Hãy chứng minh cách lập ngân sách theo khuôn khổ chi tiêu trung hạn ( MTEF) đáp ứng được 3 mục tiêu và 4 nguyên tắc quản lý chi tiêu công hiện tại

1 Hãy chứng minh cách lập ngân sách truyền thống chưa đáp ứng được ba mục tiêu và bốn yêu cầu của quản lý chi tiêu công hiện đại Nhóm 3 2 Hãy chứng minh cách lập ngân sách theo khuôn khổ

Yêu cầu thuyết trình

Về chủ đề: mỗi nhóm chuẩn bị bài thuyết trình theo chủ đề đã phân công

Về thời gian: thời gian thuyết trình 15 phút/nhóm và thời gian phản biện: 15 phút/ nhóm.

Kết quả điểm của nhóm được tính theo như sau: điểm thuyết trình (nội dung và bảo vệ) chiếm 70% và điểm phản biện chiếm 30%.

1 Hãy chứng minh cách lập ngân sách truyền thống chưa

đáp ứng được ba mục tiêu và bốn yêu cầu của quản lý chi tiêu công hiện đại

Nhóm 3

2 Hãy chứng minh cách lập ngân sách theo khuôn khổ chi

tiêu trung hạn (MTEF) đáp ứng được ba mục tiêu và bốn nguyên tắc của quản lý chi tiêu công hiện đại

Nhóm 4

3 Hãy chứng minh hai chương trình trợ cấp bằng tiền và

trợ giá mang lại lợi ích cho người nhận như nhau thì chương trình trợ cấp bằng tiền sẽ ít tốn kém hơn

Nhóm 5

4 Hãy chứng minh thuế thu nhập cá nhân là thuế lũy tiến

và thuế hàng hóa là thuế lũy thoái

Nhóm 6

5 Hãy phân tích tác động của thuế đến thị trường vốn trong

điều kiện nền kinh tế đóng và nền kinh tế mở

Nhóm 1

6 Hãy chứng minh nếu để mang về cùng một doanh thu

thuế như nhau cho chính phủ thì thuế khoán sẽ làm phúc lợi của cá nhân bị giảm đi ít hơn

Nhóm 2

Phân công công việc nhóm 2:

- Làm khung lý thuyết: Hạnh

- Chứng minh đáp ứng 3 nguyên tắc PEM: Trang

- Chứng minh đáp ứng 4 nguyên tắc PEM: Hoàng

- Tổng hợp và trình bày: Phúc

- Trả lời câu hỏi nhóm khác: Thủy chủ chốt (mọi người hỗ trợ)

- Phản biện nhóm 4: Dương chủ chốt (mọi người hỗ trợ)

THẢO LUẬN TÀI CHÍNH CÔNG – NHÓM 2

I Khung lý thuyết

1 Khái niệm Lập ngân sách theo khuôn khổ chi tiêu trung hạn:

MTEF là một quy trình soạn lập và xây dựng kế hoạch ngân sách minh bạch trong

đó đề ra giới hạn nguồn lực trung hạn được phân bổ từ trên xuống nhằm đẩm bảo kỷ luật tài khóa tồng thể và đòi hỏi việc xây dựng các dự toán chi phí thực hiện chính sách từ

dưới lên, thống nhất với các chính sách chi phí theo các ưu tiên chiến lược

Nói đơn giản, MTEF là quá trình kết hợp giữa việc xác định các hạn mức chi tiêu chung của toàn bộ nền kinh tế (hay còn gọi là kỷ luật tài chính tổng thể) ở các cấp trung ương với việc phân bổ các hạn mức đó cho các ngành, các vùng theo các ưu tiên chiến lược của ngành hoặc vùng đó Và toàn bộ quá trình phân bổ ngân sách như vậy luôn là đặt trong bối cảnh trung hạn (thường là 3 năm) , thay đổi cho bối cảnh hàng năm như cách lập ngân sách truyền thống

2 Ba mục tiêu của quản lý chi tiêu công hiện đại.

2.1 Kỷ luật tài khoá tổng thể là việc quản lý các nhu cầu có tính cạnh tranh lẫn nhau,

và thường là vượt quá giới hạn ngân sách cho phép, nhằm ổn định kinh tế vĩ mô, tức là không bị thâm hụt lớn đến mức không bền vững

Thể hiện qua:

+ Trần ngân sách: chỉ được phép chi tiêu trong giới hạn ngân sách đó

+ Vẫn được phép thâm hụt nhưng phải có tỉ lệ khống chế nhất định, không để rơi vào ngưỡng mất an toàn

2.2 Hiệu quả phân bổ nguồn lực: Chính phủ phải xác định được thứ tự ưu tiên trong phân bổ nguồn lực và phù hợp với các chiến lược quốc gia, các bộ ngành và các tỉnh

2.3 Hiệu quả hoạt động: làm thế nào để các cơ quan cung ứng dịch vụ có thể cung cấp được hàng hóa và dịch vụ công có kết quả cao nhất trong phạm vị ngân sách cho trước, hoặc có thể đạt được những kết quả cho trước với chi phí thấp nhất

