GIÁO DỤC NGHỆ THUẬT CHO TRẺ MẪU GIÁO QUA HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM Ở TRƯỜNG MẦM NON

PowerPoint Presentation GIÁO DỤC NGHỆ THUẬT CHO TRẺ MẪU GIÁO QUA HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM Ở TRƯỜNG MẦM NON 1 Mục tiêu chung Trang bị cho GVMN những kiến thức và kỹ năng tổ chức giáo dục nghệ thuật cho tr.

GIÁO DỤC NGHỆ THUẬT CHO TRẺ MẪU GIÁO QUA HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM

Ở TRƯỜNG MẦM NON

 Nắm được vai trò của hoạt động trải nghiệm đối với giáo dục nghệ thuật cho trẻ mẫu giáo.

 Xác định được quy trình, phương pháp tổ chức hoạt động trải nghiệm để giáo dục nghệ thuật cho trẻ mẫu giáo theo mô hình giáo dục trải nghiệm của David Kolb.

HOẠT ĐỘNG 1

1 Thế nào là nghệ thuật, giáo dục nghệ thuật và giáo dục nghệ thuật

cho trẻ mẫu giáo?

2 Hãy cho biết đặc điểm tiếp nhận nghệ thuật của trẻ mẫu giáo?

3 Những loại hình nghệ thuật nào phù hợp với khả năng tiếp nhận của trẻ mẫu giáo?

KHÁI NIỆM NGHỆ THUẬT

Nghệ thuật được hiểu như là:

+ Phương tiện để diễn đạt hay trao truyền cảm xúc và ý tưởng + Phương tiện để khám phá và thưởng thức những yếu tố hình

thức hay ý tưởng của một người thông qua giác quan, một tài năng hoặc một hoạt động sáng tạo ra vật dụng, trong đó cái đẹp như một yêu cầu quan trọng

Nghệ thuật có ba chức năng chủ yếu là nhận thức, giáo dục và thẩm mỹ

KHÁI NIỆM GIÁO DỤC NGHỆ THUẬT

 Giáo dục nghệ thuật (Arts Education) là hoạt động chuyển giao di sản văn hóa nghệ thuật giữa các thế hệ và là một hoạt động mang tính liên ngành

 Giáo dục nghệ thuật là một trong những nhiệm vụ cơ bản, góp phần giáo dục năng lực thẩm mỹ trong nhân cách con người

 Giáo dục nghệ thuật bao gồm các hoạt động giáo dục về nghệ thuật (ví dụ: hoạt động dạy vẽ, dạy múa, dạy hát cho trẻ em…) và các hoạt động giáo dục thông qua nghệ thuật (VD: Sử dụng nghệ thuật sân khấu để giáo dục về lịch sử và văn học, sử dụng NT hội họa để

hỗ trợ việc học các biểu tượng toán…

KHÁI NIỆM GIÁO DỤC NGHỆ THUẬT QUA HOẠT ĐỘNG TRẢI

NGHIỆM CHO TRẺ MẪU GIÁO

Giáo dục nghệ thuật qua hoạt động trải nghiệm cho trẻ

mẫu giáo ở trường mầm non là quá trình tổ chức cho trẻ tiếp

xúc trực tiếp, đắm mình trong các tác phẩm nghệ thuật và

trong hoạt động nghệ thuật nhằm tạo nên sự hiểu biết, khả năng thưởng thức, kĩ năng thực hành và sáng tạo trong nghệ thuật và trong cuộc sống.

