nghĩa cải tổ, cải cách, mở cửa Mỹ đề ra dự án "dân chủ toàn cầu” nhằm ủng hộ
sự xuất hiện của lực lượng "dân chủ” ở các nước cộng sản, tìm cách đả kích hệ
Trang 6tư tưởng Mác-xít, đề cao "dân chủ", "tự do” phương Tây, thúc đẩy sự hòa nhập kinh tế thế giới để lái cải cách đi chệch khỏi quỹ đạo của chủ nghĩa xã hội Mỹ ngầm đánh vào bên trong các nước xã hội chủ nghĩa, đồng thời nghi binh chiến lược, tích cực tuyên truyền chạy đua vũ trang, thu hút Liên Xô và một số nước
xã hội chủ nghĩa cái gọi là "chương trình SDI", kéo quân đội Liên Xô ra ngoài, chạy theo đối phó với "nguy cơ một cuộc chiến tranh hạt nhân tổng lực, toàn cầu,” loại được công cụ sắc bén của Đảng Cộng sản Liên Xô, đặc biệt là loại được lực lượng KGB ra khỏi cuộc chiến tranh ngầm” đang diễn ra gay gắt ngay trong lòng chế độ xã hội chủ nghĩa Sau khi nhậm chức Tổng thống Mỹ (1-1989), G.Bush đưa ra chiến lược “vượt trên ngăn chặn", trong đó linh hồn là
“diễn biến hòa bình”, nhằm đưa cuộc đấu tranh vào trong lòng các nước xã hội chủ nghĩa (bằng lực lượng phản động), làm cho các nước xã hội chủ nghĩa bị xô đẩy tới chỗ sụp đổ
Đến đây, "diễn biến hòa bình" từ vị trí là thủ đoạn của chiến lược "ngăn chặn", "vượt trên ngăn chặn" đã trở thành một chiến lược chống cộng toàn diện
Sử dụng chiến lược này, Mỹ và các thế lực phản động đã thu được kết quả, thúc đẩy sự sụp đổ của chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và các nước Đông Âu
Ở thời kỳ này, Mỹ tiếp tục theo đuổi chiến lược "can dự” nhưng có sự điều chỉnh nhất định, tăng cường "dính líu" vào các nước nhưng bằng các biện pháp
"cứng rắn” hơn, trong đó coi trọng "đòn phủ đầu” để thực hiện cái gọi là "chủ nghĩa quốc tế riêng của Mỹ” Ngoại trưởng Mỹ Colin Powell trong một cuộc điều trần ngày 17-1-2001, tuyên bố: "Chủ nghĩa quốc tế riêng của Mỹ sẽ không
có bất kể sự nhún nhường nào khiến cho Mỹ phải rút lui khỏi thế giới, co về pháo đài của chủ nghĩa bảo hộ hoặc về một hòn đảo biệt lập”
Sau sự kiện ngày 11-9, Mỹ ra sức lợi dụng cuộc chiến "chống khủng bố”, lấy cớ "kiểm soát việc sản xuất, tàng trữ vũ khí giết người hàng loạt" để tính toán, điều chỉnh chiến lược Đặc biệt, sau khi lôi kéo đồng minh vào cuộc chiến
“chống khủng bố” và một số nước lớn ngả theo mình, Mỹ đơn phương tuyên bố rút khỏi Hiệp ước cấm tên lửa đạn đạo (ABM), đẩy nhanh việc thử nghiệm Hệ
Trang 7thống phòng thủ tên lửa quốc gia (NMD), thành lập Bộ tư lệnh Bắc Mỹ, tăng chi phí quân sự nhằm châm ngòi một cuộc chạy đua vũ trang mới, tăng cường khả năng răn đe để thực hiện ý đồ "xây dựng thế giới một siêu cường” do Mỹ đứng đầu Mỹ trực tiếp can thiệp (cả bằng quân sự) vào nhiều nước để mở rộng ảnh hưởng của mình ở khu vực Trung Đông và châu Á - Thái Bình Dương, thông qua chiêu bài "dân chủ, nhân quyền” để can dự sâu hơn, nhằm "diễn biến hòa bình” đối với các nước, hoặc gây áp lực nhằm hướng lái các nước theo “quỹ đạo” của Mỹ
1.3 Các phương thức thực hiện chiến lược “diễn biến hoà bình
Mục tiêu của chiến lược “diễn biến hòa bình” là nhằm xóa bỏ chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn cầu Để đạt được mục đích đó, các thế lực thù địch đặt ra những phương thức cụ thể sau:
Một là, xóa bỏ chủ nghĩa Mác - Lênin, thay thế bằng hệ tư tưởng tư sản, làm cuộc đảo chính hòa bình về hệ tư tưởng trong các nước xã hội chủ nghĩa Hai là, xóa bỏ sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, thực hiện “đa nguyên chính trị”, “đa đảng đối lập” trong các nước xã hội chủ nghĩa.Chúng thường sử dụng các luận điệu: Đảng Cộng sản độc quyền lãnh đạo là “độc tài”, là “bóp nghẹt” dân chủ Vì vậy phải thay thế bằng chế độ chính trị đa đảng, giành quyền thống trị cho các lực lượng phản động
Ba là, gây mất ổn định về chính trị trong các nước xã hội chủ nghĩa Thủ đoạn thường xuyên được chúng sử dụng là lợi dụng, kích động những vấn đề về
“dân chủ”, “nhân quyền”, “dân tộc”, “tôn giáo” để gây mâu thuẫn nội bộ, phá vỡ
sự đồng thuận xã hội và khi có thời cơ lôi kéo một bộ phận quần chúng vào các cuộc bạo loạn chính trị; lôi kéo, tập hợp “những người bất đồng chính kiến”, những phần tử chống chủ nghĩa xã hội, dùng họ làm “cơ sở”, “nội ứng” cho việc thực hiện âm mưu “diễn biến hòa bình”
Bốn là, làm suy yếu, chệch hướng phát triển của nền kinh tế, tiến tới chi phối, lũng đoạn, khống chế kinh tế trong các nước xã hội chủ nghĩa Bằng nhiều
Trang 8thủ đoạn, tác động từng bước, làm suy yếu tiềm lực kinh tế, xâm nhập, chi phối, lũng đoạn kinh tế - tài chính, chuyển hóa kinh tế chệch hướng xã hội chủ nghĩa Năm là, chuyển hoá văn hoá, đạo đức, lối sống xã hội chủ nghĩa theo giá trị phương Tây, xóa bỏ bỏ nền văn hóa, đạo đức, lối sống xã hội chủ nghĩa, từng bước thay vào đó là văn hóa, đạo đức, lối sống tư sản Từ đó làm tha hóa phẩm chất, đạo đức con người, làm băng hoại nhiều giá trị truyền thống của một quốc gia – dân tộc, dẫn đến rối loạn an ninh chính trị và trật tự, an toàn xã hội
Sáu là, “phi chính trị hoá” để “vô hiệu hoá” quân đội và công an trong các nước xã hội chủ nghĩa Muốn “vô hiệu hóa” thì phải “phi chính trị hóa” quân đội
và công an, trước hết và quyết định là phải xóa bỏ sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Các thế lực thù địch hy vọng khi các lực lượng phản động được chúng chỉ đạo, tiếp tay đứng lên lật đổ chế độ xã hội chủ nghĩa, quân đội và công an sẽ đứng “trung lập”, “án binh bất động”, mặc cho chủ nghĩa xã hội sụp đổ
Trang 9CHƯƠNG 2: DIỄN BIẾN HÒA BÌNH - LỊCH SỬ VÀ CÁCH THỨC 2.1 Sự thay đổi của xã hội trong thời đại công nghệ 4.0
Trong thời đại 4.0, sự biến đổi không chỉ nằm ở việc tập trung phát triển và tận dụng công nghệ nhiều hơn mà còn nằm ở tư duy và phong cách sống của con người
Thứ nhất: Có thể kể đến sự tiến bộ vượt bậc trong khoa học kỹ thuật, việc sản xuất kinh trong doanh cũng trở nên tiện lợi và tốn ít thời gian, công sức con người hơn
Thứ hai: Do có sự góp sức của công nghệ nên những sản phẩm sử dụng trong cuộc sống từ đồ tiêu dùng cho đến đồ thời trang hay các phương tiện đi lại,
… đều có chất lượng tốt hơn
Thứ ba: Chất lượng sống của con người được cải thiện do xã hội có sự phát triển và tiêu chuẩn sống cũng dần dần nâng cao do nhu cầu của con người ngày càng mở rộng hơn, không chỉ ăn no mặc ấm, mà còn ăn ngon mặc đẹp