3 Bốn nguyên tắc của quản lý chi tiêu công hiện đại

3.1 Tính trách nhiệm: Các cơ quan cung ứng dịch vụ và công chức nhà nước phải có

trách nhiệm thực hiện những nhiệm vụ nằm trong bổn phận của mình và giải trình những hậu quả do quyết định mà mình đưa ra

Theo quá trình hoạch định chính sách, Tính trách nhiệm gồm 2 bộ phận cấu thành:

 Trách nhiệm trước: phải lường trước được những tác động có thể xảy ra khi

đưa ra các quyết định chi tiêu

 Trách nhiệm sau hay Trách nhiệm giải trình: Cơ quan sử dụng ngân sách

phải có trách nhiệm báo cáo định kỳ về việc đã sử dụng công quỹ vào việc

gì và đạt kết quả như thế nào Trách nhiệm giải trình không chỉ dừng lại ở việc có những báo cáo hình thức theo quy định mà còn bao hàm cả việc sẵn sàng trả lời chất vấn của mọi đối tượng trong xã hội về việc chi tiêu của mình

Theo đối tượng, trách nhiệm gồm hai khía cạnh:

 Trách nhiệm đối nội: là trách nhiệm đối với các cơ quan chủ quản cấp trên,

trong đó mọi cán bộ công chức đều phải chịu sự đánh giá của cơ quan cấp trên về kết quả hoạt động của mình, và mọi kết quả khen thưởng, đề bạt hay kỷ luật đều phải dựa trên kết quả hoạt động của cá nhân

 Trách nhiệm đối ngoại là trách nhiệm của các cán bộ và cơ quan công

quyền đối với các tổ chức, cơ quan khác và người dân nói chung

3.2 Tính minh bạch: nghĩa là mọi thông tin đều công khai hóa Các thông tin được

công bố kịp thời, đáng tin cậy và dễ hiểu nhằm đảm bảo mọi tầng lớp dân cư đều có thể tham gia theo dõi và giảm sát chi tiêu công cộng

3.3 Tính tiên liệu: mọi luật lệ hay quy định về chi tiêu công cộng đều phải rõ ràng, có

báo cáo trước và được thực thi một cách thống nhất, có hiệu lực Thiếu khả năng tiên liệu thì các cơ quan công quyền rất khó xây dựng kế hoạch chi tiêu phù hợp với chiến lược quốc gia, và khu vực tư nhân cũng thiếu một chỉ báo quan trọng về ý đồ và chiến lược phát triển của Chính phủ để điều chỉnh các quyết định sản xuất và đầu tư của mình

3.4 Sự tham gia của xã hội: Tất cả mọi đối tượng chịu tác động hoặc có liên quan

đến các chương trình chi tiêu đều phải được sử dụng những kênh để có tiếng nói của mình trong việc xây dựng, thực hiện và giám sát đánh giá các chương trình chi tiêu Có như vậy mới đảm bảo các chương trình chi tiêu đó thực sự đáp ứng được mong đợi của

những người thụ hưởng và đảm bảo dân được biết, được bàn và được kiểm tra hoạt động của chính phủ

II Chứng minh MTEF đáp ứng ba mục tiêu PEM

1 Kỷ luật tài khoá tổng thể

- Các cơ quan phân bổ ngân sách trung ương như Bộ tài chính, bộ kế hoạch đầu tư xác định tổng nguồn lực có thể sử dụng dể chi tiêu trong thời kỳ trung hạn Sau đó sẽ xác định hạn mức chi tiêu cho các ngành Còn các bộ ngành xác định dự toán chi tiêu của ngành trong khuôn khổ trần ngân sách ngành Ngân sách được lập hàng năm nhưng đặt trong khuôn khổ trung hạn 3 năm

- Dự toán ngân sách có thể được phép thay đổi khi có sự sai lệnh trong tính toán , các tham số chính sách , tham số kinh tế vĩ mô hay tham số chung thay đổi hoặc khi có các điều kiện bất thường xảy ra

2 Hiệu lực phân bổ nguồn lực

- Việc phân bổ ngân sách căn cứ vào chiến lược và mục tiêu của ngành và địa phương

- Các bộ ngành địa phương đánh giá lại chiến lược hoạt động của đơn vị mình, rà soát lại các mục tiêu trước mắt, các đầu tư dự kiến cũng như các hoạt động dự kiến cần thực hiện để xác định nhu cầu chi tiêu của ngành mình đia phương mình trong thời gian trung hạn 3 năm và đồng thời sắp xếp thứ tự ưu tiên các mục tiêu chiến lược giúp cho các

bộ ngành, đia phương thấy rõ những công việc nào cần mở rộng giữ nguyên hoặc thu hẹp

- Khi nhu cầu chi tiêu vượt quá nguồn lực sẵn có, chính phủ sẽ tiến hành cắt giảm ngân sách và tái phân bổ giữa các ngành Việc tái phân bổ này căn cứ vào ưu tiên chiến lược của quốc gia cũng như khả năng giải trình chiến lược của từng ngành hay địa phương