ĐẶC ĐIỂM TIẾP NHẬN NGHỆ THUẬT CỦA TRẺ MẪU

GIÁO

- Giàu xúc cảm, dễ rung cảm

- Nhìn thế giới bằng sự trong sáng và hồn nhiên

- Tri giác trọn vẹn các phương tiện biểu hiện của nghệ thuật (hình ảnh, âm thanh, ngôn từ, giai điệu ) mà ít chú ý tới các chi tiết cụ thể dưới cái nhìn tách bạch, rạch ròi, khô cứng Đồng thời với quá trình tri giác nghệ thuật, trẻ thể hiện cảm xúc tự nhiên của bản thân bằng lời nói, cử chỉ, hành động như chăm chú nhìn, reo lên, hoan hô…

- Sự tập trung chú ý của trẻ còn yếu và thiếu tính bền vững, dễ bị phân tán, tri giác thường gắn với hình ảnh trực quan; trẻ quan tâm chú ý đến hoạt động có đồ dùng trực quan sinh động, hấp dẫn

CÁC LOẠI HÌNH GIÁO DỤC NGHỆ THUẬT PHÙ HỢP

VỚI TRẺ MẪU GIÁO

1 Kiến trúc và trang trí (lắp ghép, xếp hình, trò chơi xây dựng và trang trí)

2 Điêu khắc (Nặn)

3 Hội họa (Vẽ, cắt, xé, dán)

4 Âm nhạc

5 Văn chương (thơ, truyện)

6 Sân khấu (đóng kịch, chơi đóng vai)

7 Điện ảnh (xem phim, video…)

HOẠT ĐỘNG 2: HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM TRONG

GIÁO DỤC CHO TRẺ MẪU GIÁO

1 Thế nào là hoạt động trải nghiệm?

2 Hoạt động trải nghiệm có vai trò như thế nào đối với giáo dục trẻ mẫu giáo?

3 Trình bày quy trình tổ chức hoạt động trải nghiệm cho trẻ

mẫu giáo?

Khái niệm hoạt động trải nghiệm

 Trải nghiệm là tham gia các hoạt động thực tế, sau đó phản ánh, tổng kết lại để tăng cường hiểu biết, phát triển kỹ năng, định hình các giá trị sống

và phát triển tiềm năng bản thân.

 Hoạt động trải nghiệm của trẻ mẫu giáo là quá trình trẻ hành động thực tiễn với các sự vật, hiện tượng, con người trong cuộc sống thực; trong tương tác xã hội, sự định hướng của xã hội nhờ hoạt động tích cực của não, các giác quan, hệ thần kinh, thân thể trẻ và hành vi ngôn ngữ để có được những nhận thức (cảm nhận) và cảm xúc chính xác về các thuộc tính, tính chất của các sự vật, hiện tượng, con người trong môi trường sống, theo đó hình thành và phát triển vốn sống kinh nghiệm vật lý, xã hội, đồng thời hé lộ những khả năng, năng lực tiềm ẩn ở mỗi đứa trẻ.

 Hoạt động trải nghiệm khiến trẻ sử dụng tổng hợp các giác quan

(nghe, nhìn, chạm, ngửi ) có thể tăng khả năng lưu giữ những điều

đã tiếp cận được lâu hơn.

 Trẻ được trải qua quá trình khám phá kiến thức và tìm giải pháp từ

đó giúp phát triển năng lực cá nhân và tăng cường sự tự tin.

 Hoạt động trải nghiệm giúp trẻ có thể tối đa hóa khả năng sáng tạo, tính năng động và thích ứng.

 Hoạt động trải nghiệm giúp cho việc học trở nên thú vị hơn với trẻ và việc dạy trở nên thú vị hơn với người dạy.

 Khi trẻ được chủ động tham gia tích cực vào quá trình hoạt động, trẻ

sẽ có hứng thú và chú ý hơn đến những điều được tiếp cận.

 Trẻ có thể học các kỹ năng sống bằng việc lặp đi lặp lại hành vi qua các bài tập, hoạt động, từ đó tăng cường khả năng ứng dụng các kỹ năng đó vào thực tế.