Thứ 4: Một sự thay đổi nữa nằm trong nhận thức con người, trong thời đại 4.0, tư tưởng con người ngày một tiến bộ hơn và phóng khoáng hơn, không còn mang nặng tư tưởng bảo thủ như trước mà có sự mở rộng, giao lưu với văn hóa phương Tây
Thứ 5: Tuy có nhiều thay đổi tích cực, song, bên cạnh đó, thời đại 4.0 vẫn tồn tại những thay đổi tiêu cực Sự lên ngôi của công nghệ và máy móc sẽ có thể thay thế con người trong nhiều công việc, bởi vậy khả năng thất nghiệp tăng cao Bên cạnh đó, thời đại 4.0 cũng mở ra nhiều thách thức đối với doanh nghiệp kinh doanh, bởi để cạnh tranh, doanh nghiệp phải không ngừng cập nhật, phát triển và vận dụng công nghệ Hơn nữa, công nghệ phát triển, Internet cũng phát triển, nhiều người sẽ bị xa rời thực tế mà dần “ảo hóa”,…
Tuy có nhiều thay đổi tích cực, song, bên cạnh đó, thời đại 4.0 vẫn tồn tại những thay đổi tiêu cực
Một trong những thách thức lớn nhất đối với các doanh nghiệp Việt trong thời đại 4.0 chính là nền tảng cơ sở hạ tầng và năng lực Nền tảng công nghệ tại
Trang 10các doanh nghiệp Việt còn yếu, cần đến nguồn ngân sách, nhân lực và thời gian dài mới có thể nâng cấp và đáp ứng được nhu cầu của thời đại Không những thế cuộc cách mạng 4.0 cũng ảnh hưởng đến các doanh nghiệp nhỏ, tăng sức cạnh tranh, khiến một số doanh nghiệp phải chịu chung số phận “cá lớn nuốt cá bé” Đối với các doanh nghiệp sản xuất việc đầu tư đồng bộ, thay thế nhân công bằng các thiết bị máy móc cần đến khoản chi phí khổng lồ Các doanh nghiệp cũng gặp nhiều khó khăn trong việc tái cấu trúc nhân sự, tinh giản biên chế Nhân sự tại các doanh nghiệp còn yếu kém, chưa có kỹ năng sử dụng thành thạo các công cụ và phần mềm mới, gây ảnh hưởng đến quy trình làm việc và chất lượng công việc Và thách thức cuối cùng chính là phần lớn các doanh nghiệp Việt còn đang loay hoay không biết phải thay đổi những gì, thay đổi như thế nào
để phù hợp với thời cuộc
2.2 Diễn biến hòa bình thông qua các nền tảng số
Mạng xã hội là một phương tiện phổ biến và có sức tác động lớn nhất trong các phương tiện truyền thông xã hội Mạng xã hội được xem là một trong những phát minh vĩ đại của nhân loại, có nhiều ưu thế, tính năng ưu việt trong thông tin, giao tiếp, kết nối xã hội, mà các phương tiện truyền thông truyền thống không thể có như tính siêu kết nối xã hội (kết nối xã hội vượt mọi không gian, thời gian), tính lan tỏa rộng và tốc độ nhanh, khả năng số hóa thông tin, truyền thông dữ liệu lớn và truyền thông đa phương tiện, trí tuệ nhân tạo (AI), tính mở, môi trường tự do thông tin, khuyến khích sự chia sẻ, sáng tạo, tính tương tác thông tin cao… Tuy nhiên, các thế lực thù địch cũng nham hiểm lợi dụng chính những tính năng trên để biến thành công cụ đắc lực chống phá Đảng, Nhà nước ta
Việt Nam là một trong số những nước có tốc độ phát triển nhanh về công nghệ thông tin và có số người sử dụng internet, mạng xã hội lớn và ngày càng tăng Theo thống kê của Liên minh Viễn thông thế giới (ITU), Việt Nam là quốc gia đứng thứ 18 trên thế giới về tỷ lệ người dân sử dụng internet và là một trong