3 Hiệu quả hoạt động

- Các bộ ngành địa phương rà soát đánh giá lại các mục tiêu, hoạt động đơn vị mình giúp các bộ, ngành nhận thức rõ ràng mối quan hệ logic giữa những hoạt động của đơn vị mình với việc thực hiện các đầu ra và ,mục tiêu dự kiến giúp có thể tiết kiệm ngân sách

mà vẫn duy trì chất lượng dịch vụ

- Xắp xếp thứ tự ưu tiên các mục tiêu chiến lược hạn chế được tình trạng thâm hụt ngân sách khi nhu cầu chi tiêu vượt hạn mức chi tiêu cho phép

III Chứng minh MTEF đáp ứng 4 nguyên tắc PEM

MTEF là một quy trình soạn lập và xây dựng kế hoạch ngân sách minh bạch, trong

đó đề ra giới hạn nguồn lực trung hạn được phân bổ từ trên xuống nhằm đảm bảo kỷ luật tài khóa tổng thể và đòi hỏi việc xây dựng các dự toán chi phí thực hiện chính sách từ

dưới lên, thống nhất với các chính sách chi phí theo các ưu tiên chiến lược

Không chỉ đáp ứng được ba mục tiêu của quản lý chi tiêu công hiện đại mà nếu được thực hiện một cách chính xác MTEF còn đảm bảo được bốn nguyên tắc của PEM

1 Trước tiên là về tính tiên liệu

Bản thân MTEF là một quy trình soạn thảo ngân sách cho thời kỳ trung hạn nên tính tiên liệu là điều không thể thiếu khi thực hiện soạn thảo Trên thực tế, các cơ quan phân bổ ngân sách trung ương như Bộ Tài Chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ xây dựng các dự báo về tăng trưởng kinh tế trong thời gian 3 năm, từ đó kết hợp với các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô khác để xác định nguồn tổn lực có thể sử dụng để chi tiêu trong thời kỳ

trung hạn Tính tiên liệu còn được thể hiện ở việc các địa phương cũng phải dự trù được nhu cầu chi tiêu của địa phương trong giai đoạn 3 năm tiếp theo để trình lên cơ quan cấp trên xem xét phục vụ trong quá trình soạn thảo MTEF

2 Tính trách nhiệm

Tính tiên liệu có mối quan hệ sâu sắc tới trách nhiệm giải trình trong việc thực hiện MTEF Tính trách nhiệm ở đây được thể hiện qua hai bộ phận:

- Trách nhiệm trong việc lường trước những tác động có thể xảy ra khi quyết định chi tiêu Điều này là bắt buộc khi các địa phương muốn dự trù nhu cầu chi tiêu của mình, việc lường trước các tác động có thể sảy ra sẽ làm cho công tác dự báo thực hiện chính xác hơn Góp phần củng cố bộ phận thứ hai trong trách nhiệm giải trình:

- Trách nhiệm giải trình đối với cơ quan cấp trên Bởi vì chỉ khi sự tiên liệu về nhu cầu chi tiêu của địa phương được giải trình một cách thỏa đáng thì cơ quan ngân sách mới chấp thuận và sử dụng nó trong quá trình lập MTEF

3 Nguyên tắc tiếp theo là: Nguyên tắc về sự tham gia của xã hội

Đây có thể nói là một yêu cầu bắt buộc khi thực hiện MTEF Điều này được thể hiên qua chính quy trình thực hiện của nó:

+ Muốn đưa ra được dự toán ngân sách cho địa phương thì sự tham gia của xã hội – dân cư của địa phương đó là điều không thể không có Bởi vì đối tượng cuối cùng mà các chính sách chi tiêu của chính phủ hướng tới là lợi ích chung của toàn xã hội, sự tham gia của xã hội sẽ cho biết người dân cần gì và vào lúc nào Như vậy việc lập kế hoạch MTEF

sẽ được chính xác hơn

+ Sau khi MTEF được chính phủ thảo luận và thông qua thì cần phải trình và được quốc hội phê chuẩn Như đã biết thì QH là cơ quan đại diện cho toàn bộ người dân nên sự

thông qua của quốc hội cũng đại diện cho sự tham gia của toàn xã hội

4 Nguyên tắc cuối cùng là tính minh bạch

Khi thực hiện 3 nguyên tắc ở trên thì cũng chính đã thực hiện được yêu cầu về tính minh bạch trong chi tiêu công hiện đại

Tính minh bạch thể hiện qua:

- Các thông tin về tài chính và ngân sách được công khai hóa MTEF đáp ứng được điều này vì việc thực hiện MTEF phải có sự tham gia của xã hội, sự tham gia này chỉ hiệu quả khi người dân biết được các thông tinh NS Thêm vào đó, như đã trình bày ở trên, việc thực hiện ngân sách năm qua và dự toán ngân sách cho năm tiếp theo cũng được công bố công khai trước quốc hội nhằm đảm bảo tính minh bạch khi thực hiện MTEF