Trọng tâm Nội dung bài học Nội dung và quá trình tổ

chức hoạt động giáo dục

Nhiệm vụ người

dạy

Truyền thụ kiến thức

Sắp xếp, tổ chức để quá trình hoạt động giáo dục được diễn ra, đạt được mục tiêu giáo dục một cách hiệu quả

Đặc tính Hoạt động học

mô phạm

Hoạt động học qua trải nghiệm

Liên hệ với thế

giới bên ngoài

Tương đối cách biệt,

ít có tính cập nhật

Luôn có tính cập nhật, gắn với cuộc sống theo quan điểm: Giáo dục bắt nguồn từ cuộc sống và phục vụ cuộc sống

Rất ít lựa chọn Rất nhiều lựa chọn

Yêu cầu chính với

người dạy

Thuyết phục người học

Nhạy cảm với người học, là điểm tựa, “thang đỡ” để tổ chức quá trình nhận thức cho người học tự tìm tòi, khám phá, thử nghiệm và thu nhận kiến thức cho bản thân trẻ

QUY TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM CHO TRẺ MẪU

GIÁO

 Giai đoạn 1 - Kinh nghiệm

 Giai đoạn 2 - Quan sát, phản hồi

 Giai đoạn 3 - Hình thành khái niệm

 Giai đoạn 4 - Thử nghiệm tích cực

Mô hình học tập qua trải nghiệm của Kolb (Kolb, 1982)

Bắt đầu từ hành động trong đó khai thác kinh nghiệm đã có gắn liền với bối cảnh mà trẻ đã trải qua Những kinh nghiệm này được tích lũy thông qua sự hiểu rõ, nắm rõ các sự vật hiện tượng mà trẻ đã được học, đã được tiếp xúc Kinh nghiệm đó được lưu lại trong bản thân trẻ Khi bước vào giai đoạn 1, trong nhận thức về kiến thức ở mỗi trẻ bắt đầu xuất hiện sự mẫu thuẫn giữa kiến thức đã có với

nhiệm vụ được giao -> kích thích nhu cầu học tập ở mỗi trẻ

GIAI ĐOẠN 1- KINH NGHIỆM

GIAI ĐOẠN 2 – QUAN SÁT, PHẢN HỒI

Qua quan sát, cảm nhận, đối chiếu, phân tích, đánh giá các sự vật, hiện tượng kết hợp huy động vốn kinh nghiệm đã có của bản thân để tìm hiểu sự vật, hiện tượng Tự mình suy nghĩ hoặc trao đổi với các trẻ khác về tính đúng đắn, mức độ hợp lý, không hợp lý, có quan điểm hay thực tế nào đi ngược lại với kinh nghiệm của bản thân trẻ đã có về sự vật, hiện tượng đó hay k?

Suy nghĩ của trẻ đi từ cấp độ thấp-> cao và được cụ thể hóa qua việc trả lời các câu hỏi: Trẻ cảm thấy như thế nào? Tại sao như vậy? Nguyên nhân do đâu?

GIAI ĐOẠN 3 – HÌNH THÀNH KHÁI NIỆM

Đây là giai đoạn trẻ dựa trên cơ sở lấy kết quả phân tích, đánh giá kinh nghiệm ở giai đoạn 2 để tổng hợp, phát hiện kiến thức mới

Mỗi trẻ bắt đầu có sự hình thành khái niệm về sự vật, hiện tượng mặc

dù các kiến thức đó có thể đúng hoặc chưa đúng về sự vật, hiện tượng Những kiến thức này là cơ sở để trẻ bước vào giai đoạn học tập tiếp theo

GIAI ĐOẠN 4 – THỬ NGHIỆM TÍCH CỰC

Trẻ đã có một bản kết luật được đúc kết từ thực tiễn với các luận cứ

và suy diễn chặt chẽ Bản kết luận đó có thể coi như một giả thuyết đỗi với mỗi đứa trẻ Giả thuyết đó phải được đưa vào thực tiễn để kiểm nghiệm -> qua đó trẻ nhận định lại những giả thuyết đã đề ra

Hoạt động thử nghiệm giúp trẻ điều chỉnh, sửa sai những gì trẻ có được, giúp trẻ nắm bắt khái niệm mới chắc chắn hơn và chuyển tải thành kinh nghiệm mới cho bản thân trẻ

Quy trình học tập dựa vào trải nghiệm diễn ra từ giai đoạn 1 đến giai đoạn 4 và bắt đầu trở lại ở giai đoạn 1, tạo thành 1 vòng tròn khép kín Quá trình học luôn tiếp diễn 1 cách liên tục và nhịp nhàng trên cơ sở kinh nghiệm, kết quả đã thu được ở bản thân trẻ

Quan sát, phản hồi (Quan sát)

Khái niệm hóa (Tư duy)

Kinh nghiệm cụ thể (Cảm nhận)

Thử nghiệm tích cực (Thực hiện )

HOẠT ĐỘNG 3: TỔ CHỨC GIÁO DỤC NGHỆ THUẬT CHO TRẺ MẪU GIÁO QUA HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM Ở TRƯỜNG MẦM NON

1 Trình bày mục đích, nội dung giáo dục nghệ thuật cho trẻ?

2 Trình bày phương pháp, hình thức tổ chức giáo dục nghệ thuật qua hoạt động trải nghiệm cho trẻ mẫu giáo?

3 Thực hành xây dựng hoạt động trải nghiệm nhằm giáo dục nghệ thuật cho trẻ

GIÁO DỤC NGHỆ THUẬT CHO TRẺ MẪU GIÁO QUA HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM Ở TRƯỜNG MẦM NON

 Mục đích giáo dục nghệ thuật cho trẻ mẫu giáo

 Có khả năng cảm nhận vẻ đẹp trong thiên nhiên, cuộc sống và trong tác phẩm nghệ thuật

 Có khả năng thể hiện cảm xúc, sáng tạo trong các hoạt động nghệ thuật Trẻ có kiến thức, những hiểu biết mang tính nền tảng về nghệ thuật; quan điểm nhìn nhận giá trị trong nghệ thuật (trọng tâm là cái đẹp); biết khám phá, cảm nhận và thể hiện cảm xúc của bản thân bằng sản phẩm nghệ thuật và trong hoạt động nghệ thuật; có khả năng sáng tạo nghệ thuật trong các hoạt động nghệ thuật và trong cuộc sống, tạo dựng cho trẻ nền tảng văn hóa thẩm mỹ, góp phần phát triển toàn diện và hài hòa nhân cách của con người.

 Yêu thích, hào hứng tham gia vào các hoạt động nghệ thuật; có ý thức giữ gìn

và bảo vệ cái đẹp

 Phát triển năng khiếu và khả năng sáng tạo cá nhân ở các hình thức nghệ thuật khác nhau.

NỘI DUNG GIÁO DỤC NGHỆ THUẬT CHO TRẺ MẪU

GIÁO

 Các khái niệm cơ bản liên quan đến các loại hình nghệ thuật

 Đặc điểm và quy luật sáng tạo cơ bản của các loại hình nghệ thuật, cách nhận biết giá trị của các tác phẩm nghệ thuật (vẻ đẹp

về nội dung và hình thức biểu hiện)

 Các kĩ năng thể hiện nghệ thuật (qua một số hoạt động nghệ thuật như âm nhạc, tạo hình, văn học, sân khấu )

 Sự sáng tạo nghệ thuật và tình cảm yêu quý, trân trọng nghệ thuật

PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC NGHỆ THUẬT CHO TRẺ MẪU GIÁO QUA HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM.

Phương pháp giáo dục nghệ thuật là quá trình GV cùng trẻ thực hiện chu trình tổ chức huy động và cấu trúc lại các kinh nghiệm đã

có, đã trải nghiệm trước đây của trẻ để tạo nên những hiểu biết, tri thức, giá trị, kĩ năng mới về các loại hình nghệ thuật

Chú ý: PP giáo dục nghệ thuật qua hoạt động trải nghiệm được thực hiện có sự định hướng, có dẫn dẵn của GV chứ không phải là sự trải nghiệm tự do, tự phát, thiếu định hướng

PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC NGHỆ THUẬT CHO TRẺ

QUA HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM

 Bước 1: Kinh nghiệm: GV dựa trên những kinh nghiệm, kiến thức đã có của trẻ để lựa

chọn nội dung, hoạt động cho trẻ trải nghiệm trong môi trường nghệ thuật Tạo cơ hội để trẻ có thể tiếp xúc với nghệ thuật bằng nhiều cách khác nhau như trực tiếp ngắm nhìn tác

phẩm, xem/ nghe nghệ sĩ/ giáo viên biểu diễn; Xem/ nghe gián tiếp qua các phương tiện truyền thông ở mọi lúc, mọi nơi; xem biểu diễn nghệ thuật; Tham gia lễ hội, các cuộc thi, trò chơi, hoạt động nghệ thuật…

 Bước 2: Quan sát, phản hồi: Trẻ quan sát, đối chiếu, phân tích những điều quan sát, cảm nhận

được ở bước 1, thảo luận, chia sẻ, nhìn lại cả quá trình trải nghiệm, phân tích và phản ánh lại,

mô tả lại rõ ràng nhất các kết quả của trải nghiệm và mối tương quan của chúng, liên hệ trải

nghiệm với các kiến thức, kỹ năng đã có=> GV tạo điều kiện để trẻ chia sẻ, trao đổi về

những điều trẻ quan sát được.

 Bước 3: Hình thành khái niệm: Trẻ nắm bắt, hình thành các kiến thức, kĩ năng hoạt động nghệ

thuật => GV chính xác hóa KT, KN cho trẻ, khuyến khích, thúc đẩy trẻ suy nghĩ về việc có

thể áp dụng những điều học được vào các tình huống khác trong cuộc sống thực tế

 Bước 4: Thử nghiệm tích cực: Trẻ thực hành, sử dụng những kỹ năng, hiểu biết mới vào việc

tham gia các hoạt động nghệ thuật, áp dụng những điều học được vào tình huống tương tự hoặc

các tình huống khác trong cuộc sống thực => GV cho trẻ thực hành, khuyến khích trẻ thể

hiện cảm xúc, ý tưởng bằng nhiều cách khác nhau

HÌNH THỨC GIÁO DỤC NGHỆ THUẬT CHO TRẺ MẪU GIÁO

QUA HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM

1 Giáo dục nghệ thuật qua hoạt động giáo dục: hình thức giáo dục này

gồm hai hoạt động giáo dục cơ bản:

+ Hoạt động giáo dục về nghệ thuật ( HĐ tạo hình, âm nhạc, cho trẻ thưởng thức nghệ thuật, hay trực tiếp tham gia hoạt đông).

+ Hoạt động giáo dục qua nghệ thuật (VD hoạt động vẽ tranh thể hiện

ND bài thơ -> giúp trẻ hiểu ngôn từ bài thơ sâu sắc hơn…)

2 Giáo dục nghệ thuật qua lễ hội

3 Giáo dục nghệ thuật qua các hoạt động trong sinh hoạt hàng ngày ở mọi lúc, mọi nơi

TỔ CHỨC GIÁO DỤC NGHỆ THUẬT CHO TRẺ MẪU GIÁO

QUA HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM Ở TRƯỜNG MẦM NON

1 Giáo dục nghệ thuật âm nhạc cho trẻ mẫu giáo qua hoạt động trải nghiệm

a) Giáo dục về nghệ thuật âm nhạc qua hoạt động học (dạy hát, nghe hát, vận động theo nhạc, trò chơi âm nhạc và các hoạt động khác ở trường MN)

* Giáo dục hoạt động âm nhạc qua tổ chức hoạt động dạy hát

- Bước 1: Kinh nghiệm: Dựa trên hiểu biết, kỹ năng của trẻ, GV cho trẻ làm quen với bài hát, khơi gợi ở trẻ những kinh nghiệm đã có liên quan đến nội dung, cách thể hiện bài hát: + Với những

bài hát mới giáo viên có thể cho trẻ tiếp cận với bài hát bằng nhiều cách khác nhau như trực tiếp nghe qua giọng hát của cô, nghe giọng hát của các nghệ sỹ khác nhau qua các phương tiện truyền thông ở mọi lúc, mọi nơi…

+ Với những bài trẻ có thể đã biết, giáo viên trích dẫn 1 câu hát hay, cho trẻ nghe một câu nhạc hoặc 1 đoạn nhạc; GV có thể dùng 1 trò chơi, 1 bài thơ, một tình huống, một bức tranh…có nội dung sát với nội dung bài hát với mục đích tập trung sự chú ý, khơi gợi kinh nghiệm, trí tưởng tượng về nội dung, hình tượng NT, cách sẽ thể hiện bài hát.

Ví dụ: Dạy hát bài « cá vàng bơi » - 3 tuổi: GV có thể cho trẻ xem đoạn video về con cá, hỏi trẻ đoạn viedo nói về con gì? Đang làm gì? -> con biết bài hát gì nói về con cá vàng….

TỔ CHỨC GIÁO DỤC NGHỆ THUẬT CHO TRẺ MẪU GIÁO

QUA HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM Ở TRƯỜNG MẦM NON

* Giáo dục hoạt động âm nhạc qua tổ chức hoạt động dạy hát – Tiếp

+ Bước 2 : Quan sát, phản hồi – Nghe và quan sát hát mẫu, trò chuyện về bài hát:

Trẻ lắng nghe bài hát, quan sát cách thể hiện bài hát và cảm nhận nhịp điệu, giai

điệu, nội dung của bài hát Giáo viên cần cung cấp cho trẻ mẫu thể hiện bài hát trọn vẹn, hát đúng, hát hay, rõ lời để thu hút sự chú ý của trẻ tới hình tượng nghệ thuật của bài hát

Cô tận dụng mọi cơ hội, phương tiện để phần hát mẫu hay nhất, gây ấn tượng nhất với trẻ: dùng đàn/nhạc cụ đệm theo bài hát; hoặc hát kết hợp vận động minh họa…

Sau khi hát mẫu, GV giới thiệu tên bài hát, tên tác giả hoặc đặt câu hỏi về tên bài hát, tên tác giả, nội dung ngắn gọn của bài hát, giai điệu, nhịp điệu của bài hát

-> Việc trao đổi giữa giáo viên và trẻ giúp trẻ phản hồi, chia sẻ những hiểu biết, kinh nghiệm đã biết về âm nhạc đồng thời giúp trẻ khái niệm hóa và củng cố những kiến thức liên quan đến âm nhạc của mình.

(Liên hệ với VD bài hát cá vàng bơi?)

* Giáo dục hoạt động âm nhạc qua tổ chức hoạt động dạy hát – Tiếp + Bước 3: Khái niệm – Dạy trẻ hát: Giáo viên dạy trẻ hát trọn vẹn về

nội dung cũng như cấu trúc âm nhạc của câu hát, đoạn nhạc, bài hát Khi dạy trẻ hát giáo viên cho trẻ thực hành hát, sửa sai về lời ca, giai điệu để trẻ cảm nhận chính xác giá trị âm nhạc của tác phẩm, hình thành các kỹ năng hát

(Liên hệ với bài hát cá vàng bơi?)

+ Bước 4 : Thử nghiệm - Thực hành, luyện tập: Trẻ thực hành, luyện

tập các kỹ năng hát và thể hiện cảm xúc theo cá nhân/nhóm, tổ/cả lớp (Liên hệ với bài hát cá vàng bơi?)